Thiên 1 — Phẩm 1 – Pháp điển đại hội trang nghiêm nơi các Bồ-tát sinh ra

 # Kinh Đại Ai

 Kinh Đại Ai (kinh về lòng thương xót lớn lao, tức lòng đại bi của Phật)

 Đời Tây Tấn, Trúc Pháp Hộ dịch.

 Kinh Đại Ai, quyển thứ nhất

 Đời Tây Tấn, Tam tạng (vị tăng thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) người nước Nguyệt Chi là Trúc Pháp Hộ dịch.

 Phẩm thứ nhất: Pháp điển về đại hội trang nghiêm, nơi sinh ra các Bồ-tát

 Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Phật ở núi Linh Thứu (núi Kên Kên) gần thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa). Đó là nơi chư Phật thời xưa từng đi lại và cư ngụ, và do oai thần của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến) dựng lập. Đất ấy là đạo tràng (nơi tu đạo, nơi Phật thuyết pháp), được chúng Bồ-tát (người tu hạnh giác ngộ, nguyện cứu độ hết thảy chúng sinh) cùng nhau ca ngợi. Pháp tòa (tòa ngồi giảng pháp) ở đó cao quý không cùng tận. Trời, rồng, quỷ thần, Kiền-đạp-hòa (tức Càn-thát-bà, loài thần tấu nhạc cho trời) và các loài khác đều quy mạng (dâng trọn thân mạng nương theo), cúi đầu làm lễ, và ở nơi cõi Phật ấy tuyên bày cội gốc công đức.

 Nhờ oai quang của Như Lai, các vị Bồ-tát thần minh ưa thích pháp môn đều đi vào chỗ hành trì của Như Lai với công đức vô lượng vô hạn: thành Đẳng Chánh Giác (sự giác ngộ chân chính, ngang bằng với chư Phật), chuyển bánh xe pháp nhiệm mầu (tức chuyển pháp luân: giảng dạy giáo pháp, ví như bánh xe lăn đi phá tan mê lầm), làm bậc đứng đầu tột bậc, khéo tuyên giảng và giáo hóa; đối với tất cả các pháp đều được tự tại; độ người không cùng tận; thấu rõ chí hướng và tính tình của chúng sinh, thấy rõ các căn (căn cơ, năng lực tiếp nhận đạo) của họ, liền đưa họ sang bờ bên kia (bờ giải thoát), hiểu rõ hết thảy, dẹp bỏ mọi chướng ngại; ở bất cứ nơi đâu cũng làm việc của Phật mà không làm việc thế tục; vững vàng trong sự tu hành, không ai địch nổi.

 Có chúng đại tỳ-kheo (tăng sĩ nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) gồm sáu trăm vạn người. Tất cả những người ấy đều đã dứt trừ trần dục (những ham muốn thế tục làm nhơ tâm như bụi bặm), không còn bị điều gì che lấp ngăn ngại. Họ là con của Như Lai, bậc Pháp vương (vua của giáo pháp, chỉ Phật); tu hành pháp sâu xa nhiệm mầu; chỗ sinh ra của họ không do điên đảo (cái thấy sai lệch, trái ngược sự thật); mềm mỏng, hòa nhã, oai nghi (dáng điệu cử chỉ đúng phép tắc) và lễ tiết đều đầy đủ; được gần gũi đạo của Như Lai, bậc che chở ban phúc cho đại chúng.

 Chúng Bồ-tát nhiều không thể kể xiết, đi lại không chướng ngại, thấu suốt trí biết khắp tất cả, có các thần thông và trí tuệ nhạy bén. Lại có các đại Bồ-tát với lòng đại từ đại bi, giăng mây pháp mà tỏa ánh chớp, mưa nước cam lộ (nước ngọt bất tử của trời, ví cho giáo pháp) cho chúng sinh đói khát đã lâu được no đủ; tâm bình đẳng với tất cả, giữ chí vững như mặt đất; mọi vọng tưởng, mọi sự bám víu và trói buộc đều đã dứt bỏ; ban xuống ân huệ lớn rộng. Ba mươi bảy pháp đạo phẩm (ba mươi bảy phương pháp tu tập dẫn đến giác ngộ) như cung điện của mặt trời, như cung điện của trí tuệ thánh; ánh sáng trí tuệ chiếu khắp không đâu không tới, diệt bóng tối lớn, soi rõ thế gian, chỉ ra con đường, tuyên bày cội gốc công đức.

 Như lúc hoa sen nở (?), họ làm khô cạn ân ái (tình yêu luyến, sự bám chấp); chí sâu như vực thẳm; dựng lập chánh nghiệp (việc làm chân chính); đủ thần thông lớn, dạo chơi trong hư không như cung trăng chiếu sáng đêm tối. Đi đến đâu cũng một lòng bình đẳng với chúng sinh, hiểu được chí tính của họ, ai nấy đều vui mừng. Họ dùng thiện quyền phương tiện (phương cách khéo léo, linh hoạt để dẫn dắt người), có lợi mà không hại; đối với đạo lý cũng không thêm không bớt; hiện ra khắp mọi hạnh. Chí họ như núi Tu-di (núi chúa ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), đứng vững không lay; thường tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới), cúng dường Tam Bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng); đối với mọi cảnh giới không gì lay chuyển được; vượt qua mọi lời chê bai phỉ báng của thế gian (?); hiện ra ở tất cả các cõi Phật và tỏ ra thân thiết. Ánh thần của họ chiếu xa; chí như biển lớn, khí lượng rộng lớn chứa đầy nước pháp.

