Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (bộ kinh lớn, rộng khắp, nói về Phật và cảnh giới trang nghiêm như được kết bằng muôn hoa), quyển thứ ba mươi bảy. Phẩm "Bảo Vương Như Lai Tánh Khởi" (phẩm nói về việc Như Lai, bậc vua báu, hiện khởi từ bản tánh chân thật; Như Lai là danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý như thật), phẩm thứ ba mươi hai, phần bốn.
Phật tử (con Phật, tiếng gọi người tu theo Phật)! Thế nào là Bồ-tát ma-ha-tát (bậc tu hành lớn, phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) biết và thấy đại bát-niết-bàn của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai; Ứng Cúng là bậc xứng đáng nhận sự cúng dường của trời người; Đẳng Chánh Giác là bậc giác ngộ chân chánh, trọn vẹn; còn đại bát-niết-bàn là sự diệt độ lớn, tức việc Phật thị hiện qua đời, đi vào niết-bàn là cảnh giới dứt hết phiền não và sinh tử)?
Vị Bồ-tát ma-ha-tát này, nếu muốn biết và thấy đại bát-niết-bàn của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác, thì phải biết như thế này: như như (chân như, tức thực tướng vốn như thế, không đổi của mọi sự vật) nhập bát-niết-bàn ra sao, thì đại bát-niết-bàn của Như Lai cũng như vậy. Như thực tế (bờ mé chân thật, tận cùng của sự thật), như pháp giới (toàn thể mọi sự vật, mọi cõi, xét theo bản tánh chân thật của chúng), như hư không giới (cõi hư không), như thực tánh (bản tánh chân thật), như bờ mé lìa tham dục, như bờ mé không có hình tướng, như bờ mé của tánh "ta", như bờ mé của bản tánh mọi sự vật, như bờ mé chân thật mà nhập bát-niết-bàn ra sao, thì đại bát-niết-bàn của Như Lai cũng như vậy. Vì sao? Vì niết-bàn không phải là thứ có sinh có diệt. Nếu một thứ đã không sinh, thì nên biết nó không diệt, đi mà không đến nơi nào cả.
Phật tử! Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác không vì các Bồ-tát mà giảng nói, bày ra niết-bàn rốt ráo của Như Lai. Vì sao? Vì muốn cho các Bồ-tát, trong một niệm (một khoảnh khắc ý nghĩ cực ngắn), thấy khắp tất cả chư Phật ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) đều hiện ra trước mặt, làm hiện ra sắc thân vi diệu của tất cả Như Lai, mà cũng không khởi ý tưởng "hai" hay "không hai". Vì sao? Vì Bồ-tát ma-ha-tát đã xa lìa mọi ý tưởng, không còn vướng mắc.
Phật tử! Chỉ vì Như Lai muốn chúng sinh vui mừng nên mới xuất hiện ở đời; muốn chúng sinh buồn thương, cảm động, mến tiếc nên mới thị hiện (bày ra cho thấy) niết-bàn. Thật ra Như Lai không có ra đời, cũng không có niết-bàn. Vì sao? Vì Như Lai thường còn mãi như pháp giới. Vì giáo hóa chúng sinh mà Ngài thị hiện niết-bàn.
Phật tử! Giả sử có mặt trời mọc lên soi sáng thế gian, tròn đầy, sáng trong, rộng ngang bằng pháp giới; trong mọi đồ đựng nước trong ở tất cả thế giới, bóng mặt trời không chỗ nào không hiện. Mặt trời không hề nghĩ: "Ta có thể hiện bóng khắp trong mọi chỗ nước trong." Phật tử! Lúc ấy nếu có một đồ đựng nước bị vỡ, bóng mặt trời không hiện ra trong đó. Ý ông thế nào? Bóng ấy không hiện, có phải là lỗi của mặt trời chăng? Đáp: Không phải. Vì đồ đựng nước bị vỡ nên bóng mặt trời không hiện.
