Thiên 26 — Phẩm 26 – Chuyển pháp luân (phần 1)

 Phẩm thứ hai mươi sáu: Chuyển Pháp Luân (Phật giảng chánh pháp lần đầu; pháp luân là bánh xe pháp, ví giáo pháp như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não), phần một.

 Bấy giờ Phật bảo các tỳ-kheo (những người nam xuất gia đã nhận đủ giới luật của Phật): "Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý như thật) đã làm xong việc cần làm, đã vứt bỏ gánh nặng, đã nhổ tận gốc phiền não (những trạng thái tâm ô nhiễm như tham, giận, si mê làm khổ não thân tâm), đã gột sạch mọi bụi nhơ, đã đánh đổ ngoại đạo (các giáo phái ngoài đạo Phật), đã hàng phục quân ma (các thế lực cản trở việc tu đạo). Ngài đã vào được lẽ vi diệu rất sâu của Phật, đã có được sự biết và thấy chân chính.

 Ngài đã thành tựu thập lực (mười loại trí lực biết chính xác mọi việc của Phật), tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi khi thuyết pháp) và thập bát bất cộng (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có); tất cả pháp của Phật không thiếu một điều gì. Ngài dùng ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) trong sạch quán sát thế gian và suy nghĩ thế này:

 'Ai là người đầu tiên đủ sức tiếp nhận pháp của ta? Người ấy phải có căn tính (khả năng tiếp nhận giáo pháp) thuần thục, dễ uốn nắn, nghe nghĩa lý thì mau tỏ ngộ, trong sạch lìa nhiễm ô, tham lam, giận dữ, si mê mỏng nhẹ; với những gì ta nói thì không quên mất, khiến việc chỉ dạy không nhọc công, đã nghe điều gì thì mãi mãi không thoái lui.'

 Nghĩ như vậy rồi, Ngài nhận thấy người con của La-ma thuộc ngoại đạo (tức Uất-đầu-lam-phất, một vị thầy tu thiền) thông minh có trí; tuy còn phiền não nhưng ba thứ nhơ (tham, giận, si) đã mỏng nhẹ, nếu nghe pháp của ta thì mau chứng biết. Ông ấy đã đạt định Phi tưởng phi phi tưởng (tầng thiền định cao nhất trong cõi Vô sắc, trong đó tâm chẳng phải có nhận biết mà cũng chẳng phải không có nhận biết), thường giảng dạy cho đệ tử tu tập. 'Nay ông ấy ở đâu?' Ngài dùng Phật nhãn (con mắt của Phật, thấy biết hết thảy) nhìn thì thấy ông ấy đã qua đời được bảy ngày.

 Khi ấy có các vị trời cúi đầu lễ chân ta mà thưa với ta: 'Thưa Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính), người ấy đã qua đời được bảy ngày.' Từ khi Như Lai còn là Bồ-tát (người tu hành cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh; ở đây chỉ Phật khi chưa thành đạo), các vị ấy đã biết trước rằng Như Lai có sức trí tuệ lớn. Người ấy nếu chưa qua đời thì đủ sức tiếp nhận chánh pháp." Phật lại bảo các tỳ-kheo: "Người con của La-ma ấy chưa được nghe pháp của ta thì đã qua đời. Nếu ông ấy chưa qua đời, ta sẽ thuyết pháp cho ông ấy trước tiên; ông ấy nghe xong liền có thể chứng biết."

 Bấy giờ Thế Tôn lại nghĩ: "Ai là người đầu tiên đủ sức tiếp nhận pháp của ta? Người ấy phải có căn tính thuần thục, dễ uốn nắn, nghe pháp thì mau tỏ ngộ, trong sạch lìa nhiễm ô, tham, giận, si mỏng nhẹ; với những gì ta nói thì không quên mất, khiến việc chỉ dạy không nhọc công, đã nghe điều gì thì mãi mãi không thoái lui."

 Nghĩ như vậy rồi, Ngài nhận thấy vị tiên ngoại đạo A-la-la (vị thầy tu thiền mà Bồ-tát từng theo học) thông minh có trí; tuy còn phiền não nhưng ba thứ nhơ đã mỏng nhẹ, nếu nghe pháp của ta thì mau chứng biết. "Nay ông ấy ở đâu?" Ngài dùng Phật nhãn nhìn thì thấy ông ấy đã qua đời được ba ngày. Lại vào lúc ấy, các vị trời trên hư không nói: "Vị tiên ấy đã qua đời được ba ngày." Từ khi Như Lai còn là Bồ-tát, các vị ấy đã biết trước rằng Như Lai có sức trí tuệ lớn. Người ấy nếu chưa qua đời thì đủ sức tiếp nhận chánh pháp.

 Phật lại bảo các tỳ-kheo: "A-la-la ấy chưa được nghe pháp của ta thì đã qua đời. Nếu ông ấy chưa qua đời, ta sẽ thuyết pháp cho ông ấy trước tiên; ông ấy nghe xong liền có thể chứng biết."

 Bấy giờ Thế Tôn lại nghĩ: "Ai là người đầu tiên đủ sức tiếp nhận pháp của ta? Người ấy phải có căn tính thuần thục, dễ uốn nắn, nghe pháp thì mau tỏ ngộ, trong sạch lìa nhiễm ô, tham, giận, si mỏng nhẹ; với những gì ta nói thì không quên mất, khiến việc chỉ dạy không nhọc công, đã nghe điều gì thì mãi mãi không thoái lui."

 Nghĩ như vậy rồi, Ngài thấy năm người Bạt-đà-la (năm vị bạn từng tu khổ hạnh cùng Bồ-tát, đứng đầu là Kiều-trần-như) căn tính đã thuần thục, dễ uốn nắn, nghe pháp ắt có thể tỏ ngộ, trong sạch lìa nhiễm ô, ba thứ nhơ đã mỏng nhẹ; với những gì ta nói thì không quên mất, khiến việc chỉ dạy không nhọc công; nhưng nếu không được nghe chánh pháp từ ta thì họ sẽ lại thoái lui. "Ngày trước khi ta tu khổ hạnh, họ đã hết lòng hầu hạ ta. Ta sẽ chuyển chánh pháp luân cho năm người ấy trước tiên, họ có thể hiểu rõ. Họ đầy đủ bố thí, giữ giới, pháp lành trọn vẹn, sự giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não và sinh tử) đã ở ngay trước mắt, lìa mọi chướng ngại." Ngài liền dùng Phật nhãn nhìn thấy năm người Bạt-đà-la đang ở vườn Lộc Dã (vườn Nai) tại Ba-la-nại (một thành cổ ở miền bắc Ấn Độ, nay là Varanasi).

 Phật bảo các tỳ-kheo: "Khi ấy Như Lai nghĩ như vậy rồi, liền từ cây bồ-đề (cây nơi Phật ngồi thành đạo) đi về phía thành Ba-la-nại thuộc nước Ca-thi (một nước cổ ở Ấn Độ), làm rung chuyển tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới nhỏ hợp thành một cõi lớn do một đức Phật giáo hóa). Lúc ấy bên thành Già-da (thành gần nơi Phật thành đạo) có một người ngoại đạo tên là A-tự-bà, từ xa thấy Thế Tôn, liền đến trước hỏi thăm, đứng một bên mà thưa với Phật:

 'Trưởng lão Cù-đàm (họ của Phật), các giác quan của ngài điềm tĩnh, dung mạo đoan chính đáng mến, sắc thân rực rỡ như vàng Diêm-phù (thứ vàng quý nhất, lấy từ sông Diêm-phù) và hoa chiêm-ba (loài hoa màu vàng, rất thơm). Thưa ngài, ngài tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, tu hành thanh tịnh) nào? Thầy của ngài là ai? Ngài theo ai mà xuất gia, mà dáng đi đứng, oai nghi lại an ổn đến thế? Nay ngài từ đâu đến, lại sắp đi đâu?'"

 Bấy giờ Thế Tôn dùng kệ (bài thơ tụng trong kinh) đáp:

 Ta vốn không có thầy, / đời không ai bằng ta.

 Đối với pháp, ta tự giác ngộ, / chứng được sự trong sạch vô lậu (không còn phiền não rỉ chảy).

 A-tự-bà hỏi: "Cù-đàm, ngài tự cho mình là A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) sao?" Bấy giờ Thế Tôn lại dùng kệ đáp:

 Ta là bậc dẫn đường / vô thượng của thế gian,

 sẽ độ tất cả, / là A-la-hán chân thật.

 A-tự-bà hỏi: "Cù-đàm, ngài tự cho mình là Phật sao?" Như Lai đáp: "Ta là bậc thù thắng nhất trong thế gian, đã diệt trừ tất cả phiền não và pháp ác, ta là bậc chánh giác (giác ngộ chân chính, trọn vẹn)." A-tự-bà hỏi: "Trưởng lão Cù-đàm, nay ngài đi đâu?" Thế Tôn đáp: "Nay ta muốn đến vườn Lộc Dã ở Ba-la-nại, làm ánh sáng lớn cho những chúng sinh mù tối." Rồi Ngài nói kệ:

 Ta đến Ba-la-nại, / vào trong vườn Lộc Dã,

 vì chúng sinh mù tối / đánh trống pháp cam lồ (nước thuốc bất tử của cõi trời, ví chánh pháp cứu thoát khỏi sinh tử),

 chuyển bánh xe pháp thù thắng vô thượng / chưa từng ai chuyển.

