# Kinh Tăng-già-tra, quyển thứ hai
Kinh Tăng-già-tra (Tăng-già-tra: phiên âm tiếng Phạn "Saṃghāṭa", nghĩa là "tụ hội", tên một bộ kinh Đại thừa), quyển thứ hai.
Nguyệt-bà-thủ-na, vương tử nước Ưu-thiền-ni (một nước ở miền tây Ấn Độ xưa), dịch vào đời Nguyên Ngụy (tức nhà Bắc Ngụy ở Trung Hoa, vua mang họ Nguyên).
Khi ấy, vị tiên nhân (người tu hành nơi núi rừng, có thần thông) bảo người kia rằng:
"Thuở xưa, cách đây vô số a-tăng-kỳ kiếp (a-tăng-kỳ: con số lớn đến mức không đếm được; kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài), có một vị vua tên là Tịnh Nguyệt, trị nước đúng theo chính pháp. Này thiện nam tử (cách gọi người nam có lòng lành, có căn lành)! Bấy giờ vua Tịnh Nguyệt sinh được một thái tử. Vua cho mời các thầy bà-la-môn (tầng lớp tu sĩ, tư tế ở Ấn Độ thời xưa) giỏi xem tướng đến và hỏi: 'Đứa trẻ này có tướng gì?' Thầy tướng tâu: 'Thái tử có tướng chẳng lành. Sinh ra thái tử này ắt sẽ có điều chẳng lành.' Vua hỏi: 'Các ông nói vậy là sao?' Thầy tướng tâu: 'Thái tử này đến năm bảy tuổi sẽ giết hại cha mẹ.' Vua đáp: 'Thà để nó giết ta, chứ ta không giết con ta. Thân người khó được, phải tu hành qua vô lượng kiếp mới có được thân người. Không nên dùng thân này mà giết hại người và vật.'
Khi ấy, thái tử mới sinh được một tháng mà đã lớn như đứa trẻ một tuổi. Vua biết thái tử sẽ giết mình, liền nhường ngôi cho con và nói: 'Con hãy lo việc nước. Mọi của cải con được tự do sử dụng tùy ý. Hãy trị nước đúng chính pháp, đừng làm điều trái phép.' Trao ngôi xong, vua Tịnh Nguyệt không còn ban hành mệnh lệnh của vua trong nước nữa. Bấy giờ có vô lượng ức (ức: một con số rất lớn, thường hiểu là trăm triệu) đại thần đến chỗ vua Tịnh Nguyệt, tâu: 'Đại vương, vì sao ngài không ban hành lệnh vua nữa?' Vua đáp: 'Trong vô lượng kiếp, ta thường làm việc của bậc vua mà lòng chưa từng biết đủ. Nay ta đã chán rồi, nên bỏ đi để tu hành.' Chẳng bao lâu sau, thái tử giết cả cha lẫn mẹ, gây nên tội ngũ nghịch (năm tội nặng nhất trong đạo Phật: giết cha, giết mẹ, giết bậc A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của Tăng đoàn).
Này thiện nam tử! Ta cũng nhớ lại thuở ấy, sau khi giết vua, người ấy buồn rầu, khóc lóc, tự trách mình và ăn năn hối lỗi. Khi ấy ta đem lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu chúng sinh khỏi khổ) mà thuyết pháp cho người ấy. Người ấy nghe pháp xong thì tội nghịch được tiêu diệt."
Người kia hỏi: "Khi ấy ngài đã giảng pháp gì?"
Tiên nhân đáp: "Khi ấy ta giảng pháp môn Tăng-già-tra (pháp môn: cửa ngõ đi vào giáo pháp, tức một giáo lý, một bài giảng của đạo Phật). Ai nghe pháp này sẽ đạt đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của bậc Phật), diệt hết mọi tội, mọi phiền não (những trạng thái làm tâm rối loạn và đau khổ như tham lam, giận dữ, si mê) đều lắng dứt. Nay ông hãy lắng nghe kỹ, ta sẽ giảng cho ông, khiến ông nghe xong mau được giải thoát. Nghe trọn một bài kệ bốn câu (kệ: thể văn vần trong kinh Phật) không thiếu sót, thì dứt sạch mọi điều ác, chứng được quả Tu-đà-hoàn (quả vị đầu tiên trong bốn bậc thánh của Phật giáo, nghĩa là 'người đã vào dòng thánh'). Sau đó hãy bố thí, xa lìa mọi khổ, khiến chúng sinh đang chịu khổ được giải thoát, khiến chúng sinh đang sợ hãi được thoát khỏi nỗi sợ."
Khi ấy người kia chắp tay, cúi đầu lạy, khen rằng: "Lành thay, lành thay! Thật là bậc thiện tri thức (người thầy, người bạn tốt dẫn dắt mình trên đường tu)! Ngài khéo trừ diệt các nghiệp bất thiện (những hành động xấu để lại hậu quả), khéo giảng pháp môn Tăng-già-tra. Lành thay cho người được nghe!"
Bấy giờ, trên hư không có một vạn hai nghìn thiên tử (các vị trời) đến chỗ vị đại tiên, chắp tay cúi đầu lạy và thưa: "Thưa đại tiên, ngài nhớ được những việc từ bao lâu về trước?" Lại có bốn vị Long vương (vua loài rồng) và mười tám nghìn ức vua Dạ-xoa (dạ-xoa: một loài quỷ thần có sức mạnh, đi lại nhanh) cúi đầu sát đất lạy kính, thưa đại tiên: "Ngài nhớ được những việc từ bao lâu?" Đại tiên đáp: "Ta nhớ được những việc từ trăm nghìn ức a-tăng-kỳ kiếp." Họ hỏi: "Nhờ căn lành (gốc rễ điều thiện, tức phước đức đã gieo trồng) gì mà ngài nhớ được nhiều việc như vậy?" Đáp: "Nhờ đã từng nghe và thọ nhận pháp môn Tăng-già-tra. Những ai ở trong hội chúng ấy, nghe pháp môn này mà sinh lòng tin trong sạch, đều được thọ ký (Phật báo trước rằng người ấy chắc chắn sẽ thành Phật) A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Nếu có người gây tội ngũ nghịch, nghe pháp môn này trong chốc lát thôi, thì có thể trừ sạch tội của vô lượng trăm nghìn ức kiếp, đóng cửa các đường ác, mở con đường sinh lên cõi trời. Nghe một bài kệ bốn câu trong pháp môn này mà công đức đã như thế, huống chi là chép kinh, đọc tụng, cúng dường bằng hoa, hương, phan (cờ phướn dài treo trong chùa) và lọng, cung kính tôn trọng, chắp tay lễ lạy, nói một lời khen ngợi — công đức như vậy không thể nghĩ bàn."
