Thiên 57 — Phẩm 33 – Lìa thế gian (phần 2)

 Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm Kinh (kinh Hoa Nghiêm: bộ kinh lớn của Phật giáo Đại thừa, nói về cảnh giới rộng lớn, trang nghiêm như hoa của Phật), quyển thứ ba mươi tám. Phẩm (chương) Ly Thế Gian (Lìa bỏ thế gian), thứ ba mươi ba, phần hai.

 Này Phật tử (con của Phật, lời gọi các vị Bồ-tát trong pháp hội)! Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát nguyện cầu giác ngộ để cứu độ mọi loài; Ma-ha-tát: bậc lớn, chỉ các Bồ-tát có địa vị cao) có mười cách nói về tam thế (ba đời: quá khứ, vị lai, hiện tại). Mười cách ấy là gì? Đó là: ở đời quá khứ nói về đời quá khứ; ở đời quá khứ nói về đời vị lai; ở đời quá khứ nói về đời hiện tại; ở đời vị lai nói về đời quá khứ; ở đời vị lai nói về đời hiện tại; ở đời vị lai nói về sự không cùng tận; ở đời hiện tại nói về đời vị lai; ở đời hiện tại nói về đời quá khứ; ở đời hiện tại nói về sự bình đẳng; ở đời hiện tại nói rằng ba đời chính là một niệm (một khoảnh khắc ý nghĩ cực ngắn). Này Phật tử! Đó là mười cách nói về ba đời của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nhờ mười cách nói về ba đời này mà có thể nói khắp tất cả ba đời.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười cách đi vào thế gian ba đời. Mười cách ấy là gì? Đó là: đi vào thế gian; đi vào ngữ ngôn đạo (con đường của lời nói, tức phạm vi mà ngôn ngữ diễn đạt được); đi vào tánh (bản chất vốn có của sự vật); đi vào thi thiết (sự đặt để, gán định, lập ra tên gọi và khái niệm cho sự vật); đi vào tưởng (sự nhận biết hình tướng, tạo ra khái niệm trong tâm); đi vào danh tự (tên gọi); đi vào ngôn ngữ; đi vào sự không cùng tận; đi vào ly dục (lìa bỏ ham muốn); đi vào tịch diệt (sự lặng yên, dứt hết phiền não). Này Phật tử! Đó là mười cách đi vào thế gian ba đời của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nhờ mười cách này mà có thể đi vào khắp tất cả thế gian ba đời.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười việc làm mà rời bỏ lo buồn phiền muộn, lòng không chán nản, không hối tiếc. Mười việc ấy là gì? Đó là: cúng dường (dâng lễ vật, phụng sự để tỏ lòng tôn kính) tất cả chư Phật mà rời bỏ lo buồn phiền muộn, lòng không chán, không hối; gần gũi tất cả thiện tri thức (bậc thầy, bạn lành dẫn dắt mình trên đường tu) mà rời bỏ lo buồn phiền muộn, lòng không chán, không hối; chuyên tâm cầu tất cả các pháp (giáo lý, chân lý Phật dạy) mà rời bỏ lo buồn phiền muộn, lòng không chán, không hối; thường nghe chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật) mà rời bỏ lo buồn phiền muộn, lòng không chán, không hối; thường giảng nói chánh pháp mà rời bỏ lo buồn phiền muộn, lòng không chán, không hối; giáo hóa điều phục (dạy bảo, cảm hóa và uốn nắn cho thuần thục) tất cả chúng sinh mà rời bỏ lo buồn phiền muộn, lòng không chán, không hối; khiến tất cả chúng sinh an trụ (ở yên vững chắc) nơi Phật đạo (con đường dẫn đến thành Phật) mà rời bỏ lo buồn phiền muộn, lòng không chán, không hối; trong từng thế giới một, thực hành hạnh Bồ-tát nhiều đến bất khả thuyết bất khả thuyết (nhiều đến mức không thể nói hết, một con số cực lớn trong kinh Phật) mà rời bỏ lo buồn phiền muộn, lòng không chán, không hối; đi khắp tất cả thế giới giáo hóa chúng sinh mà rời bỏ lo buồn phiền muộn, lòng không chán, không hối; làm nảy sinh tất cả Phật pháp mà rời bỏ lo buồn phiền muộn, lòng không chán, không hối. Này Phật tử! Đó là mười việc rời bỏ lo buồn phiền muộn, lòng không chán, không hối của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được trí tuệ cao tột không gì hơn của Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân như mà đến), mãi mãi lìa sự chán nản và hối tiếc.