Thiên 3 — Phẩm 2 – Diệu thân sinh (phần còn lại)

 Phẩm "Thân nhiệm mầu sinh ra", thứ hai: phần còn lại.

 Lúc ấy có Bồ-tát ma-ha-tát Phổ Hiền Chúng Sắc Đại Quang (Bồ-tát: người phát tâm cầu giác ngộ để cứu giúp mọi loài; ma-ha-tát: "bậc lớn", chỉ Bồ-tát bậc cao). Cùng đi với ngài có các vị đồng hàng: Bồ-tát Trì Thế, Bồ-tát Trì Tiến, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát Thần Thông Vương, Bồ-tát Đắc Đại Thế, Bồ-tát Thánh Giả Nguyệt, Bồ-tát Kim Cang Tề, Bồ-tát Đại Thụ Vương, Bồ-tát Hư Không Tạng… Lại có vô số chư thiên (các vị trời) ở điện báu ma-ni (ma-ni: một loại ngọc quý phát sáng), chúng Phật tử trong cõi Mật Nghiêm (cõi Phật thanh tịnh, trang nghiêm, sâu kín, nơi ở của những người tu quán hành), và những vị từ các cõi Phật khác đến nghe pháp.

 Các vị nghe nói về công đức nhiệm mầu của cõi Mật Nghiêm thì hết lòng tôn trọng giáo pháp. Họ quyết định chuyển y (chuyển y: chuyển đổi chỗ nương gốc rễ của tâm thức, từ mê lầm ô nhiễm thành thanh tịnh giác ngộ), mãi ở cõi này, không sinh sang nơi khác. Nhưng vì thương xót chúng sinh đời sau, muốn làm lợi ích khắp cho họ, nên các vị đồng lòng thưa với Bồ-tát ma-ha-tát Kim Cang Tạng:

 "Thưa tôn giả, xin ngài nói cho chúng tôi biết: bao nhiêu hình sắc trong khắp thế gian là do ai làm ra? Người thợ gốm nhồi đất sét nặn thành bình. Các hình tượng trong thế gian có được làm ra như vậy không, hay không phải? Lại như người nhạc công gảy, gõ, thổi các loại đàn dây, ống trúc, ống bầu, mõ gỗ, hòa nhiều thứ lại thành tiếng nhạc. Lẽ nào cả thế gian cũng được tạo ra như thế?

 "Có thuyết cho rằng trong mỗi vật đều có ba tự tánh (ba tính chất gốc mà vài học phái ngoài đạo Phật cho là có sẵn trong mọi vật) (?). Vậy các vật thế gian, cái đã thành hình tướng và cái chưa thành, lẽ nào đều nằm sẵn cả trong một vật?

 "Thế gian do ai làm ra? Do trời Dạ-ma, trời Đâu-suất-đà, trời Tha Hóa Tự Tại, và vua Khẩn-na-la tên Đại Thụ (Khẩn-na-la: loài thần âm nhạc) làm ra? Hay do trời Thiện Hiện, trời Sắc Cứu Cánh, Phạm vương Loa Kế (vua cõi trời Phạm thiên, búi tóc xoắn như ốc) và các trời Vô Sắc làm ra? Hay tất cả các vị chủ của cõi trời cùng đồng lòng góp sức mà làm? Hay chư Phật, Bồ-tát ở phương này và phương khác dùng sức biến hóa làm ra mọi hình tượng thế gian, rồi chúng sinh ở trong đó sinh ra mê lầm?

 "Cái thấy mê lầm ấy giống như nước ảo trong ánh nắng (dương diệm: ảo ảnh như mặt nước do hơi nóng bốc lên). Lại có thuyết nói: chỗ của cái bình là chỗ nương của các đức (đức: các thuộc tính của sự vật, theo học phái Thắng Luận). Mọi thứ trong thế gian đều ở tại chỗ của nó. Không phải vật mang đức lệ thuộc vào đức, cũng không phải đức nương vào vật mang đức; do lần lượt kết hợp mà các đức tụ lại thành vật. Vậy bao nhiêu hình sắc trong thế gian chỉ là mê loạn, hay thật có tồn tại?