Bấy giờ Bồ-đề-tát-đỏa (tức Bồ-tát: người phát nguyện cầu giác ngộ để cứu độ mọi chúng sinh) Nhất Thiết Dũng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật)! Chắp tay thì được công đức như thế nào? Ai đọc kinh này mà chắp tay lạy một lần?" Phật bảo Nhất Thiết Dũng: "Này thiện nam tử! Nếu có người tự mình gây tội ngũ nghịch, hoặc bảo người khác làm, hoặc tùy hỷ (vui theo, tán đồng) khi người khác làm, mà nghe được một bài kệ bốn câu trong pháp môn này, chắp tay với lòng tin trong sạch, thì có thể diệt được tội ngũ nghịch. Huống chi có người đối với pháp môn này mà chép đầy đủ, đọc tụng, cúng dường, thì công đức ấy nhiều hơn công đức kia vô lượng lần.
Này thiện nam tử! Ví như hồ A-na-bà-đạt-đa (tên một hồ lớn tương truyền ở phía bắc dãy Tuyết Sơn, nghĩa là 'không nóng bức'), ánh mặt trời không chiếu tới; từ hồ ấy chảy ra năm con sông lớn. Này Nhất Thiết Dũng, ý ông nghĩ sao? Có ai đếm được số giọt nước của năm con sông lớn ấy không?" Nhất Thiết Dũng thưa: "Bạch Thế Tôn, không thể." Phật bảo Bồ-tát Nhất Thiết Dũng: "Này thiện nam tử! Căn lành của người nghe pháp môn này cũng như thế, trăm nghìn vạn kiếp đếm cũng không hết. Này Nhất Thiết Dũng, ý ông nghĩ sao? Được nghe pháp môn như thế dù chỉ trong chốc lát, có phải là việc hiếm có chăng?" Nhất Thiết Dũng thưa: "Bạch Thế Tôn, thật hiếm có." Phật bảo Nhất Thiết Dũng: "Người có thể sinh lòng tin đối với pháp môn này lại càng hiếm hơn thế nữa. Ví như hồ A-na-bà-đạt-đa chảy ra năm sông lớn, số giọt nước của năm sông ấy đếm không thể hết."
Bồ-tát Nhất Thiết Dũng Ma-ha-tát-đỏa (bậc đại sĩ, tức Bồ-tát lớn) bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, năm sông lớn ấy là những sông nào?" Phật bảo Bồ-tát Nhất Thiết Dũng: "Năm sông lớn ấy là: sông Hằng-già (tức sông Hằng), sông Tư-đà, sông Bác-xoa, sông Da-mâu-na và sông Nguyệt Phần. Năm sông lớn này đều chảy ra biển. Mỗi sông lớn ấy có năm trăm sông nhỏ làm quyến thuộc (sông nhánh đi theo, ví như họ hàng tùy tùng). Này Nhất Thiết Dũng, lại có năm con sông lớn ở trên hư không, mỗi sông có một nghìn sông nhỏ làm quyến thuộc." Bồ-tát Nhất Thiết Dũng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, năm sông có nghìn quyến thuộc ấy là những sông nào?" Phật bảo Bồ-tát Nhất Thiết Dũng: "Sông thứ nhất tên là Tu-đà-la, có nghìn quyến thuộc. Sông thứ hai tên là Thiện-khư, có nghìn quyến thuộc. Sông thứ ba tên là Bà-ha-đế, có nghìn quyến thuộc. Sông thứ tư tên là Chất-đa-tư-na, có nghìn quyến thuộc. Sông thứ năm tên là Pháp Cái, có nghìn quyến thuộc. Này Nhất Thiết Dũng, đó gọi là năm sông lớn có nghìn quyến thuộc.
Này Nhất Thiết Dũng! Năm sông lớn ấy làm lợi ích cho cõi Diêm-phù-đề (châu lục nơi loài người sinh sống, theo quan niệm vũ trụ của Phật giáo): đúng thời thì đổ mưa, làm hoa trái tươi tốt; mưa nước trong sạch xuống Diêm-phù-đề, làm lúa mạ tốt tươi. Này Nhất Thiết Dũng! Như các vị trời Hộ thế (những vị trời giữ gìn, che chở thế gian, tức bốn vị Thiên vương) làm cho Diêm-phù-đề-ba (chú thích trong bản gốc: 'đề-ba' nghĩa là bãi đất, châu lục) được yên vui, kinh này cũng vậy, làm lợi ích và yên vui cho Diêm-phù-đề-ba, khiến mọi chúng sinh được như ở cõi trời Ba mươi ba."
Bồ-tát Nhất Thiết Dũng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, cõi trời Ba mươi ba là gì?" Phật bảo Bồ-tát Nhất Thiết Dũng: "Nơi trời Thích-ca Đề-bà (tức trời Đế Thích, vua các cõi trời ở đỉnh núi Tu-di) cư ngụ, đó là cõi trời Ba mươi ba (cõi trời Đao-lợi, gồm ba mươi ba cung trời). Này Nhất Thiết Dũng! Các vị trời ở cõi Ba mươi ba nói rằng: 'Chúng sinh nào miệng nói lời lành thì công đức của người ấy không thể đếm biết. Chúng sinh nào miệng nói lời ác thì số lần đọa vào địa ngục, ngạ quỷ (loài quỷ đói), súc sinh không thể đếm biết.' Chúng sinh đọa vào địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ phải chịu khổ não lớn; khi ấy chúng sinh ấy không ai cứu giúp, một mình chịu khổ cùng cực trong ba đường ác (ba cõi xấu: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh). Kẻ miệng nói lời ác là ác tri thức (người bạn xấu dẫn dắt mình vào đường sai). Người miệng nói lời lành là thiện tri thức. Nếu gặp thiện tri thức là gặp Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là 'đấng đến từ chân lý như thật'). Nếu gặp Như Lai thì diệt hết mọi pháp bất thiện.
Này Nhất Thiết Dũng! Như các vị trời Hộ thế làm lợi ích cho Diêm-phù-đề-ba, kinh này cũng vậy, làm Phật sự (công việc giáo hóa, cứu độ của Phật) ở Diêm-phù-đề-ba. Nếu không nghe pháp môn này thì không thể đạt đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, không thể chuyển pháp luân (bánh xe pháp, tức giảng dạy giáo pháp lan truyền khắp nơi), không thể đánh trống pháp, không thể ngồi tòa pháp sư tử (tòa ngồi giảng pháp của Phật, ví Phật như sư tử chúa muôn thú), không thể vào cảnh giới Niết-bàn (cảnh giới dứt hết khổ đau và vòng sinh tử), không thể thành tựu ánh sáng vô biên. Đúng như thế, đúng như thế! Này Nhất Thiết Dũng, không nghe pháp môn này thì không thể ngồi dưới cội cây bồ-đề (cây mà Phật ngồi dưới gốc để thành đạo)."