 Họ tu hạnh Bồ-tát, được tất cả chúng sinh tôn kính, như vua sư tử là tôn quý nhất. Họ vâng giữ Tứ Thánh Đế (bốn chân lý cao quý: đời là khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, và con đường diệt khổ), ôm lòng đại bi, tâm mến từ ái thương xót; lặng lẽ quán sát, điều gì quán sát đều hiện rõ; đối với pháp sâu xa nhiệm mầu không hề sợ hãi; phá các ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật giáo); trải qua vô số trăm nghìn kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) cho đến tận cùng không ngừng; tu hạnh Bồ-tát không hề lười mỏi; mọi đức đều đã đầy đủ.

 Tên của các vị ấy là: Bồ-tát Phổ Quán Kiến Vô Tận, Bồ-tát Giai Đổ Chư Quốc Trang Nghiêm Biến Hiện, Bồ-tát Như Lai Chủng Tính Thành Tựu Vô Thoái, Bồ-tát Oai Nghi Hóa Chúng Thị Vô Sân Khuể, Bồ-tát Vô Lượng Biện Tài Tràng Anh Biến Âm, Bồ-tát Tích Lũy Thanh Tịnh Kim Quang Oai Thần Vương, Bồ-tát Phân Biệt Quang Minh Biện Giải Tán Cú, Bồ-tát Sinh Vô Lượng Phúc Tích Lũy Thân Nghiệp — cùng vô số Bồ-tát như thế.

 Bấy giờ Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật) tuyên bày pháp môn tên là "Sinh ra các Bồ-tát". Khi ấy Phật thành Chánh Giác đã được mười sáu năm. Ngài thấy phạm hạnh đều hưng thịnh khắp nơi, thấy chúng Bồ-tát đều đến tập hội, Ngài muốn diễn nói kho pháp mà chư Như Lai gìn giữ, và các vị khai sĩ (tên gọi khác của Bồ-tát: bậc mở đường đạo cho người) đều kéo đến như mây. Phật tự nghĩ: "Ta nên tăng thêm hạnh của các Bồ-tát, khiến họ được che chở và dựng lập đạo hạnh. Từng có kinh điển giảng về cửa Vô Cái (cửa không bị gì che lấp ngăn trở)." Những biến hóa vô cùng mà Như Lai làm ra là vì chúng Bồ-tát đại sĩ (bậc tâm lớn, tức Bồ-tát lớn), để khiến họ đi vào cảnh giới của Như Lai.

 Lúc ấy Thế Tôn dùng cảnh giới Phật mà biến hiện tam-muội chánh thọ (trạng thái thiền định, tâm chuyên nhất và đúng đắn) của Như Lai. Phật vừa dùng cảnh giới Phật ấy biến hiện định ý chánh thọ (tâm an định) theo ý thánh của bậc che chở đại chúng, thì trên hư không tự nhiên hiện ra một tòa cao, rộng lớn cao xa như cả cõi Phật tam thiên đại thiên (một thế giới cực rộng lớn, gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ), lên đến cõi Dục (cõi của chúng sinh còn ham muốn) và cõi Vô Sắc (cõi cao nhất, chúng sinh chỉ có tâm, không có thân hình); tất cả đều do chánh hạnh và công đức của Như Lai hóa hiện. Tính hạnh thanh tịnh của chúng Bồ-tát chiếu đến các thế giới chư Phật mười phương, làm vui lòng ý hạnh của vô lượng chúng sinh; cung điện của tất cả các trời, rồng, thần đều được chiếu sáng; ánh sáng mời gọi các Bồ-tát mười phương, ca ngợi danh đức vô lượng.

 Tất cả đều ngồi trong vô số lầu gác nhiều tầng có màn lưới kết ngọc che phủ. Có nơi dùng vàng tía làm tường vách, dùng ngọc báu Cát Tường Tạng làm hiên và cửa sổ, dùng mã não làm cửa ngõ, dùng ngọc báu Minh Nguyệt Tạng làm lan can, dùng ngọc báu Ly Cấu Quang làm cánh cửa, dùng ngọc báu Phổ Minh làm lầu gác nhiều tầng, dùng mọi thứ báu làm tường rào; rủ các chuỗi ngọc, dựng các cờ phướn, thắp đèn đuốc, treo lọng lụa; dùng gỗ chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý) thượng hạng nghiền làm vữa trát tường; chiên-đàn kỳ diệu và mọi thứ hương vừa ý được mang đến từ phương xa (?); đốt các loại hương danh tiếng từ biển; rải lên trên đủ thứ hoa báu do loài rồng sản sinh; cây báu xếp thành hàng; các lư hương báu cao lớn tinh xảo.

