Thiên 4 — Thần Vận Kinh

 Thần Vận Kinh (Kinh về cách vận dụng "thần" — tức tinh thần, ý chí và sự nhạy bén bên trong — trong võ công)

 Luyện hình (thân thể, gân cốt bên ngoài) thì thân thể rắn chắc. Luyện tinh (phần tinh chất tích tụ trong cơ thể, gốc của sức sống) thì cơ thể đầy đặn. Luyện khí (luồng sinh lực vận hành trong người, gắn với hơi thở) thì sức mạnh dồi dào. Luyện thần (tinh thần, ý chí, sự tỉnh táo nhạy bén) thì có thể "bay" (thân pháp nhẹ nhàng, biến hoá mau lẹ như bay). Giữ vững hình và khí để làm gốc cho tung hoành (lối lao tới, đánh ra theo chiều dọc chiều ngang); gom tụ tinh và thần để làm nền cho phi đằng (lối tung mình vọt lên, bay nhảy biến hoá). Cho nên hình và khí thịnh thì tung hoành được, tinh và thần thu lại thì phi đằng được.

 Trên đây là chương thứ nhất, nói về thể (bản chất, cái gốc) của thần vận.

 Trước hết phải hiểu rõ thế tiến và lùi, sau đó tìm đến tận gốc của động và tĩnh. Tiến thì nhờ thu mình nép xuống rồi mới vọt lên; lùi thì vừa chạm vào đối phương là lập tức tách ra. Động lấy tĩnh làm gốc, cho nên thân tuy gấp gáp mà lòng vẫn thong thả; tĩnh lấy động làm chỗ dùng, cho nên khí tuy dồn tụ lại mà thần vẫn phấn chấn bừng lên. Đã biết được cái diệu của sự qua lại chớp nhoáng, lại phải hiểu chỗ quy về của hơi thở ra vào bên trong và bên ngoài. Tung hoành là chiều ngang chiều dọc của kình (sức lực được luyện, phát ra có phương hướng); phi đằng là chỗ sâu kín tinh vi của khí.

 Trên đây là chương thứ hai, nói về thức (khuôn phép, cách thức) của thần vận.

 Đánh đối phương thì có chậm nhanh khác nhau giữa dùng hình, dùng khí và dùng thần; bị đánh thì có nông sâu khác nhau giữa ngã, sợ và rã rời. Lấy hình đánh hình thì thân phải áp tới nơi rồi mới thắng; lấy khí đánh khí thì tay vừa động đã khiến người ta khiếp sợ; lấy thần đánh thần thì thân chưa động đã chế ngự được người. Hình bị hình đánh thì thân bị thương mà ngã xuống đất; khí bị khí đánh thì khí bị tổn mà trong lòng khiếp sợ; thần bị thần đánh thì thần bị tổn mà mất hết gan mật, rã rời tinh thần.

 Trên đây là chương thứ ba, nói về dụng (cách đem ra sử dụng) của thần vận.

 Tung hoành là thế mở ra khép vào ở vùng hai bên sườn; phi đằng nằm ở khoảng hít vào thở ra của đan điền (vùng bụng dưới, dưới rốn, nơi được xem là chỗ chứa và gốc của khí). Tiến lùi theo tay ra vào, qua lại thuận theo khí một cách tự nhiên. Khí phải đầy mà thần phải thu lại, thân nên vững mà bước nên chắc; vừa không mắc lỗi nhẹ bổng, lại không mắc lỗi chồm người với tới. Phải nhanh như chim ưng, chim cắt bay, mạnh mẽ dữ dội như hổ báo.

 Trên đây là chương thứ tư, nói về ý nghĩa của thể và dụng.

 Núi không có nền (?) thì lở, cây không có rễ thì đổ, nước không có nguồn thì cạn; công phu võ nghệ cũng vậy. Người học muốn dùng Thần Vận Kinh thì trước hết phải luyện tinh thông đến chỗ vi diệu Nội Công Kinh, Nạp Quái Kinh (các sách luyện công khác cùng một hệ) và toàn bộ mười hai đại kình (mười hai loại sức lực căn bản của hệ võ này), rồi mới học được sách này. Nếu không thì chẳng những vô ích mà còn có hại.

 Phàm dùng công phu này, phải nhớ kỹ không được đứng bộ cao, lại càng không được đứng một chân, mà phải đứng thế kỵ mã (thế đứng hai chân dang rộng, gối khuỵu như đang cưỡi ngựa), giữ vững toàn thân, dưới bàn chân càng phải chú ý, giữ chặt (?) nguyên khí (khí gốc, khí bẩm sinh) ở đan điền. Thở ra một hơi thì lao tới, hít vào một hơi thì thu về. Khi lao tới thì hai chân cùng nhấc lên, khi thu về thì hai chân cùng hạ xuống; phép này vĩnh viễn không được thay đổi. Nhưng khi dùng thì tuỳ theo cách bày thế của đối phương mà lại phải có biến hoá cao, thấp, xa, gần, hư (giả, nhẹ, để nhử), thực (thật, có lực), cũng không được cứng nhắc.

 Thành bại được mất đều nằm ở khoảng cứng mềm, động tĩnh, há có thể không cẩn thận sao! Phải động thân mà không động lòng, động lòng mà không động khí; có vậy rồi lòng mới tĩnh mà bước chắc, khí tĩnh mà thân vững, và tinh thần mới có thể bay vọt biến hoá. Đúng là biết tĩnh là tĩnh thì động cũng là tĩnh; biết động là động thì tĩnh cũng là động; vì là lấy tĩnh để dùng động, chứ không phải lấy động để dùng tĩnh.

 Ở chỗ vận dụng thần này: thần thong thả mà mắt nhanh, lòng thong thả mà tay nhanh, khí thong thả mà bước nhanh; bởi bên ngoài nhanh mà bên trong chậm rãi, bên trong mềm mà bên ngoài cứng, thế là đã biết được cái diệu của thể và dụng. Ôi! Lấy mềm mà dùng cứng mới là cứng thật; lấy chậm mà dùng nhanh mới là nhanh thật. Cái diệu trong đó đều phải lĩnh hội ở ngoài hình tướng, chứ không thể tìm qua dấu vết bề ngoài. Người học nghiền ngẫm lâu phép thần vận thì tự nhiên sẽ ngộ ra lẽ huyền diệu của nó.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video