Kinh Đại Ai (kinh về lòng thương xót lớn lao của Phật), Phẩm thứ hai: Khen ngợi hội chúng
Lúc ấy, trong khoảnh khắc, các Bồ-tát (người tu hạnh giác ngộ, nguyện cứu độ hết thảy chúng sinh) ở mười phương đều tụ hội, hiện mặt đông đủ. Chúng Bồ-tát nhiều không thể kể xiết, không ai đếm được, dù tính đến ức trăm nghìn cũng không ghi xuể. Do ánh sáng khuyến mời, họ tụ về cõi Nhẫn (cõi Ta-bà, tức thế giới chúng ta, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ), đến tòa cao báu, đứng trước Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, chỉ Phật). Khi ấy Phật an nhiên xuất khỏi định ý (trạng thái thiền định), ánh sáng rực rỡ, âm thanh tự nhiên phát ra. Âm thanh tự nhiên ấy báo khắp tam thiên đại thiên thế giới (một thế giới cực rộng lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ), khiến mọi loài được nghe lời dạy.
Lúc ấy trong cõi Phật, người tin và người không tin, những vị đã thành bậc xứng đáng nhận pháp (?): tỳ-kheo (tăng sĩ nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ), tỳ-kheo-ni (tăng sĩ nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), trai trẻ, gái trẻ, người và phi nhân (các loài không phải người), trời, rồng, quỷ thần, Kiền-đạp-hòa (tức Càn-thát-bà, loài thần tấu nhạc cho trời), A-tu-luân (tức A-tu-la, loài thần hay gây chiến với trời), Ca-lưu-la (chim thần cánh vàng), Chân-đà-la (tức Khẩn-na-la, thần ca hát), Ma-hầu-lặc (tức Ma-hầu-la-già, thần rắn lớn), nghe tiếng Phật gọi, thân tâm thư thái, càng kính cẩn nín thở. Nương oai thần của Phật, tự nhiên có cung điện báu nhiệm mầu, tất cả cùng hướng về đó; trong khoảnh khắc đến tòa cao báu, cúi lạy chân Phật, đi quanh bậc Thánh ba vòng, rồi ai nấy về chỗ ngồi.
Lại nữa, ánh sáng và âm thanh ấy báo cho Phạm thiên (các vị trời ở cõi Sắc, cõi đã lìa dục vọng), Phạm Nhẫn thiên vương, Phạm Thân thiên vương, Phạm Mãn thiên vương, Phạm Độ Trước thiên vương, Đại Phạm thiên vương, trời Quang Diệu, trời Thiểu Quang, trời Vô Lượng Quang, trời Quang Âm, trời Tịnh Nghiêm, trời Thiểu Tịnh, trời Vô Lượng Tịnh, trời Nan Hoàn, trời Tịnh Thân, trời Dụng Quả, trời Vô Kiền, rồi đến trời Thiện Thí, trời Thiện Sở Thí, trời Nhất Thiện (?). Trong khoảnh khắc một cái chớp mắt, họ tụ đến tòa cao báu, cúi lạy dưới chân, đi quanh Phật bảy vòng, không ở trên mặt đất mà tự ngồi vào tòa của mình.
Lúc ấy Thế Tôn thấy đại chúng đều đã đến hội, liền có ánh thần quang tên là Hiển Hiện — là sức của các Bồ-tát (?) — từ giữa hai chân mày phát ra ánh sáng ấy, đi quanh các Bồ-tát bảy vòng rồi lặn vào đỉnh đầu các Bồ-tát. Khi ấy có Bồ-tát tên Thủ Tạng Hoa Chư Pháp Tự Tại gặp ánh sáng này, ngay lúc đó đạt được định ý Nhất Thiết Trang Nghiêm (thiền định làm trang nghiêm tất cả). Vừa nhập tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên nhất) xong, trên tòa cao báu tự nhiên vì Phật mà có tòa sư tử (tòa ngồi của Phật, ví Phật như sư tử chúa giữa muôn loài), cao tám mươi ức cai (cai: một con số cực lớn) trăm nghìn tầm (tầm: đơn vị đo chiều dài, khoảng một sải tay), chân tòa bằng báu nhiệm mầu, lan can bằng các thứ quý, áo đẹp trải lên trên, mọi thứ hoa rải lên trên, các báu vừa ý làm đồ trang sức.