 "Có người nói thế gian do Đại Phạm Thiên vương, trời Na-la-diên hoặc trời Tự Tại làm ra. Có người cho rằng các tiên Lực-sa, Ca-noa-đề-na, Kiếp-tỳ-la (?) (những vị tiên tổ của các học phái ngoài đạo Phật) tự sức mình làm ra. Có người chấp bậy rằng muôn vật sinh khởi từ Thắng tánh (theo phái Số Luận: chất liệu nguyên thủy sinh ra muôn vật), từ tự nhiên, từ thời gian, hoặc từ vô minh (không thấy rõ sự thật), ái (lòng tham luyến) và nghiệp (hành động tạo ra quả báo về sau).

 "Các trời, các tiên và mọi người tu thiền định thế gian đều nghi ngờ: phải chăng thế gian không có thực thể, như huyễn, như mộng, như ảo ảnh lúc trời nóng, như thành Càn-thát-bà (thành ảo hiện trên không, giống ảo ảnh)? Phải chăng từ vô thủy (từ thuở xa xưa không có điểm khởi đầu) chúng sinh tự phân biệt ra năng thủ (cái chủ thể nắm bắt) và sở thủ (cái đối tượng bị nắm bắt)? Thế gian giống như rắn hai đầu, như xác chết bị bùa phép làm đứng dậy đi, như người gỗ nhờ máy móc mà cử động, như sợi tóc lơ lửng giữa không trung (ảo giác của người mắt bệnh), như vòng lửa do que lửa quay tròn tạo thành chăng?"

Lúc ấy Bồ-tát ma-ha-tát Kim Cang Tạng dùng kệ (bài văn vần) đáp:

 Các hình sắc thế gian
không do kẻ tạo tác sinh ra,

 không do thần Củ-tỳ-la (thần giữ của cải)
hay Nhân-đà-la (vua trời Đế Thích) làm ra,

 cũng không phải là quả phúc
của hội đại bố thí hay lễ tế thần.

 Nguyên nhân do kinh Tỳ-đà (kinh Vệ-đà của đạo Bà-la-môn) nêu ra
thì trái nghịch nhau, không có nghĩa nhất định.

 Nhưng cũng không phải là không có
nguyên nhân giữ gìn thế gian:

 đó chính là A-lại-da (thức tàng chứa, thức gốc chứa mọi hạt giống của nghiệp và tâm),
là thức thứ tám của con người.

 Nó vận hành trong tất cả,
như bàn xoay quay ra các bình gốm.

 Như dầu có khắp trong hạt mè,
như vị mặn có trong muối,

 cũng như tính vô thường (không bền, luôn biến đổi)
có khắp trong mọi vật chất,

 như trầm, xạ có hương thơm,
như mặt trời, mặt trăng có ánh sáng, cũng vậy.

 Nó không phải kẻ làm, không phải vật được làm,
không phải có cũng không phải không,

 xa lìa mọi kiến giải của ngoại đạo (các học phái ngoài đạo Phật)
như "là một", "là khác".

 Trí thường không tìm ra được,
không thể dùng phân biệt mà nắm bắt,

 chỉ người tâm định không chướng ngại
dùng trí bên trong mà chứng biết.

 Nếu lìa A-lại-da
thì không còn thức nào khác.

 Ví như sóng biển,
tuy không khác với biển,

 nhưng biển lặng mà sóng đến đi,
nên cũng không thể nói là một.

 Ví như người tu định
có tâm thanh tịnh trong định,

 người có thần thông tự tại
có các trí tuệ thần thông,

 chỉ người tu quán hành (tu thiền quán) mới thấy được,
kẻ khác không thể hiểu.

 Tạng thức (tức A-lại-da) cũng như thế,
cùng vận hành với các chuyển thức (bảy thức luôn chuyển động: thấy, nghe, ngửi, nếm, xúc chạm, ý thức và thức chấp ngã),

 Phật và các Phật tử,
những người được định, thường quán thấy rõ.

 Tạng thức giữ gìn thế gian
như sợi chỉ xâu chuỗi hạt,

 cũng như xe có bánh
quay theo gió nghiệp.

 Thợ gốm xoay bàn xoay bằng gậy,
đồ gốm thành ra tùy chỗ dùng;

 tạng thức cùng với các giới (các yếu tố cấu thành thân, cảnh và thức)
góp sức thì không gì không thành.

 Khắp các thế gian trong và ngoài,
nó bao trùm, giăng khắp tất cả.