 Ánh sáng trang hoàng ấy lan khắp thế giới chư Phật mười phương, trong sạch, kỳ diệu, làm lòng người vui thích, và đều hiện ra trong tòa cao. Tòa sư tử (tòa ngồi của Phật, ví Phật như sư tử chúa giữa muôn loài) nhiều không kể xiết, trăm nghìn ức cai (cai: một con số cực lớn) tòa tự nhiên hiện ra; tòa cao rực rỡ, rộng, dài và cao vút, ai cũng kính mến vui mừng. Trong các vùng thuộc bốn đại châu này (bốn châu lục lớn bao quanh núi Tu-di), tự nhiên sinh ra bốn vạn cung điện rất cao lớn. Lan can cao bốn trượng chín (?), rộng hai mươi dặm; ngọc dạ quang, ngọc báu Ly Uế, ngọc báu Phạm Anh treo trên phướn lọng; dùng vàng tía trang sức màn lưới, phát ra âm thanh tự nhiên. Từ mặt đất trở lên cho đến tòa cao, đã cao quý nhiệm mầu, lại tự nhiên hóa thành, không có người làm ra. Sự biến hóa ở bốn châu này thế nào thì cả tam thiên đại thiên thế giới cũng như vậy; mọi bốn châu đều như nhau không khác, đều tự nhiên sinh ra cung điện vô cùng.

 Bấy giờ Thế Tôn an ổn lặng lẽ xuất khỏi tam-muội. Ngay lúc ấy tam thiên đại thiên thế giới chấn động sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất, điềm báo việc lớn), ánh sáng lớn chiếu khắp mọi nơi. Phật cùng các Bồ-tát và chúng đệ tử, quyến thuộc vây quanh; chư thiên trên không ca ngợi công đức, mưa các thứ hoa, rải áo trời che phủ hư không, đốt các thứ hương quý; nhạc cụ tụ trên không tự nhiên vang lên; các cõi Phật mười phương đều tự nhiên rung động. Ánh sáng chiếu vô lượng cõi Phật xong, thần túc (năng lực thần thông đi lại và biến hóa tự tại) lớn của Phật biến hóa vô cùng, cảnh giới vô hạn, oai thần không bờ, ánh sáng thánh không ngằn, sức cảm động không đáy. Ngài bỗng ẩn khỏi núi Linh Thứu cùng với đại chúng.

 Chư thiên, rồng, thần, Kiền-đạp-hòa, A-tu-luân (tức A-tu-la, loài thần hay gây chiến với trời), Ca-lưu-la (chim thần cánh vàng), Chân-đà-la (tức Khẩn-na-la, thần ca hát), Ma-hầu-lặc (tức Ma-hầu-la-già, thần rắn lớn) theo hầu Thế Tôn, muốn nghe kinh pháp. Lại có Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương) cùng chư thiên thấy Phật Thế Tôn sắp đến chỗ giảng kinh, ở trên không chắp tay, mưa hoa trời cúng dường bậc Đại Thánh và nói kệ (bài thơ tụng) khen rằng:

 Oai sáng của mặt trời mặt trăng, ánh tự nhiên của ngọc sáng,

 ánh sáng Phật đều che lấp cả, diệt sạch ba đường ác (ba cõi khổ: địa ngục, quỷ đói, súc sinh).

 Ánh sáng ấy khắp cõi Phật, vượt cả núi Tu-di và núi Thiết Vi (dãy núi sắt bao quanh thế giới);

 chúng con đều quy mạng bậc Tối Thắng (bậc hơn hết, chỉ Phật), ai nấy đều hớn hở vui mừng.

 Khi ấy Tứ Thiên Vương cùng chư thiên và người, mỗi vị dùng kệ này khen Thế Tôn xong, vui mừng kính đội vô lượng. Lúc ấy Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) cùng chư thiên Đao-lợi (cõi trời Ba Mươi Ba, ở trên đỉnh núi Tu-di) thấy bậc Đại Thánh sắp đến điện lớn, liền đến chỗ tòa cao dâng lễ cúng dường, mưa hương trời rải lên Phật, chắp tay nói kệ khen rằng:

 Thần túc vượt đến tột cùng, hiện biến hóa không ai sánh,

 hiện ra nơi ức cõi Phật, bậc Tối Thắng như mặt trời mọc.

 Hàng phục các cõi của ma, đức rộng khắp, trang nghiêm, trong sạch;

 thần túc của Ngài tự tại, con cúi lạy bậc không ai sánh bằng.

 Chư thiên Đao-lợi nói kệ khen Phật xong, theo hầu Thế Tôn.

 Khi ấy Tu-thâm thiên vương (vua cõi trời Diệm-ma, tầng trời thứ ba của cõi Dục) thấy Phật sắp đến tòa cao trong cung điện, liền mưa áo trời, chắp tay khen Phật:

 An trụ (dừng vững) trong trí tuệ vô lượng, biết khắp tính của chúng sinh,

 không bám chấp như hư không, đều xa lìa việc ba đời (quá khứ, hiện tại, tương lai).

