Thiên 2 — Quyển hạ: Nguyệt Thực, Đại Dược hỏi về Thức, nghiệp và sự thọ sinh

 Kinh Đại thừa Hiển Thức (kinh thuộc Đại thừa, tức "cỗ xe lớn", dòng Phật giáo chủ trương cứu độ tất cả chúng sinh; "Hiển Thức" nghĩa là làm sáng tỏ về thức), quyển hạ.

 Sa-môn (người xuất gia tu hành) Địa-bà-ha-la, người nước Trung Thiên Trúc (miền trung Ấn Độ), vâng chiếu vua dịch.

 Bấy giờ trong hội có đồng chân (người tu hành giữ thân trong sạch từ thuở nhỏ, chưa từng lập gia đình) Nguyệt Thật Thắng Thượng từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay bạch Phật rằng: "Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Thế nào là thấy nguyên nhân của sắc (hình chất vật thể, ở đây chỉ thân xác và vẻ đẹp hình thể)? Thế nào là thấy nguyên nhân của dục (lòng ham muốn)? Thế nào là thấy nguyên nhân của cái thấy? Thế nào là thấy nguyên nhân của giới thủ (sự bám chấp vào giới luật, cho rằng chỉ cần giữ giới là đạt được quả)?"

 Phật bảo Nguyệt Thật: "Người trí thấy cảnh của người trí, kẻ ngu thấy cảnh của kẻ ngu. Người trí thấy những sắc đẹp kiều diễm thì biết rõ đó là đồ dơ xấu, chỉ là khối thịt, gân xương, máu mủ, mạch lớn mạch nhỏ, ruột già ruột non, chất tủy dịch (?), màng óc, thận, tim, lá lách, mật, gan, phổi, bụng, dạ dày, sinh tạng (chỗ chứa thức ăn chưa tiêu), thục tạng (chỗ chứa thức ăn đã tiêu), đờm vàng, nước mũi, nước bọt, tóc, râu, lông, móng, phân và nước tiểu, có lớp da mỏng bọc bên ngoài; không sạch, dơ bẩn lộ ra, đáng sợ, đáng ghét. Phàm mọi sắc đều do tứ đại (bốn yếu tố lớn cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió) sinh ra. Đó là nguyên nhân của sắc.

 Nguyệt Thật! Như thân do cha mẹ sinh ra: phần cứng chắc của thân là địa đại (yếu tố đất), phần chảy ướt là thủy đại (yếu tố nước), phần ấm nóng là hỏa đại (yếu tố lửa), phần lay động là phong đại (yếu tố gió). Còn cái biết cảm nhận, sự nghĩ nhớ, cùng các giới (phạm vi đối tượng) như âm thanh, mùi, vị, xúc chạm v.v..., những cái ấy đều là thức (cái tâm hay biết, dòng ý thức làm chủ thể, nối tiếp từ đời này sang đời khác)."

 Đồng chân Nguyệt Thật lại bạch Phật: "Thế Tôn! Lúc sắp chết, thức lìa bỏ thân như thế nào? Thức dời khỏi thân như thế nào? Thức làm sao biết nay mình lìa bỏ thân này?"

 Phật bảo Nguyệt Thật: "Chúng sinh theo nghiệp (những việc thiện ác đã làm, tạo thành sức mạnh dẫn đến kết quả về sau) mà nhận quả báo. Dòng thức nối tiếp nhau, giữ gìn thân không dứt. Đến khi hết hạn, quả báo chấm dứt thì thức bỏ thân, theo nghiệp mà dời đi nhận thân khác. Ví như nước và sữa hòa lẫn, đem nấu bằng sức nóng của lửa thì sữa, nước và chất béo đều tách riêng ra. Cũng vậy, Nguyệt Thật, chúng sinh khi mạng hết thì do sức nghiệp mà phân tán: hình hài với thức cùng các nhập (các giác quan và đối tượng của chúng), các giới đều tách riêng ra; thức làm chỗ nương, mang theo pháp giới (toàn bộ đối tượng của ý, ở đây chỉ những dấu ấn trong tâm) và niệm về pháp giới cùng nghiệp thiện ác mà dời đi nhận quả báo khác.

 Nguyệt Thật! Ví như đại cát thiện tô (thứ bơ sữa quý nấu chung với thuốc, rất tốt lành), nhờ sức các vị thuốc tốt nấu chín hòa hợp mà thành đại cát thiện tô; nó bỏ tính chất của bơ thường, giữ sức của thuốc tốt, đủ sáu vị cay, đắng, chua, mặn, chát, ngọt để bồi bổ thân người, rồi làm nên sắc, hương, vị cho thân người. Thức bỏ thân này, mang nghiệp thiện ác cùng pháp giới v.v. dời đi nhận quả báo khác cũng như vậy.

 Nguyệt Thật! Chất bơ như thân; các vị thuốc hòa hợp thành đại cát thiện, như các pháp, các căn (giác quan) hòa hợp thành nghiệp. Vị và xúc của các thuốc bồi đắp thành bơ, như nghiệp bồi đắp cho thức. Uống đại cát thiện thì tươi nhuận đầy đặn, sắc mặt đẹp đẽ, yên ổn không bệnh, như điều thiện bồi đắp cho thức thì được các quả báo vui. Uống bơ sai cách thì sắc mặt biến xấu, thảm đạm không có huyết sắc, trắng bệch như người chết, như điều ác bồi đắp cho thức thì chịu các quả báo khổ.

 Nguyệt Thật! Bơ quý tốt lành không có tay chân mắt, mà giữ được sắc, hương, vị, sức của thuốc tốt. Thức cũng vậy, giữ lấy sự nhận lãnh pháp giới cùng các nghiệp thiện, bỏ giới của thân này mà nhận thân trung ấm (thân trung gian sau khi chết, trước khi đầu thai), được cái nhận biết vi diệu như cõi trời; thấy sáu tầng trời Dục giới (sáu cõi trời mà chúng sinh ở đó vẫn còn ham muốn) và mười sáu địa ngục; thấy thân mình tay chân đoan nghiêm, các căn xinh đẹp; thấy cái xác đã bỏ thì nói: 'Đây là thân đời trước của ta.' Lại thấy cung trời cao đẹp với hình tướng mầu nhiệm, trang hoàng đủ loại, hoa quả cây cỏ dây leo phủ kín, ánh sáng rực rỡ như vàng mới luyện, khảm các thứ báu. Thấy vậy rồi lòng rất vui mừng; vì rất vui thích nên thức liền gá vào đó.