Phật tử! Trí tuệ của Như Lai là mặt trời trong sạch tròn đầy, trong một niệm xuất hiện, có thể soi sáng tất cả thế giới, tất cả pháp giới, tất cả chúng sinh, trừ sạch nhơ đục; trong những đồ đựng nước là tâm trong sạch thì bóng ấy không đâu không hiện, luôn ở ngay trước mặt. Chỉ có những chúng sinh tâm đục, như đồ đựng nước bị vỡ, thì không thấy bóng hình pháp thân (thân chân thật của Phật, đồng với chân lý, không sinh không diệt) của Như Lai. Có những người phải thấy niết-bàn mới được độ, vì thế Như Lai hiện bát-niết-bàn. Thật ra Như Lai không sinh không diệt, vĩnh viễn không có diệt độ.
Phật tử! Ví như ngọn lửa lớn, ở trong tất cả thế giới làm công việc của lửa, đốt cỏ cây không gì không cháy hết. Có lúc lửa ấy lan đến những thành ấp, làng xóm không có cỏ cây thì tự nhiên tắt. Ý ông thế nào? Lửa trong tất cả thế gian đều tắt hết chăng? Đáp: Không phải. Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy: ở khắp mọi thế giới làm Phật sự (công việc giáo hóa, cứu độ của Phật); hoặc ở một cõi Phật (thế giới do một vị Phật giáo hóa) việc giáo hóa độ thoát đã trọn thì thị hiện niết-bàn. Ý ông thế nào? Như Lai ở tất cả thế giới đều diệt độ hết chăng? Đáp: Không phải. Phật tử! Đó là Bồ-tát ma-ha-tát biết và thấy đại bát-niết-bàn của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.
Lại nữa, Phật tử! Ví như nhà ảo thuật lớn khéo biết thuật huyễn hóa, an trụ trong thuật ấy, ở tất cả thành ấp, làng xóm và kinh đô của các đại vương trong tam thiên đại thiên thế giới (một thế giới rất lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ như cõi này), hiện khắp thân huyễn, giữ gìn thân huyễn ấy, thọ mạng không cùng. Khi ấy, nhà ảo thuật này ở thành ấp, làng xóm, kinh đô nào mà việc đã xong thì bỏ thân huyễn ở đó. Ý ông thế nào? Thân huyễn trong tam thiên đại thiên thế giới đều bị bỏ, mất hết chăng? Đáp: Không phải. Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác cũng như vậy: khéo biết thuật huyễn của trí tuệ lớn, có đầy đủ trí tuệ phương tiện khéo léo, ở khắp mọi pháp giới đều có thể hiện thân huyễn của Như Lai, thường còn như pháp giới, rốt ráo như hư không; tùy theo các cõi Phật, nơi nào việc giáo hóa độ thoát đã trọn thì thị hiện niết-bàn. Nên biết, không phải vì đã thị hiện niết-bàn ở một cõi Phật mà Như Lai rốt ráo vĩnh viễn diệt độ. Phật tử! Đó là Bồ-tát ma-ha-tát biết và thấy đại bát-niết-bàn của Như Lai.
Lại nữa, Phật tử! Khi Như Lai thị hiện bát-niết-bàn, trước hết Ngài vào tam-muội Bất Động (tam-muội: trạng thái tâm định tĩnh, chuyên nhất, sâu lắng; Bất Động là không lay động). Vào tam-muội rồi, nơi mỗi một thân đều phóng ra vô lượng ức nghìn na-do-tha (đơn vị số cực lớn) luồng ánh sáng lớn; mỗi luồng ánh sáng đều tuôn ra vô lượng a-tăng-kỳ (số nhiều đến không thể đếm) hoa sen báu vi diệu; mỗi hoa sen đều có nhiều không thể nói, không thể nói hết nhụy hoa báu vi diệu; mỗi nhụy hoa đều có tòa sư tử báu (tòa ngồi của Phật, ví Phật như sư tử là chúa các loài thú); trên mỗi tòa đều có một Như Lai ngồi kiết-già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi). Những thân Như Lai hiện ra lúc ấy đều nhiều bằng số tất cả chúng sinh, công đức đầy đủ, tướng hảo trang nghiêm (thân Phật đẹp đẽ với ba mươi hai tướng tốt lớn và tám mươi vẻ đẹp nhỏ), làm trọn bản nguyện (lời nguyện gốc phát ra từ khi mới tu). Khi ấy, chúng sinh nào căn lành (gốc rễ điều thiện) đã chín muồi, thấy thân Như Lai thì tâm đều được điều phục (thuần hóa, khiến hết ngang bướng), vâng nhận sự giáo hóa về đạo. Thân Như Lai ấy an trụ rốt ráo, cho đến tận cùng đời vị lai, tùy theo mọi chúng sinh đáng được giáo hóa mà chưa từng lỡ thời. Thân Như Lai ấy không có nơi chốn, chẳng phải thật cũng chẳng phải hư. Như Lai chỉ vì muốn làm trọn các đại nguyện trong quá khứ, muốn cho chúng sinh nuôi lớn các căn lành, nên ứng hiện thân ấy, thường còn không diệt. Phật tử! Đó là Bồ-tát ma-ha-tát biết và thấy đại bát-niết-bàn của Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác.