 Ví như các vì sao
bày khắp hư không,

 được sức gió nâng giữ,
vận hành mãi không ngừng.

 Như dấu chim trên không,
tìm thì không thấy được,

 nhưng chim không rời hư không,
bay lên bay xuống, tới lui.

 Tạng thức cũng như thế,
không rời thân mình và thân người.

 Như biển dấy sóng lớn,
như hư không chứa muôn hình tượng,

 tạng thức cũng như thế,
cất chứa mọi tập khí (thói quen, dấu vết in sâu do hành động và ý nghĩ trước kia để lại).

 Ví như trăng trong nước
và những đóa sen,

 không lìa khỏi nước
mà nước không làm vướng bẩn được;

 tạng thức cũng vậy,
tập khí không thể làm nó nhiễm bẩn.

 Như mắt có con ngươi
mà mắt không bao giờ tự thấy mình,

 tạng thức ở trong thân,
thu giữ mọi chủng tử (hạt giống: năng lực tiềm tàng của nghiệp, đủ duyên sẽ nảy thành quả).

 Nó giữ khắp tuổi thọ, hơi ấm và thức (ba thứ duy trì sự sống),
như mây che phủ thế gian,

 tác dụng của nghiệp chưa từng ngừng,
mà chúng sinh không ai thấy được.

 Người đời phân biệt sai lầm:
thấy trâu bò có sừng,

 không hiểu sừng ấy vốn chẳng thật có,
nên nhân đó nói sừng thỏ là không có.

 Phân tích đến hạt bụi nhỏ nhất,
tìm sừng cũng chẳng thấy đâu.

 Phải dựa vào cái "có"
mới khởi lên cái thấy "không".

 Cái "có" vốn tự nó đã không,
thì cái thấy "không" dựa vào đâu?

 Hoặc "có" hoặc "không",
lần lượt làm nhân cho nhau.

 Đối với hai pháp có và không,
không nên khởi tâm phân biệt.

 Nếu lìa cái bị biết,
thì cái biết không sinh ra.

 Ví như vòng lửa quay,
như mắt bệnh thấy ảo hình, như trò huyễn thuật và những thứ tương tự,

 đều do thấy được một chút
mà sinh ra những cái biết ấy.

 Nếu lìa chỗ nương làm nhân,
thì cái biết ấy liền không có.

 Tên gọi và hình tướng ràng buộc lẫn nhau,
tập khí không có bờ bến.

 Mọi sự phân biệt
đều khởi lên cùng với ý.

 Khi chứng được cảnh giới chân thật,
tâm do tập khí thì không còn sinh.

 Từ vô thủy đến nay,
chìm đắm trong các cảnh hư dối,

 bị những lời bàn luận suông huân tập (thấm dần, in sâu vào như hương ướp vào áo),
nên sinh ra đủ loại tâm.

 Cái nắm bắt và cái bị nắm bắt
là tự tánh của tâm chúng sinh.

 Hình tướng như bình, như áo,
lìa tâm thì không có gì cả.

 Tất cả chỉ có cái biết,
còn đối tượng được biết đều không thật có.

 Tính chủ thể biết và đối tượng được biết
tự nhiên vận chuyển như thế.

 Tập khí khuấy đục tâm,
kẻ phàm ngu không thấy được.

 Như biển bị gió đánh,
sóng dồi không ngừng nghỉ,

 tâm bị gió cảnh lay động,
sóng thức cũng sinh ra như vậy.

 Đủ mọi thứ phân biệt
đều từ bên trong mà chấp lấy.

 Như đất không phân biệt
mà muôn vật nương đó sinh ra,

 tạng thức cũng như vậy,
là chỗ nương của mọi cảnh.

 Như người dùng tay mình
xoa nắn lại chính thân mình,

 cũng như voi dùng vòi
hút nước tự tắm mình,

 lại giống trẻ thơ
ngậm ngón tay mình trong miệng,

 cũng vậy, cảnh hiện ra từ trong tâm mình
rồi tâm lại tự nhận biết cảnh ấy.

 Cảnh giới của tâm này
trùm khắp tam hữu (ba cõi luân hồi: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc).

 Người tu quán hành lâu ngày
mới thấu suốt được rằng:

 các thế gian trong và ngoài,
tất cả chỉ do tâm hiện ra.