 Người có nghiệp thiện này bỏ thân nhận thân an vui không khổ, như người cưỡi ngựa bỏ con này cưỡi con khác. Ví như tráng sĩ đủ võ nghệ mưu lược, thấy quân giặc đến thì mặc giáp cứng, đội mũ trụ, cưỡi ngựa hay, quất roi, đi đâu cũng không sợ. Thức nhờ căn lành (gốc rễ của điều thiện) bồi đắp, bỏ hơi thở ra vào, lìa giới cũ, vào thân mới, dời đến nhận niềm vui thù thắng cũng như vậy. Từ cõi trời Phạm Thân (tầng trời đầu tiên của Sắc giới, cõi không còn dục nhưng còn hình sắc) cho đến Hữu Đỉnh (tầng trời cao nhất trong ba cõi), sinh vào trong đó."

 Bấy giờ trong hội có vương tử Đại Dược từ chỗ ngồi đứng dậy chắp tay bạch Phật: "Thế Tôn! Thức lìa thân thì có hình tướng thế nào?" Phật nói: "Lành thay, lành thay! Đại Dược, điều ông hỏi nay là cảnh giới rất sâu của Phật, trừ Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) ra thì không ai hiểu nổi."

 Khi ấy đồng chân Hiền Hộ Thắng Thượng bạch Phật: "Vương tử Đại Dược hỏi điều rất sâu, trí tuệ vi diệu, nhạy bén, sáng suốt, quyết đoán." Phật bảo Hiền Hộ: "Vương tử Đại Dược này đã ở chỗ Phật Tỳ-bà-thi (một vị Phật thời quá khứ xa xưa) trồng các căn lành; từng trong năm trăm đời sinh vào nhà ngoại đạo (người theo các tôn giáo ngoài Phật giáo). Khi làm ngoại đạo, ông thường suy nghĩ về nghĩa của thức: thức là gì, thế nào là thức. Suốt năm trăm đời không thể hiểu rõ; thức đi đến ra sao, không biết đầu mối. Hôm nay ta vì ông phá lưới nghi ngờ, giúp ông được mở lòng hiểu rõ."

 Khi ấy đồng chân Hiền Hộ Thắng Thượng nói với vương tử Đại Dược: "Lành thay, lành thay! Điều ngài hỏi nay vi diệu sâu xa. Câu hỏi của Nguyệt Thật nghĩa cạn hẹp, như trẻ thơ, tâm rong ruổi cảnh bên ngoài mà không biết bên trong. Chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật) hiếm được nghe, chư Phật khó gặp; trí rộng tròn đầy, tuệ sâu khôn lường và đạo lý mầu nhiệm tột bậc của Phật, nên chuyên tâm thỉnh hỏi."

 Bấy giờ vương tử Đại Dược thấy Phật hớn hở, nét mặt thư thái vui vẻ như hoa sen mùa thu nở, liền vui mừng phấn khởi, một lòng chắp tay bạch Phật: "Thế Tôn! Con yêu pháp sâu, khát khao ngưỡng mộ pháp sâu, thường sợ Như Lai nhập Bát-niết-bàn (vào cõi tịch diệt hoàn toàn, tức Phật qua đời) mà không được nghe chánh pháp. Còn chúng sinh trong đời ngũ trược (năm thứ vẩn đục của thời suy: thời kỳ, kiến giải, phiền não, chúng sinh và thọ mạng đều xấu đi) thì ngu muội không biết gì, không phân biệt thiện ác; đối với thiện, bất thiện, nghiệp đã chín hay chưa chín (đã đến lúc trổ quả hay chưa) đều không hiểu được, mê lầm xoay vần trong các đường khổ của sinh tử."

 Phật bảo vương tử Đại Dược: "Chánh pháp của Như Lai khó gặp, khó được. Ta thuở xưa vì nửa bài già-đà (bài kệ, thể thơ dùng trong kinh Phật) mà lên núi tự gieo mình xuống, bỏ thân mạng để cầu chánh pháp, trải qua vô lượng trăm nghìn muôn ức thứ khổ nạn. Đại Dược! Ông mong điều gì, cứ tùy ý hỏi, ta sẽ vì ông phân biệt giải nói."

 Vương tử Đại Dược bạch Phật: "Dạ vâng, con xin vâng lời dạy. Thế Tôn! Tướng của thức thế nào? Xin rủ lòng chỉ bày." Phật bảo Đại Dược: "Như bóng người hiện trong nước, bóng ấy không thể nắm giữ, không phân biệt được là có hay không; như hình sô-lạc-ca (?); như hình tướng của khát ái (lòng ham muốn khao khát)."

 Vương tử Đại Dược bạch Phật: "Thế Tôn! Thế nào là khát ái?" Phật nói: "Như người đối với sắc vừa ý thì nhãn căn (giác quan mắt) hướng theo, gọi là khát ái. Như cầm gương sáng soi bóng mặt mình, nếu bỏ gương đi thì không thấy bóng mặt. Sự dời chuyển của thức cũng vậy: hình của nghiệp thiện ác và sắc tướng của thức đều không thể thấy. Như người mù bẩm sinh, mặt trời mọc lặn, ngày đêm sáng tối đều không biết; thức không thể thấy cũng như vậy. Khát ái, thọ (sự cảm nhận), tưởng (sự nhận biết hình tướng) trong thân đều không thể thấy. Các đại, các nhập, các ấm (các nhóm hợp thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức) của thân, những thứ ấy đều là thức. Những thể có sắc như mắt, tai, mũi, lưỡi, thân cùng sắc, tiếng, mùi, vị, xúc v.v., và những thể không có sắc như tâm nhận lãnh khổ vui, cũng đều là thức.

 Đại Dược! Như lưỡi người nếm thức ăn thì biết ngọt, đắng, cay, chua, mặn, chát..., sáu vị đều phân biệt được; lưỡi và thức ăn đều có hình sắc, còn vị thì không có hình. Lại nhờ xương, tủy, thịt, máu của thân mà cảm biết các cảm thọ; xương v.v. có hình, còn cảm thọ thì không có hình sắc. Biết quả phước và phi phước (điều lành và điều chẳng lành, tức tội) của thức cũng như vậy."

 Bấy giờ đồng chân Hiền Hộ Thắng Thượng lễ hai chân Phật, bạch: "Thế Tôn! Thức này có thể biết được phước hay phi phước không?" Phật nói: "Hãy lắng nghe kỹ. Người chưa thấy đế (chân lý) thì không thể thấy thức. Thức không thể nhìn thấy, không như quả a-ma-lặc (một loại trái cây nhỏ, tròn ở Ấn Độ) đặt trong lòng bàn tay. Thức không ở trong mắt v.v.; nếu thức ở trong mắt v.v. thì mổ mắt ra lẽ ra phải thấy thức. Hiền Hộ! Chư Phật nhiều như cát sông Hằng thấy thức không có sắc; ta cũng thấy thức không có sắc như vậy. Thức không phải là thứ kẻ phàm phu ngu muội thấy được, chỉ dùng ví dụ để mở bày mà thôi.