Tất cả Bồ-tát thấy sự biến hóa ấy thì dứt hết mọi điều ham muốn (?). Ánh sáng ấy khiến cả hội chúng tự thấy ánh sáng của mình, làm vui lòng mọi chúng sinh, hiện ra điều tâm ý họ mong cầu, liền đó ai cũng hiểu rõ, không còn do dự. Khi ấy Bồ-tát Thủ Tạng Hoa Chư Pháp Tự Tại lại nhập tam-muội chánh thọ (thiền định đúng đắn) tên là Kiếp Thán Thí Chư Ác Thú (?), hóa riêng ra tòa sư tử lớn của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến), thong thả an ổn; rồi xuất tam-muội, cung kính, chắp mười ngón tay nói kệ (bài thơ tụng) khen Phật:
Ánh sáng của mặt trời, chỉ chiếu cõi thế tục thôi;
oai đức của Thiên Đế (vua trời Đế Thích), cùng tùy tùng vui ở cõi Đao-lợi (cõi trời Ba Mươi Ba, trên đỉnh núi Tu-di).
Vua Phạm thiên tôn quý, quyến luyến cõi trời Phạm;
còn oai hóa thánh của Phật, làm biến động các cõi như thế này.
Quán pháp tự do, tự nhiên như hư không;
như huyễn, như dã mã (ảo ảnh hơi nóng bốc trên đồng, trông tưởng là nước mà không thật), cũng như trăng dưới nước.
Mọi điều làm ra, tạo ra, đều không có chủ;
hiểu rõ chúng như dối gạt, thấy chúng sinh vốn thanh tịnh.
Tâm ham thích sắc (hình tướng vật chất), mà sắc ấy ở nơi đâu?
Tâm vốn là tự nhiên, những gì do đó mà có đều không thật.
Tất cả tuy thanh tịnh, điều này cũng như huyễn hóa;
đối với cái tự nhiên, thì hư dối có chỗ nào?
Có thể phân biệt được cái vốn trong sạch, giữ gìn tâm tươi sạch;
cảnh ấy thong dong mà đến, nơi đó không có trần dục (ham muốn thế tục làm nhơ tâm).
Những suy tưởng, những niệm nghĩ, tâm Ngài đã thoát khỏi cả;
nên thấy đủ mọi loại điều, đều do huyễn hóa làm ra.
Hư không vốn chẳng có gì, mà từ đất sinh ra;
hiển bày cõi đất nước, đủ thứ ngọc sáng châu báu.
Vừa rồi vì đấng Pháp vương (vua của giáo pháp, chỉ Phật), đã dựng lập tòa sư tử;
xin Ngài hãy ngồi tòa này, giáo hóa ức chúng sinh.
Dựng lên phướn lụa, lọng che, cờ lớn và các đồ trang sức;
những thứ này không từ đâu đến, cũng không đi đến đâu.
Nếu hiểu được các pháp, vốn không từ đâu mà đến,
thì có thể vì chúng sinh, hiện ra các biến hóa thù thắng.
Tiếng Phạm âm (giọng trong trẻo thanh tịnh như của Phạm thiên) của bậc Đại Thánh, diễn nói thật hay thay, khoái thay;
Ngài là ngọn đuốc lớn của đời, oai thần, đức độ vô cùng.
Vì thương xót chúng con, xin Ngài lên ngồi tòa cao,
giảng nói kinh điển, dứt sinh, già, bệnh, chết.
Những chúng sinh thanh tịnh, từ mười phương đến hội này,
mỗi vị theo thứ tự ngồi, muốn nghe nghĩa pháp từ bi.
Vốn do nhân duyên mà khởi lên, nguyện được hiểu tỏ trí tuệ này;
bậc Thánh ngồi tòa sư tử, thong thả tuyên bày giáo pháp.
Bấy giờ Thế Tôn thấy chí tính của Bồ-tát Thủ Tạng Hoa Chư Pháp Tự Tại thanh tịnh, liền ngồi lên tòa sư tử đại thanh tịnh pháp, tức thì giảng nói các hạnh của Bồ-tát và chỗ cần lập chí hướng tới. Lại có kinh điển tên là Vô Cái Môn (cửa không bị gì che lấp). Kinh ấy làm thanh tịnh đạo Bồ-tát và pháp lực của chư Phật; thành tựu thân báu và ngôi nhà của bậc thánh minh; đối với tất cả các pháp được tự tại; đi vào tổng trì (năng lực ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn giáo pháp) mà phân biệt giải nói; phân tích cửa vào của trí tuệ đại thần thông; đi vào bánh xe bất thoái chuyển (địa vị không còn lùi bước trên đường tu) vi diệu, không thể quay ngược; dẫn dắt tất cả các thừa (cỗ xe, tức phương tiện tu hành đưa đến giải thoát) của định ý; đi vào nhất thừa (một cỗ xe duy nhất đưa mọi người đến thành Phật) và pháp giới (toàn thể mọi cõi, mọi pháp) không hủy hoại.