 Một tâm đi vào mọi hạnh, thấu rõ tính của mọi chúng sinh;

 vì thế đáng được phụng kính, ba đời đều kính ngưỡng Ngài.

 Khi ấy Diệm thiên vương nói kệ khen Phật xong, theo hầu Thế Tôn.

 Đâu-suất thiên vương (vua cõi trời Đâu-suất, tầng trời thứ tư của cõi Dục) cùng chư thiên thấy Thế Tôn sắp đến chỗ tòa cao lớn trong cung điện, liền mưa châu báu trời cúng dường Phật, chắp tay khen rằng:

 Khéo tuyên bày nghĩa kinh, nhìn mọi thứ như huyễn ảo, như dã mã (ảo ảnh hơi nóng bốc trên đồng, trông tưởng là nước mà không thật);

 nơi ấy vốn không có văn tự, sao lại có hình tướng của ý và tâm?

 Khởi lòng thương xót chúng sinh, nên Phật ngợi khen pháp tôn quý;

 quy về chỗ biết pháp vốn tự nhiên, bậc Tối Thắng thấu rõ không có cái ta.

 Khi ấy Đâu-suất thiên vương nói kệ khen Phật xong, theo hầu Thế Tôn.

 Vô Kiêu Lạc thiên vương (vua cõi trời Hóa Lạc, tầng trời thứ năm của cõi Dục) cùng chư thiên thấy Thế Tôn sắp đến chỗ tòa cao lớn trong cung điện, liền mưa chuỗi ngọc báu cúng dường lên Phật, chắp tay khen rằng:

 Hiển bày pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý), mười phương như hư không;

 bậc Tối Thắng hiện sắc tướng (hình tướng thân thể), vì thương xót mà giáo hóa.

 Pháp tuyên nói vốn không hình sắc, hạnh bậc Tối Thắng bình đẳng khắp nơi;

 con lễ trí tuệ thấu pháp tự nhiên, sáng biết hết thảy nghĩa lý.

 Trời Vô Kiêu Lạc nói kệ khen Phật xong, theo hầu Thế Tôn.

 Trời Hóa Tự Tại (cõi trời Tha Hóa Tự Tại, tầng trời thứ sáu, cao nhất của cõi Dục) cùng chư thiên và người thấy Thế Tôn sắp đến tòa cao ở giảng đường trong cung điện, liền mưa ngọc báu trời cúng dường Phật, chắp tay khen rằng:

 Giữ giới cấm, lìa mọi nhơ bẩn, liền đứng vững nơi thanh tịnh;

 khuyên dạy hàng cao quý, định ý (tâm thiền định) không thể lay động.

 Trí tuệ không ai sánh bằng, như biển cả không hề giận hờn;

 đã vượt qua vòng sống chết trước sau, con cúi lạy bậc tự tại.

 Dưới lòng bàn chân thần thánh, tự nhiên có tướng bánh xe (vết hình bánh xe nghìn căm, một trong các tướng tốt của thân Phật);

 hiển bày sự tu tập từ bi, từ xưa điều ấy là trước hết.

 Giải thoát khỏi ba nẻo đường (?), con cúi lạy đức hạnh của Phật.

 Vì lòng bi thương, càng thêm bình đẳng;

 lấy sự vắng lặng làm hoa, lấy giải thoát làm quả.

 Như con ong chúa, khuyên dẫn các quyến thuộc;

 an trụ như hoa sen, con đem đầu cúi lạy.

 Khéo lập giới cấm, ở nơi đất an ổn chân thật;

 sức tinh tấn (siêng năng tu tập không lùi bước) vượt trội, không ai theo kịp.

 Con cúi lạy bậc thuộc loài chân chính (?), rất tôn quý không thể lay.

 Lòng thương xót là thanh tịnh, đạo tràng thành ánh sáng;

 trí tuệ lìa nhơ bẩn, oai sáng tiêu tan tối tăm.

 Vô số trăm chúng sinh, đều cùng quy y cúi lạy;

 Ngài là bậc giác ngộ tột cùng, con đem đầu mặt lễ bậc Đại Thánh.

 Dấu vết nơi cửa giải thoát, tiếng vang khắp hư không;

 trí tuệ bay đến xa vời, ánh sáng chiếu khắp mười phương.

 Trăm nghìn đóa hoa chúng sinh, Ngài khiến chúng được nở ra;

 giác ngộ, lìa nhơ bẩn, con cúi lạy bậc không bám chấp.

 Xét kỹ không ai sánh bằng, làm sao có ai vượt hơn?

 Tìm khắp cả mười phương, không ai bằng bậc Đạo Sư (người dẫn đường, chỉ Phật).

 Công đức rất nhiều, mọi đức đều đầy đủ;

 nay con ngợi khen Ngài, lòng không hề thấy chán đủ.

 A-tu-luân và các loài rồng, các vua chúa đều quy lễ;

 vô số trời và người, cùng nhau ngợi khen đức Ngài.