Bấy giờ Bồ-tát Nhất Thiết Dũng Ma-ha-tát bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, con có chút nghi muốn hỏi Thế Tôn." Phật bảo Nhất Thiết Dũng: "Ông cứ tùy ý hỏi, ta sẽ dứt mối nghi cho ông." Nhất Thiết Dũng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vị tiên nhân thuở ấy đã độ người phạm tội ngũ nghịch kia, khiến người ấy được ở bậc Bất thoái (địa vị không còn lùi bước trên đường tu), là ai vậy?" Phật bảo Bồ-tát Nhất Thiết Dũng: "Này thiện nam tử, ông hãy lắng nghe kỹ. Điều Như Lai nói rất vi tế, khó hiểu. Chính pháp môn Tăng-già-tra này đã hiện ra hình tướng vị tiên nhân. Pháp môn này có thể hiện ra thân Phật. Như trong sông Hằng chỗ nào cũng thấy cát, pháp này cũng vậy, tự hiện thân ra để thuyết pháp cho người. Chỉ có Phật Như Lai mới bằng được Phật; pháp này cũng như thế, bình đẳng với Phật. Nơi nào có pháp này thì nơi ấy thường có chư Phật."
Bấy giờ Thế Tôn lại bảo Bồ-tát Nhất Thiết Dũng: "Này thiện nam tử! Ta nhớ về thuở xưa, chín mươi chín a-tăng-kỳ kiếp trước, có đức Phật hiệu là Bảo Thượng Như Lai. Lần lượt sau đó có mười hai ức đức Phật, đều hiệu là Bảo Thượng. Khi ấy ta tên là Tịnh Nguyệt, làm việc bố thí lớn. Mười hai ức đức Như Lai ấy, ta đều cúng dường bằng y phục, đồ nằm, thức ăn uống, thuốc thang, hương hoa, đèn sáng và mọi vật dụng đem lại an vui. Các đức Như Lai ấy đều không thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho ta.
Này Nhất Thiết Dũng! Ta nhớ thuở xưa có mười tám ức đức Như Lai ra đời, đều hiệu là Bảo Minh. Khi ấy ta tên là Long Chính, làm việc bố thí lớn, đem hương, hoa, chuỗi ngọc cúng dường các đức Phật ấy. Các đức Như Lai ấy cũng không thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho ta.
Này Nhất Thiết Dũng! Ta nhớ thuở xưa có hai mươi ức đức Phật ra đời, đều hiệu là Thức-khí Như Lai Ứng Cúng Chính Biến Tri (Ứng Cúng: bậc xứng đáng nhận sự cúng dường của trời và người; Chính Biến Tri: bậc hiểu biết đúng đắn và cùng khắp mọi điều). Khi ấy ta làm việc bố thí lớn, đem mọi vật dụng an vui cúng dường các đức Phật ấy. Các đức Như Lai ấy cũng không thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho ta.
Này Nhất Thiết Dũng! Ta nhớ thuở xưa có hai mươi ức đức Phật ra đời, đều hiệu là Ca-diếp. Khi ấy ta làm việc bố thí lớn, đem các thứ hương, hoa, phan, lọng, y phục và mọi vật dụng an vui cúng dường các đức Phật ấy. Các đức Như Lai ấy cũng không thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho ta.
Này Nhất Thiết Dũng! Ta nhớ thuở xưa có mười sáu ức đức Phật Như Lai ra đời, đều hiệu là Tịnh Quang. Khi ấy ta là con một vị trưởng giả (người giàu có, có địa vị trong xã hội) lớn, làm việc bố thí lớn, xả bỏ mọi vật. Mười sáu ức đức Phật Như Lai ấy, ta đều cúng dường bằng hương, hoa, phan, lọng, y phục, đồ nằm, thức ăn uống, thuốc thang. Các ngài cũng không thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho ta.
Này Nhất Thiết Dũng! Ta nhớ thuở xưa có chín mươi lăm ức đức Phật Như Lai ra đời, đều hiệu là Thích-ca Mâu-ni Ứng Cúng Chính Biến Tri. Khi ấy ta làm một vị đại quốc vương, trị nước đúng chính pháp. Chín mươi lăm ức đức Thích-ca Như Lai ấy, ta đều cúng dường bằng hương, hoa, phan, lọng, thức ăn uống, y phục, đồ nằm, thuốc thang và mọi vật dụng an vui. Các ngài cũng không thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho ta.
Này Nhất Thiết Dũng! Ta nhớ thuở xưa có chín ức đức Phật ra đời, đều hiệu là Ca-la-ca-cưu-thôn-đà Như Lai Ứng Cúng Chính Biến Tri. Khi ấy ta là con nhà bà-la-môn, giàu có vô cùng, làm mọi việc bố thí, đem các thứ hương, hoa, phan, lọng, y phục, đồ nằm, thức ăn uống và mọi vật dụng an vui cúng dường chư Phật. Các đức Như Lai ấy cũng không thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho ta.
Này Nhất Thiết Dũng! Ta nhớ thuở xưa có mười tám ức đức Như Lai ra đời, đều hiệu là Ca-na-già Mâu-ni Như Lai Ứng Cúng Chính Biến Tri. Khi ấy ta làm việc bố thí lớn. Các đức Như Lai ấy, ta đều cúng dường bằng hương, hoa, phan, lọng, y phục, đồ nằm, thức ăn uống, thuốc thang và mọi vật dụng an vui. Các đức Như Lai ấy cũng không thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho ta.
Này Nhất Thiết Dũng! Ta nhớ thuở xưa có mười ba ức đức Phật Như Lai ra đời, đều hiệu là Quang Minh Đức Như Lai Ứng Chính Biến Tri. Ta đều cúng dường bằng các thứ hoa, hương, phan, lọng, y phục, đồ nằm, thức ăn uống và mọi vật dụng an vui, cúng dường và tôn trọng. Các đức Như Lai ấy cũng không thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho ta.