 Bấy giờ A-tự-bà từ biệt Phật đi về phía nam, còn Như Lai đi về phía bắc, qua thành Già-da. Trong thành có một vị rồng tên là Thiện Kiến, ngày hôm sau dọn cỗ chay thỉnh Như Lai. Như Lai thọ trai xong, đến làng Lô-hê-đa-bà-tô-đô, kế đến xóm Đa-la, kế lại qua làng Sa-la. Ngài du hành như thế, nơi nào cũng có các trưởng giả (người giàu có, đức độ) và cư sĩ (người tu tại gia) dâng cúng thức ăn.

 Ngài cứ thế đi dần đến bờ sông Hằng. Lúc ấy nước sông dâng lên ào ạt, tràn ngập đến bờ. Thế Tôn muốn qua sông, hỏi người lái đò, người ấy đáp: "Trả tiền cho tôi thì tôi mới chở qua."

 Bấy giờ Thế Tôn đáp người lái đò: "Ta không có tiền." Người lái đò nói: "Nếu không có tiền thì nhất định không chở." Như Lai liền bay lên hư không mà sang đến bờ bên kia. Người lái đò thấy Phật hiện thần thông như vậy, tự trách mình: "Ta không biết gì, sao lại không chở bậc thánh như thế!" Lòng sinh buồn khổ, ngất xỉu ngã xuống đất, rất lâu mới tỉnh lại. Ông đến chỗ vua Tần-bà-sa-la (vua nước Ma-kiệt-đà) kể lại đầy đủ điều mình đã thấy. Vua nghe việc ấy liền ra lệnh cho những người lái đò: "Từ nay về sau, sa-môn (người xuất gia tu hành) muốn qua sông thì không được lấy tiền."

 "Này các tỳ-kheo, Như Lai đến Ba-la-nại, buổi sáng sớm mặc áo, cầm bát vào thành khất thực, rồi trở về chỗ cũ. Ăn xong, Ngài đến vườn Lộc Dã. Lúc ấy năm người Bạt-đà-la từ xa trông thấy Thế Tôn, cùng nói với nhau: 'Sa-môn Cù-đàm phóng túng, tham đắm, không giữ được giới. Muốn dứt phiền não mà rồi lại sa đọa, mất cả thiền định (trạng thái tâm lắng yên, chuyên chú hoàn toàn). Trước kia tu khổ hạnh còn chẳng làm nên gì, huống chi nay lại tha hồ ăn ngon, sống an nhàn. Đó là kẻ biếng nhác, rõ ràng không phải người đủ tư cách theo đạo.

 Nay chúng ta không cần kính cẩn hỏi han; trải chỗ ngồi, đưa nước rửa chân, dọn cơm nước, tất cả đều đừng làm. Cứ để ông ta tự đến, chẳng nên vì ông ta mà đứng dậy. Nếu ông ta muốn ngồi thì chỉ chỗ ngồi thấp cho ông ta ngồi.' Chỉ có A-nhã Kiều-trần-như không đồng ý với mọi người.

 Bấy giờ Thế Tôn đến gần dần chỗ năm người ở. Lúc ấy cả năm người đều thấy bất an, như chim trong lồng bị lửa bức bách. Này tỳ-kheo, nên biết rằng chúng sinh trong thế gian không ai thấy Phật mà còn ngồi yên được. Lúc ấy năm người đều trái với lời đã hẹn, bất giác cùng đứng dậy đón Phật: có người trải đồ ngồi, có người đưa nước rửa chân, có người sắp đặt giày dép, có người cầm áo. Tất cả đều nói: 'Lành thay, trưởng lão Cù-đàm đã đến, xin mời ngồi tòa cao quý.'

 Bấy giờ Thế Tôn ngồi vào tòa ấy. Năm người ở trước lễ lạy hỏi thăm, đứng một bên mà thưa với Phật: 'Trưởng lão Cù-đàm, mặt mũi ngài đoan chính, các giác quan vắng lặng, thân tướng sáng chói như vàng Diêm-phù và hoa chiêm-ba. Thưa Cù-đàm, nay ngài hẳn đã chứng được trí tuệ của dòng thánh vượt ra ngoài thế gian chăng?'

 Bấy giờ Thế Tôn nói với năm người: "Các ông không nên gọi Như Lai là trưởng lão, điều đó khiến các ông suốt đêm dài (lâu dài) không được lợi ích gì." Ngài lại nói với năm người: "Ta đã chứng được pháp cam lồ, nay ta biết con đường đi đến cam lồ. Ta chính là Phật, đầy đủ nhất thiết trí (trí biết tất cả), vắng lặng, vô lậu, tâm được tự tại. Các ông hãy lại đây, ta sẽ chỉ pháp cho các ông, dạy bảo các ông.

 Các ông nên lắng nghe tiếp nhận, theo đúng lời dạy mà tu hành, thì ngay trong thân hiện tại sẽ dứt sạch các lậu (phiền não rỉ chảy, làm ô nhiễm tâm), trí tuệ sáng tỏ, sống trong giải thoát; phạm hạnh thành tựu, việc cần làm đều đã làm xong, không còn nhận thân sau (không còn tái sinh)."

 Ngài lại bảo năm người: "Ngày trước các ông chê ta, cùng nói rằng: 'Trưởng lão Cù-đàm đắm say vui thú thế gian, không giữ vững giới, muốn dứt phiền não mà lại sa đọa.' Ta vừa đến gần, các ông ai nấy đều bất an. Vì thế nên biết, không được gọi Như Lai là trưởng lão."

 Năm người Bạt-đà-la cùng thưa với Phật: "Thưa Thế Tôn, nay chúng con mong được làm sa-môn trong pháp của Phật." Phật nói: "Thiện lai tỳ-kheo (Lành thay, tỳ-kheo đến đây; đây là lời Phật trực tiếp nhận người xuất gia)!" Râu tóc họ liền tự rụng, áo pháp tự khoác lên thân, liền thành sa-môn. Râu tóc ngắn dài như đã cạo được bảy ngày, dáng vẻ nghiêm trang như vị tỳ-kheo đã tu trăm năm. Họ liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, cúi đầu lễ chân Phật, sám hối tội lỗi trước kia, liền coi Như Lai là bậc Đại Sư (thầy lớn), tôn kính chiêm ngưỡng, lòng sinh vui mừng.

 Bấy giờ Thế Tôn xuống ao tắm rửa. Tắm xong, Ngài lại ngồi yên một chỗ, suy nghĩ xem các đức Phật quá khứ đã chuyển pháp luân trên tòa nào. Khi Ngài đang nghĩ như thế, bỗng nơi ấy có một nghìn tòa báu từ dưới đất vọt lên. Lúc ấy Như Lai đứng dậy khỏi chỗ ngồi cũ, cung kính đi nhiễu quanh ba tòa cao đầu tiên, đến tòa thứ tư thì ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân gác lên hai đùi).

 Lúc ấy năm người Bạt-đà-la cúi đầu lễ chân Phật, ngồi trước Phật. "Này các tỳ-kheo, khi ấy Thế Tôn phóng ánh sáng lớn, ánh sáng ấy chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới; trong lưới ánh sáng ấy vang lên lời tụng rằng:

 Từ cung trời Đâu-suất (cõi trời nơi Bồ-tát ở trước khi giáng sinh), / Ngài giáng sinh nơi vườn Long-tì (tức vườn Lâm-tì-ni, nơi Phật đản sinh);

 Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên) và Đế Thích (vua cõi trời Ba mươi ba) đều nâng đỡ, / oai mãnh như sư tử.

 Ngài bước bảy bước về mười phương, / tâm chưa từng mê muội,

 liền dùng tiếng nói trong trẻo như Phạm thiên / mà cất lời rằng:

 "Nay ta trong tất cả / là bậc tôn quý nhất, thù thắng nhất."

 Ngài bỏ ngôi Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp) / để làm lợi ích cho chúng sinh.

 Sáu năm tu khổ hạnh xong, / liền đến tòa bồ-đề,

 hàng phục các quân ma, / mau thành đạo vô thượng.

 Phạm vương, Đế Thích và các chúng trời / khuyên mời chuyển pháp luân;

 vì thương xót thế gian, / Ngài lặng thinh nhận lời thỉnh.

 Với sức nguyện bền vững, / Ngài đến vườn Lộc Dã,

 nơi các vị tiên rơi xuống, / giảng nói pháp vô thượng.

 Pháp này do tu tập / vô số kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) mà chứng được;

 các ngươi ai muốn nghe / hãy mau đến lắng nghe.

 Thân người, thân trời khó được, / Phật ra đời rất khó;

 nghe pháp mà khởi lòng tin, / người như thế cũng khó.

 Các ngươi không sinh vào tám nạn (tám hoàn cảnh khiến khó gặp Phật, khó nghe pháp), / nay được thân người, thân trời,

 gặp Phật, nghe chánh pháp / mà có được lòng tin trong sạch.

 Các ngươi trong trăm nghìn kiếp / chưa từng được nghe chánh pháp,

 nay đã được gặp, / nên khéo léo tu tập.