Lại nữa, Phật tử! Vị Bồ-tát ma-ha-tát này biết và thấy niết-bàn của Như Lai là vô lượng vô biên, trùm khắp pháp giới, không bị ngăn ngại, không sinh không diệt, trong sạch như hư không, an trụ nơi thực tế; tùy theo chỗ thích hợp mà thị hiện; được bản nguyện giữ gìn, không bỏ tất cả chúng sinh, tất cả cõi Phật, tất cả các pháp. Bấy giờ Bồ-tát Phổ Hiền muốn nói rõ lại ý nghĩa này, bèn nói kệ (bài thơ tụng) rằng:
Ví như mặt trời tròn đầy, rộng ngang bằng khắp pháp giới,
Bóng hiện trong mọi chỗ nước, chỉ trừ những đồ chứa đã vỡ.
Đấng Tối Thắng (bậc hơn hết, chỉ Phật) cũng như vậy, hiện khắp trong mọi cõi đời;
Chúng sinh không có lòng tin, cho rằng Phật vào niết-bàn.
Ví như ngọn lửa hừng hực, thiêu đốt hết thảy mọi vật,
Đến làng không có cỏ cây, lửa ấy tự nhiên tắt đi.
Đấng Tối Thắng cũng như vậy, đầy khắp trong cả pháp giới,
Làm trọn các việc của Phật, rồi thị hiện vào niết-bàn.
Ví như nhà ảo thuật lớn, hiện ra vô lượng thân hình;
Như Lai cũng lại như vậy, hiện khắp hết thảy các thân,
Làm trọn các việc của Phật, rồi thị hiện bát-niết-bàn;
Tùy người đáng được giáo hóa, mà hiện ra như thế đó.
Đấng Tối Thắng có tam-muội, tên gọi là Không Lay Động;
Làm trọn việc Phật xong rồi, sau mới vào định (trạng thái tâm định tĩnh) này.
Trong một niệm hiện vô số Phật, lại phóng ánh sáng vô lượng;
Trong ánh sáng vô lượng hoa, trong hoa có vô lượng Phật.
Vô lượng thân Đấng Tối Thắng, tràn đầy khắp các pháp giới;
Những ai tích chứa công đức, không ai là không được thấy.
Pháp thân trong sạch Thiện Thệ (bậc Khéo Đi, đi đến giải thoát một cách trọn vẹn, danh hiệu của Phật), rộng ngang vô lượng pháp giới;
Thọ mạng trang nghiêm trong sạch, tất cả đều được đầy đủ.
Như bản tánh vốn không sinh, Như Lai ra đời cũng vậy;
Như bản tánh vốn không sinh, niết-bàn cũng lại như thế.
Đều lìa hẳn đường lời nói, không thể đem ra ví dụ;
Bậc Trời trong các cõi trời (danh hiệu tôn xưng Phật) khó ai hơn, đầy đủ hết thảy công đức.
Phật tử! Thế nào là Bồ-tát ma-ha-tát biết và thấy những căn lành đã gieo trồng nhờ được thấy, được nghe, cung kính, cúng dường nơi Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác? Vị Bồ-tát ma-ha-tát này biết và thấy rằng căn lành gieo trồng nhờ thấy, nghe, cung kính, cúng dường nơi Như Lai đều không uổng phí, công đức không cùng tận, lìa mọi ái luyến, rốt ráo giải thoát; quả báo không uổng, làm đầy đủ các nguyện; ở trong mọi pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) không thể nào cạn hết, mà lại có thể thuận theo trí tuệ vô vi (cái không do tạo tác, không sinh không diệt), làm khởi lên trí tuệ của chư Phật, cho đến tận cùng đời vị lai, đầy đủ tất cả các địa vị của Như Lai.