 Hiền Hộ! Muốn biết tội phước của thức, nay ông hãy nghe. Ví như có người bị các thiên thần, hoặc càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời, sống bằng hương thơm) v.v., và các quỷ thần như tắc-kiến-đà (một loại thần hay nhập vào người gây bệnh) v.v. nhập vào. Hiền Hộ, ý ông thế nào? Người bị thiên thần, quỷ thần nhập vào, cái thể nhập ấy tìm trong thân có thấy được không?" Hiền Hộ bạch Phật: "Không thể, thưa Thế Tôn. Thiên thần, quỷ thần nhập vào, thể nhập ấy không sắc không hình, tìm trong ngoài thân đều không thấy."

 "Hiền Hộ! Người bị các đại thiên thần có phước thù thắng nhập vào thì phải dùng hương hoa tốt, đốt các thứ hương quý, bày đồ ăn uống thơm ngon sạch sẽ, lễ vật cúng giải đều phải tinh khiết. Cũng vậy, thức này được phước bồi đắp thì được quả tôn quý an vui: hoặc làm vua loài người, hoặc làm tể tướng, hoặc là bậc hào môn danh vọng quý trọng, hoặc giàu có tự tại, hoặc làm người đứng đầu, hoặc làm đại thương chủ (người đứng đầu đoàn buôn lớn), hoặc được thân trời, hưởng quả thù thắng của cõi trời. Do thức được phước bồi đắp mà thân hưởng quả báo vui. Như người bị thiên thần phước lớn nhập vào kia, được hoa hương đẹp và đồ ăn thơm ngon thì thần liền vui mừng, người bệnh được yên ổn. Nay ai được tôn quý, giàu có tự tại, nên biết đều do phước bồi đắp thức mà thân được quả vui.

 Hiền Hộ! Người bị các quỷ thần hạ tiện xấu ác như phú-đan-na (một loài quỷ hôi thối) nhập vào thì ưa phân dơ, đồ hư thối, nước mũi, nước bọt, các vật không sạch; đem những thứ ấy cúng giải thì quỷ vui mừng mà bệnh khỏi. Người ấy do sức quỷ thần, theo ý muốn quỷ thần mà ưa thích đồ không sạch, hôi thối mục nát, phân dơ. Thức bị tội bồi đắp cũng vậy: hoặc sinh ra nghèo khổ, hoặc sinh làm ngạ quỷ (quỷ đói) và các loài súc sinh ăn đồ dơ, đủ thứ đường ác. Do tội bồi đắp thức mà thân chịu quả khổ.

 Hiền Hộ! Thể nhập của thiên thần thù thắng không chất không hình mà nhận đủ thứ cúng dường thơm sạch; thức có phước không hình mà nhận quả báo vui thù thắng cũng như vậy. Các quỷ thần hạ tiện xấu ác như phú-đan-na, khi nhập vào người thì nhận đồ ăn uống không sạch dơ xấu; thức bị nghiệp tội bồi đắp mà chịu các quả khổ cũng như vậy. Hiền Hộ! Nên biết thức không có hình chất, như thể nhập của thiên thần, quỷ thần; đồ cúng ăn uống nhận được tốt hay xấu, như nhờ tội phước bồi đắp mà được quả báo khổ hay vui."

 Vương tử Đại Dược bạch Phật: "Thế Tôn! Thế nào là thấy nguyên nhân của dục?" Phật nói: "Đại Dược! Do nương vào nhau mà sinh ra dục, như hai thanh gỗ dùi lửa nương vào nhau, thêm sức người mà có lửa sinh ra. Cũng vậy, nhờ thức và nhờ sắc, tiếng, mùi, vị, xúc của nam nữ v.v. mà có dục sinh ra. Ví như nhờ hoa mà sinh quả; trong hoa không có quả, quả sinh thì hoa tàn. Cũng vậy, nhờ thân mà thức hiển lộ; theo thân mà tìm thức thì thức không thể thấy. Khi quả của nghiệp nơi thức sinh ra thì thân liền tàn diệt; các vật không sạch như xương, tủy của thân đều tiêu tan.

 Lại như hạt giống mang sẵn vị, sắc, hương, xúc của quả về sau, đem trồng nơi khác mà mọc lên; thức bỏ thân này, mang theo nghiệp thiện ác, thọ, tưởng, tác ý (sự khởi tâm hướng đến đối tượng), nhận quả báo đời sau cũng như vậy. Lại như nam nữ ân ái hoan hội rồi chia lìa mà đi; thức và nghiệp hòa hợp, quyến luyến kết buộc, đắm say, nếm vị, đùa vui, tham lam bủn xỉn, khi quả báo hết thì chia lìa, theo nghiệp mà chịu báo. Có nhân duyên cha mẹ, thân trung ấm đối diện, do sức nghiệp mà thức sinh ra, được quả là thân. Tình ái và nghiệp đều không có hình chất; dục và sắc nương nhau mà sinh ra dục. Đó là nguyên nhân của dục."

 "Đại Dược! Thế nào là thấy nguyên nhân của giới thủ? Giới là giới do thầy chế định: các hạnh không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu v.v. Thủ là chấp giữ. Đối với giới này khởi cách thấy như vầy: nhờ giữ giới này sẽ được quả Tu-đà-hoàn (quả vị đầu tiên của bậc thánh, mới vào dòng thánh), quả Tư-đà-hàm (quả thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần), quả A-na-hàm (quả thứ ba, không còn trở lại cõi Dục). Do nhân này mà được thắng hữu (sự hiện hữu tốt đẹp trong vòng tái sinh), tức là nhận thân người, thân trời v.v. Những điều ấy đều là thiện hữu lậu (điều lành còn rỉ chảy phiền não, vẫn dẫn đến tái sinh), không phải thiện vô lậu (điều lành đã dứt hết phiền não, đưa đến giải thoát). Thiện vô lậu thì không có quả chín thành thân ấm. Nay giới thủ này là hạt giống hữu lậu được gieo trồng; thức chấp giữ nghiệp thiện ác nên thức không thuần tịnh, vì nhân phiền não mà chịu khổ nóng bức não loạn. Đó là thấy nguyên nhân của giới thủ."