 Phật bảo các tỳ-kheo: "Trong lưới ánh sáng nói kệ như vậy, đánh thức tất cả các chúng người và trời trong tam thiên đại thiên thế giới: 'Các ngươi hãy mau đến, nay Phật Thế Tôn chuyển pháp luân!' Các trời, rồng nghe lời ấy xong, từ cung điện của mình đến chỗ Phật. Khi ấy thần đất dùng sức thần thông làm cho đạo tràng (nơi Phật thuyết pháp) rộng dài vuông vức bảy trăm do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số), trang hoàng đủ thứ, khắp nơi sạch sẽ.

 Các thần trời trên hư không lại đem đủ loại cờ phướn, lọng báu đến trang hoàng. Các thiên tử (các vị trời) ở cõi Dục (cõi của chúng sinh còn ham muốn) và cõi Sắc (cõi của chư thiên đã lìa dục nhưng còn thân hình) đem tám vạn bốn nghìn tòa sư tử báu (tòa ngồi của Phật) đặt trong đạo tràng, ai nấy đều thỉnh rằng: 'Thế Tôn, xin vì thương xót chúng con mà ngồi tòa này chuyển chánh pháp luân.'"

 "Này các tỳ-kheo, lúc ấy vô lượng câu-chi (một câu-chi là mười triệu) chúng Bồ-tát ở các cõi nước khắp mười phương — đông, tây, nam, bắc, bốn hướng phụ, trên và dưới — những vị đã gieo trồng gốc công đức từ lâu, đến chỗ Phật, cúi đầu lễ chân Phật, đi vòng quanh về bên phải ba vòng (cách bày tỏ lòng tôn kính), chắp tay cung kính khuyên mời Như Lai chuyển pháp luân.

 Tất cả Đế Thích, Phạm vương, các vị Hộ thế (bốn vị Thiên vương giữ gìn thế gian) cùng vô lượng chúng thiên tử khác trong các tam thiên đại thiên thế giới ở mười phương, đều cúi đầu lễ chân Phật, đi vòng quanh về bên phải ba vòng, chắp tay hướng về Phật, khuyên mời Như Lai chuyển pháp luân. Cả đại chúng ấy đều nói: 'Cúi mong Thế Tôn vì làm lợi ích, đem an vui và thương xót các chúng sinh mà tuôn mưa pháp lớn, dựng cờ pháp lớn, thổi tù và pháp lớn, đánh trống pháp lớn.'"

 Phật bảo các tỳ-kheo: "Khi ấy trong đại chúng có một vị Bồ-tát tên là Chuyển Pháp, cầm một bánh xe làm bằng nhiều thứ báu, có đủ nghìn căm, trang hoàng đẹp đẽ không gì sánh được, phóng ra nghìn tia sáng, lại được trang hoàng bằng tràng hoa, chuông báu, lụa là mầu nhiệm và vô số đồ báu. Do sức nguyện từ trước của vị Bồ-tát ấy mà cảm được bánh xe này sinh ra để cúng dường Như Lai; các đức Phật quá khứ đều có bánh xe này rồi mới chuyển pháp. Lúc ấy vị Bồ-tát cầm bánh xe báu ấy dâng lên Như Lai và nói kệ:

 Xin Thế Tôn nhớ lại thuở xưa, / Phật Nhiên Đăng (một vị Phật thời quá khứ) thọ ký (báo trước việc thành Phật trong tương lai) cho Ngài:

 "Sẽ được thành chánh giác, / hiệu là Mâu-ni (bậc thánh lặng lẽ)."

 Con cũng vào lúc ấy / phát thệ nguyện lớn này:

 "Khi bậc Đạo Sư (người dẫn đường, chỉ Phật) thành Phật, / con sẽ dâng bánh xe báu này."

 Tất cả người và trời / cùng các chúng Bồ-tát,

 số nhiều vô lượng, / đều vì việc chuyển pháp luân,

 mỗi vị dùng sức thần của mình / mang đến đủ thứ đồ cúng dường:

 đài báu, lọng hoa..., / nói hết kiếp cũng không hết.

 Trong tam thiên đại thiên thế giới, / trời, người, A-tu-la (loài thần có sức mạnh, hay gây chiến với chư thiên),

 các chúng rồng, thần..., / tất cả đều một lòng thỉnh mời.

 Phật bảo các tỳ-kheo: "Như Lai suốt đầu hôm im lặng mà qua; đến nửa đêm thì an ủi đại chúng, khiến họ sinh vui mừng; đến cuối đêm thì gọi năm người Bạt-đà-la mà bảo rằng: 'Các ông nên biết, người xuất gia có hai thứ chướng ngại. Hai thứ ấy là gì?

 Một là tâm đắm chấp cảnh dục lạc mà không thể lìa bỏ. Đó là hạng người thấp kém, kẻ phàm phu ngu muội không hiểu biết, không phải việc làm của bậc thánh, không đúng đạo lý; không phải nhân của giải thoát, không phải nhân của lìa dục, không phải nhân của thần thông, không phải nhân của thành Phật, không phải nhân của Niết-bàn (trạng thái dập tắt hoàn toàn phiền não và khổ đau, ra khỏi vòng sinh tử).

 Hai là suy nghĩ không đúng đắn, tự hành khổ thân mình để cầu thoát ly; quá khứ, hiện tại, vị lai đều phải chịu quả khổ. Này các tỳ-kheo, các ông nên bỏ hai cực đoan như thế. Nay ta vì các ông nói về trung đạo (con đường ở giữa, không rơi vào hai cực đoan). Các ông hãy lắng nghe kỹ và thường siêng năng tu tập.

 Thế nào là trung đạo? Đó là chánh kiến (thấy biết đúng đắn), chánh tư duy (suy nghĩ đúng đắn), chánh ngữ (lời nói đúng đắn), chánh nghiệp (hành động đúng đắn), chánh mạng (nuôi sống bản thân bằng cách chân chính), chánh tinh tấn (siêng năng đúng đắn), chánh niệm (luôn tỉnh giác, ghi nhớ đúng đắn), chánh định (tâm tập trung đúng đắn). Tám pháp như vậy gọi là trung đạo.'"

 Phật bảo các tỳ-kheo: "Có bốn thánh đế (bốn chân lý của bậc thánh). Bốn thánh đế ấy là gì? Đó là khổ đế (sự thật về khổ), khổ tập đế (sự thật về nguyên nhân của khổ), khổ diệt đế (sự thật về sự chấm dứt khổ), và đạo đế chứng sự diệt khổ (sự thật về con đường đưa đến chấm dứt khổ).

 Này các tỳ-kheo, thế nào gọi là khổ thánh đế? Đó là khổ vì sinh, khổ vì già, khổ vì bệnh, khổ vì chết, khổ vì phải xa lìa người mình thương yêu, khổ vì phải gặp gỡ kẻ mình oán ghét, khổ vì cầu mà không được, khổ vì năm uẩn hừng thịnh (khổ do chính thân tâm gồm năm nhóm: thân xác, cảm giác, nhận biết, tạo tác của tâm, sự nhận thức). Như vậy gọi là khổ thánh đế.

 Thế nào gọi là khổ tập thánh đế? Đó là ái (lòng tham luyến), thủ (sự bám giữ), hữu (sự tiếp tục hiện hữu) đi cùng với niềm vui thích và lòng tham, mong cầu những thú vui hơn nữa. Như vậy gọi là khổ tập thánh đế.

 Thế nào gọi là khổ diệt thánh đế? Đó là ái, thủ, hữu đi cùng với niềm vui thích và lòng tham, mong cầu những thú vui hơn nữa — dứt sạch tất cả những thứ ấy. Như vậy gọi là khổ diệt thánh đế.

 Thế nào gọi là thánh đạo đế chứng sự diệt khổ? Đó chính là tám thánh đạo, tức là từ chánh kiến cho đến chánh định. Đây gọi là thánh đạo đế chứng sự diệt khổ."

 Ngài lại bảo các tỳ-kheo: "Pháp về khổ như thế, trước kia ta không nghe từ ai khác; nhờ khéo léo thuận theo mà suy nghĩ đúng lẽ, ta sinh ra trí, sinh ra mắt thấy, sinh ra sự sáng suốt, sinh ra hiểu biết trọn khắp, sinh ra tuệ, sinh ra ánh sáng.

 Này các tỳ-kheo, pháp về nguyên nhân của khổ như thế, trước kia ta không nghe từ ai khác; nhờ khéo léo thuận theo mà suy nghĩ đúng lẽ, ta sinh ra trí, sinh ra mắt thấy, sinh ra sự sáng suốt, sinh ra hiểu biết trọn khắp, sinh ra tuệ, sinh ra ánh sáng.

 Này các tỳ-kheo, pháp về sự diệt trừ nguyên nhân của khổ như thế, trước kia ta không nghe từ ai khác; nhờ khéo léo thuận theo mà suy nghĩ đúng lẽ, ta sinh ra trí, sinh ra mắt thấy, sinh ra sự sáng suốt, sinh ra hiểu biết trọn khắp, sinh ra tuệ, sinh ra ánh sáng.

 Này các tỳ-kheo, con đường chứng sự diệt khổ như thế, trước kia ta không nghe từ ai khác; nhờ khéo léo thuận theo mà suy nghĩ đúng lẽ, ta sinh ra trí, sinh ra mắt thấy, sinh ra sự sáng suốt, sinh ra hiểu biết trọn khắp, sinh ra tuệ, sinh ra ánh sáng."