 Bồ-tát ma-ha-tát Kim Cang Tạng nói xong thì ngồi yên lặng, nhập vào môn thiền vi diệu không có chỗ trụ, dạo vào cửa pháp giới (toàn thể mọi hiện tượng và chân lý), bước vào cảnh giới của chư Phật. Ngài thấy có vô số Phật tử sẽ đến cõi này, ở vào bậc tu hành. Ngài liền xuất định, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp các cung trời cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc và trời Vô Tưởng.

 Trong ánh sáng ấy lại hiện ra vô số cõi Phật thù thắng, có vô số Đức Phật với tướng tốt trang nghiêm. Các ngài tùy theo điều mà mỗi thế gian ưa muốn để làm lợi ích, khiến ai cũng thọ trì danh hiệu Mật Nghiêm. Các Phật tử ở đó nhìn nhau mà nói: "Cõi Phật Mật Nghiêm làm thanh tịnh mọi phúc, diệt hết mọi tội. Đó là nơi ở của những người tu quán hành, cao quý nhất, không đâu sánh bằng trong các cõi Phật. Chúng ta nghe danh mà lòng đều vui thích, hãy cùng nhau đến đó." Bấy giờ các Phật tử từ chỗ ở của mình cùng đến cõi này.

 Lúc ấy chư thiên cõi Tịnh Cư (năm tầng trời cao nhất cõi Sắc, nơi các bậc thánh không còn trở lại cõi Dục ở) cùng Phạm vương Loa Kế ở trời A-ca-ni-tra (tầng trời cao nhất cõi Sắc) họp ở một nơi. Đối với Phật và Bồ-tát ở cõi này, họ đều sinh lòng cho là hiếm có, bèn thưa với Phạm vương: "Thưa Thiên chủ, chúng con đều nghĩ: bao giờ mới được theo hầu Thiên vương đến cõi Mật Nghiêm?"

 Phạm vương nghe xong, liền cùng chúng trời lên đường. Nửa đường họ chần chừ, không biết đi về đâu. Phạm vương tỉnh ngộ trước, suy nghĩ: "Cõi Phật Mật Nghiêm là cảnh giới của người tu quán hành. Không phải người ấy thì làm sao đến được? Chư thiên cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc và thần thông của ngoại đạo đều không đến được. Sao ta lại đến đây?" Rồi lại nghĩ: "Có lẽ nhờ đấng Thiên Trung Thiên (Trời trong các trời, tức Đức Phật) gia thêm uy lực thì ta mới mau đến được." Nghĩ xong, ông cất tiếng quy mệnh (dốc hết lòng nương theo). Liền thấy vô số Đức Phật ở giữa đường, oai quang chiếu sáng.

 Phạm vương Loa Kế liền thưa: "Bạch Thế Tôn (Đấng được đời tôn kính, tức Đức Phật), giờ chúng con phải làm gì để mau đến cõi Phật Mật Nghiêm?" Phật bảo: "Các ông hãy trở về. Vì sao? Cõi Phật Mật Nghiêm là cảnh giới của người tu quán hành, là nơi ở của người đã đạt chánh định (thiền định chân chánh), thù thắng nhất, không sánh nổi trong các cõi Phật. Người còn có sắc thân (còn vướng thân hình vật chất) không thể đến được." Phạm vương Loa Kế nghe Phật dạy xong, liền cùng chúng trời trở về cung trời.

 Bấy giờ chư thiên cõi Tịnh Cư bàn với nhau: "Phạm vương Loa Kế có uy lực lớn mà còn không đến được, nên biết cõi này thù thắng hơn hết. Đó chỉ là cảnh giới của những người tu quán hành đã đạt Như Huyễn tam-muội (tam-muội: trạng thái tâm định tĩnh chuyên nhất; Như Huyễn tam-muội là định thấy mọi pháp như trò ảo thuật)." Họ ngợi khen công đức Mật Nghiêm như thế, tiếng ấy truyền đi khắp nơi, không ai không nghe.

 Các Phật tử đến dự hội nghe vậy càng thêm vui mừng kính trọng, thưa với Bồ-tát ma-ha-tát Kim Cang Tạng: "Chúng con khát khao giáo pháp, xin bậc đại trí nói cho chúng con nghe." Kim Cang Tạng đáp: "Pháp Phật nói, ai có thể diễn giảng đầy đủ? Chỉ trừ người được Như Lai (một danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến) hộ niệm. Như Lai là bậc tự tại bậc nhất trong pháp quán hành, cảnh giới của ngài không thể nghĩ bàn. Làm sao có thể giảng giải cho người không tu quán hành?"