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười thứ trí không thể phá hoại. Mười thứ ấy là gì? Đó là: trí biết chúng sinh không thể phá hoại; trí biết các căn (căn cơ: năng lực, tư chất tiếp nhận giáo pháp của mỗi người) không thể phá hoại; trí biết thọ sinh (sự nhận lấy thân mới khi tái sinh) không thể phá hoại; trí biết thế giới không thể phá hoại; trí biết pháp giới (toàn thể mọi sự vật, mọi hiện tượng trong vũ trụ) không thể phá hoại; trí biết Phật không thể phá hoại; trí biết Pháp (giáo pháp) không thể phá hoại; trí biết Tăng (đoàn thể người xuất gia tu hành) không thể phá hoại; trí biết ba đời không thể phá hoại; trí biết tất cả con đường của lời nói không thể phá hoại. Này Phật tử! Đó là mười thứ trí không thể phá hoại của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi trí này thì được trí không thể phá hoại cao tột của Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười thứ đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn mọi điều đã nghe, đã biết mà không quên mất). Mười thứ ấy là gì? Đó là: đà-la-ni nghe mà giữ được, vì không quên tất cả các pháp; đà-la-ni giữ chánh pháp, vì dùng phương tiện (cách thức khéo léo, linh hoạt để đạt mục đích hoặc để giáo hóa) khéo léo phân biệt tất cả các pháp đúng như thật; đà-la-ni không sinh tất cả các pháp, vì giác ngộ rằng tất cả các pháp không có tự tánh (bản chất riêng tự có, độc lập, không đổi); đà-la-ni ánh sáng của pháp, vì soi khắp các Phật pháp không thể nghĩ bàn; đà-la-ni tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú lắng yên vào một chỗ), vì ở chỗ tất cả chư Phật hiện tại nghe pháp mà không rối loạn; đà-la-ni âm thanh tròn đầy, vì hiểu thấu đến tận cùng các pháp ngôn ngữ không thể nghĩ bàn; đà-la-ni ba đời, vì phân biệt giảng nói các pháp không thể nghĩ bàn của chư Phật ba đời; đà-la-ni đủ loại biện tài (tài ăn nói, biện luận lưu loát), vì phân biệt giải nói các Phật pháp không lường không bờ; đà-la-ni làm sinh ra cái tai không chướng ngại, vì các pháp do chư Phật nhiều không thể nói hết giảng dạy đều nghe được cả; đà-la-ni giữ tất cả Phật pháp, vì an trụ nơi thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có) và vô úy (sự không sợ hãi, tự tin hoàn toàn khi thuyết pháp giữa đại chúng) của Như Lai. Này Phật tử! Đó là mười thứ đà-la-ni của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn được pháp này thì nên siêng năng tu học.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát biết phân biệt mà giảng nói về mười loại Phật. Mười loại ấy là gì? Đó là: Chánh giác Phật (Phật thành tựu sự giác ngộ chân chánh); Nguyện Phật (Phật hiện ra từ đại nguyện); Nghiệp báo Phật (Phật là quả báo của các hạnh nghiệp đã tu); Trụ trì Phật (Phật gìn giữ, lưu lại cho đời sau); Hóa Phật (Phật do thần lực biến hiện ra); Pháp giới Phật (Phật có mặt khắp pháp giới); Tâm Phật (Phật nơi tâm); Tam-muội Phật (Phật trong thiền định); Tánh Phật (Phật nơi bản tánh); Như ý Phật (Phật hiện ra theo ý muốn của chúng sinh). Này Phật tử! Đó là mười loại Phật mà Bồ-tát Ma-ha-tát biết phân biệt giảng nói.