 Ngài lại bảo các tỳ-kheo: "Khổ thì cần phải biết rõ, nguyên nhân của khổ thì cần phải dứt bỏ, sự diệt khổ thì cần phải chứng đạt, con đường thì cần phải tu tập. Bốn pháp như thế, trước kia ta không nghe từ ai khác; nhờ khéo léo thuận theo mà suy nghĩ đúng lẽ, ta sinh ra trí, sinh ra mắt thấy, sinh ra sự sáng suốt, sinh ra hiểu biết trọn khắp, sinh ra tuệ, sinh ra ánh sáng."

 Ngài lại bảo các tỳ-kheo: "Ta đã biết rõ khổ, đã dứt bỏ nguyên nhân của khổ, đã chứng đạt sự diệt khổ, đã tu tập con đường. Bốn pháp như thế, trước kia ta không nghe từ ai khác; nhờ khéo léo thuận theo mà suy nghĩ đúng lẽ, ta sinh ra trí, sinh ra mắt thấy, sinh ra sự sáng suốt, sinh ra hiểu biết trọn khắp, sinh ra tuệ, sinh ra ánh sáng."

 Ngài lại bảo các tỳ-kheo: "Trước kia, khi ta chưa thấy bốn thánh đế, chưa đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp, tức sự giác ngộ của Phật), thì trí chân chính chưa sinh. Từ khi ta chứng thấy bánh xe pháp bốn thánh đế, tâm được giải thoát, tuệ được giải thoát, không còn thoái lui nữa, và nhờ trí chân chính mà đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Sự sinh của ta đã dứt, phạm hạnh đã thành lập, việc cần làm đã làm xong, không còn nhận thân sau."

 Bấy giờ Thế Tôn phát ra tiếng nói trong trẻo thanh tịnh như Phạm thiên. Tiếng nói ấy do vô lượng công đức thành tựu, do tu tập điều chân thật suốt vô lượng kiếp, không nhờ thầy dạy mà tự nhiên giác ngộ. Ngài phát ra tiếng nói mầu nhiệm ấy, bảo Kiều-trần-như và các vị kia:

 "Con mắt là vô thường (không bền lâu, luôn biến đổi), là khổ, là không (trống rỗng, không có thực chất), là vô ngã (không có cái ta thường còn); không có người, không có chúng sinh, không có thọ mạng; giống như cỏ mục; như bức tường đắp bằng đất trộn, mong manh dễ đổ, không bền chắc. Tai, mũi, lưỡi, thân, ý cũng như con mắt, đều như vậy.

 Này Kiều-trần-như, tất cả các pháp đều từ nhân duyên (các nguyên nhân và điều kiện hội tụ) mà sinh, không có thể tính riêng; lìa thường còn và lìa đoạn diệt, giống như hư không. Tuy không có người tạo tác và người thọ nhận, nhưng pháp lành và pháp dữ không hề mất đi.

 Này Kiều-trần-như, sắc (thân xác và vật chất) là vô thường, khổ, không, vô ngã; thọ (cảm giác), tưởng (sự nhận biết hình tướng), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự nhận thức phân biệt) cũng lại như vậy. Do ái (lòng tham luyến) như nước thấm ướt các nhân duyên mà muôn khổ tăng thêm. Nếu đắc được thánh đạo, chứng thấy thể tính của các pháp đều là không, thì có thể diệt hẳn những khổ ấy.

 Này Kiều-trần-như, do sự phân biệt và suy nghĩ không đúng đắn mà sinh ra vô minh (si mê, không thấy rõ chân lý); ngoài ra không có gì khác làm nhân cho vô minh. Nhưng sự phân biệt ấy không đi đến vô minh (không tự chuyển thành vô minh). Lại do vô minh mà sinh ra các hành (những hành động tạo nghiệp); nhưng vô minh ấy không đi đến các hành.

 Cho đến: hành làm duyên cho thức (sự nhận thức ban đầu của một đời sống); thức làm duyên cho danh sắc (tâm và thân); danh sắc làm duyên cho lục xứ (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý); lục xứ làm duyên cho xúc (sự tiếp xúc giữa giác quan với đối tượng); xúc làm duyên cho thọ (cảm giác); thọ làm duyên cho ái (lòng tham luyến); ái làm duyên cho thủ (sự bám giữ); thủ làm duyên cho hữu (sự hình thành đời sống mới); hữu làm duyên cho sinh; sinh làm duyên cho già, chết, lo buồn, khổ não.

 Những điều như thế là nhân của thế gian, ngoài ra không có gì khác làm nhân cho nó. Tuy nhân sinh ra các pháp, nhưng nhân không đi đến pháp. Rốt cuộc không có ta, người, chúng sinh hay kẻ thọ nhận nào bỏ thân này mà đi đến các uẩn kia. Nếu suy nghĩ đúng lẽ, không phân biệt, thì vô minh liền diệt.

 Do vô minh diệt nên hành diệt; hành diệt thì thức diệt; thức diệt thì danh sắc diệt; danh sắc diệt thì lục xứ diệt; lục xứ diệt thì xúc diệt; xúc diệt thì thọ diệt; thọ diệt thì ái diệt; ái diệt thì thủ diệt; thủ diệt thì hữu diệt; hữu diệt thì sinh diệt; sinh diệt thì già, chết, lo buồn, khổ não diệt.

 Nếu có thể đối với uẩn, giới, xứ (năm uẩn, mười tám giới và mười hai xứ — các cách phân tích thân tâm và thế giới) mà giác ngộ rõ ràng về nhân duyên như thế, thì lúc ấy sẽ thành Đa-đà-a-già-độ (Như Lai), A-la-ha (bậc đáng được cúng dường), Tam-miệu-tam-phật-đà (bậc giác ngộ chân chính trọn khắp). Pháp vi diệu rất sâu như thế không phải là điều mà các đạo khác có thể giác ngộ."

 Bấy giờ Thế Tôn vì Kiều-trần-như mà chuyển pháp luân ba lần với mười hai hành tướng (mỗi thánh đế được giảng qua ba bước: đây là khổ..., khổ cần phải biết..., khổ đã biết...; bốn đế nhân ba thành mười hai). Kiều-trần-như và các vị kia đều thấu suốt nhân duyên của các pháp, dứt sạch các lậu, tâm ý khai mở, thành A-la-hán.

 Ngay lúc ấy Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) xuất hiện: Bà-già-bà (Thế Tôn) là Phật bảo; pháp luân ba lần chuyển với mười hai hành tướng là Pháp bảo; năm người Bạt-đà-la là Tăng bảo (đoàn thể người tu theo Phật). Khi Phật chuyển pháp luân, sáu mươi câu-chi chư thiên cõi Dục, tám mươi câu-chi chư thiên cõi Sắc và tám vạn bốn nghìn người đều xa lìa bụi trần, dứt bỏ cấu nhiễm, được pháp nhãn thanh tịnh (con mắt thấy rõ chân lý, bước đầu bước vào hàng thánh).

 Phật bảo các tỳ-kheo: "Như Lai dùng tiếng nói trong trẻo mầu nhiệm chuyển pháp luân, tiếng ấy vang đến khắp các cõi Phật ở mười phương. Các đức Như Lai ở đó đều nghe tiếng nói trong trẻo mầu nhiệm ba lần chuyển với mười hai hành tướng, và đều thấy Thế Tôn đang ở vườn Lộc Dã tại Ba-la-nại chuyển pháp luân.

 Lúc ấy các đức Phật mười phương đều im lặng, không thuyết pháp. Các Bồ-tát ở cõi ấy đều đứng dậy khỏi chỗ ngồi mà bạch Phật: 'Thưa Thế Tôn, cớ sao nay Như Lai im lặng không thuyết pháp?' Bấy giờ đức Phật ấy bảo các Bồ-tát:

 'Các ông nên biết, Thích-ca Như Lai trong vô lượng kiếp đã siêng khổ tích chứa công đức, dũng mãnh tinh tấn, thực hành đạo Bồ-tát, vượt hơn hạnh của vô lượng Bồ-tát, đã đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề ở cõi Ta-bà (thế giới chúng ta đang ở, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ). Vì làm lợi ích cho tất cả, Ngài khởi lòng đại từ đại bi mà chuyển pháp luân. Tiếng nói trong trẻo của đức Phật ấy vang đến khắp vô biên cõi nước ở mười phương. Nay ta nghe tiếng thuyết pháp của Ngài, vì thế mà im lặng.'

 Các chúng Bồ-tát nghe Phật nói xong, đều phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề và thề nguyện rằng: 'Nguyện cho con đời sau mau thành Phật đạo, dùng con mắt pháp vô lậu khai ngộ chúng sinh, giống như đức Phật ấy.'"

 Bấy giờ Bồ-tát Di-lặc (vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp sau Phật Thích-ca) đến trước bạch Phật: "Thưa Thế Tôn, vô lượng chúng Đại Bồ-tát đến đây mong được nghe tất cả công đức của việc Như Lai chuyển pháp luân. Cúi mong Thế Tôn nói sơ lược về tính chất của pháp luân."