 Bấy giờ Bồ-tát Trì Tiến cùng các Phật tử ở trời Tu-dạ-ma lại đồng thanh thỉnh cầu: "Xin ngài mau nói." Rồi Bồ-tát Thần Thông Vương, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát Từ Thị (tức Di-lặc), Bồ-tát Khẩn-na-la và vô số Bồ-tát khác cũng nói: "Lành thay, thưa nhân giả (người có lòng nhân, cách gọi tôn trọng), xin mau nói cho." Lúc ấy lại có vô số chư thiên trên hư không trổi nhạc trời, đồng lòng khuyên thỉnh. Ngay lúc đó, Phạm vương Loa Kế nhờ uy lực của Phật mà đến được hội này, hướng về Bồ-tát ma-ha-tát Kim Cang Tạng nói kệ:

 Đại hội hôm nay
trang hoàng chưa từng có,

 đều là đệ tử của Tôn giả,
thông minh không ai sánh bằng.

 Ai cũng hướng về Tôn giả,
khao khát cầu pháp.

 Con còn chưa biết
điều họ hỏi là gì:

 hỏi về vua Kiêu-la-bà,
vua Thắng Đọa và vua Đảnh Sinh,

 cho đến vua Thịnh Niên Mã,
và những việc của Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp)?

 Hay hỏi về dòng Cam Giá (dòng họ Mía, tổ tiên dòng Thích-ca),
về vua Thiên Cung, vua Trì Quốc,

 về giáo pháp của người và trời
trong cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc?

 Hay hỏi về hạnh Bồ-tát,
về Độc giác (người tự giác ngộ không cần thầy) và Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà giác ngộ),

 cho đến A-tu-la (loài thần hiếu chiến),
về các học thuyết tinh tú, thiên văn?

 Xin Tôn giả tùy theo từng việc
lần lượt giảng nói,

 chúng con cùng trời, người
một lòng lắng nghe tiếp nhận.

 Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Kim Cang Tạng bảo đại chúng: "Các vị há không nghe Phạm vương Loa Kế, chúng trời Tịnh Cư và các Phật tử tha thiết thỉnh pháp sao?" Lúc ấy Bồ-tát Giải Thoát Nguyệt, Bồ-tát Vô Tận Tuệ, Bồ-tát Hư Không Vương, Bồ-tát Trì Thế, Bồ-tát Đắc Đại Thế, Bồ-tát Quán Tự Tại, Bồ-tát Đà-la-ni Tự Tại, Bồ-tát Bảo Kế, Bồ-tát Thiên Quan, Bồ-tát Kim Cang Thủ, Bồ-tát Tịch Tĩnh Tuệ, Bồ-tát Bảo Thủ, cùng vô số Phật tử từ muôn ức cõi khác đến, đều chiêm ngưỡng ngài Kim Cang Tạng mà nói kệ:

 Trí thanh tịnh của Như Lai
quá khứ và vị lai,

 Tôn giả đã đích thân nhận từ Phật,
hiểu rõ, lòng không nghi.

 Đại chúng đây đều muốn nghe,
xin Tôn giả kịp thời giảng nói.

 Bấy giờ Kim Cang Tạng, bậc vua của các tam-muội, nhìn khắp đại chúng, dùng kệ đáp:

 Pháp do Như Lai nói,
tôi không thể giảng đầy đủ,

 trừ khi được uy thần
của Phật và Bồ-tát che chở.

 Nay tôi hết lòng đảnh lễ
cung điện thanh tịnh tự tại,

 điện tạng báu ma-ni,
đức Phật và các Phật tử.

 Tôi với lòng cung kính nói về
trí thanh tịnh của Như Lai,

 để nối tiếp, làm hưng thịnh dòng giống Phật;
các vị nên lắng nghe tiếp nhận.

 Tôi không nói về các phép tắc
của những bậc vua tối thắng thời quá khứ,

 mà chỉ chỉ bày, ở cõi Mật Nghiêm,
dòng giống của Như Lai.