Này Nhất Thiết Dũng! Ta nhớ thuở xưa có hai mươi lăm ức đức Phật Như Lai ra đời, đều hiệu là Phất-sa Như Lai Ứng Chính Biến Tri. Khi ấy ta xuất gia, sống theo hạnh sa-môn (người tu hành đã từ bỏ đời sống gia đình), cúng dường đúng pháp bằng các thứ hương, hoa, chuỗi ngọc, phan, lọng, y phục, đồ nằm, thức ăn uống và mọi vật dụng an vui, tôn trọng và ngợi khen. Các đức Như Lai ấy cũng không thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho ta.
Này Nhất Thiết Dũng! Ta nhớ thuở xưa có mười hai ức đức Phật Như Lai ra đời, đều hiệu là Tỳ-bà-thi Như Lai Ứng Chính Biến Tri. Các đức Như Lai ấy, ta đều cúng dường bằng hoa, hương, phan, lọng, y phục, thức ăn uống, đồ nằm, thuốc thang và mọi vật dụng an vui. Khi ấy ta đã xuất gia. Các đức Như Lai ấy cũng không thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cho ta. Sau cùng, đức Tỳ-bà-thi Như Lai giảng pháp môn này. Chúng sinh ở Diêm-phù-đề nghe xong, trên hư không liền mưa xuống bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, san hô, mã não…). Bấy giờ chúng sinh ở Diêm-phù-đề không còn ai nghèo khổ. Khi ấy ta cũng không được thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, chỉ nghe tiếng nói trên hư không bảo ta rằng: 'Chẳng bao lâu nữa ông sẽ được thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.'"
Bồ-tát Nhất Thiết Dũng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, trải qua bao lâu thì Ngài được thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề?" Phật bảo Bồ-tát Nhất Thiết Dũng: "Hãy lắng nghe kỹ, thiện nam tử! Qua chín mươi hai ức a-tăng-kỳ kiếp, có đức Phật ra đời, hiệu là Nhiên Đăng Như Lai Ứng Chính Biến Tri. Khi ấy ta làm một ma-na-bà (chàng thanh niên bà-la-môn đang học đạo), tên là Di-già (chú thích trong bản gốc: 'Di-già' tiếng Ngụy nghĩa là 'mây'). Ở chỗ Phật Nhiên Đăng, ta làm ma-na-bà, tu hạnh trong sạch. Ta thấy đức Phật ấy, liền đem bảy cành hoa sen xanh cúng dường Nhiên Đăng Như Lai, và đem căn lành ấy hồi hướng (hướng công đức của mình về một mục đích cao cả) về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Khi ấy Nhiên Đăng Như Lai liền thọ ký cho ta: 'Này ma-na-bà, đời sau, qua a-tăng-kỳ kiếp, ông sẽ thành Phật hiệu là Thích-ca Mâu-ni Như Lai Ứng Chính Biến Tri.'
Này Nhất Thiết Dũng! Khi ấy ta nghe tiếng thọ ký, liền vọt thân lên hư không cao mười hai cây đa-la (cây thốt nốt; người xưa dùng chiều cao của cây này làm đơn vị đo), đứng giữa hư không mà chứng được Vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ thấu suốt rằng mọi sự vật vốn không thật sinh, không thật diệt, tâm an trụ vững chắc không lay động). Những hạnh trong sạch tu tập trong vô lượng a-tăng-kỳ kiếp đều tương ưng với sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa người tu sang bờ giác ngộ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), mọi căn lành đều hiện ra trước mắt rõ ràng như nhìn quả am-ma-la (một loại quả nhỏ ở Ấn Độ) trong lòng bàn tay. Này Nhất Thiết Dũng! Khi ấy ta đã khiến vô lượng trăm nghìn ức chúng sinh an trụ trong pháp lành.
Này Nhất Thiết Dũng! Huống chi nay ta đã thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, làm lợi ích cho chúng sinh. Ta xem chúng sinh nên dùng cách nào để độ, rồi tùy phương tiện (cách thức khéo léo thích hợp với từng người) mà thuyết pháp cho họ. Với chư thiên thì hiện thân trời mà thuyết pháp; ở cung rồng thì hiện thân rồng mà thuyết pháp; ở giữa loài dạ-xoa thì hiện thân dạ-xoa mà thuyết pháp; ở giữa loài ngạ quỷ thì hiện thân ngạ quỷ mà thuyết pháp; với cõi người thì hiện thân người mà thuyết pháp. Ai đáng dùng thân Phật để giáo hóa thì hiện thân Phật mà thuyết pháp; ai đáng dùng thân Bồ-tát để giáo hóa thì hiện thân Bồ-tát mà thuyết pháp. Ta xem chúng sinh nên dùng cách nào để độ, đúng như thế, đúng như thế, vì chúng sinh mà hiện thân, tùy chỗ thích hợp mà thuyết pháp.
Này Nhất Thiết Dũng! Ta giảng các pháp cho chúng sinh bằng nhiều phương tiện. Vì sao? Này Nhất Thiết Dũng, chúng sinh có đủ căn lành được nghe pháp này thì mọi căn lành đều được tăng trưởng: người keo kiệt thì bố thí, người không có phước đức thì tu phước đức, làm lợi cho mình và lợi cho người, tu pháp quán niệm về cái chết. Vì nghe pháp mà họ gây được căn lành ấy; vì nghe pháp mà căn lành đời trước cũng được thêm sáng tỏ. Họ được lợi ích, an vui lâu dài, cùng với tất cả trời và người. Này Nhất Thiết Dũng! Pháp môn như thế chỉ cần một lần lọt vào tai là sinh ra vô lượng công đức.
Này Nhất Thiết Dũng! Khi ấy chúng sinh bàn với nhau: 'Còn có pháp lành nào khác để tu hành mà đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề chăng?' Chúng sinh hiền lành nói: 'Có pháp bố thí, tu hành, miệng nói lời lành; những pháp như thế đem lại quả báo tốt, đưa đến đạo vô thượng (con đường giác ngộ cao nhất).' Kẻ ngu si lại nói: 'Không có pháp, không có bố thí, không có quả báo thiện ác, nói lời lành cũng chẳng có phúc báo gì.' Kẻ ngu si ấy phải chịu quả báo tội lớn, cứ thế lần lượt đọa vào các đường ác: trong tám đại kiếp đọa địa ngục chịu khổ lớn; trong mười sáu kiếp đọa làm a-tu-la (loài thần hay nóng giận, ưa tranh đấu); trong chín nghìn kiếp sinh làm quỷ thần; mười hai kiếp đọa làm ngạ quỷ chịu khổ đói khát; một vạn bốn nghìn kiếp sinh ra câm điếc; một vạn sáu nghìn kiếp bị sẩy thai trong bụng mẹ (?); một vạn hai nghìn kiếp sinh ra thành một khối thịt; một vạn một nghìn kiếp sinh ra mù mắt. Cha mẹ của họ than rằng: 'Đứa con ta sinh ra chỉ khiến ta uổng công vất vả chín tháng giữ thai, chịu đủ mọi khổ đói khát, lạnh nóng, mà chẳng được đứa con báo đáp ơn nghĩa.' Này Nhất Thiết Dũng! Đúng như thế, đúng như thế! Chúng sinh chê bai pháp đọa vào địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ; lúc lâm chung bị mũi tên lo âu khổ não bắn trúng mà ra đi.