 Đại Dược bạch Phật: "Thế nào là thức lấy thân trời, cho đến lấy thân địa ngục?" Phật nói: "Đại Dược! Thức cùng pháp giới mang theo cái thấy vi diệu, không phải nương vào mắt thịt làm nhân của sự thấy. Cái thấy vi diệu này hợp với cảnh phước thì thấy cung trời với những thú vui dục lạc, đùa giỡn. Thấy rồi vui mừng, thức liền buộc dính vào, nghĩ như vầy: 'Ta sẽ đến đó.' Sự nhiễm ái quyến luyến nhớ nghĩ ấy làm nhân cho hữu (sự hiện hữu, tức tái sinh). Thấy thân cũ nằm ở chỗ bỏ xác, nghĩ như vầy: 'Cái xác này là thiện tri thức (người bạn tốt, người dẫn dắt điều lành) lớn của ta; nhờ nó tích tập các nghiệp lành nên nay ta được quả báo cõi trời.'"

 Đại Dược bạch Phật: "Thế Tôn! Thức đã yêu quý cái xác, sao không gá lại ở đó?" Phật nói: "Đại Dược! Ví như cắt bỏ râu tóc, dù thấy đen bóng thơm mượt, há lại trồng vào thân cho mọc lại được sao?" Đại Dược bạch Phật: "Không thể, thưa Thế Tôn. Râu tóc đã bỏ thì không thể trồng lại vào thân cho mọc lại." Phật nói: "Đúng vậy, Đại Dược. Cái xác đã bỏ, thức cũng không thể gá lại để nhận quả báo."

 Đại Dược lại bạch Phật: "Thế Tôn! Thức này mờ mịt, sâu kín, vi tế, không có chất để nắm, không có hình để tìm, sao có thể giữ được thân lớn của chúng sinh như voi v.v.? Dù thân cứng chắc như kim cương mà thức vẫn xuyên vào được thân người tráng kiện có sức địch chín con voi, và giữ được thân ấy." Phật nói: "Đại Dược! Ví như phong đại không chất không hình, ở trong hang sâu hay khe hở, khi thổi ra thì dữ dội, có khi xô ngã núi Tu-di (ngọn núi lớn nhất ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) nát thành bụi. Đại Dược! Gió làm ngã núi Tu-di có sắc tướng thế nào?" Đại Dược bạch Phật: "Phong đại vi diệu, không chất không hình." Phật nói: "Đại Dược! Phong đại vi diệu không chất không hình; thức cũng vậy, vi diệu không hình chất, thân lớn thân nhỏ đều giữ được, hoặc nhận thân muỗi, hoặc nhận thân voi. Ví như ngọn đèn sáng, ngọn lửa nhỏ nhiệm, đặt trong nhà thì tùy nhà lớn hay nhỏ, mọi bóng tối đều tan. Thức cũng vậy, tùy theo nhân của các nghiệp mà giữ thân lớn hay nhỏ."

 Đại Dược bạch Phật: "Thế Tôn! Tướng và tính của các nghiệp lại thế nào? Do nhân duyên gì mà hiển hiện?" Phật nói: "Đại Dược! Sinh vào cung trời, ăn món ngon của trời, yên ổn vui sướng, đều do quả của nghiệp đưa đến. Như hai người khát mệt đi giữa đồng hoang, một người được nước mát ngon, một người không được gì, phải chịu khổ khát mệt. Người được nước mát không có ai mang cho; người chịu khát mệt cũng không có ai ngăn không cho uống nước; mỗi người do nhân nghiệp mà chịu quả khổ hay vui. Đại Dược! Nên theo đó mà thấy nghiệp thiện ác, như mặt trăng trên không có hai phần trắng và đen (nửa tháng trăng sáng dần và nửa tháng trăng tối dần).

 Lại như quả còn sống nhờ hỏa đại tăng lên mà chín, liền đổi màu; cũng vậy, thân này do phước tăng mà sinh vào dòng họ cao quý, của cải dồi dào, vàng báu đầy tràn, tướng tốt hiển lộ rực rỡ, hoặc sinh lên cung trời vui sướng tự tại; đó đều là tướng phước của nghiệp thiện hiện ra. Ví như hạt giống trồng xuống đất, quả hiện trên ngọn cây; nhưng hạt giống không theo cành mà vào, theo cành mà lên ngọn; bổ thân cây ra cũng không thấy hạt; không ai mang hạt đặt lên cành. Cây đã thành, rễ đã vững, tìm hạt giống không thấy. Cũng vậy, các nghiệp thiện ác đều nương nơi thân, mà tìm trong thân cũng không thấy nghiệp. Như nhờ hạt mà có hoa, trong hạt không có hoa; nhờ hoa mà có quả, trong hoa không có quả; hoa quả lớn dần mà sự lớn dần ấy không thấy được. Nhờ thân có nghiệp, nhờ nghiệp có thân; trong thân không có nghiệp, trong nghiệp không có thân, cũng như vậy. Như hoa chín rụng thì quả mới hiện; thân chín tàn mất thì quả của nghiệp mới hiện ra. Như có hạt giống thì đủ nhân của hoa quả; cũng vậy, có thân thì đủ nhân của nghiệp thiện ác. Nghiệp ấy không có hình, cũng không có tướng chín.

 Như bóng của thân người không có chất, không ngăn ngại, không thể nắm giữ, không dính vào người, đi đứng qua lại theo người mà chuyển động, cũng không thấy bóng từ thân đi ra. Nghiệp và thân cũng vậy: có thân có nghiệp mà không thấy nghiệp; không dính vào thân cũng không lìa thân mà vẫn có nghiệp. Như các thuốc có vị cay, đắng, chát khác nhau, có thể gột sạch, trừ mọi bệnh, làm thân đầy đặn tươi vui, sắc mặt sáng nhuận; người thấy thì biết là đã uống thuốc tốt. Vị thuốc thì lấy được, còn công năng nấu chín thì không có hình, nhìn không thấy, nắm không được, mà bồi bổ được da dẻ sắc mặt con người. Nghiệp không hình chất mà bồi đắp được thân cũng như vậy.