 Trí Phật rất vi diệu,
công đức thù thắng của đấng Mâu-ni (bậc Thánh tịch lặng, chỉ Đức Phật),

 là chỗ thực hành của chánh quán,
lìa mọi tính toán hư vọng của tâm.

 Vì vậy không phải sức tôi
có thể giảng điều rất sâu này,

 mà chỉ nhờ uy thần của Phật,
từ Phật mà nghe nhận.

 Trí này vi diệu nhất,
là đóa hoa của các tam-muội.

 Phật ở cõi Mật Nghiêm,
trong chánh thọ (tâm nhập định chân chánh) mà giảng bày.

 Nó xa lìa mọi lời nói
và mọi kiến chấp,

 như "có", "không" và hai cái còn lại,
bốn thứ cực đoan (có, không, vừa có vừa không, chẳng có chẳng không).

 Đó gọi là lẽ nhiệm mầu
của trung đạo thanh tịnh bậc nhất.

 Những người được định ở Mật Nghiêm
có thể quán sát điều này,

 lìa bám víu mà chuyển y,
mau vào địa vị Như Lai.

 Bấy giờ các Phật tử trong hội nghe Bồ-tát ma-ha-tát Kim Cang Tạng nói xong, cúi đầu cung kính thưa: "Chúng con rất yêu thích giáo pháp, như khát nghĩ đến nước, như ong nhớ mật. Các Phật tử trong hội này đều tự tại trong trí của định sâu, có thần lực lớn, làm chủ các thế giới. Chúng con mong được nghe pháp Như Lai đã nói. Xin Tôn giả dùng âm thanh Phạm thiên, âm thanh Nhân-đà-la, và âm thanh sâu xa được mọi người ưa thích của Như Lai, giảng nghĩa thù thắng cho được sáng tỏ."

 Bồ-tát Kim Cang Tạng nói: "Lời và nghĩa Như Lai nói là chân thật, hiếm có, khó thấy. Ví như trên không chẳng có cây cối gì mà lại thấy bóng cây, thật rất hiếm có. Lời Như Lai nói cũng hiếm có như vậy. Như gió trên không và dấu chim bay, không ai thấy được; các ý nghĩa đấng Mâu-ni nói cũng khó thấy như vậy. Pháp thế gian thì người có trí có thể dùng ví dụ giảng rõ; còn lời Phật nói vượt ngoài mọi ví dụ, lời lẽ không với tới. Chỗ thấy của tôi chỉ như cảnh mộng, như thành Càn-thát-bà. Những người tu quán hành trong hội này có trí tuệ lớn, đã hiểu rõ nghĩa chân thật. Làm sao nay tôi có thể vì những người ấy mà nói về cảnh giới không thể nghĩ bàn của chư Phật?

 "Tuy vậy, tôi sẽ nương uy thần của Như Lai mà giảng cho đại chúng. Các Phật tử hãy lắng nghe kỹ. Lời Như Lai nói thì văn và nghĩa ăn khớp nhau, vượt ngoài tâm ý, ví dụ không với tới. Ví như đóa hoa đẹp, bầy ong tranh nhau hút mật: con đến trước lấy phần tinh túy, con đến sau chỉ nếm phần còn lại. Cũng vậy, Như Lai đã được phần tinh túy của pháp, tôi chỉ nếm phần còn lại để nói cho đại chúng mà thôi." Rồi ngài nói kệ:

 Cảnh giới của đấng Thiên Trung Thiên
làm tăng niềm vui cho các bậc sáng suốt,

 tâm và miệng không thể
đo lường, phân biệt mà nói ra.

 Vì muốn hàng phục khắp
lòng kiêu mạn của thế gian,

 ngài hiện hình giống như người,
lấy tướng tốt của Phật để trang nghiêm,

 vòng hào quang, bánh xe dưới chân (tướng lòng bàn chân có hình bánh xe nghìn căm),
đủ mọi tướng đều thành tựu.

 Ngài dạo đến các cung điện,
trời người đều chiêm ngưỡng.

 Như Lai trong cả bốn mùa
thường ở cõi Mật Nghiêm,

 mà ở các thế giới
thì hiện ra sinh và nhập Niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, chấm dứt sinh tử).

 Khi điều thiện thuần hậu dần ít đi,
lúc ác sinh và đời ô trược hỗn loạn,

 ngài tùy theo từng loài chúng sinh
cần gì mà làm lợi ích.