Phật tử! Ví như một người đàn ông ăn một chút kim cương, rốt cuộc không tiêu được, nó phải đi xuyên qua thân, xuống đến tận đáy tầng kim cương luân (tầng đất kim cương ở đáy sâu nhất nâng đỡ thế giới) rồi mới dừng. Vì sao? Vì kim cương ấy không thể tiêu được. Cũng vậy, Phật tử, gieo chút ít căn lành nơi Như Lai thì có thể phá hết mọi phiền não hữu vi, cho đến đạt rốt ráo trí tuệ niết-bàn của Như Lai rồi mới dừng. Vì sao? Vì căn lành gieo nơi Như Lai không thể nào hết được.
Phật tử! Ví như một đống cỏ khô lớn bằng núi Tu-di (núi chúa ở giữa thế giới theo quan niệm Phật giáo, cao lớn vô cùng), nếu có người cầm một đốm lửa nhỏ như hạt cải ném vào, cũng có thể đốt sạch. Vì sao? Vì tánh của lửa là có thể đốt cháy. Phật tử! Gieo chút ít căn lành nơi Như Lai cũng như vậy, có thể đốt sạch mọi phiền não, không còn sót lại, rốt ráo đến niết-bàn. Vì sao? Vì căn lành gieo nơi Như Lai có tánh rốt ráo.
Phật tử! Ví như trong núi Tuyết (dãy Hy-mã-lạp-sơn) có cây vua thuốc lớn tên là Thiện Hiện. Ai thấy được thì mắt được trong sạch; ai nghe được thì tai được trong sạch; ai ngửi được hương thì mũi được trong sạch; ai nếm được vị thì lưỡi được trong sạch; ai chạm vào thì thân được trong sạch; nếu lấy đất nơi chỗ ấy thì có thể trừ hết vô lượng bệnh, được yên ổn vui vẻ.
Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác là vua thuốc vô thượng (cao nhất, không gì hơn) cũng như vậy, luôn dùng mọi hạnh phương tiện để làm lợi ích cho chúng sinh. Ai được thấy sắc thân (thân có hình tướng) của Như Lai thì mắt được trong sạch. Ai được nghe danh hiệu Như Lai thì tai được trong sạch. Ai được ngửi hương giới (hương thơm của giới đức, tức đức hạnh giữ gìn giới luật) của Như Lai thì mũi được trong sạch. Ai được nếm vị pháp (vị ngọt của giáo pháp) của Như Lai thì lưỡi được trong sạch, được tướng lưỡi rộng dài, trong sạch, bền chắc như kim cương, có thể nói ra mọi thứ tiếng. Ai được chạm ánh sáng của Như Lai thì người ấy liền được sắc thân trong sạch, rốt ráo đạt được pháp thân vô thượng. Ai nhớ nghĩ đến Như Lai thì được tam-muội niệm Phật (trạng thái định tâm chuyên nhất nhớ nghĩ về Phật), chánh niệm (sự nhớ nghĩ, tỉnh giác đúng đắn) không tán loạn. Ai đến được nơi có kinh sách, hay tháp miếu của Như Lai mà lễ bái cúng dường, thì những chúng sinh ấy đầy đủ căn lành, dứt sạch nỗi khổ phiền não, được niềm vui của bậc hiền thánh.
Phật tử! Cho đến cả những chúng sinh không tin, có tà kiến (thấy biết sai lầm), nếu được thấy, nghe Phật, thì căn lành mà họ gieo trồng qua sự thấy nghe ấy cũng không uổng quả báo, cho đến rốt ráo được niết-bàn, dứt hết mọi điều ác và các gốc bất thiện, đầy đủ căn lành.
