Thiên 25 — Thiên 25 — Kiêng kỵ và cách chữa về quả rau ngũ cốc

 Thiên thứ hai mươi lăm: Những điều kiêng kỵ khi ăn quả, rau, ngũ cốc và cách chữa khi bị hại

 Ăn quả sống (quả còn xanh, chưa chín) thì sinh mụn nhọt.

 Quả rụng xuống đất đã qua một đêm, bị sâu kiến ăn, thì người ta rất kiêng ăn.

 Gạo sống để lâu nhiều ngày, có chỗ hư mốc, ăn vào thì hại người.

 Đào ăn nhiều thì người bị nóng trong. Ăn rồi lại không được xuống nước tắm, nếu tắm sẽ mắc bệnh lâm lịch (đi tiểu nhỏ giọt, buốt rắt, tiểu không hết) và bệnh hàn nhiệt (lúc rét run, lúc sốt nóng).

 Hạnh và lạc (món sữa lên men như sữa chua, váng sữa) chưa chín tới thì ăn vào hại người.

 Mơ ăn nhiều thì hỏng răng.

 Mận không được ăn nhiều, ăn nhiều thì đầy bụng.

 Lâm cầm (một loại táo nhỏ, giống táo tây dại) không được ăn nhiều, ăn nhiều thì làm cho bách mạch (toàn bộ các mạch máu và đường kinh mạch trong cơ thể) yếu đi.

 Quất, bưởi ăn nhiều thì miệng mất vị giác, không phân biệt được năm vị (chua, đắng, ngọt, cay, mặn).

 Lê không được ăn nhiều, ăn nhiều thì sinh chứng hàn trung (lạnh bên trong, dạ dày và ruột bị nhiễm lạnh). Người bị kim sang (vết thương do dao kiếm, binh khí gây ra) và sản phụ cũng không nên ăn.

 Anh đào và hạnh ăn nhiều thì hại gân xương.

 An thạch lựu (quả lựu) không được ăn nhiều, ăn nhiều thì tổn hại phổi.

 Hồ đào (quả óc chó) không được ăn nhiều, ăn nhiều thì khuấy động chứng đàm ẩm (chứng đờm và nước dịch ứ đọng trong cơ thể).

 Táo tươi ăn nhiều thì người nóng, khát nước, bụng đầy hơi. Người đang bị hàn nhiệt, gầy yếu thì càng không được ăn, ăn vào sẽ bị hại.

 Phương chữa ngộ độc do ăn các loại quả: xương lợn đốt cháy, chỉ dùng một vị này, tán thành bột, uống với nước mỗi lần một phương thốn chủy (cái thìa vuông mỗi bề một tấc, dụng cụ đong thuốc bột thời xưa, lượng khoảng vài gam). Phương này cũng chữa được ngộ độc gan ngựa, ngộ độc lậu bô (thịt khô bị nước mưa dột từ mái nhà thấm vào, người xưa cho là có độc), v.v.

 Mộc nhĩ có màu đỏ, hoặc mọc ngửa lên, thì đừng ăn. Nấm có mũ cuộn ngửa lên, hoặc có màu đỏ, thì không được ăn.

 Phương chữa ngộ độc do ăn các loại nấm, người bứt rứt, rối loạn, như sắp chết: uống một thăng (đơn vị đong thời Hán, khoảng 200 ml) nước phân người. Hoặc uống một hai thăng thổ tương (nước đất: đào hố ở chỗ đất vàng, đổ nước vào khuấy đều, để lắng rồi lấy nước trong). Hoặc nấu đậu nành thật đặc, lấy nước uống. Uống các loại thuốc gây nôn, gây đi ngoài cũng đều giải được độc.

 Ăn nấm phong trụ (nấm mọc trên cây phong) mà khóc mãi không dứt thì chữa bằng phương trên.

 Ăn nhầm khoai dại, bứt rứt vì trúng độc như sắp chết, thì chữa bằng phương trên.

 Thục tiêu (hạt tiêu xứ Thục, tức hoa tiêu vùng Tứ Xuyên) loại quả còn khép miệng thì có độc. Ăn nhầm phải thì cổ họng đau buốt như bị đâm, thở khó như sắp tắt hơi, hoặc nôn ra hay đi ngoài ra bọt trắng, thân thể tê dại, lạnh ngắt. Phương chữa gấp như sau.

 Nhục quế sắc lấy nước uống. Hoặc uống nhiều nước lạnh, một hai thăng. Hoặc ăn tỏi. Hoặc uống địa tương (nước đất, làm như thổ tương nói ở trên). Hoặc nấu đậu xị (đậu nành đã ủ lên men) thật đặc, lấy nước uống. Cách nào cũng giải được độc.

 Tháng giêng đừng ăn hành, ăn vào thì mặt sinh chứng du phong (mặt sưng ngứa, nổi mẩn đỏ chạy lan chỗ này chỗ khác).

 Tháng hai đừng ăn rau nghể (họ rau răm), ăn vào hại thận.