 Tác dụng không tạm ngừng,
mà ở Mật Nghiêm vẫn luôn bất động.

 Mật Nghiêm là chỗ không cấu bẩn,
là nơi nương của người tu quán hành.

 Khi ác sinh, đời ô trược hỗn loạn,
ngài hiện tướng Như Lai.

 Ví như trăng rằm trong sáng
in bóng khắp mọi dòng nước,

 các hình sắc cũng vậy,
hiện ra khắp thế gian.

 Cảnh giới trí thanh tịnh của Như Lai
là chỗ người trí quán thấy.

 Vì các loài chúng sinh
ưa thích khác nhau,

 Phật dùng đủ loại thân
tùy theo chỗ thích hợp mà ứng hiện giáo hóa.

 Có người thấy ngài là Đại Tự Tại,
có người thấy là trời Tỳ-nữu (thần Vishnu),

 có người thấy là tiên Ca-tỳ-la (tổ phái Số Luận)
đứng giữa hư không nói pháp,

 có người thấy là người thông kinh Tỳ-đà,
có người thấy là người tu khổ hạnh thường đi (?),

 có người thấy là Sa-đán-na, Cưu-ma
và Thi-khí,

 La-hầu, Thục Bộ (?) và các vị khác,
cho đến Khẩn-na-la,

 các vua dòng Cam Giá và dòng Mặt Trăng,
được mọi người chiêm ngưỡng phụng thờ.

 Kim cương và các thứ báu,
cho đến chì và thiếc,

 đều nhờ uy lực của Phật
tùy chỗ thích ứng mà sinh ra.

 Thiên nữ, long nữ,
và con gái Càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời),

 trang điểm rồi tiến đến gần,
cũng không làm mê hoặc được tâm ngài.

 Các cảnh trong cõi Dục
Như Lai đã hàng phục,

 cõi Sắc, cõi Vô Sắc cũng vậy,
không gì làm ngài mê động được.

 Những người tu định Vô Tưởng (định dập tắt mọi tưởng)
chưa thoát khỏi trói buộc của mê lầm,

 chưa an ổn, chưa thanh tịnh,
lại thoái đọa, trôi lăn trong luân hồi.

 Chỗ sinh ra của kẻ còn có thân
không giống cõi Mật Nghiêm.

 Mật Nghiêm là cõi vi diệu,
lấy phúc thanh tịnh làm trang nghiêm,

 là chỗ nương tối thắng
của người có giải thoát và thấy biết về giải thoát.

 Mười thứ đại tự tại,
các lực, thần thông, pháp tam-muội,

 trang nghiêm như Phật
nơi ý sinh thân (thân vi diệu sinh ra theo ý muốn, không do cha mẹ).

 Tu hành mười địa (mười bậc tu chứng của Bồ-tát),
bố thí và các ba-la-mật (các hạnh đưa sang bờ giác ngộ),

 dùng các tướng tốt trang nghiêm,
thân rất thanh tịnh.

 Xa lìa phân biệt,
nhưng không phải không có hiểu biết.

 Không có ý căn chấp ngã (ý thức chấp có cái "tôi"),
mà tuệ căn (khả năng trí tuệ) luôn an vui.

 Bố thí và mọi công đức,
nghiệp lành thanh tịnh đều viên mãn,

 được chỗ nương thù thắng của Phật,
là cõi thanh tịnh Mật Nghiêm.

 Cõi này vi diệu bậc nhất,
không nhờ mặt trời mà sáng,

 chư Phật và Bồ-tát
tỏa ánh sáng chiếu khắp.

 Ánh sáng ấy rực rỡ uy nghi
hơn trăm nghìn mặt trời.

 Không có ngày đêm,
cũng không có nạn già, chết.

 Mật Nghiêm là chốn tối thắng,
chư thiên đều mong ngưỡng.

 Những người tu hành bậc cao nhất
tiến tu qua từng địa,

 hiểu rõ tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng)
đều lấy tâm làm bản tánh,

 khéo giảng A-lại-da,
ba tánh (ba cách tồn tại của sự vật: do vọng tưởng bày ra, do nhân duyên nương nhau mà có, và chân thật viên mãn) và pháp vô ngã (không có cái "tôi" thường còn),

 thân họ chuyển thành thanh tịnh,
rồi đến sinh vào cõi này.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video