 Danh hiệu được ngợi khen, nhiều đến khó nghĩ bàn;

 cùng tôn vinh lễ Thế Tôn, công đức lan truyền khắp nơi.

 Trời Hóa Tự Tại nói kệ khen Phật xong, theo hầu Thế Tôn.

 Bấy giờ Thế Tôn dùng vô lượng cảnh giới Phật mà cảm động biến hóa, được trăm nghìn trời người cùng ngợi khen, đi đến tòa cao báu. Khi Phật Thế Tôn vừa lên tòa cao, cung điện ở bốn châu đều biết đều thấy; tất cả tam thiên đại thiên thế giới, ở mọi bốn châu cũng đều như vậy, đều biết đều thấy. Lúc ấy bậc Đại Thánh ngồi trên giường sư tử nơi tòa cao báu Tam Thiên Bảo Hộ; chúng Bồ-tát và các đại đệ tử cũng lần lượt ngồi.

 Bấy giờ bậc Đại Thánh có một tam-muội tên là Vô Cái Pháp Môn Ngu Lạc (vui thích trong pháp môn không bị che lấp), Ngài dùng định ý này mà nhập chánh thọ. Phật vừa nhập tam-muội, từ mỗi lỗ chân lông trên thân thánh đều phát ra ánh sáng nhiều như cát sông Hằng, oai quang chiếu hết các thế giới chư Phật ở phương đông, không đâu không tới; phương nam, phương tây, phương bắc, bốn phương góc, phương trên và phương dưới cũng như vậy, chiếu hết các cõi không sót nơi nào.

 Ánh sáng chiếu đến các cõi Phật mười phương, ngay lúc ấy trong các cõi đó, mọi địa ngục cực khổ tra khảo đều ngừng nghỉ; súc sinh được giải thoát; ngạ quỷ (loài quỷ đói) được yên ổn. Khi ấy các chúng sinh hết mọi hoạn nạn, không bị dâm dục, giận dữ, ngu si mê hoặc, không còn tì vết nhơ bẩn hay nỗi khổ nhọc; họ đem lòng từ đối đãi nhau, cùng nhìn nhau như cha như mẹ, như anh như em, như con, như chính thân mình không khác. Ánh sáng Như Lai chiếu đến các Bồ-tát; chúng Bồ-tát nương oai thần của Phật, ở trong ánh sáng ấy nói kệ rằng:

 Sức tinh tấn vô lượng, rộng khắp mà không dừng trụ nơi nào;

 lại dùng sức siêng năng, vượt qua ức năm kiếp.

 Công đức của bậc Thập Lực (bậc có mười trí lực, chỉ Phật) lan truyền, thấu khắp cả mười phương;

 oai quang của Thích-ca Văn (tức Phật Thích-ca Mâu-ni), chiếu rộng khắp tất cả.

 Ai muốn cầu nghĩa của pháp, nên đi qua trăm nghìn cõi,

 lễ Phật, nghe pháp tôn quý, mà đến cõi Nhẫn (cõi Ta-bà, tức thế giới chúng ta, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ).

 Ở trên cõi trời Đâu-suất, các Bồ-tát mười phương,

 những vị ấy hãy xem ánh sáng này: Phật diễn pháp làm yên chúng sinh.

 Bụi trần của ma và đám người theo học thuyết khác, đều bị hàng phục bằng sức tinh tấn;

 như hoa sen gặp mặt trời mọc, như núi Tu-di soi khắp mười phương.

 Thân Ngài sáng không cùng đáy, rạng rỡ khắp tất cả;

 hãy đến đó nghe pháp tôn quý, bậc Tối Thắng chuyển pháp luân.

 Hôm nay bậc không ai sánh, tuyên bày kinh không gì sánh;

 bậc Thập Lực thương chúng sinh, nên chuyển pháp luân tôn quý.

 Hôm nay chúng hội tụ họp, rộng khắp, khó mà gặp được;

 ai tin sâu, muốn thấy Phật, nay hãy đến cõi Nhẫn.

 Bấy giờ ánh sáng báo khắp các cõi Phật mười phương. Nói kệ ấy xong, nó làm rung động các cõi Phật, làm yên chúng sinh, soi sáng các pháp giới (toàn thể mọi cõi), dẹp sạch mọi cảnh trần lao (phiền não làm nhơ bẩn và mỏi mệt tâm), diệt hết tối tăm, che lấp cung điện của ma; rồi cùng với vô số quyến thuộc của các Bồ-tát quay về cõi Nhẫn, đến trên đỉnh đầu Phật thì bỗng nhiên ẩn mất.

 Bấy giờ ở phương đông, thế giới Vô Lượng Công Đức Bảo Phúc Phổ Từ, có Phật hiệu là Ly Cấu Tịnh Quang Hải Hoa Vô Đoạn Quang Ngôn Vương Như Lai. Cõi Phật ấy có Bồ-tát tên là Thủ Tạng Hoa Chư Pháp Tự Tại, được ánh sáng kia mời gọi, cùng với chúng hội Bồ-tát nhiều như cát mười sông Hằng, quyến thuộc vây quanh, bỗng ẩn khỏi cõi kia, trong khoảnh khắc đến cõi Nhẫn này, tới tòa cao báu, đứng trước Thế Tôn, cúi đầu lạy dưới chân, đi quanh Phật một vạn vòng, mưa ngọc dạ quang và các chuỗi ngọc báu rải lên cúng dường Phật, rồi nói kệ khen rằng:

 Công đức bậc Thập Lực tỏa ra, đều thấu đến mười phương;

 chúng con ngợi khen bậc không ai sánh, phúc đức đã sang đến bờ bên kia.