Này Nhất Thiết Dũng! Người nói lời lành thì nói rằng: 'Có pháp, có bố thí, có quả báo của nghiệp thiện và nghiệp ác.' Nhờ nhân duyên căn lành ấy, người ấy hai mươi lăm kiếp sinh ở Uất-đơn-việt (châu lục phía bắc núi Tu-di, nơi con người sống sung sướng, sống lâu), hai mươi lăm kiếp sinh lên cõi trời Ba mươi ba hưởng các niềm vui cõi trời. Hết tuổi thọ ở cõi trời lại sinh về Uất-đơn-việt, không phải vào thai mẹ, mắt thấy trăm nghìn thế giới, thế giới nào cũng tên là An Lạc, thấy chư Phật ở mọi cõi nước, ngay tại chỗ mình mà thành tam-bồ-đề (sự giác ngộ chân chính). Này Nhất Thiết Dũng! Pháp môn này có sức thần lớn, có thể khiến người phát lòng tin trong sạch, không sinh vào vùng biên địa (nơi xa xôi hẻo lánh không có Phật pháp), giữ giới trong sạch trọn vẹn.
Này Nhất Thiết Dũng! Lại có chúng sinh nói rằng: 'Như Lai ngày đêm độ các chúng sinh mà cõi chúng sinh vẫn chưa hết sao? Vô lượng chúng sinh phát nguyện cầu bồ-đề (sự giác ngộ), vô lượng chúng sinh sinh lên cõi trời, vô lượng chúng sinh vào bát-niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn), vì nhân duyên gì mà chúng sinh vẫn không hết?' Bấy giờ các ngoại đạo (người theo các đạo khác ngoài Phật giáo), các bà-la-môn nói rằng: 'Chúng ta sẽ đến chất vấn sa-môn Cồ-đàm (tức Phật, Cồ-đàm là họ của Ngài) về ý nghĩa này.' Khi ấy có chín mươi bốn ức ngoại đạo, bà-la-môn kéo đến thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa)."
Bấy giờ Thế Tôn mỉm cười tươi sáng. Khi ấy Bồ-tát Di-đế-lệ (chú thích trong bản gốc: 'Di-đế-lệ' tiếng Ngụy nghĩa là 'Từ', tức Bồ-tát Di-lặc) từ chỗ ngồi đứng dậy, cúi đầu lạy sát chân Phật, chắp tay hướng về Phật, bạch: "Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà Như Lai mỉm cười? Nếu không có nhân duyên, Như Lai không bao giờ hiện ra việc hiếm có. Xin Thế Tôn nói cho biết vì sao Ngài mỉm cười." Phật bảo Bồ-tát Di-đế-lệ: "Này thiện nam tử, nay ông hãy lắng nghe kỹ, ta sẽ nói cho ông. Này Di-đế-lệ, hôm nay ở thành Vương Xá chắc chắn sẽ có đại chúng tụ hội." Bồ-tát Di-đế-lệ bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, chúng nào tụ hội? Là trời, rồng, dạ-xoa, hay người và phi nhân (những loài không phải người, như quỷ thần)?" Phật bảo Bồ-tát Di-đế-lệ: "Này thiện nam tử, các vị trời, rồng, dạ-xoa ấy đều đến tụ hội. Lại có tám vạn bốn nghìn bà-la-môn, chín nghìn ức ni-kiền tử (đệ tử phái Ni-kiền, một phái tu khổ hạnh, lõa thể, tức đạo Kỳ-na) đến muốn tranh luận. Ta sẽ hàng phục hết các bà-la-môn, thuyết pháp cho họ, họ đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Chín nghìn ức ni-kiền-đà đều chứng được Tu-lư-đa-ba-đế (chú thích trong bản gốc: tiếng Ngụy nghĩa là 'nghịch lưu', tức đi ngược dòng sinh tử, cũng là quả Tu-đà-hoàn). Một vạn tám nghìn ức Long vương đều đến tụ hội, nghe ta thuyết pháp đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Sáu vạn ức thiên tử cõi Tịnh Cư (cõi trời nơi các bậc thánh đã dứt dục vọng sinh về) cũng đến tụ hội. Lại có ba vạn ức ác ma (loài ma chuyên phá hoại việc tu hành) cùng quyến thuộc của chúng cũng đến tụ hội. Có một vạn hai nghìn vua a-tu-la đều đến tụ hội. Năm trăm vị đại vương cùng quyến thuộc đều đến tụ hội nghe ta thuyết pháp. Nghe pháp xong, họ đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
Bấy giờ Bồ-tát Di-đế-lệ từ chỗ ngồi đứng dậy, cúi đầu lạy sát chân Phật, đi vòng quanh Phật ba vòng theo chiều bên phải (cách bày tỏ lòng tôn kính), rồi liền biến mất. Khi ấy Bồ-tát Nhất Thiết Dũng Ma-ha-tát từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải (cách mặc áo bày tỏ lòng cung kính), gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật, bạch: "Bạch Thế Tôn, năm trăm vị quốc vương ấy tên là gì?" Phật bảo Nhất Thiết Dũng: "Hãy lắng nghe kỹ, thiện nam tử! Vị thứ nhất tên là vua Hoan Hỷ, thứ hai tên là vua Thiện Hoan Hỷ, thứ ba tên là vua Ưu-ba-nan-đà, thứ tư tên là vua Thắng Dũng, thứ năm tên là vua Phạm Tướng Quân, thứ sáu tên là vua Phạm Hưởng, thứ bảy tên là vua Thiện Kiến, thứ tám tên là vua Thiện Hoan Hỷ, thứ chín tên là vua Hoan Hỷ Tướng Quân, thứ mười tên là vua Hoan Hỷ Chính, thứ mười một tên là vua Tần-bà-sa-la (vua nước Ma-kiệt-đà thời Phật), thứ mười hai tên là vua Ba-tư-na (tức vua Ba-tư-nặc, vua nước Kiều-tát-la thời Phật), thứ mười ba tên là vua Tăng Trưởng. Có năm trăm vị đại vương như thế, mỗi vị đại vương có nghìn ức quyến thuộc, đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, chỉ trừ vua Tăng Trưởng.
