Chú giải mười hai đại lực (mười hai loại sức mạnh lớn) của nội công (môn công phu luyện từ bên trong: luyện khí, luyện gân cốt, để sức mạnh phát ra từ trong thân thể)
Một là để luyện (luyện phần đáy, tức đôi chân): đứng vững như núi. Hai là kiên tất (làm cho đầu gối cứng chắc): co hay duỗi đều vững như cột.
Ba là đáng khố (vùng háng phía trong và hông phía ngoài): trong và ngoài phải khép khớp chỉnh tề. Bốn là ngực lưng: cứng và mềm bổ trợ cho nhau.
Năm là đầu: húc đối thủ bằng cách húc thẳng hay húc nghiêng. Sáu là tam môn (cửa thứ ba, tức vai): vai cứng chắc, áp sát vào lưng.
Bảy là nhị môn (cửa thứ hai, tức khuỷu tay): dùng khuỷu tay theo chiều ngang và chiều dọc. Tám là xuyên cốt (đâm xuyên bằng xương cánh tay): phá sức của đối phương.
Chín là kiên cốt (dùng xương cánh tay cứng chắc đè xuống): chặn đòn từ phía dưới của đối phương. Mười là nội lược (gạt vào phía trong): đánh vào phía trong của đối phương.
Mười một là ngoại cách (đỡ gạt ra phía ngoài): đánh vào phía ngoài của đối phương. Mười hai là liêu công (hất tay lên mà đánh): trên dưới trong ngoài đều như một.
Đại lực thứ nhất là để luyện.
"Để" là bàn chân. "Luyện" là luyện cho bàn chân bám chắc xuống đất. Hễ khi gặp đối thủ, dù họ dùng sức trăm cách mà mình vẫn đứng vững không lay động, đó đều là công của việc luyện chân. Cách dùng đều ghi trong Nội kinh (tức "Nội công kinh", bản kinh chính của môn này). Còn cách dùng ra bên ngoài có hai: một là móc tay chân của đối thủ, phải co mũi chân mình cong vào phía trong, dùng ngoại kình (sức phát ra phía ngoài) mà thắng; hai là chặn chân đối thủ, phải dồn toàn bộ sức ở vùng háng nặng xuống đất, dùng nội kình (sức dồn vào bên trong) mà thắng.
Đại lực thứ hai là kiên tất.
Đầu gối cứng chắc là sau khi luyện nội công thì tự nhiên cứng chắc. Cách dùng ra bên ngoài có hai: hễ đối thủ áp sát người mà đánh vào phía trên thì dùng đầu gối nhấc lên, đánh vào phía dưới thì dùng đầu gối quỳ xuống. Tất cả đều tuỳ thế đối thủ thẳng hay nghiêng mà thay đổi theo lúc, không thể định sẵn trước.
Đại lực thứ ba là đáng khố.
"Đáng" là vùng háng phía trong. "Khố" là vùng hông phía ngoài. Nếu hai bên áp sát nhau, dồn toàn bộ sức lớn của thân mình hạ xuống, thì háng trong hông ngoài đều có thể thắng người, nhưng phải khép khớp đúng thế mới dùng được. Nếu gượng ép làm bộ thì sai xa lắm. Chi tiết đều có trong kinh.
Đại lực thứ tư là ngực lưng.
Khi nội công đã thành, ngực phía trước và lưng phía sau đều có sức lớn, có thể khống chế người. Không có gì khéo léo đặc biệt: dùng ngực thì phải chặn tay đối thủ, dùng lưng thì phải tránh khỏi tay đối thủ, đề phòng họ đánh mình.
Đại lực thứ năm là đầu.
Khi nội công đã thành, không chỉ ngực lưng có thể khống chế người, mà cả cái đầu cũng có thể giành thắng. Cách dùng có hai: húc nghiêng và húc thẳng. Húc nghiêng là khi đối thủ ở trước mặt mình, mình nghiêng người mà húc tới; húc thẳng là khi đối thủ ở phía trên mình, mình húc thẳng tới. Cũng phải đề phòng tay của đối thủ.
Đại lực thứ sáu là tam môn.