Kinh ấy nói về cội nguồn và chỗ hướng về của tính và căn (căn cơ, năng lực tiếp nhận đạo) của chúng sinh; vì họ mà xướng dẫn, mở giải các pháp; phá các ma, đưa vào pháp thuận theo; dứt bỏ trần lao (phiền não làm nhơ bẩn và mỏi mệt tâm) và sáu mươi hai kiến (sáu mươi hai loại quan điểm sai lầm của các phái ngoại đạo thời bấy giờ); giáo hóa cho vào pháp nhu thuận (mềm mỏng thuận theo chân lý); khiến người ham dục, theo tà kiến, phá giới luật được vào trí tuệ không ngăn ngại; khuyến khích các cội đức, tiếp nhận khắp mọi người; tuyên bày trí tuệ phương tiện, khiến tất cả đều vào sự bình đẳng thánh của chư Phật; đều không bị che lấp, là cánh cửa không có chỗ chốn; các pháp được tuyên nói đều phân biệt đúng nghĩa, đi vào các pháp; không niệm cũng không phải không niệm, không ứng cũng không phải không ứng (?); giác ngộ mười hai nhân duyên (mười hai khâu nối tiếp nhau tạo thành vòng sinh tử, bắt đầu từ vô minh) sâu mầu.
Công đức của trí tuệ thánh lan đến cả cõi trời của ma; thân, lời nói và ý của Phật đều được trang nghiêm; chí hướng nghĩ tưởng và trí tuệ sáng suốt không thể bị che lấp; đi vào Thánh đế (chân lý cao quý) để giáo hóa hàng Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, cầu giải thoát cho riêng mình); hiểu tâm quy hướng về giới luật của hàng Duyên giác (người tự quán xét nhân duyên mà giác ngộ, không cần thầy dạy); đạt khắp mọi cảnh giới trí tuệ và giới luật của Bồ-tát; được tự tại đối với pháp ở mọi chỗ đi vào; tuyên bày công đức và danh xưng của Như Lai.
Khi Phật giảng nói pháp điển vô cùng như thế, lúc nói lời ấy, Ngài giáo hóa răn bảo về các đức của Bồ-tát; những nguyện chí thành của họ đều đã đầy đủ. Ngài thị hiện sự biến hóa cảm động của Như Lai, gỡ lưới nghi ngờ của các hội chúng, hàng phục mọi đạo trường của ma, làm sáng rõ nghĩa lời dạy của Như Lai, muốn cho bản nghiệp của Phật được đầy đủ. Vì thế Thế Tôn ngồi tòa sư tử tuyên nói Vô Cái Môn. Bấy giờ Bồ-tát Bảo Tràng nương ý thánh của Phật, nhập tam-muội chánh thọ Phật Trang Nghiêm, khiến khắp hội chúng đạt được sự trang nghiêm của Phật, dựng lập oai thần.
Khi ấy Bồ-tát Danh Văn Lực nương ý thánh của Phật, nhập tam-muội chánh thọ Hồng Liên Hoa (hoa sen đỏ), dựng lập hội chúng, khiến mọi thứ hoa đều thành hoa pháp, rồi đem các hoa ấy rải lên Thế Tôn và tất cả Bồ-tát. Thứ ba, Bồ-tát Hải Giác nương ý thánh của Phật, nhập tam-muội chánh thọ Chúng Hương Định (thiền định các thứ hương), khiến các lỗ chân lông đều phát ra hương chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý) vị nhiệm mầu. Thứ tư, Bồ-tát Minh Võng nương ý thánh của Phật, nhập tam-muội chánh thọ Quang Minh Định (thiền định ánh sáng), khiến mọi ánh sáng dựng lập hội chúng, ai cũng được yên ổn. Thứ năm, Bồ-tát Đại Ai Niệm nương ý thánh của Phật, nhập tam-muội chánh thọ Vô Huyễn Định (thiền định không chớp mắt), dựng lập hội chúng, khiến ai nấy ngước trông Như Lai, mắt không dám chớp.