Từ phương đông có ba vạn ức Bồ-tát cùng đến tụ hội. Từ phương nam có năm vạn ức Bồ-tát cùng đến tụ hội. Từ phương tây có sáu vạn ức Bồ-tát cùng đến tụ hội. Từ phương bắc có tám vạn ức Bồ-tát cùng đến tụ hội. Từ phương dưới có chín vạn ức Bồ-tát cùng đến tụ hội. Từ phương trên có trăm nghìn ức Bồ-tát cùng đến tụ hội. Các vị Bồ-tát ấy đều đã ở bậc Thập địa (mười bậc tu chứng cao nhất của Bồ-tát trước khi thành Phật). Tất cả đều đến thành lớn Vương Xá, tới chỗ Như Lai, đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề đã được bất thoái chuyển (không bao giờ lùi bước)."
Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Nhất Thiết Dũng Ma-ha-tát: "Này thiện nam tử, ông hãy đến các thế giới của chư Phật ở mười phương (bốn phương, bốn hướng xen giữa, phương trên và phương dưới, tức khắp mọi nơi), báo cho các Bồ-tát biết rằng: 'Hôm nay Như Lai giảng pháp lớn ở thành Vương Xá. Các Bồ-tát mười phương hãy chắp tay cung kính.' Ông hãy mau trở về trong chốc lát, kịp dự hội chúng này nghe pháp." Khi ấy Bồ-tát Nhất Thiết Dũng từ chỗ ngồi đứng dậy, cúi đầu lạy sát chân Phật, đi vòng quanh Phật ba vòng rồi bỗng biến mất. Bồ-tát Nhất Thiết Dũng đến các cõi nước mười phương, báo với các Bồ-tát: "Hôm nay Như Lai giảng pháp lớn ở thành Vương Xá. Các vị nay nên khen 'Lành thay', để các vị mãi được an vui, lợi ích." Bấy giờ Bồ-tát Nhất Thiết Dũng đến các cõi nước mười phương cúng dường chư Phật, báo tin cho các Bồ-tát xong, liền trở về cõi này, nhanh như khoảng một người lực sĩ co duỗi cánh tay, đến thành Vương Xá, đứng trước Như Lai.
Lúc ấy tất cả bà-la-môn và các ngoại đạo đều đã tụ hội; trời, rồng, dạ-xoa, a-tu-la, người và phi nhân đều đã tụ hội; năm trăm vị đại vương cùng quyến thuộc cũng đến tụ hội; ba vạn ức ác ma cùng quyến thuộc cũng đến tụ hội. Bấy giờ đất thành Vương Xá rung chuyển mạnh. Các thế giới của chư Phật mười phương mưa xuống bột hương chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý), mưa hoa trời tuyệt đẹp; hoa rơi xuống trên Như Lai, kết thành một đài hoa lớn. Lực sĩ Kim Cương (vị thần hộ pháp có sức mạnh lớn) cầm chày kim cương đứng trước Như Lai. Khi ấy bốn phương có bốn vị Phong vương (vua gió) vào thành Vương Xá, thổi hết phân rác, đất cát trong thành ra để xa ngoài thành. Bấy giờ thế giới mười phương mưa xuống các thứ nước thơm; thế giới mười phương mưa xuống hoa ưu-bát-la (sen xanh), hoa câu-vật-đầu (một loại sen, thường nói là sen vàng hoặc đỏ), hoa phân-đà-lợi (sen trắng), trên hư không biến thành lọng hoa. Trong hư không có tám vạn bốn nghìn ức tòa sư tử làm bằng bảy thứ báu; trên mỗi tòa đều có một đức Như Lai đang giảng pháp mầu. Khi ấy ba nghìn thế giới (tức tam thiên đại thiên thế giới, một hệ thống gồm vô số thế giới) chấn động theo sáu cách.
Bấy giờ Bồ-tát Nhất Thiết Dũng Ma-ha-tát bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà ở thành Vương Xá hiện ra những việc hiếm có này?" Phật bảo Bồ-tát Nhất Thiết Dũng: "Này thiện nam tử, nay ông hãy khéo lắng nghe. Ví như có người tự cao tự đại, nhà ở nghèo khó, hằng ngày đến cổng vua. Đến cổng vua rồi, vì tự cao nên đi thẳng vào. Người giữ cổng liền bắt lại, đánh đập và trói lại. Vua nghe có người tự tiện đi thẳng vào cổng, nghĩ rằng: 'Kẻ này đi thẳng vào ắt là muốn hại ta.' Vua nổi giận, ra lệnh cho các quan: 'Các ngươi hãy đem kẻ này ra chém, cùng với cha mẹ, anh em, chị em của nó.' Quyến thuộc của người ấy đều buồn rầu, đau xót, khóc lóc.
Như Lai thuyết pháp cũng như thế. Người tự cao tự đại là ví cho các phàm phu (người thường chưa giác ngộ). Họ được thấy thân Phật, tai nghe thuyết pháp mà tự sinh kiêu mạn, nói đủ thứ lời, đứng trên chỗ chấp ngã (cho cái 'tôi' là quan trọng, là thật có), tự mình không nghe nhận, cũng không giảng nói pháp. Nếu có người giảng một bài kệ, một ví dụ, họ cũng không nghe nhận, lại nói rằng: 'Pháp như thế ta đã biết từ trước rồi.' Vì sao? Vì họ đứng trên chỗ ngã mạn (kiêu căng vì chấp vào cái 'tôi'). Hoặc cậy mình học rộng mà buông thả, sống chung với kẻ ngu si, không được nghe chính pháp; tự cho mình học rộng mà buông thả, giảng nói không đúng pháp, tự tay viết ra rồi tự giảng lấy. Họ lừa dối chính mình trước mọi người đời, nói rằng: 'Ai có của cải hãy bố thí cho ta, ta là phước điền (ruộng phước, tức người đáng được cúng dường để người cúng gieo phước).' Kẻ ngu si ấy tự dối mình, cũng dối cả thế gian. Vì không thể tiêu nổi của tín thí (của cải do người có lòng tin đem cúng dường), nên lúc sắp chết sinh ra sợ hãi lớn. Mọi người bảo: 'Ông có đủ tài nghề, sao không tự cứu mình?' Người ấy đáp: 'Hôm nay tài nghề cũng không cứu nổi ta khỏi lo buồn khổ não.' Mọi người nói: 'Chỉ vì một người mà cha mẹ, anh em, họ hàng, quyến thuộc vô cớ bị giết hại.' Chúng sinh gần gũi ác tri thức như thế thì đọa vào địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ cũng như vậy.