 Người được nghiệp thiện bồi đắp thì ăn uống, y phục và các vật dụng trong ngoài đều dồi dào, đẹp đẽ, đáng mơ ước; tay chân đoan chính, dung mạo xinh đẹp, nhà cửa lộng lẫy, ngọc ma-ni (ngọc quý), vàng bạc và các báu vật chất đầy, yên ổn vui sướng, vui chơi vừa ý; nên biết đó là tướng của nghiệp thiện. Sinh vào chỗ hạ tiện, nơi biên địa, nghèo khó, vật dụng thiếu thốn, thèm muốn niềm vui của người khác, ăn uống thô xấu hoặc không có mà ăn, dung mạo xấu xí, chỗ ở thấp hèn; nên biết đó là tướng của nghiệp ác. Như gương sáng soi mặt đẹp hay xấu, bóng trong gương không có chất, nắm không được; cũng vậy, thức được nghiệp thiện hay bất thiện bồi đắp mà sinh vào cõi người, cõi trời, hoặc sinh vào địa ngục, súc sinh v.v. Đại Dược! Nên thấy như vậy về sự nghiệp và thức hòa hợp, dời đổi biến chuyển."

 Đại Dược thưa: "Thế Tôn! Sao thức nhỏ bé lại giữ được các căn, lấy được thân lớn?" Phật nói: "Đại Dược! Ví như thợ săn vào rừng núi, cầm cung và tên tẩm độc bắn hương tượng (loài voi lớn quý có mùi thơm); độc ở tên dính vào máu, chất độc chạy khắp thân voi, tay chân đã liệt, các căn và cảnh đều mất, độc chạy đến chỗ hiểm yếu, thân có màu xanh đỏ như máu bầm. Độc giết voi rồi, voi liền chết mà dời sang đời khác. Ý ông thế nào? Chất độc và thân voi, nhiều ít lớn nhỏ có so sánh được không?" Đại Dược bạch Phật: "Thế Tôn! Chất độc và thân voi, nhiều ít lớn nhỏ cách xa nhau, không thể đem so, như đem núi Tu-di so với hạt cải." "Đại Dược! Cũng vậy, thức bỏ thân này để lấy các căn, bỏ các giới này mà theo nghiệp dời đổi, cũng như thế."

 Đại Dược lại bạch Phật: "Thế Tôn! Sao thức nhỏ nhiệm giữ thân lớn mà không mỏi mệt?" Phật nói: "Đại Dược! Núi chúa Tu-di cao tám vạn bốn nghìn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số). Hai đại long vương (vua loài rồng) Nan-đà và Ô-ba-nan-đà mỗi vị quấn quanh núi ba vòng; hai rồng thở mạnh làm rung chuyển núi Tu-di, nước trong biển bên trong đều biến thành độc. Hai long vương này thân dài lớn, sức mạnh mẽ. Hai đại long vương Hòa-tu-cát và Đức-xoa-ca cũng ngang bằng như vậy. Ý ông thế nào? Thức của bốn long vương và thức của muỗi mòng có khác nhau không?" Đại Dược thưa: "Thế Tôn! Thức của bốn rồng và của muỗi mòng không khác." "Đại Dược! Như một giọt nhỏ bạt-thác-na-bà (một thứ thuốc độc ?) vào miệng bốn rồng thì bốn rồng liền chết. Ý ông thế nào? Độc của giọt thuốc nhỏ và độc trong miệng rồng, độc nào lớn hơn?" Đại Dược bạch Phật: "Độc trong miệng rồng lớn, độc của giọt thuốc nhỏ rất ít ỏi." "Đại Dược! Chúng sinh thân lớn sức địch chín voi, còn thức vi diệu không sắc không hình, không thể phân biệt đo lường, theo nghiệp mà giữ thân, cũng như vậy.

 Như hạt cây ni-câu-đà (cây đa Ấn Độ) cực nhỏ, trồng xuống mọc thành cây xum xuê rộng lớn, cành nhánh trăm nghìn. Ý ông thế nào? Hạt và cây lớn nhỏ có tương đương nhau không?" Đại Dược thưa: "Thế Tôn! Hạt và cây lớn nhỏ cách xa nhau, như lỗ tơ ngó sen so với khoảng hư không." "Đúng vậy, Đại Dược. Tìm cây trong hạt không thể được, nhưng nếu không nhờ hạt thì cây không sinh. Hạt ni-câu-đà nhỏ bé sinh được cây lớn; thức nhỏ nhiệm sinh được thân lớn. Tìm thân trong thức không thể được, nhưng nếu trừ thức đi thì không có thân."

 Đại Dược lại bạch Phật: "Sao thức kiên cố như kim cương, không thể hoại diệt, lại ở trong thân mong manh mau mục nát?" Phật nói: "Đại Dược! Ví như người nghèo được ngọc như ý (ngọc báu cầu gì được nấy); nhờ sức của ngọc mà có nhà cao chạm trổ, cung thất đẹp đẽ, vườn rừng sum suê, hoa quả tươi tốt, voi ngựa, kỹ nữ hầu hạ, các vật dụng vui chơi tự nhiên mà đến. Về sau người ấy mất ngọc như ý thì mọi vật dụng vui chơi đều tiêu mất. Ngọc thần như ý kiên cố bền chắc thật sự, dù nghìn chày kim cương cũng không phá hoại được; còn những vật dụng nó sinh ra thì giả tạm, vô thường (không bền lâu), mau tan mau diệt. Thức cũng vậy, kiên cố không hoại, còn thân do nó sinh ra thì mau mục mau diệt."

 Đại Dược thưa: "Thế Tôn! Thức mềm mại vi diệu sao xuyên vào được sắc thô cứng?" Phật nói: "Đại Dược! Thể của nước rất mềm, nhưng khi tuôn chảy thành thác thì xuyên thủng được đá núi. Ý ông thế nào? Chất nước và chất đá, cứng mềm ra sao?" Đại Dược thưa: "Thế Tôn! Chất đá cứng như kim cương, chất nước mềm mại, là xúc chạm dễ chịu." "Đại Dược! Thức cũng vậy, cực vi diệu, cực mềm mại, mà xuyên được sắc cứng rắn của thân lớn, dời vào đó để nhận quả báo."

 Đại Dược lại bạch Phật: "Thế Tôn! Chúng sinh bỏ thân, làm sao sinh vào các cõi trời, cho đến làm sao sinh vào địa ngục v.v.?" Phật nói: "Đại Dược! Lúc lâm chung, chúng sinh được nghiệp phước bồi đắp thì bỏ cái thấy vốn có, được cái thấy vi diệu của trời. Bằng cái thấy vi diệu ấy mà thấy sáu tầng trời Dục giới, cho đến sáu đường (sáu cõi tái sinh: trời, người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục), thấy thân lay động. Thấy cung điện cõi trời và vườn Hoan Hỷ, vườn Tạp Hoa v.v. (các khu vườn trên cõi trời); lại thấy chư thiên ở trong điện hoa sen, kỹ nữ xinh đẹp hầu quanh, cười đùa vui chơi, các thứ hoa trang sức nơi tai, mặc lụa kiêu-xa-da (thứ lụa tơ tằm quý), đeo ấn nơi cánh tay, vòng xuyến, đủ thứ trang sức, hoa luôn nở, mọi thứ bày biện đầy đủ. Thấy thiên nam, thiên nữ thì lòng liền nhiễm luyến, vui mừng vừa ý.