 Phật bảo Di-lặc và các Bồ-tát: "Này các thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người nghe pháp), pháp luân rất sâu vì không thể nắm bắt; pháp luân khó thấy vì lìa hai cực đoan; pháp luân khó ngộ vì lìa cả có tác ý (cố ý khởi tâm) lẫn không tác ý; pháp luân khó biết vì không thể dùng thức (sự nhận thức phân biệt) mà nhận thức, không thể dùng trí mà biết được.

 Pháp luân không pha tạp, vì phải dứt trừ hai chướng (chướng do phiền não và chướng do vướng mắc trong hiểu biết) mới chứng được; pháp luân vi diệu vì lìa mọi thí dụ; pháp luân bền chắc vì phải dùng trí kim cương (trí tuệ cứng bén như kim cương, phá được mọi thứ) mới vào được; pháp luân khó ngăn trở vì không có điểm khởi đầu; pháp luân không có hý luận (lời bàn luận vô ích, suy diễn rỗng) vì lìa phan duyên (sự bám víu, níu theo đối tượng của tâm); pháp luân không cùng tận vì không thoái mất; pháp luân trùm khắp vì như hư không.

 Này Di-lặc, pháp luân chỉ bày bản tính của tất cả các pháp: vắng lặng, không sinh không diệt, không có nơi chốn, chẳng phải phân biệt cũng chẳng phải không phân biệt; đạt đến thật tướng (bộ mặt chân thật của mọi sự vật), lên đến bờ bên kia; là không, vô tướng (không có hình tướng để bám vào), vô nguyện (không mong cầu), không tạo tác; thể tính trong sạch, lìa mọi tham dục.

 Pháp luân hợp với chân như (cái như thật, bản chất chân thật bất biến của vạn pháp), đồng với pháp tính (bản tính chân thật của các pháp), ngang bằng với thật tế (cõi chân thật tột cùng); không hoại không đứt, không vướng không ngại; khéo vào duyên khởi (lẽ mọi vật đều do nhân duyên mà sinh), vượt qua hai cực đoan, cũng không ở khoảng giữa; không gì làm lay động được, hợp với hạnh vô công dụng (hành động tự nhiên, không cần gắng sức) của chư Phật.

 Pháp luân không tiến không lùi, không ra không vào, không có gì để đạt được, không thể nói được; tính chỉ là một mà vào khắp các pháp, đó là không hai, không thể đặt bày ra được; quy về đệ nhất nghĩa (chân lý tối thượng, tuyệt đối), vào pháp thật tướng; pháp giới (toàn thể mọi hiện tượng và bản tính của chúng) bình đẳng, vượt ngoài số lượng; đường ngôn ngữ dứt, chỗ tâm hoạt động diệt; không thể ví dụ, bình đẳng như hư không.

 Pháp luân không rời đoạn diệt và thường còn (?), không phá hoại duyên khởi; rốt ráo vắng lặng, không biến đổi; hàng phục các ma, đánh đổ ngoại đạo; vượt qua sinh tử, vào cảnh giới Phật. Đó là chỗ hành của trí bậc thánh, chỗ chứng của Bích-chi (Phật Bích-chi: bậc tự giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không có thầy và thường không thuyết pháp), chỗ hướng tới của Bồ-tát, được chư Phật ngợi khen. Tất cả các đức Như Lai đều cùng có pháp không sai khác như thế.

 Này Di-lặc, thể tính của pháp luân được chuyển là như vậy. Nếu ai chuyển pháp luân như vậy thì mới gọi là Phật (bậc giác ngộ); gọi là Chánh Biến Tri (bậc biết đúng đắn và trọn khắp); gọi là bậc tự nhiên giác ngộ; gọi là Pháp Vương (vua của chánh pháp); gọi là Đạo Sư; gọi là Đại Đạo Sư; gọi là Thương Chủ (người đứng đầu đoàn buôn, ví bậc dẫn chúng sinh vượt hiểm nạn đến chỗ báu); gọi là bậc Tự Tại (không bị gì ràng buộc); gọi là bậc tự tại đối với pháp; gọi là bậc chuyển pháp; gọi là thí chủ của pháp (người bố thí chánh pháp); gọi là đại thí chủ; gọi là bậc thiện hạnh viên mãn; gọi là bậc ý nguyện đã đầy đủ;

 gọi là người thuyết giảng; gọi là người làm nên; gọi là người an ủi; gọi là người đem lại yên ổn; gọi là bậc dũng mãnh; gọi là bậc chiến thắng; gọi là bậc tạo ánh sáng; gọi là bậc phá tan bóng tối; gọi là bậc cầm đèn; gọi là Đại Y Vương (vua thầy thuốc lớn); gọi là bậc chữa bệnh cho thế gian; gọi là bậc nhổ gai độc; gọi là bậc có trí lìa chướng ngại; gọi là bậc nhìn thấy khắp; gọi là bậc quán sát khắp; gọi là Phổ Nhãn (mắt thấy khắp); gọi là Phổ Hiền (hiền thiện khắp mọi nơi); gọi là Phổ Quang (ánh sáng khắp); gọi là Phổ Môn (cửa mở khắp mọi nơi); gọi là bậc đoan nghiêm; gọi là bậc không vướng mắc.

 Vì như mặt đất (nâng đỡ mọi vật như nhau) nên gọi là Bình Đẳng. Vì như vua núi Tu-di (ngọn núi lớn nhất ở trung tâm thế giới theo quan niệm Ấn Độ xưa) nên gọi là Bất Động. Vì thành tựu mọi công đức, vượt hơn thế gian nên gọi là Tối Tôn. Vì thấu suốt tất cả các pháp nên gọi là Vô Kiến Đảnh (không ai nhìn thấy được đỉnh đầu). Vì vượt ra khỏi bóng tối phiền não của thế gian nên gọi là Đèn Sáng. Vì sâu thẳm tột bậc, khó dò đến đáy nên gọi là Biển Lớn.

 Vì đầy đủ của báu là các pháp bồ-đề phần (các pháp giúp đạt giác ngộ) nên gọi là Chỗ Chứa Báu. Vì không bị trói buộc, không vướng mắc, tâm giải thoát nên gọi là Không Nhiễm. Vì thông suốt các pháp nên gọi là Bất Thoái Chuyển (không bao giờ lùi bước). Vì làm lợi ích chúng sinh không chọn nơi chốn nên gọi là Như Gió. Vì đốt cháy tất cả phiền não nên gọi là Như Lửa. Vì gột sạch tất cả phiền não phân biệt nên gọi là Như Nước.

 Vì là chỗ hành của trí tuệ thần thông không ngăn ngại trong pháp giới bình đẳng, không có giữa không có bờ, nên gọi là Như Hư Không. Vì trừ bỏ chướng ngại của tất cả các pháp nên gọi là bậc trụ nơi trí không chướng ngại. Vì vượt qua cảnh giới mà mắt thế gian thấy được nên gọi là bậc trùm khắp tất cả pháp giới. Vì thân không nhiễm tất cả cảnh giới thế gian nên gọi là Người Tối Thắng.

 Gọi là bậc trí vô lượng; gọi là bậc thầy giảng dạy thế gian; gọi là Chế-đa (tháp thờ, nơi đáng được tôn thờ); gọi là bậc ra khỏi thế gian; gọi là bậc không nhiễm pháp thế gian; gọi là bậc thù thắng của thế gian; gọi là bậc tự tại trong thế gian; gọi là bậc lớn của thế gian; gọi là chỗ nương tựa của thế gian; gọi là bậc đã đến bờ bên kia của thế gian; gọi là ngọn đèn của thế gian; gọi là bậc trên hết của thế gian; gọi là bậc tôn quý của thế gian; gọi là bậc làm lợi ích cho thế gian; gọi là bậc tùy thuận thế gian; gọi là bậc biết rõ tất cả thế gian; gọi là chúa tể của thế gian;

 gọi là bậc Ứng Cúng (đáng nhận sự cúng dường) của thế gian; gọi là Đại Phước Điền (ruộng phước lớn, nơi gieo cúng dường thì sinh phước lớn); gọi là bậc tối thượng; gọi là Vô Đẳng Đẳng (không ai sánh bằng, chỉ ngang với chư Phật); gọi là bậc không gì so sánh; gọi là bậc thường chân chính chân thật; gọi là bậc trụ trong sự bình đẳng của tất cả các pháp; gọi là bậc đắc đạo; gọi là bậc chỉ đường; gọi là bậc nói đường; gọi là bậc vượt qua cảnh ma; gọi là bậc có thể đánh dẹp ma;

 gọi là bậc ra khỏi sinh tử, được mát mẻ; gọi là bậc lìa bóng tối vô minh; gọi là bậc không nghi ngờ; gọi là bậc lìa phiền não; gọi là bậc lìa mong cầu; gọi là bậc trừ các mê lầm về kiến chấp; gọi là bậc giải thoát; gọi là bậc trong sạch; gọi là bậc lìa tham; gọi là bậc lìa giận; gọi là bậc lìa si; gọi là bậc dứt sạch các lậu; gọi là bậc tâm thanh tịnh giải thoát; gọi là bậc trí thanh tịnh giải thoát; gọi là bậc có Túc mạng trí (trí biết các đời trước của mình và người); gọi là Đại Long (con rồng lớn, ví bậc có sức mạnh và oai đức lớn);