Phật tử! Căn lành gieo trồng nhờ thấy, nghe, cúng dường, cung kính nơi Như Lai không thể nói hết, không thể đem ví dụ. Vì sao? Vì Như Lai không thể nghĩ bàn, vượt ngoài mọi suy nghĩ. Chỉ là tùy theo chỗ thích hợp mà Phật đặt ra ví dụ. Phật tử! Đó là Bồ-tát ma-ha-tát biết và thấy những căn lành gieo trồng nhờ thấy, nghe, cung kính, cúng dường nơi Như Lai.
Bấy giờ các vị Bồ-tát ma-ha-tát thưa với Bồ-tát Phổ Hiền rằng: "Phật tử! Kinh này nên gọi tên là gì? Phải vâng giữ thế nào?" — "Phật tử! Kinh này tên là: Kho tàng pháp kín nhiệm của tất cả chư Phật; là điều mà tất cả thế gian không thể nghĩ bàn; được Như Lai ấn chứng; là ánh sáng của trí tuệ lớn; mở bày, hiển lộ dòng giống Như Lai; nuôi lớn công đức của tất cả Bồ-tát; tất cả thế gian không thể phá hoại; thuận theo cảnh giới của tất cả Như Lai; khiến tất cả chúng sinh đều được trong sạch; phân tích, giảng nói giáo pháp rốt ráo của Phật.
Phật tử! Kinh điển như thế này chỉ vì những vị Bồ-tát ma-ha-tát cưỡi cỗ xe không thể nghĩ bàn (thừa: cỗ xe, ví cho giáo pháp chở người đến giác ngộ), một lòng chuyên cầu bồ-đề (sự giác ngộ), mà phân tích giảng giải, không vì người khác. Vì sao? Vì kinh này không đến tay mọi chúng sinh, chỉ trừ Bồ-tát.
Phật tử! Ví như bảy món báu của Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị khắp thiên hạ bằng chánh pháp, có bánh xe báu tự đi trước dẫn đường); nhờ những báu ấy mà vua thi hành phép tắc của Chuyển luân vương. Bảy báu của thánh vương không ai đủ sức nắm giữ, chỉ trừ vị thái tử do hoàng hậu chính sinh ra, có đầy đủ tướng của thánh vương. Phật tử! Nếu vua Chuyển luân không có người thái tử đủ mọi đức ấy, thì sau khi vua mất, các báu ấy tự nhiên tan mất.
Phật tử! Kinh này cũng như vậy, không đến tay mọi chúng sinh, chỉ trừ con thật của Như Lai là vua pháp, sinh ra từ nhà dòng giống của các Như Lai, đã gieo các căn lành mang tướng của Như Lai. Nếu không có những người con thật của Phật như thế, thì kinh này sẽ mất. Vì sao? Vì tất cả Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) và Duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không đi giáo hóa người khác) còn không được nghe kinh này, huống chi là thọ trì (nhận lấy và giữ gìn, thực hành), chép viết, giảng giải; điều ấy không thể có. Chỉ trừ Bồ-tát ma-ha-tát mới có thể tự mình tụng đọc, giữ gìn, chép viết kinh này.
Phật tử! Vì thế, Bồ-tát ma-ha-tát nghe kinh này thì vui mừng, cung kính, đội lên đầu mà thọ trì. Vì sao? Vì Bồ-tát ma-ha-tát tin vui kinh này thì chỉ cần dùng chút ít phương tiện cũng chắc chắn đạt được bồ-đề vô thượng.
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát dù trải qua vô lượng ức na-do-tha kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực dài) tu sáu ba-la-mật (sáu hạnh tu đưa người sang bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), tu tập các căn lành thuộc đạo phẩm (các phép tu trợ giúp đi đến giác ngộ), mà chưa nghe kinh này, hoặc dù có nghe nhưng không tin, không thọ trì, không thuận theo, thì những vị ấy vẫn chỉ là Bồ-tát trên danh nghĩa, không phải sinh ra từ nhà dòng giống Như Lai.