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười cách phát tâm Phổ Hiền (Phổ Hiền: tên một vị đại Bồ-tát, tiêu biểu cho hạnh nguyện rộng lớn khắp mọi nơi; tâm Phổ Hiền là tâm theo hạnh nguyện ấy). Mười cách ấy là gì? Đó là: phát tâm đại từ (lòng thương lớn, muốn đem niềm vui đến cho người), vì cứu giúp che chở tất cả chúng sinh; phát tâm đại bi (lòng xót thương lớn, muốn cứu người khỏi khổ), vì chịu thay tất cả chúng sinh mọi nỗi khổ đau độc hại; phát tâm lấy bố thí làm đầu, vì buông bỏ hết mọi thứ mình có; phát tâm lấy chánh niệm (ý nghĩ chân chính, luôn tỉnh giác) về nhất thiết trí (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật) làm đầu, vì ưa cầu tất cả Phật pháp; phát tâm trang nghiêm (tô điểm cho đẹp đẽ, uy nghi) bằng công đức (phúc đức và đức hạnh có được nhờ tu hành), vì học theo các hạnh của tất cả Bồ-tát; phát tâm kim cang (tâm cứng chắc như kim cương, không gì phá nổi), vì trong mọi lần thọ sinh đều không quên mất; phát tâm như biển lớn, vì tất cả các pháp trong sạch trắng tinh đều chảy vào; phát tâm như núi chúa Tu-di (ngọn núi lớn nhất ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo, tượng trưng cho sự vững vàng), vì mọi lời phỉ báng, lời nói cay đắng đều nhẫn chịu được; phát tâm an ổn, vì ban cho tất cả chúng sinh sự không sợ hãi; phát tâm Bát-nhã ba-la-mật rốt ráo đến bờ bên kia (Bát-nhã: trí tuệ thấu suốt chân lý; ba-la-mật: "đến bờ bên kia", tức pháp tu hoàn hảo đưa người vượt qua biển khổ đến giải thoát), vì khéo phân biệt rằng tất cả các pháp đều không có thực thể. Này Phật tử! Đó là mười cách phát tâm Phổ Hiền của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi tâm này thì chỉ với chút ít phương tiện cũng đầy đủ trí phương tiện khéo léo của Phổ Hiền.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười pháp hạnh nguyện Phổ Hiền. Mười pháp ấy là gì? Đó là: suốt các kiếp (kiếp: đơn vị thời gian cực kỳ dài trong vũ trụ quan Phật giáo) vị lai thực hành hạnh Bồ-tát — là pháp hạnh nguyện Phổ Hiền; cung kính cúng dường tất cả chư Phật vị lai — là pháp hạnh nguyện Phổ Hiền; đặt tất cả chúng sinh vào hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền — là pháp hạnh nguyện Phổ Hiền; gom góp tất cả thiện căn (căn lành: những việc lành đã làm, như gốc rễ sinh ra quả tốt) — là pháp hạnh nguyện Phổ Hiền; đi vào tất cả các ba-la-mật — là pháp hạnh nguyện Phổ Hiền; làm tròn đầy hạnh nguyện của tất cả Bồ-tát — là pháp hạnh nguyện Phổ Hiền; trang nghiêm tất cả thế giới — là pháp hạnh nguyện Phổ Hiền; sinh về chỗ của tất cả chư Phật — là pháp hạnh nguyện Phổ Hiền; dùng phương tiện khéo léo cầu tất cả các pháp — là pháp hạnh nguyện Phổ Hiền; ở tất cả cõi Phật (thế giới do một đức Phật giáo hóa) trong mười phương (bốn phương, bốn hướng giữa, phương trên và phương dưới, tức khắp mọi nơi) thành tựu Bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn) cao tột — là pháp hạnh nguyện Phổ Hiền. Này Phật tử! Đó là mười pháp hạnh nguyện Phổ Hiền của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tu hạnh nguyện này thì mau chóng đầy đủ hạnh nguyện Phổ Hiền.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười cách khởi lòng đại bi thường quán sát chúng sinh. Mười cách ấy là gì? Đó là: thấy chúng sinh không có chỗ nương tựa mà khởi lòng đại bi; thấy chúng sinh chạy theo đường tà mà khởi lòng đại bi; thấy chúng sinh nghèo nàn, không có căn lành mà khởi lòng đại bi; thấy chúng sinh ngủ mê mãi trong sinh tử (vòng chết đi sống lại không dứt) mà khởi lòng đại bi; thấy chúng sinh làm những việc bất thiện mà khởi lòng đại bi; thấy chúng sinh bị dây trói của ham muốn trói buộc mà khởi lòng đại bi; thấy chúng sinh ở trong biển sinh tử mà khởi lòng đại bi; thấy chúng sinh bệnh nặng lâu dài từ xa xưa mà khởi lòng đại bi; thấy chúng sinh không ham muốn các pháp lành mà khởi lòng đại bi; thấy chúng sinh đánh mất các Phật pháp mà khởi lòng đại bi. Này Phật tử! Đó là mười cách khởi lòng đại bi thường quán sát chúng sinh của Bồ-tát Ma-ha-tát.