Đúng như thế, đúng như thế! Hỡi các bà-la-môn, các ni-kiền tử, nay ta bảo các ông: chớ buông thả. Ví như chim non chưa mọc lông cánh thì không thể bay cao lên hư không. Các ông cũng vậy, không có sức thần, không thể bay đến cảnh giới Niết-bàn. Vì sao? Vì pháp các ông tu không phải là con đường rốt ráo, cuối cùng sẽ hư hoại. Đến lúc lâm chung, các ông sẽ tự hối hận: 'Chúng ta đã uổng phí thân mạng như thế này; tu hành mà không được niềm vui cõi trời, không được niềm vui cõi người, không được Niết-bàn. Thân này của chúng ta đã trôi qua vô ích. Chúng ta sẽ sinh vào đường nào, nhận lấy thân gì đây?'"
Bấy giờ Thế Tôn bảo các bà-la-môn, ni-kiền tử và các ngoại đạo: "Trong cõi Diêm-phù-đề đầy ắp châu báu, các ông chớ để mất điều mình mong cầu. Đối với kho báu Phật pháp, chớ theo học thuyết khác. Các ông có điều gì nghi, hãy hỏi hết với Như Lai, Phật sẽ phân tích giảng giải cho các ông." Khi ấy tất cả bà-la-môn, ni-kiền tử từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay lạy Phật, bạch: "Bạch Thế Tôn, Như Lai ngày đêm độ rất nhiều chúng sinh trong vòng sinh tử, mà cõi chúng sinh không bớt không thêm. Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà chúng sinh vẫn như vậy, cứ sinh rồi diệt?"
Bấy giờ Bồ-tát Dược Thượng Ma-ha-tát, lấy đại nguyện để trang nghiêm bản thân, muốn thắp đuốc pháp, muốn hỏi việc lớn, bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, đời sau sẽ không có chúng sinh trẻ, không có chúng sinh già nào chịu sinh diệt chăng? (?)" Phật bảo Dược Thượng: "Chúng sinh già rồi lại làm trẻ, cứ như thế mà sinh rồi diệt. Này thiện nam tử! Như có người gội đầu, mặc áo mới, từ nhà đi ra; người khác khen: 'Đầu gội sạch, áo mặc mới sạch.' Lại như có người gội đầu nhưng mặc áo cũ đã giặt; người ta nói: 'Đầu gội sạch nhưng áo quần chẳng đẹp.' Đúng như thế, đúng như thế! Này Dược Thượng, chúng sinh già ở cõi Diêm-phù-đề bị coi là chẳng đẹp; chúng sinh trẻ tuy đẹp nhưng vẫn còn sinh diệt."
Bấy giờ tất cả bà-la-môn, các ngoại đạo, ni-kiền tử bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, thế nào gọi là già, thế nào gọi là trẻ?" Phật bảo các ngoại đạo: "Gọi là già, đó là kẻ cứ qua lại mãi trong ngạ quỷ, súc sinh, địa ngục, chịu khổ không chán." Bấy giờ tất cả bà-la-môn, trời, rồng, các đại vương bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, chúng con không thể chịu thêm khổ não sinh tử nữa." Các ni-kiền thì nói: "Không có chúng sinh trẻ."
Bấy giờ Bồ-tát Dược Thượng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, xem ra chúng sinh này thật khó độ." Phật bảo Bồ-tát Dược Thượng: "Hôm nay Như Lai sẽ phân tích giảng giải, ông hãy khéo lắng nghe. Có chín vạn bốn nghìn ức chúng sinh mới học đạo đang ở trước Như Lai mà không lạy Như Lai, cũng không thăm hỏi." Bồ-tát Dược Thượng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà các chúng sinh này không lạy Như Lai, cũng không thăm hỏi, thưa thỉnh để giải điều nghi?" Phật bảo Bồ-tát Dược Thượng: "Này thiện nam tử, nay ông hãy lắng nghe kỹ, ta sẽ nói cho ông. Này thiện nam tử, ai nói rằng 'không có chúng sinh trẻ', người như thế chính là chúng sinh trẻ." Những người kia hỏi: "Chúng con đây là chúng sinh trẻ sao? Bạch Thế Tôn, chúng con là chúng sinh trẻ ư?" Phật nói: "Đúng như thế, đúng như thế! Các ông là chúng sinh trẻ, vì không biết được tầm vóc của chính mình."
Khi ấy chín vạn bốn nghìn ức chúng sinh mới học đều được bậc Thập địa, đứng giữa hư không. Bấy giờ Bồ-tát Dược Thượng Ma-ha-tát bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, các chúng sinh này thật được lợi ích tốt lành, được dứt hết sinh tử. Bạch Thế Tôn, các chúng sinh này lìa khỏi sinh tử, được an trụ ở bậc Thập địa."
Bấy giờ tất cả bà-la-môn, các ngoại đạo, ni-kiền tử, các vua rồng, quốc vương, ác ma cùng quyến thuộc đến chỗ Phật, bạch: "Bạch Thế Tôn, chúng con đến chỗ Phật nghe pháp môn này, nguyện cho chúng con đều được thân sắc đẹp đẽ, hình dáng, dung mạo như Như Lai, nguyện được như Như Lai Ứng Chính Biến Tri." Phật nói: "Đúng như thế, đúng như thế! Này thiện nam tử, các ông đến chỗ Phật nghe pháp môn này, phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, chẳng bao lâu các ông sẽ được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề." Khi Như Lai nói lời ấy xong, các ngoại đạo, ni-kiền tử đều được Vô sinh pháp nhẫn, an trụ ở bậc Thập địa. Khi ấy các Bồ-tát dùng thần thông của mình vọt lên hư không cao bảy cây đa-la, trên hư không hóa ra đài bảy báu dâng cúng Như Lai, và ở giữa hư không làm đủ mọi phép thần thông biến hóa.
Bấy giờ chư thiên trên hư không, ngay phía trên Như Lai, mưa xuống các thứ hoa đẹp, niệm Phật Như Lai, đối với chính thân mình khởi lên ý nghĩ đó là thân Phật. Vô lượng trăm nghìn thiên tử rải hoa cúng Phật và nói: "Chúng ta được lợi ích lớn! Sa-môn Cồ-đàm thật là ruộng phước lớn và tốt của thế gian, đầy đủ sức tự tại của tam-muội (trạng thái tâm định, tập trung hoàn toàn, không tán loạn). Những chúng sinh như thế dần dần đầy đủ phương tiện, chỉ nói một lời lành mà được lìa sinh tử."