 Chúng con đến cõi này, vì muốn nghe kinh pháp;

 ai cũng nghe danh xưng, hiệu là Thích Sư Tử (sư tử dòng họ Thích, chỉ Phật Thích-ca).

 Thế Tôn là bậc bình đẳng, ánh sáng lìa nhơ chiếu khắp;

 như các pháp vốn không có gốc, Ngài cũng không có giận hờn.

 Thấy chúng sinh nguy khốn sợ hãi, liền khiến họ được giải thoát;

 Ngài là vua của các pháp, như nhà ảo thuật khéo tài.

 Khi ấy vô số chúng Bồ-tát ngợi khen Phật xong, mỗi vị dùng sức thần túc hóa ra tòa ngồi rồi ngồi lên.

 Ở phương nam, thế giới Phật Biện, cõi Phật của Vô Lượng Đức Bảo Biện Như Lai, có Bồ-tát tên Bảo Trụ, cùng các Bồ-tát nhiều như cát mười sông Hằng, quyến thuộc vây quanh, bỗng ẩn khỏi cõi kia, trong khoảnh khắc đến cõi Nhẫn này, tới tòa cao báu, đứng trước Phật, dùng màn lưới ngọc trắng che trên Phật, cúi đầu lạy dưới chân, đi quanh Phật một vạn vòng, rồi nói kệ khen rằng:

 Thế Tôn khắp mọi nơi, thương xót mưa pháp cho chúng sinh;

 mở ra ngọn lửa sáng (?), bằng tính không, không có cái ta.

 Dùng con đường tám chánh bình đẳng (Bát chánh đạo: tám con đường chân chính dẫn đến giải thoát), làm cạn vực sâu trần dục;

 như vua các cây vắng lặng sâu kín (?), nuôi lớn khu rừng trong trắng.

 Dùng ánh sáng trí tuệ, diệt người mẹ của tối tăm (tức vô minh, cội sinh ra mọi mê lầm);

 đánh thức chúng sinh mộng lâu, chìm đắm trong dòng sinh tử;

 chỉ bày con đường chân chính, làm cạn ao ân ái;

 khiến được mắt trong sạch, đưa qua bờ như bậc thắng trước (?).

 Khi ấy vô số Bồ-tát ngợi khen Phật xong, mỗi vị dùng thần túc hóa ra tòa ngồi rồi tự ngồi lên. Bấy giờ ở phương tây, thế giới Chiếu Diệu, cõi Phật của Phổ Minh Như Lai Chí Chân (bậc chân thật tột cùng, một danh hiệu của Phật), có Bồ-tát tên Hiển Âm Khế Vương, cùng các Bồ-tát nhiều như cát mười sông Hằng, quyến thuộc vây quanh, bỗng ẩn khỏi cõi kia, trong khoảnh khắc đến cõi Nhẫn này, tới tòa cao báu, đứng trước Phật, mưa ngọc quý và chân châu cúng dường Thế Tôn, cúi đầu lạy dưới chân, đi quanh Phật một vạn vòng, rồi nói kệ khen rằng:

 Hạnh của thân thánh, như cõi hư không;

 mọi nguyện đều thanh tịnh, số kiếp không thể lường.

 Thân sạch không nhơ bẩn, mãi không còn các lậu (phiền não rỉ chảy khiến trôi lăn trong sinh tử);

 có thể đi khắp mười phương, đến cõi Phật không thể nghĩ bàn.

 Lời giảng như mưa đúng mùa, như sấm vang tiếng Phạm (giọng trong trẻo thanh tịnh như của Phạm thiên) nhiệm mầu;

 làm vui lòng muôn loài, đáp ứng đúng điều họ mong mỏi.

 Tâm Ngài không có chỗ đi, cũng chẳng phải không đi;

 những âm thanh Ngài diễn bày, phát ra hợp với tâm chúng sinh.

 Khi ấy vô số Bồ-tát ngợi khen Phật xong, mỗi vị dùng thần túc hóa ra tòa ngồi rồi tự ngồi lên.

 Bấy giờ ở phương bắc, thế giới Chúng Bảo Cẩm, cõi Phật của Vô Lượng Đức Bảo Quang Như Lai, có Bồ-tát hiệu là Hải Giác, cùng các Bồ-tát nhiều như cát mười sông Hằng, quyến thuộc vây quanh, bỗng ẩn khỏi cõi kia, trong khoảnh khắc đến cõi Nhẫn này, tới tòa cao báu, đứng trước Phật, cúi đầu lạy dưới chân, đi quanh Phật một vạn vòng, rồi nói kệ khen rằng:

 Thân sắc vàng tử ma (loại vàng ròng ánh tía, tốt nhất), bậc Giác ngộ ban sự vắng lặng;

 khéo chiếu khắp mười phương, vui vẻ hiện thân khắp nơi.