Tam môn là vai. Có ba cách dùng vai: phải buông thõng và thu tay mình lại, áp sát hai đùi, dùng theo lối thân pháp thu nhỏ người. Hoặc dùng nghiêng, hoặc dùng ngang, hoặc dùng ở phía trên, hoặc dùng ở phía dưới, đều có trong phần "Hợp chiến tán môn" (phần bàn về giao đấu và các cửa đánh), khó chú giải hết ở đây. Đại để phải có nội công rồi mới dùng được.
Đại lực thứ bảy là nhị môn.
Nhị môn là khuỷu tay. Trong mười hai đại lực, sức này luyện thành nhanh nhất. Cách dùng có hai: khuỷu ngang và khuỷu dọc. Khuỷu dọc là dựng đầu tay mình lên cạnh mặt mình, dùng khuỷu đánh người; khuỷu ngang là đặt ngang đầu tay mình trước ngực mình, dùng khuỷu đánh người. Cách dùng tuy nhiều nhưng đều phải gốc ở đây.
Đại lực thứ tám là xuyên cốt.
Đối thủ đánh tới từ đường trên, mình đem toàn thân dốc hết sức vươn ra phía trước mà đâm xuyên vào, thì sức của họ tự phá, mình tự giành toàn thắng. Nhưng phải dựng nghiêng đấu cốt (?) (có lẽ là phần xương cánh tay dùng để đánh), chân sau theo sát (?) chân trước, dốc hết sức đâm xuyên về phía trước; nếu không thì sẽ lẫn với thông chuỳ (một lối đấm thẳng thông thường).
Đại lực thứ chín là kiên cốt.
Đối thủ đánh tới từ đường dưới, mình dùng một tay chặn một tay của họ, đem toàn thân dốc hết sức hạ mạnh xuống, tự sẽ giành toàn thắng. Nhưng phải dựng nghiêng đấu cốt (?) mới đúng phép. Sức đè nặng hay nhẹ hoàn toàn tuỳ ở nội công sâu hay cạn.
Đại lực thứ mười là nội lược.
Đối thủ đánh từ phía trong tới thì phải dùng sức gạt mà thắng. Cách dùng có ba: gạt trên để phá sức đánh đường trên của đối thủ, gạt giữa để phá sức đánh đường giữa của đối thủ, gạt dưới để phá sức đánh đường dưới của đối thủ. Đều phải chặn tay họ rồi mới dùng.
Đại lực thứ mười một là sức ngoại cách.
Đối thủ đánh tới từ ngoại môn (cửa ngoài, tức phía ngoài cánh tay) thì phải dùng sức đỡ gạt mà thắng. Cũng chia ra đỡ trên, đỡ giữa, đỡ dưới. Nhưng khi nội công đã thành thì cũng không cần câu nệ hết: đối thủ ở xa thì đỡ gạt tay họ, ở gần thì đỡ gạt thân họ, không chỗ nào là không đỡ gạt được. Người học tự lĩnh hội cho thấu đáo là được.
Đại lực thứ mười hai là liêu công.
Luyện đầu tay bằng nội công cho cứng chắc, làm theo thế như hất một vật lên, để đánh người. Sức này nếu luyện thành, chỉ hơi chạm tay là có thể đánh văng người ra xa mấy bước. Đầu tay không được để quá xa: đối thủ chỉ cách chừng một tấc rồi mới hất lên thì mới hay. Nếu cách đối thủ quá xa thì phải dùng bước chân đuổi theo. Cách dùng có năm: hất trong, để đánh đối thủ ở lý môn (cửa trong, tức phía trong cánh tay); hất ngoài, để đánh đối thủ ở ngoại môn; hất trên, để đánh đối thủ đang ở thế cao; hất dưới, để đánh đối thủ đang ở thế thấp; hất thẳng, để đánh đối thủ đang đối diện thẳng. Còn khi chạm tới thân người thì phát sức thế nào, thân pháp, bộ pháp (cách vận thân và cách bước chân) ra sao, đều có trong kinh.
(Hết "Thần vận kinh"; phần "Nội công hợp chiến bát môn" (tám cửa trong giao đấu bằng nội công) còn tiếp.)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video