Bấy giờ Bồ-tát Dược Thượng Ma-ha-tát từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, các thiên tử này vì nhân duyên gì mà nói như thế, hiện các phép thần thông và khéo ngợi khen Như Lai?" Phật bảo Bồ-tát Dược Thượng: "Này thiện nam tử, các Bồ-tát ấy không phải ngợi khen ta, mà là tự khen chính mình. Vì chính họ sẽ ngồi ngôi Pháp vương (vua của chánh pháp, tức địa vị Phật), chính họ sẽ ngồi tòa pháp, chính họ sẽ phóng ánh sáng pháp, được chư Phật hộ trì, đạt chánh giác A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề và thuyết pháp."
Bấy giờ Bồ-tát Dược Thượng Ma-ha-tát bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, bậc Đại đức Thế Tôn ngày đêm thường độ vô lượng chúng sinh, vậy mà chúng sinh vẫn không hết." Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Dược Thượng Ma-ha-tát: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử, ông đã biết đem nghĩa này hỏi Như Lai. Này thiện nam tử! Ví như có người rất giàu, nhiều của cải, nhiều tôi tớ, nhiều ruộng nhà vườn rừng, thóc gạo, lúa mì lúa mạch, đậu, lúa tẻ lúa nếp, vừng. Người ấy vào mùa xuân gieo trồng tất cả, đến mùa thì chín, chín rồi thu hoạch, cất riêng từng thứ, cất xong thì ăn; đến mùa xuân lại gieo trồng như trước. Này thiện nam tử! Nghiệp gốc của chúng sinh cũng như thế: hưởng hết quả báo vui rồi lại làm nghiệp lành, gieo các căn lành; gieo căn lành rồi thì pháp lành tăng trưởng; pháp lành tăng trưởng thì được vui mừng lớn. Này Dược Thượng! Nhờ tâm vui mừng ấy mà trong trăm ức kiếp quả báo vui không mất. Này thiện nam tử! Như vị Bồ-tát sơ phát ý (Bồ-tát mới phát tâm cầu giác ngộ) không đọa vào đường ác, biết khắp các pháp."
Bồ-tát Dược Thượng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, Bồ-tát sơ phát ý nằm mộng thấy những gì?" Phật bảo Bồ-tát Dược Thượng: "Này thiện nam tử, Bồ-tát sơ phát ý trong mộng thường thấy nhiều điều đáng sợ. Vì sao? Vì để làm sạch mọi nghiệp mà không phải dùng thân chịu các khổ, nên do tội ấy mà trong mộng thấy điều đáng sợ (?)." Dược Thượng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, Bồ-tát sơ phát tâm trong mộng thấy những điều đáng sợ nào?" Phật bảo Bồ-tát Dược Thượng: "Này thiện nam tử, người ấy mộng thấy đống lửa cháy rực. Bồ-tát ấy nên nghĩ rằng: 'Đống lửa này đốt sạch mọi phiền não của ta.' Này Dược Thượng, đó gọi là điều đáng sợ thứ nhất thấy trong mộng. Lại thấy dòng nước chảy dơ đục, không sạch. Bồ-tát sơ phát tâm ấy nên nghĩ rằng: 'Dòng nước này cuốn trôi mọi kết phược (những trói buộc khiến tâm không được tự do) và phiền não của ta.' Này Dược Thượng, đó gọi là điều rất đáng sợ thứ hai mà Bồ-tát sơ phát tâm thấy trong mộng."
Bồ-tát Dược Thượng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, còn thấy điều đáng sợ nào nữa?" Phật bảo Bồ-tát Dược Thượng: "Trong mộng tự thấy mình cạo tóc. Này Bồ-tát Dược Thượng, thấy vậy không nên sợ hãi. Vì sao? Vì nên nghĩ rằng: 'Đây là cạo bỏ tham, sân (giận), si (mê muội) — những thứ khiến ta rơi vào sinh trong sáu đường (sáu cõi luân hồi: trời, người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục).' Này thiện nam tử! Bồ-tát như thế không đọa địa ngục, không đọa súc sinh, không đọa ngạ quỷ, không đọa vào loài rồng, không đọa vào cõi trời. Này Dược Thượng, Bồ-tát sơ phát tâm chỉ sinh vào cõi Phật thanh tịnh."
Phật bảo Dược Thượng: "Đời mạt thế sau này, trong năm trăm năm cuối cùng (thời kỳ chánh pháp suy tàn), có các Bồ-tát lòng nguyện cầu bồ-đề; vì phát tâm ấy mà bị nhiều người hủy nhục, đánh mắng. Này Dược Thượng, đối với những người ấy chỉ nên thuyết pháp cho họ; Bồ-tát không nên khởi lòng giận dữ." Phật bảo Dược Thượng: "Ta trong vô lượng trăm nghìn ức kiếp đã làm các hạnh khổ. Này thiện nam tử, ta không vì của cải nuôi thân, đất nước, tài sản, mà vì muốn biết thật tướng (bản chất chân thật) của các pháp. Này Dược Thượng, ta tu khổ hạnh mà không được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Này thiện nam tử, ta nghe pháp này thì ngay trong ngày được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Này Dược Thượng, pháp này rất sâu; pháp môn như thế, ngay cả tên gọi cũng khó được nghe. Nếu ai được nghe tên của pháp môn này thì tất cả đều được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Này Dược Thượng, người ấy được vượt qua nghìn kiếp sinh tử, sinh vào cõi Phật thanh tịnh, khéo biết con đường diệt (con đường dứt hết khổ đau), biết đạo bậc nhất, nhận biết căn lành bậc nhất, thành tựu thần thông không gì sánh được, biết sự diệt không gì sánh được.
Này Dược Thượng, ý ông nghĩ sao? Thế nào gọi là diệt?" Bồ-tát Dược Thượng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, pháp xứ (nơi pháp an trụ) gọi là diệt." Phật nói: "Này Dược Thượng, pháp xứ là gì?" Dược Thượng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, pháp chính là pháp xứ. Như Thế Tôn đã dạy: siêng năng tinh tấn (nỗ lực không ngừng làm điều lành), siêng năng trì giới (giữ gìn giới luật), siêng năng nhẫn nhục (chịu đựng điều trái ý mà không giận), đó gọi là pháp tạng (kho tàng giáo pháp)." Phật khen Bồ-tát Dược Thượng: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử, Phật hỏi nghĩa này, ông đã khéo giảng giải."
Kinh Tăng-già-tra, quyển thứ hai.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video