 Tháng ba đừng ăn tiểu toán (tỏi nhỏ, tỏi dại), ăn vào hại ý chí và tâm tính.

 Tháng tư, tháng tám đừng ăn hồ tuy (rau mùi, ngò), ăn vào hại tinh thần.

 Tháng năm đừng ăn hẹ, ăn vào thì người thiếu hơi sức.

 Ngày mồng năm tháng năm đừng ăn bất cứ loại rau sống nào, ăn vào thì phát ra đủ thứ bệnh.

 Tháng sáu, tháng bảy đừng ăn thù du, ăn vào hại thần khí (tinh thần và sinh lực).

 Tháng tám, tháng chín đừng ăn gừng, ăn vào hại tinh thần.

 Tháng mười đừng ăn tiêu, ăn vào tổn hại tim, hại tâm mạch (mạch máu do tim chủ quản).

 Tháng mười một, tháng mười hai đừng ăn củ kiệu, ăn vào thì nhiều nước mũi, nước bọt.

 Vào các tháng tứ quý (tháng cuối của mỗi mùa xuân, hạ, thu, đông) đừng ăn rau quỳ (đông quỳ, một loại rau họ cẩm quỳ, ăn lá) sống, ăn vào thì đồ ăn thức uống không tiêu, phát ra đủ thứ bệnh. Không chỉ trong món ăn, mà trong thuốc cũng đều không được dùng, rất nên thận trọng.

 Mắc bệnh thời khí (bệnh dịch theo mùa) vừa khỏi, chưa khỏe hẳn mà ăn rau sống thì tay chân ắt sẽ sưng.

 Ban đêm ăn rau sống thì không tốt cho người.

 Tháng mười đừng ăn rau sống bị sương phủ, ăn vào thì mặt mất vẻ tươi sáng, mắt khô rít, đau vùng tim, đau lưng, hoặc phát chứng tâm ngược (một dạng sốt rét có liên quan đến tim). Khi cơn sốt rét phát ra, móng của cả mười ngón tay ngón chân đều xanh tím, người mệt lả, rũ rượi.

 Hành, hẹ mới nhú mầm, ăn vào hại tâm khí (sinh lực của tim).

 Uống rượu trắng mà ăn hẹ sống thì bệnh nặng thêm.

 Hành sống không được ăn chung với mật ong, ăn vào có thể chết người. Tỏi một tép (tỏi cô đơn) lại càng phải kiêng.

 Táo ăn cùng với hành sống thì sinh bệnh.

 Hành sống ăn cùng thịt gà trống, thịt chim trĩ, thịt chó trắng thì bảy khiếu (hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi và miệng) chảy máu quanh năm.

 Sau khi ăn đường, mật, trong vòng bốn ngày mà ăn hành, hẹ sống thì đau vùng tim.

 Ban đêm ăn các thứ gừng, tỏi, hành, v.v. thì hại tim.

 Củ mạn tinh (một loại củ cải tròn) ăn nhiều thì đầy hơi.

 Củ kiệu không được nấu canh chung với thịt bò, ăn vào thành bệnh hà (khối u cục trong bụng, lúc tụ lúc tan). Hẹ cũng vậy.

 Ăn nhiều (nguyên văn thiếu tên món, có bản ghi là rau thuần) (?) thì làm phát bệnh trĩ.

 Rau diếp dại không được ăn cùng mật ong, ăn vào sinh trĩ nội.

 Rau diếp trắng không được ăn chung với lạc (món sữa lên men), ăn vào sinh giun sán (?).

 Dưa chuột ăn vào làm phát bệnh nhiệt.

 Lõi rau quỳ không ăn được, ăn vào hại người. Lá của nó càng có tính lạnh, loại lá có mặt dưới màu vàng, thân màu đỏ thì đừng ăn.

 Rau mùi ăn lâu ngày thì người hay quên.

 Người bệnh không được ăn rau mùi và hoàng hoa thái (hoa kim châm).

 Khoai sọ không được ăn nhiều, ăn nhiều thì làm bệnh cũ tái phát.

 Phụ nữ có thai ăn gừng thì đứa con sinh ra bị thừa ngón.

 Rau nghể ăn nhiều thì phát đau vùng tim. Rau nghể ăn cùng cá sống thì người bị hụt hơi, kiệt sức, tinh hoàn đau nhức.

 Rau cải bẹ (cải cay) không được ăn cùng thịt thỏ, ăn vào thành bệnh ác tà (bệnh nặng, quái ác).

 Tỏi nhỏ ăn nhiều thì hại sức của tim.

 Phương chữa ăn uống vào mà bứt rứt, vật vã (?): nấu đậu xị thật đặc, lấy nước uống.

 Câu vẫn (cây lá ngón, rất độc) trông giống rau cần, ăn nhầm thì chết người. Phương giải độc: tề ni (rễ cây tề ni, một vị thuốc giải độc) (?) tám lạng (đơn vị cân thời Hán, mỗi lạng khoảng 15 g).