 Thân Ngài không ai sánh, mọi người nếu quán sát,

 thì diệt hết dục trần, vui mừng mãi an ổn.

 Các học trò của bậc Tối Thắng, ngước trông ánh sáng của đời;

 chí họ đều vui ngưỡng, như nhìn vua trên đỉnh Tu-di.

 Dù có đủ mọi sức thần túc, đủ mọi kiểu biến hóa,

 cũng không thể thấy được tướng oai nghiêm trên đỉnh đầu bậc Tối Thắng (đỉnh đầu Phật không ai thấy được tận cùng).

 Khi ấy vô số Bồ-tát ngợi khen Phật xong, mỗi vị dùng thần túc hóa ra tòa ngồi rồi tự ngồi lên.

 Bấy giờ ở phương đông nam, thế giới Vô Ưu, cõi Phật của Trừ Chúng Thích Minh Như Lai, có Bồ-tát tên Phổ Diệu, cùng các Bồ-tát nhiều như cát mười sông Hằng, quyến thuộc vây quanh, bỗng ẩn khỏi cõi kia, trong khoảnh khắc đến cõi Nhẫn này, tới tòa cao báu, đứng trước Phật, cúi đầu lạy dưới chân, đi quanh Phật một vạn vòng, dùng màn lưới báu cúng dường trên Phật, rồi nói kệ khen rằng:

 Trong một lỗ chân lông, chứa vô hạn cõi Phật;

 chúng sinh không thấy khổ, cõi nước không chật hẹp.

 Hạnh cứu độ của bậc Tối Thắng, là vì những ai không có mắt;

 chư Phật là nhiệm mầu nhất, biết rõ ánh sáng thù thắng.

 Trong một cõi nước, bày ra vô số nước Phật;

 mọi điều hiển hiện ấy, cõi nước không thêm không bớt.

 Tùy theo phương tiện thích hợp, bậc danh xưng lớn tùy thời mà vào;

 vào khắp mọi biến hóa, do thần túc cảm động.

 Khi ấy vô số Bồ-tát ngợi khen Phật xong, mỗi vị dùng thần túc hóa ra tòa ngồi rồi tự ngồi lên.

 Bấy giờ ở phương tây nam, thế giới Thiện Quán, cõi Phật của Đại Ai Quán Chúng Sinh Như Lai, có Bồ-tát tên Tư Ư Đại Ai, cùng các Bồ-tát nhiều như cát mười sông Hằng, quyến thuộc vây quanh, bỗng ẩn khỏi cõi kia, trong khoảnh khắc đến cõi Nhẫn này, tới tòa cao báu, đứng trước Phật, mưa y phục đẹp che phủ cúng dường Phật, cúi đầu lạy dưới chân, đi quanh trăm nghìn vòng, rồi nói kệ khen rằng:

 Giới cấm rất thanh tịnh, bậc tôn quý của loài người như ngọc báu;

 suốt đêm dài tự gìn giữ, như con bò lông dài quý cái đuôi mình (ví người giữ giới hết lòng, như loài bò ấy liều mình giữ đuôi không để tổn hại).

 Thấy người phạm giới, càng thêm thương xót;

 không tự khen mình, không chê bai người khác.

 Đứng vững như núi Tu-di, ý định không lay động;

 trí tuệ như sông biển, tôn quý hơn cả thần linh.

 Đã vượt khỏi mọi cõi tồn tại, khỏi ngục tù trói buộc của hữu vi (mọi sự vật do nhân duyên tạo tác, có sinh có diệt);

 giáo hóa ức năm chúng sinh, chữa bệnh trần lao cho họ.

 Khi ấy vô số Bồ-tát ngợi khen Phật xong, mỗi vị dùng thần túc hóa ra tòa ngồi rồi tự ngồi lên.

 Bấy giờ ở phương tây bắc, thế giới Ly Ám Minh, cõi Phật của Quang Tịnh Vương Như Lai, có Bồ-tát tên Quang Diệu Võng, cùng các Bồ-tát nhiều như cát mười sông Hằng, quyến thuộc vây quanh, bỗng ẩn khỏi cõi kia, trong khoảnh khắc đến cõi Nhẫn này, tới tòa cao báu, đứng trước Phật, dùng các chuỗi ngọc báu che trên Phật, cúi đầu lạy dưới chân, đi quanh trăm nghìn vòng, rồi nói kệ khen rằng:

 Thân Ngài thấu rõ sống chết, như nhà ảo thuật biến hóa;

 những điều cảm động thị hiện, như huyễn, chẳng có gì thật.

 Ví như thầy ảo thuật biến hóa, chúng sinh đều như thế;

 cõi ấy không thể lay động, chúng sinh không có tự thể (?).

 Như người nằm ngủ mộng, thấy đủ mọi hình thù;

 tỉnh dậy chẳng thấy gì, các ý tưởng về hình sắc đều không có thật (?).