Phật tử! Nếu Bồ-tát ma-ha-tát được nghe kinh này, nghe rồi tin theo, thọ trì, thuận theo, thì nên biết những vị ấy là con thật của Phật, sinh ra từ nhà Phật, thuận theo cảnh giới của tất cả Như Lai, đầy đủ chánh pháp (giáo pháp chân chánh) của tất cả Bồ-tát, an trụ trong cảnh giới của nhất thiết chủng trí (trí của Phật, biết rõ tất cả mọi sự vật đến từng chi tiết), xa lìa mọi pháp của thế gian, làm phát sinh và nuôi lớn những hạnh Như Lai đã làm, đến được bờ bên kia của mọi pháp Bồ-tát, đối với chánh pháp tự tại của Như Lai thì lòng không ngờ vực, rốt ráo an trụ nơi địa vị không cần thầy, đi sâu vào cảnh giới của tất cả Như Lai.
Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát nghe kinh này rồi, nên phát ý bình đẳng, thực hành tâm vô lượng, xa lìa mọi ý tưởng hư dối, rốt ráo giữ tâm ngay thẳng, đối diện chánh niệm nhớ nghĩ tất cả Như Lai, tu tập sự bình đẳng trong sạch như hư không, phân biệt quán sát mọi hạnh nghiệp của Bồ-tát ngang bằng pháp giới, đầy đủ thành tựu nhất thiết trí trí (trí tuệ của bậc biết tất cả, tức trí của Phật), xa lìa mọi nhơ đục của thế gian, phát tâm trong sạch, tràn khắp tất cả thế giới mười phương, đi sâu vào mọi pháp môn (cửa ngõ của giáo pháp, cách tu) của Bồ-tát, bình đẳng quán sát chư Phật ba đời, đầy đủ căn lành, công đức, trí tuệ; đi sâu vào tất cả các pháp ấy mà không có chỗ nào để vào; không nghĩ đến một pháp, không nghĩ đến hai pháp, đều bình đẳng quán sát vô lượng các pháp. Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát thành tựu những công đức như thế, chỉ dùng chút ít phương tiện đã được trí tuệ không cần thầy." Bấy giờ Bồ-tát Phổ Hiền muốn nói rõ lại ý nghĩa này, bèn nói kệ rằng:
Nếu ai thấy, nghe Như Lai, cung kính và đem cúng dường,
Những căn lành đã gieo trồng, vô lượng, không thể cân đo;
Ở trong mọi pháp hữu vi, không cách nào làm cạn hết,
Lặng dứt mọi điều phiền não, lìa khổ được vào niết-bàn.
Ví như có một người kia, nuốt vào một chút kim cương,
Rốt cuộc không thể tiêu được, xuyên xuống tận tầng kim cương.
Cũng vậy, nơi đấng Mười Lực (Phật, bậc có mười năng lực trí tuệ đặc biệt), phước thấy, nghe và cúng dường,
Được đầy đủ trí kim cương, phiền não dứt sạch không còn.
Ví như đống cỏ khô chất cao, lớn bằng ngọn núi Tu-di,
Ném vào lửa bằng hạt cải, đốt cháy sạch không còn sót.
Cũng vậy, nơi đấng Thiện Thệ, nếu gieo chút ít công đức,
Đốt sạch hết mọi phiền não, đi thẳng đến chốn niết-bàn.
Ví như ở trong núi Tuyết, có cây vua thuốc rất lớn,
Thấy, nghe, ngửi, nếm hay chạm, đều trừ sạch mọi tai ương.
Đấng Mười Lực cũng như vậy, nếu có ai được thấy nghe,
Tu tập công đức thù thắng, rốt ráo thành tựu bồ-đề.
Bấy giờ, ở mười phương, những thế giới nhiều bằng số bụi nhỏ của trăm nghìn ức na-do-tha cõi Phật nhiều không thể nói, không thể nói hết, đều chấn động theo sáu cách: phía đông trồi lên thì phía tây lún xuống, phía tây trồi lên thì phía đông lún xuống, phía nam trồi lên thì phía bắc lún xuống, phía bắc trồi lên thì phía nam lún xuống, ngoài rìa trồi lên thì ở giữa lún xuống, ở giữa trồi lên thì ngoài rìa lún xuống; lại có mười tám tướng chấn động, đó là: lay động, lay động khắp nơi, lay động khắp nơi đồng đều; nổi dậy, nổi dậy khắp nơi, nổi dậy khắp nơi đồng đều; bừng tỉnh (?), bừng tỉnh khắp nơi, bừng tỉnh khắp nơi đồng đều; rung chuyển, rung chuyển khắp nơi, rung chuyển khắp nơi đồng đều; gầm vang, gầm vang khắp nơi, gầm vang khắp nơi đồng đều; vọt lên, vọt lên khắp nơi, vọt lên khắp nơi đồng đều.