 gọi là bậc việc cần làm đã làm xong; gọi là bậc đã bỏ gánh nặng; gọi là bậc đã được lợi ích cho chính mình; gọi là bậc xa lìa sự trói buộc của sinh tử; gọi là bậc trí chân chính, tâm khéo giải thoát; gọi là bậc khéo đến bờ bên kia của sự tự tại của mọi tâm; gọi là bậc đã đến bờ bên kia của bố thí; gọi là bậc đã đến bờ bên kia của trì giới; gọi là bậc đã đến bờ bên kia của nhẫn nhục; gọi là bậc đã đến bờ bên kia của tinh tấn; gọi là bậc đã đến bờ bên kia của thiền định; gọi là bậc đã đến bờ bên kia của trí tuệ (sáu pháp ba-la-mật: sáu hạnh đưa người tu sang bờ giải thoát);

 gọi là bậc thành tựu nguyện; gọi là bậc trụ nơi đại từ (lòng thương lớn, ban vui cho chúng sinh); gọi là bậc trụ nơi đại bi (lòng xót thương lớn, cứu khổ cho chúng sinh); gọi là bậc trụ nơi đại hỷ (niềm vui lớn khi chúng sinh được an lạc); gọi là bậc trụ nơi đại xả (tâm buông bỏ, bình đẳng với tất cả); gọi là bậc siêng năng thu nhận chúng sinh; gọi là bậc được biện tài vô ngại (tài ăn nói không gì ngăn trở); gọi là bậc làm chỗ nương tựa lớn cho thế gian; gọi là bậc đại trí; gọi là bậc thành tựu niệm, tuệ, hạnh và giác;

 gọi là bậc đạt được chánh niệm (bốn niệm xứ: quán thân, thọ, tâm, pháp), chánh đoạn (bốn chánh cần: siêng dứt ác, siêng làm lành), thần túc (bốn nền tảng của thần thông), ngũ căn (năm khả năng gốc: tín, tấn, niệm, định, tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh tương ứng), các pháp bồ-đề phần, xa-ma-tha (thiền chỉ: làm tâm dừng lặng) và tì-bát-xá-na (thiền quán: quán chiếu thấy rõ);

 gọi là bậc đã vượt biển lớn sinh tử; gọi là bậc trụ nơi bờ bên kia; gọi là bậc trụ nơi vắng lặng; gọi là bậc được chỗ an ổn; gọi là bậc được chỗ không sợ hãi; gọi là bậc đánh dẹp ma phiền não; gọi là sư tử trong loài người; gọi là bậc lìa nỗi sợ hãi dựng tóc gáy; gọi là bậc không nhơ; gọi là bậc hiểu biết; gọi là bậc được tam minh (ba trí sáng: biết đời trước, thấy đời sau của chúng sinh, và dứt sạch phiền não); gọi là bậc vượt bốn dòng sông (bốn dòng cuốn trôi chúng sinh: dục, hữu, kiến chấp, vô minh).

 Vì giữ gìn Chế-đa nên gọi là Sát-lợi (dòng vua chúa, chiến sĩ). Vì xa lìa mọi tội lỗi nhơ nhuốc nên gọi là Bà-la-môn (người tu hành thanh tịnh; vốn là tầng lớp tư tế ở Ấn Độ). Vì phá tan kho chứa vô minh nên gọi là tỳ-kheo. Vì vượt qua sự nhiễm đắm nên gọi là sa-môn. Vì dứt sạch các lậu nên gọi là bậc thanh tịnh. Vì có đủ mười trí lực nên gọi là bậc Đại Lực. Vì tu tập thân, lời nói và ý nên gọi là Bà-già-bà (Thế Tôn). Vì là vua của pháp nên gọi là vua của các vua.

 Gọi là bậc chuyển bánh xe pháp thù thắng; gọi là bậc làm lợi ích chúng sinh; gọi là bậc thuyết pháp không biến đổi hư hoại; gọi là bậc nhận ngôi nhất thiết trí (trí biết tất cả); gọi là bậc thành tựu bảy báu giác ngộ (bảy giác chi: các yếu tố đưa đến giác ngộ); gọi là bậc đạt được cảnh giới của tất cả pháp báu; gọi là bậc được đại chúng chiêm ngưỡng; gọi là bậc có thể điều phục những kẻ chưa được điều phục; gọi là bậc khéo thọ ký cho các Bồ-tát;

 gọi là bậc được bảy thứ của cải trong sạch (bảy tài sản của bậc thánh: lòng tin, giữ giới, biết hổ, biết thẹn, học rộng, bố thí, trí tuệ); gọi là bậc làm nên mọi niềm vui; gọi là bậc tùy theo ý mọi người mà buông bỏ tất cả; gọi là bậc ban an vui cho tất cả chúng sinh; gọi là bậc giữ trí thù thắng như kim cương; gọi là bậc có mắt thấy khắp; gọi là bậc thấy tất cả các pháp không chướng ngại; gọi là bậc dùng trí trùm khắp mà làm thần thông lớn; gọi là bậc diễn nói pháp lớn; gọi là bậc mà tất cả thế gian nhìn không biết chán;

 gọi là bậc có ánh sáng lớn trong sạch; gọi là bậc gần gũi với tất cả thế gian; gọi là bậc biết căn cơ của chúng sinh; gọi là bậc trang nghiêm lớn; gọi là bậc có hàng hữu học (người còn đang tu học) và vô học (bậc A-la-hán đã xong việc tu học) vây quanh; gọi là bậc chiếu khắp; gọi là vua cờ lớn; gọi là bậc sáng khắp; gọi là bậc ánh sáng lớn chiếu khắp; gọi là bậc đối đáp các câu hỏi khó không lẫn lộn; gọi là bậc không phân biệt; gọi là bậc ánh sáng chiếu khắp;

 gọi là sân ánh sáng của Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ đưa người sang bờ giải thoát) rất sâu, khó biết, khó thấy, khó hiểu; gọi là Đại Phạm; gọi là bậc có oai nghi vắng lặng; gọi là bậc thành tựu mọi hạnh thù thắng; gọi là bậc có sắc thân mầu nhiệm; gọi là bậc nhìn mãi không chán; gọi là bậc các giác quan vắng lặng; gọi là bậc tư lương (vốn liếng phước đức và trí tuệ tích lũy để tu đạo) viên mãn; gọi là bậc được hiền hòa; gọi là bậc được sự hiền hòa vắng lặng thù thắng; gọi là kho của sự điều phục các giác quan; gọi là bậc như voi chúa đã thuần; gọi là bậc như ao nước trong sạch.

 Vì đầy đủ ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân Phật) nên gọi là bậc dứt hẳn mọi chướng ngại của tập khí (thói quen còn sót lại của phiền não). Vì đầy đủ các vẻ đẹp phụ trang nghiêm thân nên gọi là bậc có sắc đẹp tối thượng, không ai hơn. Vì là bậc Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục con người) nên gọi là bậc có bốn điều không sợ hãi. Vì viên mãn mười tám pháp riêng của Phật nên gọi là Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người).

 Vì thành tựu mọi việc nên gọi là bậc mà việc làm của thân, lời nói và ý không ai chê trách được. Vì thành tựu trí thanh tịnh về mọi tướng nên gọi là bậc trụ nơi Không. Vì khéo giác ngộ rằng tính của các duyên khởi đều bình đẳng nên gọi là bậc trụ nơi Vô Tướng. Vì không nhiễm đắm vào mọi mong cầu nên gọi là bậc trụ nơi Vô Nguyện. Vì xa lìa mọi cảnh giới nên gọi là bậc có hạnh vô công dụng.

 Vì là cảnh giới của trí về chân như, pháp giới, tướng hư không và vô tướng nên gọi là bậc nói lời như thật, không nói dối, không nói sai khác. Vì quán các pháp như huyễn, như ảo ảnh sóng nắng, như cảnh trong mộng, như trăng dưới nước, như tiếng vang trong hang, như bóng trong gương, nên gọi là bậc bỏ chốn a-lan-nhã (nơi vắng vẻ để tu hành) (?).

 Vì mỗi lần nhấc chân, đặt chân đều điều phục chúng sinh nên gọi là bậc bước đi không uổng phí. Vì dứt trừ tất cả vô minh, phiền não và ái nên gọi là Thành Trì của Pháp. Vì là nhân của Niết-bàn nên gọi là bậc mà ai thấy, ai nghe cũng đều được lợi ích. Vì vượt qua cõi Dục nên gọi là bậc ra khỏi bùn lầy. Vì vượt qua cõi Sắc nên gọi là bậc quật ngã cờ ma. Vì vượt qua cõi Vô sắc (cõi của chư thiên chỉ còn tâm, không còn thân hình) nên gọi là bậc dựng cờ trí tuệ.

 Vì là pháp thân (thân chân lý của Phật) và trí thân nên gọi là kho báu công đức vô biên vượt hơn tất cả thế gian. Vì hoa trí tuệ nở ra, thành tựu quả giải thoát nên gọi là Cây Lớn. Vì khó gặp nên gọi là hoa Ưu-đàm (loài hoa tương truyền ba nghìn năm mới nở một lần). Vì tùy theo lòng mong cầu đều được viên mãn nên gọi là Vua ngọc Ma-ni (ngọc báu như ý, cầu gì được nấy).