 Bậc Thánh nói pháp như mộng, hữu vi sinh ra từ ý niệm;

 dù thấy có chỗ thoái lui, mà thật không lùi, không quay lại.

 Khi ấy vô số Bồ-tát ngợi khen Phật xong, mỗi vị dùng thần túc hóa ra tòa ngồi rồi tự ngồi lên.

 Bấy giờ ở phương đông bắc, thế giới Trụ Tịnh Ly Cấu, cõi Phật của Không Thành Ly Cấu Tâm Như Lai, có Bồ-tát tên Giác Vô Để Ly Cấu, cùng các Bồ-tát nhiều như cát mười sông Hằng, quyến thuộc vây quanh, bỗng ẩn khỏi cõi kia, trong khoảnh khắc đến cõi Nhẫn này, tới tòa cao báu, đứng trước Phật, dùng màn lưới Thường Cổ Âm (tiếng trống thường vang) che trên Phật, cúi đầu lạy dưới chân, đi quanh trăm nghìn vòng, rồi nói kệ khen rằng:

 Sáng biết pháp sâu mầu, hiểu bình đẳng, chỉ ra tính tự nhiên;

 xét kỹ tướng không (tính không: mọi vật đều không có tự thể cố định) của tất cả các pháp.

 Biết khắp tất cả thế gian, biết chỗ hướng về của tâm chúng sinh;

 tâm Ngài như hư không, trí tuệ thanh tịnh không đáy.

 Việc làm của muôn dân, sự rong ruổi trong ba đời,

 một tâm, trong một lúc, biết hết mọi điều đang có.

 Không có ý tưởng về chúng sinh, tâm Ngài chân thật lìa mọi niệm;

 đã trừ mọi vọng tưởng, phương tiện khéo léo bình đẳng khắp nơi.

 Khi ấy vô số Bồ-tát ngợi khen Phật xong, mỗi vị dùng thần túc hóa ra tòa ngồi rồi tự ngồi lên.

 Bấy giờ ở phương dưới, thế giới Chiếu Minh, cõi Phật của Thâm Thanh Liên Thủ Như Lai, có Bồ-tát tên Biện Nghiêm, cùng các Bồ-tát nhiều như cát mười sông Hằng, quyến thuộc vây quanh, bỗng ẩn khỏi cõi kia, trong khoảnh khắc đến cõi Nhẫn này, tới tòa cao báu, đứng trước Phật, dùng màn lưới ngọc sáng cùng che trên Phật, cúi đầu lạy dưới chân, đi quanh trăm nghìn vòng, rồi nói kệ khen rằng:

 Như số bụi trong ức năm cõi Phật,

 các con cháu an trụ ấy, cùng đến chỗ bậc Tối Thắng.

 Mỗi vị muốn tự thưa hỏi, suốt vô số ức nghìn kiếp,

 thì Ngài chỉ bằng một chữ, ý đã giáo hóa tất cả.

 Trí tuệ thánh không thể ví, trí phương tiện không ai sánh;

 tổng trì (năng lực ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn giáo pháp) và thiền định vô lượng, công đức không bờ đáy.

 Công lớn không ai hạn lượng được, dù tuyên bày suốt vô số kiếp;

 dù mỗi lỗ chân lông đều ngợi khen, cũng không thể nói cho hết.

 Khi ấy vô số Bồ-tát ngợi khen Phật xong, mỗi vị dùng thần túc hóa ra tòa ngồi rồi tự ngồi lên.

 Bấy giờ ở phương trên, thế giới Trang Nghiêm, cõi Phật của Danh Xưng Như Lai, có Bồ-tát tên Chư Pháp Biến Vương, cùng các Bồ-tát nhiều như cát mười sông Hằng, quyến thuộc vây quanh, bỗng ẩn khỏi cõi kia, trong khoảnh khắc đến cõi Nhẫn này, tới tòa cao báu, đứng trước Phật, dùng màn trướng lưới bằng vàng tía và mọi thứ báu trang nghiêm che trên Phật, cúi đầu lạy dưới chân, đi quanh trăm nghìn vòng, rồi nói kệ khen rằng:

 Mọi nghiệp an trụ, nay hiện ra không bờ đáy;

 đối với tâm được tự tại, hạnh bậc Đạo Sư cũng như thế.

 Chỉ chư Phật mới biết được, chẳng phải chỗ chúng sinh đi tới;

 như hư không không biên giới, muôn loài vốn là như vậy.

 Hạnh Ngài không ai sánh, hôm nay hiện ra không đáy;

 thành Phật, chuyển pháp luân, bậc Đạo Sư diệt độ (nhập Niết-bàn, dứt hẳn vòng sinh tử) cũng như thế.

 Như có gieo trồng điều gì, pháp không bao giờ mất quả;

 chư Tối Thắng ở mười phương, nhiều không thể kể lường.

 Khi ấy vô số Bồ-tát ngợi khen Phật xong, ở trên không trung nơi Phật, mỗi vị dùng thần túc hóa ra tòa ngồi rồi tự ngồi lên.

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video