 Người ấy nét mặt thư thái tươi vui, mặt như hoa sen; nhìn không rối loạn, mũi không méo lệch, hơi miệng không hôi, màu mắt sáng tươi như lá sen xanh, các khớp thân không đau đớn, mắt tai mũi miệng không chảy máu, không són phân và nước tiểu, lông không dựng, lỗ chân lông không nổi lên, lòng bàn tay không vàng úa như người chết, móng không xanh đen, tay chân không quờ quạng cũng không co quắp, tướng tốt hiện rõ. Thấy giữa hư không có điện cao lớn, trăm nghìn cột sơn màu chạm trổ đẹp đẽ bày hàng, treo các lưới chuông, gió hòa thổi qua tiếng trong trẻo êm tai, đủ thứ hương hoa trang hoàng điện báu, các thiên đồng tử (trẻ nhỏ cõi trời) dùng các thứ báu trang sức thân, vui chơi trong điện. Thấy rồi vui mừng mỉm cười, hở răng trắng như hoa quân-đồ (một loài hoa trắng giống hoa nhài ở Ấn Độ); mắt không trợn cũng không nhắm, tiếng nói hòa nhuận, thân không quá lạnh cũng không quá nóng, quyến thuộc vây quanh mà cũng không buồn khổ.

 Lúc mặt trời mới mọc thì bỏ thọ mạng. Những gì thấy đều sáng rõ, không có tối tăm; hương lạ thơm ngát từ bốn phương bay đến; thấy dung nghi tôn quý của Phật thì vui mừng kính trọng. Thấy rồi thân ái vui vẻ từ biệt, như chỉ đi xa ít lâu; rồi quay lại an ủi người thân quen, không để họ buồn phiền: 'Những gì còn trôi trong dòng sinh tử vốn là như vậy, có sinh tất có tử, đừng vì phân biệt mà sinh khổ não.' Đại Dược! Người có nghiệp thiện lúc lâm chung ưa thích bố thí, các bài già-đà, các lời tụng khen, các lời sáng rõ, các lời xưng nói giáo pháp chân chính; như ngủ mà không phải ngủ, yên ổn bỏ thọ mạng.

 Lúc người ấy sắp bỏ thọ mạng, thiên phụ và thiên mẫu (người cha và người mẹ ở cõi trời sẽ sinh ra người ấy) cùng ngồi một tòa; trong tay thiên mẫu tự nhiên có hoa mọc ra. Thiên mẫu thấy hoa, ngoảnh lại bảo thiên phụ: 'Thật là phước lành, quả thù thắng hiếm lạ! Chàng nay nên biết, niềm vui mừng có con chẳng còn bao lâu nữa.' Thiên mẫu bèn lấy hai tay lay đùa bông hoa ấy; lúc đùa hoa thì mạng sống của người kia liền dứt. Thức không có tướng bỏ các căn, mang nghiệp của các cảnh; bỏ các giới, mang việc của các giới, dời đi nhận quả báo khác, như người cưỡi ngựa bỏ con này cưỡi con khác; như đá nhật ái (loại đá trong như kính, hứng ánh mặt trời mà sinh lửa) dẫn ánh sáng; như gỗ sinh lửa; lại như bóng trăng hiện trong nước lặng trong. Thức được nghiệp thiện bồi đắp dời đi nhận quả báo cõi trời, như gió trong mạch dời đi, mau chóng gá vào trong hoa. Thiên phụ, thiên mẫu cùng tòa nhìn xem; làn gió ngọt mát như cam lộ (thứ nước ngọt bất tử của cõi trời) thổi vào hoa suốt bảy ngày; hoa tai châu báu trang sức thân, lấp lánh rực rỡ; thiên đồng sáng sạch hiện ra trong tay thiên mẫu."

 Đại Dược bạch Phật: "Thế Tôn! Thức không có hình, sao nhờ sức nhân duyên mà sinh ra cái có hình? Sao cái có hình lại ở trong nhân duyên?" Phật nói: "Đại Dược! Như hai thanh gỗ hòa hợp cọ xát mà sinh lửa; lửa ấy tìm trong gỗ không thể được, nhưng nếu bỏ gỗ đi thì cũng không có lửa. Nhân duyên hòa hợp mà sinh ra lửa, nhân duyên không đủ thì lửa không sinh. Tìm sắc tướng của lửa trong gỗ v.v. rốt cuộc không thấy, nhưng ai cũng thấy lửa từ trong gỗ ra. Cũng vậy, Đại Dược, thức nhờ nhân duyên cha mẹ hòa hợp mà sinh ra thân có hình; tìm thức trong thân có hình không được, mà lìa thân có hình cũng không có thức. Đại Dược! Như lửa chưa ra thì tướng lửa không hiện, cũng không có hơi ấm, mọi tướng đều không. Cũng vậy, Đại Dược, nếu chưa có thân thì thức, thọ, tưởng, hành (sự tạo tác của tâm) đều không hiện.

 Đại Dược! Như thấy vầng mặt trời chiếu sáng, mà các phàm phu không thấy được bản thể mặt trời; là đen hay trắng, vàng trắng hay vàng đỏ, đều không biết được; chỉ nhờ hơi nóng, ánh sáng, sự mọc lặn xoay vòng và các tác dụng mà biết có mặt trời. Thức cũng vậy, nhờ các tác dụng mà biết có thức." Đại Dược bạch Phật: "Thế nào là tác dụng của thức?" Phật nói: "Đại Dược! Thọ, giác (sự hay biết), tưởng, hành, suy nghĩ, lo buồn, khổ não, đó là tác dụng của thức. Lại có nghiệp thiện và bất thiện huân tập (ngấm dần, in sâu như hương ướp vào áo) thành hạt giống; các tác dụng làm hiển lộ thức."

 Đại Dược bạch Phật: "Sao thức lìa thân lại mau chóng nhận thân? Khi thức bỏ thân cũ mà chưa nhận thân mới, lúc ấy thức có tướng gì?" Phật nói: "Đại Dược! Như có trang nam tử tay dài dũng mãnh, mặc giáp cứng, đội mũ trụ, cưỡi ngựa nhanh như gió xông vào trận; khi giáo mác giao nhau, tâm rối loạn mà ngã ngựa, nhờ võ nghệ nhanh nhẹn quen thuộc liền nhảy lên lại. Thức bỏ thân mau chóng nhận thân cũng như vậy. Lại như người nhát gan thấy giặc sợ hãi, cưỡi ngựa chạy lui; thức được nghiệp thiện bồi đắp, thấy cha mẹ cõi trời cùng ngồi một tòa, mau chóng gá sinh vào đó cũng như vậy.