Thứ sáu, Bồ-tát Ly Cấu Sát Vô Để nương ý thánh của Phật, nhập tam-muội chánh thọ Pháp Duyệt Định (thiền định vui trong pháp), dựng lập hội chúng, khiến ai cũng mến chánh pháp, ưa pháp, để chí nơi pháp, lấy niềm vui của pháp làm vui. Thứ bảy, Bồ-tát Biện Nghiêm nương ý thánh của Phật, nhập tam-muội chánh thọ Nguyện Tích Định (thiền định theo dấu vết của các nguyện), dựng lập hội chúng, khiến mọi người đều trừ bỏ hoạn nạn của năm cái (năm thứ che lấp tâm: tham dục, giận dữ, mê mờ buồn ngủ, xao động hối hận, nghi ngờ). Thứ tám, Bồ-tát Biến Chư Pháp Vương nương ý thánh của Phật, nhập tam-muội chánh thọ Vô Hốt Vong (không quên lãng), dựng lập hội chúng, khiến ai nấy để chí nơi Phật đạo, mến hạnh của Như Lai. Thứ chín, Bồ-tát Tâm Dũng nương ý thánh của Phật dựng lập hội chúng, khiến hàng phục các ma và kẻ thù hại bên ngoài, không ai không theo sự giáo hóa.
Thứ mười, Bồ-tát Hàng Chư Ma nương ý thánh của Phật, nhập tam-muội chánh thọ Hủy Ma Tràng (phá đạo trường của ma). Vừa nhập tam-muội xong, ngay lúc đó tất cả ma trong tam thiên đại thiên thế giới, số đến trăm ức, cùng binh lính của ma, rất nhanh, rất nhanh, mỗi kẻ bỗng biến mất khỏi cung điện mình, đến tòa cao báu, đứng trước Phật, cúi lạy dưới chân, đi quanh Thế Tôn vô số vòng không đếm được, dâng những vật lạ quý cúng dường bậc Đại Thánh; cung kính sợ sệt, một lòng chắp tay, khuyến thỉnh bậc Thiên Sư (thầy của cả trời và người, chỉ Phật) tuyên nói kinh điển: "Cúi mong Ngài đúng lúc giáo hóa, thuyết dạy. Thân chúng con hôm nay là do oai thần của Bồ-tát Hàng Ma dựng lập, nên đến khuyến thỉnh. Thưa Thiên Trung Thiên (trời trong các trời, danh hiệu tôn xưng Phật), chúng con sẽ buông bỏ những việc làm của ma, không quấy rối chúng sinh nữa. Nay vì pháp mà chúng con đến đây. Vậy xin bậc Đại Thánh xét chí hướng của chúng con."
Bấy giờ Thế Tôn xét tâm niệm của ma, khen rằng: "Lành thay, lành thay! Các nhân giả (lời gọi tôn trọng: các ông, những người có lòng nhân), bọn các ông lại có thể buông bỏ việc ma, khuyến thỉnh Như Lai nói kinh pháp. Do nhân duyên ấy, thân các ông sẽ được quả báo, đều sẽ vượt qua mọi nghiệp của ma. Vì sao vậy? Như căn nhà tối tăm suốt trăm nghìn năm, một ngọn đèn đưa vào liền tan hết bóng tối. Cũng vậy, người ta trong trăm nghìn kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) khởi lên dục vọng tối tăm của trần lao, mà nhờ sức chuyển biến của một tâm thiện làm gốc, liền tiêu diệt mọi hoạn nạn không còn sót. Ví như người ta có cung của mặt trời, điện của mặt trăng, hay một viên ngọc báu lớn, mỗi thứ đều phát ra ánh sáng tiêu trừ tối tăm. Cũng vậy, người ta một lòng với cội lành, xét kỹ việc tu hành, nghĩ nhớ mà thuận theo, thì đều trừ hết mọi tối tăm của vô minh (sự không sáng suốt, không thấy được sự thật), cùng nạn khổ của sáu mươi hai kiến và chín mươi sáu đường (chín mươi sáu phái ngoại đạo). Vì thế, hôm nay các nhân giả đến yết kiến Như Lai lại còn khuyến thỉnh; nhờ cội đức này, dần dần trừ bỏ mọi tối tăm ngu si không trí tuệ, sẽ được cánh cửa pháp dẫn đường vô cùng."
Kinh Đại Ai, hết quyển thứ nhất
Kinh Đại Ai, quyển thứ hai
Đời Tây Tấn, Tam tạng (vị tăng thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) người nước Nguyệt Chi là Trúc Pháp Hộ dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video