Lúc ấy, nhờ sức thần của Phật, và vì lẽ pháp vốn như vậy, trời mưa xuống những đám mây hoa, đẹp hơn hoa của các cõi trời; mưa xuống những đám mây áo báu, mây lọng, mây cờ tràng (cờ hình ống dựng trên cột), mây cờ phướn (cờ dài treo rủ), mây hương, mây hương xoa, mây tràng hoa, mây đồ trang sức, mây các thứ báu, mây lời Bồ-tát khen ngợi, mây thân Bồ-tát, mây Tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ chân chánh, trọn vẹn), khiến khắp các thế giới không thể nghĩ bàn đều được trong sạch; mưa xuống những đám mây âm thanh vi diệu của Như Lai, tràn đầy vô lượng vô biên pháp giới. Như ở bốn thiên hạ này (bốn châu lục quanh núi Tu-di, tức một thế giới nhỏ như cõi của chúng ta), nhờ sức thần của Phật, khiến các Bồ-tát đều rất vui mừng, thì tất cả mười phương cũng đều như vậy.
Bấy giờ ở mười phương, ở ngoài số thế giới nhiều bằng số bụi nhỏ của tám mươi lần trăm nghìn ức na-do-tha cõi Phật không thể nói hết, mỗi phương đều có những Như Lai nhiều bằng số bụi nhỏ của tám mươi lần trăm nghìn ức na-do-tha thế giới không thể nói hết, đều hiện thân ra, như ở gần đối mặt, cùng mang danh hiệu là Phổ Hiền. Hiện ra rồi, các Ngài đều nói thế này: "Hay thay, hay thay! Phật tử! Ông đã có thể nương sức thần của Phật, thuận theo pháp sâu xa, giảng giải chánh pháp không thể nghĩ bàn về sự hiện khởi từ bản tánh của Như Lai. Phật tử! Chúng tôi, các vị Phật, cũng nói pháp này; tất cả chư Phật và các Bồ-tát ở mười phương cũng đều như vậy. Khi nói kinh này, có những Bồ-tát nhiều bằng số bụi nhỏ của trăm nghìn cõi Phật đạt được mọi sự sáng suốt và mọi tam-muội của Bồ-tát, được thọ ký nhất sinh (được Phật báo trước rằng chỉ còn một đời nữa) sẽ thành A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn vẹn của Phật). Có những chúng sinh nhiều bằng số bụi nhỏ của một cõi Phật phát tâm bồ-đề (phát nguyện cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh); chúng tôi đều thọ ký cho họ rằng ở đời vị lai sẽ thành Phật đạo, tất cả cùng một danh hiệu, hiệu là Phật Thắng Cảnh Giới. Vì thế, chúng tôi vì khắp các Bồ-tát đời vị lai mà giữ gìn kinh này, khiến kinh còn lâu dài ở đời. Như những chúng sinh được độ ở bốn thiên hạ này, thì những chúng sinh được độ ở tất cả thế giới trong mười phương, nhiều vô lượng a-tăng-kỳ, không thể nghĩ bàn, không thể cân, không thể lường, không thể nói, rộng bằng pháp giới và hư không giới, cũng đều như vậy. Đó là nhờ sức bản nguyện của Phật Lô-xá-na (vị Phật chủ của kinh Hoa Nghiêm, tên có nghĩa là Ánh Sáng Chiếu Khắp), vì lẽ pháp vốn như vậy, nhờ sức căn lành, vì trí tuệ không cùng tận của Như Lai, vì Như Lai không lỡ thời, vì tùy theo chỗ thích hợp mà giáo hóa Bồ-tát, vì thực hành rộng khắp hạnh Bồ-tát Phổ Hiền, vì thị hiện nhất thiết chủng trí."