 Đại Dược! Như ông hỏi: khi thức bỏ thân cũ mà chưa nhận thân mới, lúc ấy thức có tướng gì? Đại Dược! Ví như bóng người hiện trong nước, không có chất để nắm; tay chân, mặt mũi và các hình dạng không khác gì người, nhưng thể chất và việc làm thì trong bóng đều không có; không lạnh không nóng, không có các xúc chạm, cũng không mỏi mệt, không có khối thịt và các đại, không có tiếng nói, tiếng của thân, tiếng khổ vui. Thức bỏ thân cũ, chưa nhận thân mới, tướng cũng như vậy. Đại Dược! Đó là thức được nghiệp thiện bồi đắp mà sinh lên các cõi trời."

 Đại Dược bạch Phật: "Thức sinh vào địa ngục thế nào?" Phật nói: "Đại Dược! Người làm nghiệp ác thì vào địa ngục; ông hãy lắng nghe kỹ. Đại Dược! Chúng sinh ở đây tích chứa gốc bất thiện, lúc mạng chung nghĩ như vầy: 'Nay ta chết ở thân này, bỏ cha mẹ, người thân quen và những gì mình yêu quý', rất là lo khổ. Người ấy thấy các địa ngục và thấy thân mình đáng phải vào đó; thấy chân ở trên, đầu lộn xuống dưới. Lại thấy một nơi đất toàn là máu; thấy máu ấy rồi lòng có ham đắm mùi vị; do tâm ham đắm mùi vị liền sinh vào địa ngục. Do sức nhân của nước hôi thối hư nát mà thức gá vào trong đó. Ví như chỗ phân dơ hôi thối, do sức nhân của sữa chua hôi, rượu hôi và các thứ hôi mà sâu bọ sinh ra trong đó; người vào địa ngục gá vào vật hôi mà sinh cũng như vậy."

 Đồng chân Hiền Hộ Thắng Thượng chắp tay bạch Phật: "Chúng sinh địa ngục có sắc tướng gì? Thân lại thế nào?" Phật nói: "Đại Dược! Kẻ ưa đất máu mà sinh vào địa ngục thì khắp thân ánh màu máu, thân như màu máu. Kẻ sinh vào hào nước sôi thì thân như mây đen. Kẻ sinh vào sông sữa sôi thì thân lốm đốm nhiều màu, thể rất mềm yếu, như thân đứa trẻ sơ sinh được nuông chiều của nhà quyền quý. Thân dài lớn quá tám khuỷu tay (đơn vị đo bằng chiều dài từ khuỷu tay đến đầu ngón tay giữa), râu tóc và lông thân đều dài, rủ lết, tay chân mặt mũi méo mó không toàn vẹn; người ở Diêm-phù-đề (châu lục nơi loài người chúng ta sinh sống) thấy từ xa liền chết."

 Đại Dược bạch Phật: "Chúng sinh địa ngục lấy gì làm thức ăn?" Phật nói: "Đại Dược! Chúng sinh địa ngục ăn uống không có chút vui nào. Chúng hoảng sợ chạy trốn, thấy xa xa có nước đồng nấu chảy màu đỏ, tưởng là máu nên cùng chạy tới. Lại có tiếng gọi: 'Ai đói hãy mau đến ăn.' Chúng liền chạy về đó, đến nơi thì đứng lại, đưa tay hứng nơi miệng; ngục tốt (lính canh địa ngục) đổ nước đồng nóng vào vốc tay, ép phải uống; nước đồng vào bụng, xương khớp nổ tung, khắp thân bốc lửa. Đại Dược! Thứ chúng sinh địa ngục ăn chỉ làm tăng thêm đau đớn, không có chút an vui. Chúng sinh địa ngục đau khổ như vậy mà thức không bỏ thân, cũng không hư hoại; thân như đống xương mà thức vẫn ở đó không lìa. Chưa hết nghiệp báo thì không bỏ được thân khổ.

 Bị đói khát bức bách, chúng liền thấy vườn rừng hoa quả tươi tốt, rộng lớn xanh um; thấy rồi vui cười bảo nhau: 'Vườn này xanh tốt, gió mát dễ chịu.' Mọi người vội vào vườn, vui được trong giây lát; lá cây, hoa quả đều biến thành dao kiếm chém xẻ tội nhân; có kẻ bị chém trúng, thân đứt làm hai khúc, có kẻ kêu la lớn, chạy khắp bốn phía. Ngục tốt kéo nhau nổi dậy, cầm chày kim cương, hoặc cầm gậy sắt, búa sắt, trượng sắt, cắn môi giận dữ, thân phun lửa, chém đánh tội nhân, chặn không cho ra. Đó đều là do nghiệp của chính mình mà thấy những việc như vậy. Ngục tốt đuổi theo sau tội nhân, nói với tội nhân: 'Ngươi đi đâu? Ngươi hãy ở lại đây, đừng chạy đông chạy tây nữa, định trốn đi đâu? Khu vườn này do nghiệp của ngươi bày biện nên, có lìa được chăng?' Như vậy, Đại Dược, chúng sinh địa ngục chịu đủ thứ khổ, bảy ngày thì chết rồi lại sinh vào địa ngục; do sức nghiệp nên như ong đi hút hoa rồi lại trở về chỗ cũ.

 Chúng sinh có nghiệp tội đáng vào địa ngục, lúc mới chết thấy sứ giả của cái chết đến, trói cổ xua đuổi bức bách, thân tâm rất khổ, đưa vào nơi tối tăm lớn, như bị giặc cướp bắt dẫn đi. Kẻ ấy nói như vầy: 'Hỡi ôi, tai họa thay, khổ thay! Nay ta bỏ những thứ yêu thích, người thân, bạn bè ở Diêm-phù-đề mà vào địa ngục. Nay ta không thấy đường lên trời, chỉ thấy toàn việc khổ. Như con tằm nhả tơ tự quấn mình mà chết, ta tự gây tội nên bị nghiệp trói buộc, dây thòng lọng buộc cổ, lôi kéo xua đuổi đưa vào địa ngục.' Hiền Hộ! Chúng sinh có nghiệp tội sinh vào địa ngục, tướng khổ là như vậy."