 Vì thành tựu các hạnh nghiệp nên gọi là bậc có màng lưới giữa các ngón tay, ngón chân (một trong ba mươi hai tướng, giữa các ngón có màng mỏng như chân ngỗng chúa). Vì trong đêm dài (suốt thời gian lâu dài) giữ gìn phạm hạnh (đời sống trong sạch) bền chắc, không lay động, nên gọi là bậc dưới lòng bàn chân có bánh xe nghìn căm, đủ các tướng trang nghiêm.

 Vì trong đêm dài cúng dường đúng pháp, che chở cha mẹ, bậc tôn trưởng và những người đáng được cúng dường; làm chỗ nương tựa cho những người không nơi nương tựa; không giết hại mạng sống, nên gọi là bậc có tay chân dài. Vì trong đêm dài thề không giết hại, giảng nói công đức của việc không giết hại, khuyên các chúng sinh không giết hại, cứu giúp che chở các chúng sinh, nên gọi là bậc có tay chân mềm mại.

 Trong đêm dài cúng dường cha mẹ, phụng sự bậc tôn trưởng và những người đáng được cúng dường, tự tay dùng bơ và dầu xoa bóp thân thể cho họ, vui vẻ không biếng nhác, nên gọi là bậc có màng lưới giữa các ngón tay chân. Vì trong đêm dài khéo dùng bố thí, lời nói yêu thương, làm lợi ích và cùng làm việc với người (bốn cách thu phục lòng người) để thu nhận chúng sinh, nên gọi là bậc có lòng bàn chân bằng phẳng.

 Vì trong đêm dài luôn luôn làm tăng trưởng pháp thù thắng cao thượng nên gọi là bậc có lông trên thân xoắn về bên phải và hướng lên trên. Vì trong đêm dài tự tay sửa sang, cúng dường, quét rửa nơi tháp thờ Như Lai; nghe pháp của Như Lai mà lông trên thân dựng đứng, lòng sinh điều hiếm có; lại vì chúng sinh giảng nói chánh pháp khiến những người nghe pháp lòng sinh điều hiếm có, nên gọi là bậc có bắp chân thon tròn như vua nai Y-ni (?).

 Vì trong đêm dài lắng nghe chánh pháp, thọ trì, đọc tụng, theo đúng lời dạy mà tu hành; giảng giải cho người khác, khéo léo dùng phương tiện, thấu hiểu nghĩa lý sâu xa của câu chữ; đối với những chúng sinh khổ não vì già, bệnh, chết thì làm chỗ nương tựa, giảng nói pháp mầu, không sinh lòng khinh mạn, nên gọi là bậc có tướng mã âm tàng (chỗ kín ẩn sâu vào trong như của ngựa chúa).

 Vì trong đêm dài cung kính các sa-môn, Bà-la-môn, bố thí y phục; làm sáng tỏ đức hạnh trong sạch và mười điều lành (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói đâm thọc, không nói lời ác, không nói thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến), bản thân đầy đủ lòng biết hổ thẹn, lại dạy người khác tu hành bền chắc những việc như thế, nên gọi là bậc có cánh tay tròn thẳng và dài.

 Vì trong đêm dài không làm hại chúng sinh, việc làm của thân, lời nói và ý đều tương ứng với lòng từ, nên gọi là bậc có thân như cây ni-câu-đà (loài cây đa, tán rộng cân đối; ví thân Phật cao bằng sải tay). Vì trong đêm dài ăn uống luôn biết chừng mực, không nhiều không ít; thấy người bệnh thì cho đủ thứ thuốc thang; đối với chúng sinh thấp kém thường sinh lòng thương xót; sửa chữa tháp hư và xây tháp mới; cho chúng sinh đang sợ hãi được không sợ hãi, nên gọi là bậc có thân thể mềm mại, tươi nhuận.

 Vì trong đêm dài cúng dường cha mẹ, sư trưởng và những người đáng được cúng dường: dùng bơ và dầu xoa thân cho họ, tùy lúc ấm lúc mát mà tắm rửa, xông hương; bố thí nhà cửa, y phục, thức ăn uống, giường nằm, thuốc thang thượng hạng, khiến họ được an ổn; dùng nước thơm quét rửa tháp miếu của Như Lai; lại dùng hương hoa, cờ phướn, lọng báu trang hoàng tháp Phật, nên gọi là bậc có thân sắc vàng ròng.

 Vì trong đêm dài không làm hại chúng sinh, thường tu lòng từ và nhẫn nhục, khuyên các chúng sinh tu hành mười điều lành; dùng vàng tạo hình tượng Như Lai và xây tháp miếu; hoặc dùng màu vàng vẽ hình Như Lai và tháp miếu; hoặc rải bột vàng sống lên hình tượng Phật và tháp miếu; hoặc dùng cờ phướn, lọng báu trang hoàng tháp Phật và hình tượng Phật; hoặc đem y phục, thức ăn uống ban cho chúng sinh, nên gọi là bậc mà mỗi lỗ chân lông mọc một sợi lông, đều bóng mượt, hiện ra rõ ràng.

 Vì trong đêm dài thường gần gũi người có trí, thưa hỏi: "Pháp nào là tội, pháp nào không phải tội? Pháp nào nên tu, pháp nào không nên tu? Pháp nào là bậc trên, pháp nào bậc giữa, pháp nào bậc dưới?", rồi chọn điều lành mà tu hành, và quét rửa tháp Phật, nên gọi là bậc có bảy chỗ đầy đặn (hai lòng bàn tay, hai lòng bàn chân, hai vai và gáy).

 Vì trong đêm dài cúng dường tất cả cha mẹ và những sa-môn, Bà-la-môn đáng được cúng dường, đáng tôn sùng; với những người nghèo khổ hèn kém có điều mong cầu thì đều làm theo ý họ, bố thí y phục, thức ăn uống, giường nằm, thuốc thang; lại làm vườn, ao, rừng cây, giếng nước để cấp cho người cần dùng, nên gọi là bậc có nửa thân trên như sư tử.

 Vì trong đêm dài thường cúng dường, cung kính cha mẹ và những bậc đáng được cúng dường; đối với người nghèo khổ hèn kém, tâm không khinh lấn mà thường sinh lòng thương xót; ở trong những việc như thế, sức nguyện bền chắc không bỏ, nên gọi là bậc có mắt cá chân không lộ ra.

 Vì trong đêm dài thường xét lỗi mình, không bới móc chỗ kém của người, lìa hẳn sự tranh cãi; việc làm của thân, lời nói và ý luôn luôn trong sạch, nên gọi là bậc có hai vai bằng phẳng đầy đặn.

 Vì trong đêm dài đối với sa-môn, Bà-la-môn sinh lòng cung kính, đón khi đến, tiễn khi đi; khéo hiểu các giáo pháp, được không sợ hãi; ai tranh cãi thì dạy cho thôi tranh cãi; lại dạy các vua, quan và tất cả chúng sinh tu hạnh trung hiếu, tu hành nghiệp lành, làm tăng trưởng Phật pháp, nên gọi là bậc có cằm như sư tử.

 Vì trong đêm dài tùy theo điều mà các chúng sinh ưa thích, đều bố thí tất cả, dùng lời lành an ủi, khiến ai cũng vui mừng, sức nguyện bền chắc, nên gọi là bậc có đủ bốn mươi chiếc răng. Vì trong đêm dài không nói đâm thọc gây tranh cãi, nơi nào có tranh cãi thì hòa giải hai bên, khiến bên nào cũng vui mừng, nên gọi là bậc có răng không thưa không sứt.

 Vì trong đêm dài thường làm việc lành, xa lìa pháp ác, thường cho chúng sinh sữa, váng sữa và y phục sạch sẽ; dùng đất trắng làm vữa để quét lau tháp Phật; dùng các loại hoa trắng cúng dường tháp Phật — đầy đủ những công đức như thế, nên gọi là bậc có răng trắng, đều và khít.

 Vì trong đêm dài lời nói ra khiến các chúng sinh lòng sinh vui thích, không tìm lỗi người khác, dùng tâm bình đẳng khuyên các chúng sinh và giảng nói chánh pháp, nên gọi là bậc được vị ngon nhất trong các vị.

 Vì trong đêm dài không làm khổ chúng sinh, ai có bệnh khổ thì tùy chỗ thích hợp mà chữa trị dứt trừ, ai cầu món ngon thì tùy ý mà cho, lòng không sinh keo kiệt, nên gọi là bậc có tiếng nói trong trẻo như Phạm thiên.

 Vì trong đêm dài không nói dối, không nói lời thô lỗ, không nói lời ác, thường trụ trong bốn phạm trụ (bốn tâm cao thượng: từ, bi, hỷ, xả), dùng giọng nói dịu dàng thuyết pháp cho chúng sinh khiến ai cũng sinh lòng vui mừng, nên gọi là bậc có mắt màu xanh biếc.

 Vì trong đêm dài đối với cha mẹ, sư trưởng thường sinh lòng cung kính, nhìn tất cả chúng sinh như con một, ai đến xin thì luôn khởi lòng từ bi, khuyên các chúng sinh chiêm ngưỡng tượng Phật và tháp miếu, nên gọi là bậc có lông mi như của trâu chúa.