Bấy giờ ở mười phương, ở ngoài số thế giới nhiều bằng số bụi nhỏ của mười lần trăm nghìn ức na-do-tha cõi Phật không thể nói hết, mỗi phương đều có những Bồ-tát nhiều bằng số bụi nhỏ của mười lần trăm nghìn ức na-do-tha cõi Phật không thể nói hết, đi đến cõi này, tràn đầy khắp pháp giới, hiện ra vẻ trang nghiêm lớn lao vi diệu của Bồ-tát, phóng ra lưới ánh sáng lớn, làm chấn động tất cả thế giới, phá tan mọi cung điện của các ma, trừ sạch mọi tai nạn của các đường ác, soi sáng công đức của tất cả Như Lai, khen ngợi chánh pháp của tất cả Như Lai, mưa xuống khắp nơi vô lượng vô biên mây mưa cúng dường, hiện ra vô lượng thân khác nhau, cho thấy thân mình là đồ chứa của vô lượng pháp môn của chư Phật. Khi ấy các Bồ-tát đó nương sức thần của Phật, đều nói thế này: "Hay thay, hay thay! Phật tử! Ông đã có thể nói pháp không thể phá hoại này của Như Lai. Phật tử! Tất cả chúng tôi đều tên là Phổ Hiền, ở nơi Như Lai Phổ Thắng tại thế giới Phổ Quang Minh, tu phạm hạnh (hạnh sống trong sạch, giữ giới thanh tịnh) một cách trong sạch. Ở nơi các Phật ấy cũng nói kinh này, cũng với những câu chữ như thế, ý vị như thế, hạnh như thế, hình tướng như thế. Phật tử! Chúng tôi nương sức thần của Phật, và vì lẽ pháp vốn như vậy, từ thế giới kia đến cõi này để làm chứng cho ông. Tất cả thế giới trong mười phương, cùng khắp pháp giới và hư không giới, cũng đều như vậy."
Bấy giờ Bồ-tát Phổ Hiền nương sức thần của Phật, quán sát tất cả các chúng Bồ-tát; vì muốn nói rõ lại chánh pháp về sự hiện khởi từ bản tánh của Như Lai, muốn nói về vô lượng công đức của Như Lai, muốn làm rõ chánh pháp của Như Lai không thể bị phá hoại, muốn làm sinh ra ánh sáng pháp của vô lượng trí tuệ nơi tất cả Bồ-tát, muốn nói về tất cả Phật pháp đầy đủ, muốn quán sát tâm của mọi loài chúng sinh, muốn tùy theo chỗ thích hợp mà giáo hóa không lỡ thời, muốn phân tích tất cả chánh pháp vô lượng vô biên của Bồ-tát, muốn hiển bày sự trang nghiêm biến hóa tự tại của tất cả Như Lai, muốn làm rõ thân của tất cả Như Lai là một, không khác, muốn làm sinh ra vô lượng hạnh gốc của tất cả Bồ-tát, bèn nói kệ rằng:
Tất cả các đấng Như Lai, đã thành tựu oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ trang nghiêm, đáng kính),
Cả đời thảy đều khen ngợi, không có gì để ví sánh.
Vì làm lợi ích chúng sinh, khiến cho tất cả hiểu ra,
Lấy điều chẳng phải ví dụ làm ví dụ, hiển bày nghĩa lý chân thật.
Pháp kín nhiệm như thế này, vô lượng kiếp khó được nghe;
Người tinh tấn, có trí tuệ, mới được nghe kho tàng Như Lai.
Nếu có ai nghe kinh này, vui mừng và lòng cung kính,
Những người ấy trong quá khứ, đã cúng dường vô lượng Phật.
Nên biết rằng người như thế, chư thiên (các vị trời) luôn luôn khen ngợi;
Tất cả các đấng Thiện Thệ, thu nhận và luôn che chở.
Tất cả các đấng Thiện Thệ, trên đời hơn cả thế gian;
Với hội chúng vui mừng của Đấng Tối Thắng, kinh này là kho tàng bên trong,
Có thể làm sinh ra vô lượng, tất cả con đường trắng sạch (con đường thiện lành, trong sạch).
Vì thế hãy lìa buông lung, một lòng thường vâng giữ kinh.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video