 Bấy giờ Hiền Hộ và vương tử Đại Dược nghe nói xong, thân kinh hãi, lông dựng đứng, cùng đứng dậy chắp tay nói như vầy: "Chúng con nay đều quy y Phật (nương tựa vào Phật), xin rủ lòng cứu hộ. Nguyện nay nhờ công đức nghe pháp này, dù chưa thoát khỏi dòng sinh tử, còn ở trong bánh xe luân hồi, cũng không rơi vào tam đồ (ba đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), không vào địa ngục." Hiền Hộ lại bạch Phật: "Con có điều muốn thỉnh hỏi, xin Phật cho phép." Phật nói: "Ông mong điều gì, cứ tùy ý hỏi."

 Hiền Hộ bạch Phật: "Thế Tôn! Thế nào là tích? Thế nào là tụ? Thế nào là ấm? Thế nào là thân không dời?" Phật nói: "Hiền Hộ! Trí giới, kiến giới, ý giới, minh giới (bốn yếu tố: trí, thấy, ý, sáng suốt) — bốn giới này hòa hợp thành thân; thức đối với cảnh của bốn giới gọi là tích (sự chất chứa). Tụ là sáu giới, sáu nhập, cảnh của sáu nhập, nhân của tam giới, nhân của nhị nhập; tức là râu, tóc, lông, móng, da, thịt, máu, mủ, nước mũi, nước bọt, đờm vàng, mỡ, tủy (?), các chất dịch, tay chân mặt mũi, các đốt chi lớn nhỏ hòa hợp chồng chất lại, gọi là tụ (sự gom đống). Như lúa, đậu, mè, lúa mạch chứa gom lại thành đống cao lớn, gọi là tụ.

 Đất, nước, lửa, gió, không (khoảng trống), thức gọi là sáu giới. Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý gọi là sáu nhập (sáu cửa giác quan tiếp nhận đối tượng). Sắc, tiếng, mùi, vị, xúc, pháp (đối tượng của ý) gọi là cảnh của sáu nhập. Tham, sân (giận dữ), si (mê muội) gọi là nhân của tam giới; lại phong (gió), hoàng (mật vàng), đàm (đờm) cũng gọi là ba nhân (ba yếu tố trong thân gây bệnh theo y học Ấn Độ xưa). Nhân của nhị nhập là giới và tín (lòng tin); lại có hai nhân là xả (buông bỏ) và thí (bố thí); lại có hai nhân là tấn (tinh tấn, siêng năng) và định (tâm chuyên nhất, lắng yên); lại có hai nhân là thiện và bất thiện. Thọ, tưởng, hành, thức — bốn thứ này gọi là các ấm không có sắc. Thọ là nhận lãnh các tướng khổ, vui và tướng không khổ không vui. Tưởng là biết tướng khổ vui. Hành là niệm hiện tiền, tác ý và xúc. Thức là chủ của thân, đi khắp các bộ phận; thân làm việc gì cũng đều do thức.

 Không dời là: thân, lời nói, ý trong sạch, chứng được đạo quả. Người này chết rồi, thức bỏ hữu ấm (thân năm ấm còn trong vòng tái sinh), không nhận thân hiện hữu nữa, không trôi vào các đường, đi đến chỗ vui tột bậc, không còn dời đổi nữa; đó gọi là không dời."

 Khi ấy Hiền Hộ và vương tử Đại Dược lễ hai chân Phật, bạch rằng: "Thế Tôn! Phật là bậc Nhất thiết trí (bậc biết rõ hết thảy) nói nhóm pháp này, ở đời vị lai sẽ làm lợi ích lớn, đem an vui cho chúng sinh." Phật nói: "Nhóm pháp của Như Lai thường còn, không đoạn dứt; bậc Nhất thiết trí biết rõ mà không tạo tác. Ta đã trải qua vô lượng siêng năng khổ nhọc tích tập ánh sáng trí tuệ, nay nói kinh này. Mặt trời chánh pháp này làm ánh sáng lớn chiếu cho chúng sinh, tiếng tốt về đức lan khắp biển Nhất thiết trí. Ta vì những người có thể điều phục tâm đang trôi chảy mà nói kinh này. Nơi nào có kinh này, được thỉnh tụng, giải nói, thì chư thiên, quỷ thần, a-tu-la (loài thần có sức mạnh, hay giao chiến với chư thiên), ma-hầu-la-già (loài thần rắn lớn) đều ủng hộ, đều đến lễ bái; các nỗi sợ như nước, lửa, vua chúa, giặc cướp đều không hại được.

 Các tỳ-kheo (tăng sĩ Phật giáo)! Từ nay về sau, trước người không tin chớ nói kinh này; kẻ tìm lỗi kinh thì chớ đưa cho xem. Trong các ngoại đạo như Ni-kiền tử (phái tu khổ hạnh lõa thể, tức đạo Kỳ-na) và đồ chúng Ni-kiền cũng chớ nói. Kẻ không cung kính, không khao khát thỉnh cầu cũng chớ vì họ mà nói. Nếu ai trái lời ta dạy, làm tổn hại việc pháp, thì người ấy tức là làm tổn hại Như Lai. Các tỳ-kheo! Nếu có người lễ bái cúng dường kinh điển này thì nên cung kính cúng dường người ấy; người ấy tức là gìn giữ Như Lai tạng (kho tàng của Như Lai, tức giáo pháp và tính Phật)." Bấy giờ Thế Tôn nói kệ (bài thơ tụng) rằng:

 Hãy dũng mãnh vượt khỏi lụy trần, siêng tu giáo pháp chân chính của Phật;

 Diệt trừ đạo quân của tử thần, như voi giẫm nát lau sậy.

 Giữ pháp, vâng theo giới cấm, chuyên tâm tinh tấn chớ lơi biếng;

 Nhờ đó bỏ được vòng sinh tử xoay vần, dứt tận bờ cõi của mọi khổ đau và sự hiện hữu.

 Phật nói kinh này xong, đồng chân Hiền Hộ Thắng Thượng, vương tử Đại Dược cùng các tỳ-kheo, các Bồ-tát ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người tu hạnh giác ngộ để cứu độ chúng sinh), trời, người, a-tu-la, càn-thát-bà v.v., toàn thể đại hội nghe Phật nói đều vui mừng vâng làm.

 Kinh Đại thừa Hiển Thức, quyển hạ.

 (Kinh trên do Tam tạng (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Địa-bà-ha-la dịch ra tại chùa Đông Thái Nguyên vào năm Vĩnh Long thứ nhất đời Đại Đường (năm 680), theo ghi chép trong Đại Chu lục (bộ mục lục kinh Phật soạn dưới triều Võ Chu).)

◄ Trước

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video