 Vì trong đêm dài tâm không hèn kém, ý luôn rộng lớn, khuyên các chúng sinh tu pháp vô thượng, xa lìa vẻ cau có, luôn mỉm cười, gần gũi bạn lành, nói lời an ủi trước, nên gọi là bậc có lưỡi rộng lớn.

 Vì trong đêm dài xa lìa mọi lỗi lầm về lời nói, luôn luôn khen ngợi các bậc Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà giác ngộ), Bích-chi, Bồ-tát, Như Lai và các pháp sư; thọ trì, đọc tụng, chép kinh điển, giảng giải cho người khác, tu hành đúng pháp, nên gọi là bậc có nhục kế (khối thịt nổi cao trên đỉnh đầu) mà không ai nhìn thấy được đỉnh.

 Vì trong đêm dài cúi đầu lễ cha mẹ, các bậc tôn túc, sa-môn, Bà-la-môn, dùng dầu thơm xoa dưới chân họ và gội sạch tóc cho họ; tất cả người đến đều được buộc tràng hoa lên đầu, nên gọi là bậc có sợi lông trắng giữa hai chân mày xoắn về bên phải, trong sạch, sáng chói.

 Vì trong đêm dài luôn mở cửa bố thí lớn, mời khắp chúng sinh, tùy ý mà cho; cũng khuyên chúng sinh làm hạnh bố thí như thế; gần gũi bạn lành, luôn không lìa bỏ; cầu pháp, kính thầy, không ngại gian khổ, tâm không biếng nhác; nơi các bậc Thanh văn, Duyên giác (tức Bích-chi), Bồ-tát, Như Lai, cha mẹ, sư trưởng, dùng đủ loại dầu thơm thắp đèn; tạo hình tượng Như Lai đẹp đẽ đoan chính, dùng báu mầu nhiệm trang hoàng, lại đặt báu trắng giữa hai chân mày làm tướng tốt của Như Lai; khuyên các chúng sinh phát tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh) và tu vô lượng hạnh lành, nên gọi là bậc được thế lực lớn.

 Gọi là bậc thành tựu sức mạnh của Na-la-diên (vị thần có sức mạnh vô song); gọi là bậc thành tựu sức nguyện không sợ hãi của Như Lai; gọi là bậc thuyết pháp không lẫn lộn; gọi là bậc giác ngộ điều không thể nói bằng lời; gọi là bậc có sức nguyện làm cho tất cả chúng sinh tùy theo loài mà đều hiểu; gọi là bậc không mất chánh niệm; gọi là bậc không có ý tưởng phân biệt khác nhau; gọi là bậc biết đúng như thật tâm của các chúng sinh; gọi là bậc xả bỏ mà không cần chọn lựa (?);

 gọi là bậc mà ý muốn cứu độ và tam-muội (trạng thái tâm chuyên nhất, an định) không gián đoạn; gọi là bậc tinh tấn không thoái lui; gọi là bậc chánh niệm không thoái lui; gọi là bậc trí tuệ không thoái lui; gọi là bậc giải thoát không thoái lui; gọi là bậc sự biết và thấy về giải thoát không thoái lui; gọi là bậc mà mọi việc làm của thân, lời nói, ý đều từ trí tuệ mà ra, đều theo trí tuệ mà hành; gọi là bậc có trí biết quá khứ, hiện tại, vị lai không bị chướng ngại; gọi là bậc được giải thoát không chướng ngại;

 gọi là bậc khéo hiểu hạnh của chúng sinh; gọi là bậc thuyết pháp thích hợp với từng người; gọi là bậc khéo vượt qua đến bờ bên kia của mọi tướng âm thanh; gọi là bậc khéo đối đáp với âm thanh của mọi loài khác nhau; gọi là bậc có tiếng như chim ca-lăng-tần-già (loài chim có tiếng hót rất hay); gọi là bậc có tiếng như trống trời; gọi là bậc có tiếng như nhạc trời; gọi là bậc có tiếng như đất rung chuyển lớn; gọi là bậc có tiếng như vua biển lớn; gọi là bậc có tiếng như vua rồng lớn; gọi là bậc có tiếng như mây lớn; gọi là bậc có tiếng tùy theo từng loài chúng sinh;

 gọi là bậc không vướng không ngại, khiến các đại chúng sinh lòng vui mừng; gọi là bậc được Phạm vương và Đế Thích cúng dường; gọi là bậc được A-tu-la, khẩn-na-la (loài thần ca nhạc), ma-hầu-la-già (loài thần rắn lớn) vui mừng chiêm ngưỡng, mắt không rời lấy một chút; gọi là bậc được chúng Thanh văn phụng sự; gọi là bậc được chúng Bồ-tát cung kính khen ngợi; gọi là bậc thuyết pháp không mong cầu gì; gọi là bậc nói một chữ một câu đều không uổng phí; gọi là bậc thuyết pháp đúng lúc.

 Này Di-lặc, nay ta chỉ nói sơ lược về công đức của Như Lai; nếu nói rộng ra thì hết kiếp cũng không hết." Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa ấy nên nói kệ rằng:

 Không nơi chốn, không hý luận, / không sinh cũng không diệt,

 thể tính là không, vắng lặng — / chuyển bánh xe pháp như thế.

 Không ra cũng không vào, / không nhân cũng không tướng,

 tất cả pháp bình đẳng — / chuyển bánh xe pháp như thế.

 Như mộng, như huyễn, như ảo ảnh sóng nắng, / như trăng dưới nước và tiếng vang trong hang,

 đều không có tự tính — / chuyển bánh xe pháp như thế.

 Vào trong pháp nhân duyên, / chẳng đoạn diệt cũng chẳng thường còn,

 xa lìa các kiến chấp xấu ác — / chuyển bánh xe pháp như thế.

 Xa lìa cả có lẫn không, / chẳng phải pháp, chẳng phải phi pháp,

 xưa nay vốn không sinh diệt — / chuyển bánh xe pháp như thế.

 Thật tế mà chẳng phải thật tế, / chân như mà chẳng phải chân như,

 chỉ bày thể tính các pháp — / chuyển bánh xe pháp như thế.

 Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân / và ý đều không thật,

 thể tính là không, không có nghĩ suy — / chuyển bánh xe pháp như thế.

 Dùng bánh xe pháp như thế / để giác ngộ những người chưa giác ngộ.

 Thể tính của tất cả các pháp / ta đã tự mình giác ngộ biết rõ,

 không nhờ người khác mà giác ngộ, / nên gọi là bậc Tự Nhiên.

 Được tự tại đối với pháp, / nên gọi là Pháp Vương.

 Biết điều hợp lẽ và điều trái lẽ, / nên gọi là Đạo Sư.

 Tùy theo căn cơ mà thuyết pháp, / giáo hóa muôn loài,

 có thể đưa đến bờ bên kia, / nên gọi là Giáo Chủ.

 Vì những kẻ lạc đường / mà giảng nói pháp chân thật,

 độ họ sang bờ bên kia, / nên gọi là Vô Thượng Sư (bậc thầy cao tột).

 Dùng bốn nhiếp pháp (bốn cách thu phục người: bố thí, lời nói yêu thương, làm lợi ích, cùng làm việc) và trí tuệ / để thu nhận khắp thế gian,

 vượt qua rừng rậm sinh tử, / nên gọi là Thương Chủ.

 Đối với pháp không vướng ngại, / nên gọi là bậc tự tại về pháp.

 Chuyển bánh xe chánh pháp, / nên gọi là Pháp Vương.

 Gọi là Thầy, gọi là bậc Giữ Pháp, / gọi là Chúa Tể vô thượng của pháp,

 cũng gọi là Chúa Tể đại đức, / cũng gọi là bậc giới và nguyện đầy đủ,

 cũng gọi là bậc ban sự không sợ hãi, / cũng gọi là bậc chỉ bày Niết-bàn,

 cũng gọi là bậc có thể hàng phục, / cũng gọi là bậc có thể tự giải thoát,

 cũng gọi là bậc có thể làm tỉnh ngộ lòng người; / ánh sáng lớn của trí tuệ

 chiếu khắp tất cả, / phá tan bóng tối vô minh.

 Làm vua thầy thuốc cho đời, / có thể trừ bệnh phiền não,

 khéo nhổ các mũi tên độc, / gọi là Đạo Sư vô thượng.

 Có ba mươi hai tướng, / đủ tám mươi vẻ đẹp phụ,

 các phần thân thể đều vi diệu, / tùy thuận theo chúng sinh.

 Mười trí lực, bốn điều không sợ hãi, / mười tám pháp riêng của Phật —

 bậc Mâu-ni thù thắng của Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu hành nhằm cứu độ tất cả chúng sinh) / đầy đủ oai đức như thế.

 Bánh xe chánh pháp vô thượng / và công đức thù thắng của Như Lai,

 nếu muốn nói rộng ra / thì hết kiếp cũng không thể hết.

 Trí tuệ của Phật không có bờ bến, / rộng lớn như hư không.

 Kinh Phương Quảng Đại Trang Nghiêm, quyển thứ mười một (hết).

 Kinh Phương Quảng Đại Trang Nghiêm, quyển thứ mười hai.

 Đời Đường, Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Địa-bà-ha-la dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video