 Chỉ dùng một vị trên, cho vào sáu thăng nước, nấu còn hai thăng, chia làm hai lần, uống lúc còn ấm.

 Trong các loại rau có cây thủy lãng đãng (một loại cây độc mọc ven nước), lá tròn và bóng, có độc. Ăn nhầm thì người điên cuồng rối loạn, trông như bị trúng phong (bệnh đột ngột co giật, mê man), hoặc nôn ra máu. Phương chữa: cam thảo nấu lấy nước uống thì giải ngay.

 Vào hai mùa xuân và thu, rồng để tinh lại trong rau cần; người tình cờ ăn phải thì sinh bệnh. Khi bệnh phát, tay xanh (?), bụng đầy trướng, đau không chịu nổi, gọi là bệnh giao long. Phương chữa: đường cứng (đường mạch nha nấu cô đặc) hai ba thăng.

 Chỉ dùng một vị trên, mỗi ngày uống hai lần, nôn ra ba năm con vật giống thằn lằn thì khỏi.

 Phương chữa ngộ độc do ăn bầu đắng: nấu rơm lê nhương (rơm thân cây kê) (?) lấy nước, uống nhiều lần thì giải được.

 Đậu ván: người đang bị hàn nhiệt thì không được ăn.

 Ăn đậu đỏ lâu ngày thì người khô gầy.

 Ăn bột đậu nành thì kiêng ăn thịt lợn.

 Ăn lúa mạch lâu ngày thì người sinh (nguyên văn thiếu chữ, có bản ghi là ghẻ lở) (?).

 Gạo kê trắng không được ăn cùng mạch nha và mật ong, cũng không được ăn cùng rau quỳ.

 Bột kiều mạch ăn nhiều thì rụng tóc.

 Muối ăn nhiều thì hại phổi.

 Ăn đồ lạnh thì buốt răng.

 Ăn đồ nóng thì đừng uống nước lạnh.

 Uống rượu mà ăn thương nhĩ (cây ké đầu ngựa) sống thì đau vùng tim.

 Mùa hè say rượu nặng, mồ hôi chảy ra, không được dội nước lạnh lên người, cũng không được quạt, nếu làm vậy sẽ sinh bệnh ngay.

 Uống rượu rất kiêng cứu (đốt ngải hơ nóng trên huyệt để chữa bệnh) ở bụng và lưng, nếu cứu thì ruột bị bế tắc, táo kết.

 Say rượu rồi đừng ăn no, ăn no thì phát hàn nhiệt.

 Uống rượu, ăn thịt lợn rồi nằm trên rơm lúa nếp thì phát bệnh vàng da.

 Ăn mạch nha mà uống nhiều rượu là điều rất kiêng.

 Phàm nước và rượu, soi vào thấy bóng người lay động thì không được uống.

 Giấm ăn cùng lạc thì sinh chứng huyết hà (khối máu ứ đọng thành cục trong bụng).

 Ăn cháo gạo trắng thì đừng ăn ké đầu ngựa sống, ăn vào thành chứng tẩu chú (đau chạy khắp các khớp, lúc chỗ này lúc chỗ khác).

 Ăn cháo ngọt xong mà ăn muối thì nôn ngay.

 Dùng đũa sừng tê giác khuấy đồ ăn thức uống mà thấy nổi bọt, hoặc đổ xuống đất mà đất phồng lên, thì thứ đó ăn vào sẽ chết người.

 Phương chữa ngộ độc do ăn uống, người bứt rứt, đầy tức: khổ sâm ba lạng, khổ tửu (giấm) một thăng rưỡi.

 Hai vị trên, nấu sôi ba lần, ba lần nhấc lên đặt xuống, uống một lần cho hết (?), nôn được thức ăn ra thì khỏi.

 Hoặc nấu bằng nước cũng được.

 Một phương khác: thang sừng tê giác (nước sắc sừng tê giác) cũng tốt.

 Phương chữa ăn tham, ăn quá nhiều không tiêu, vùng ngực bụng cứng, đầy, đau: muối một thăng, nước ba thăng.

 Hai vị trên, nấu cho muối tan hết, chia ba lần uống, sẽ nôn thức ăn ra, liền khỏi.

 Phàn thạch (phèn chua) sống vào bụng thì làm hỏng tim gan, lại cấm uống nước.

 Thương lục uống với nước thì chết người.

 Đình lịch tử (hạt cây đình lịch) đắp lên mụn nhọt ở đầu, thuốc ngấm vào não thì chết người.

 Thủy ngân vào tai người, hay vào tai lục súc (sáu loài gia súc: ngựa, trâu bò, dê, lợn, chó, gà), đều chết. Đặt vàng bạc cạnh tai thì thủy ngân sẽ thoát ra.

 Cây khổ luyện (cây xoan) loại không có quả thì làm chết người.

 Phàm các thứ độc, phần nhiều là do người khác ngấm ngầm bỏ thuốc độc vào; khi không biết là độc gì, nên nấu nước cam thảo và tề ni mà uống, có thể giải chung được các loại thuốc độc.

◄ Trước

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video