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện thúc đẩy) phát tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ hoàn toàn để cứu độ chúng sinh). Mười nhân duyên ấy là gì? Đó là: để giáo hóa, làm cho tất cả chúng sinh được thành thục mà phát tâm Bồ-đề; để trừ diệt nỗi khổ của tất cả chúng sinh mà phát tâm Bồ-đề; để ban cho tất cả chúng sinh đủ thứ an vui mà phát tâm Bồ-đề; để trừ diệt sự ngu tối của tất cả chúng sinh mà phát tâm Bồ-đề; để ban cho tất cả chúng sinh trí tuệ của Phật mà phát tâm Bồ-đề; để cung kính cúng dường tất cả chư Phật mà phát tâm Bồ-đề; để làm theo lời dạy của Như Lai khiến Phật vui lòng mà phát tâm Bồ-đề; vì thấy sắc thân (thân có hình tướng) với tướng hảo (các tướng tốt và vẻ đẹp đặc biệt trên thân Phật) của Phật mà phát tâm Bồ-đề; để đi vào trí tuệ của tất cả chư Phật mà phát tâm Bồ-đề; để hiển bày năng lực và sự không sợ hãi của Phật mà phát tâm Bồ-đề. Này Phật tử! Đó là mười nhân duyên phát tâm Bồ-đề của Bồ-tát Ma-ha-tát.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm Bồ-đề thì nên cung kính, cúng dường, gần gũi thiện tri thức. Vì sao vậy? Vì muốn mau giác ngộ nhất thiết trí. Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi cung kính, cúng dường, gần gũi thiện tri thức thì khởi mười thứ tâm. Mười thứ ấy là gì? Đó là: đối với thiện tri thức, khởi tâm hầu hạ phục vụ, tâm không trái nghịch, tâm thuận theo, tâm vui mừng, tâm không cầu lợi, tâm một lòng chuyên nhất, tâm cùng chung căn lành, tâm cùng chung nguyện, tâm xem như Như Lai, tâm cùng làm tròn đầy các hạnh. Này Phật tử! Đó là mười thứ tâm mà Bồ-tát Ma-ha-tát khởi lên đối với thiện tri thức.

 Này Phật tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát phát mười thứ tâm như vậy thì được mười điều thanh tịnh (trong sạch). Mười điều ấy là gì? Đó là: tâm ngay thẳng thanh tịnh, vì rốt cuộc không mất; sắc thân thanh tịnh, vì tùy theo những ai cần được giáo hóa mà không ai không thấy; âm thanh tròn đầy thanh tịnh, vì thấu suốt tất cả các pháp ngôn ngữ; biện tài thanh tịnh, vì dùng phương tiện khéo léo nói các Phật pháp không thể nghĩ bàn; trí tuệ thanh tịnh, vì trừ diệt tất cả bóng tối ngu si; sự thọ sinh thanh tịnh, vì đầy đủ năng lực tự tại (làm chủ, không bị ràng buộc) của Bồ-tát; quyến thuộc (những người thân cận, đồ chúng đi theo mình) thanh tịnh, vì thành tựu các căn lành của những chúng sinh cùng tu hạnh trong quá khứ; quả báo (kết quả nhận lại do việc làm trước đây) thanh tịnh, vì trừ diệt tất cả nghiệp chướng (những trở ngại do việc ác đã làm gây ra); các nguyện thanh tịnh, vì giống với tất cả Bồ-tát; các hạnh thanh tịnh, vì thấu đến tận cùng hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền. Này Phật tử! Đó là mười điều thanh tịnh của Bồ-tát Ma-ha-tát.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười ba-la-mật. Mười thứ ấy là gì? Đó là: Đàn ba-la-mật (bố thí hoàn hảo), vì buông bỏ tất cả những gì mình có; Thi ba-la-mật (giữ giới hoàn hảo), vì giữ giới thanh tịnh như Phật; Sằn-đề ba-la-mật (nhẫn nhục hoàn hảo), vì đầy đủ sự nhẫn của Phật; Tinh tấn ba-la-mật (siêng năng hoàn hảo), vì trong mọi lúc không thoái lui; Thiền ba-la-mật (thiền định hoàn hảo), vì chánh niệm không tán loạn; Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ thấu suốt chân lý hoàn hảo), vì thấy tất cả các pháp đều là như như (chân như: đúng như thật tướng vốn là, không thêm không bớt); Trí ba-la-mật (trí biết rõ mọi sự sai biệt hoàn hảo), vì vào sâu năng lực của Phật; Nguyện ba-la-mật (đại nguyện hoàn hảo), vì hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền được tròn đầy; Thần lực ba-la-mật (sức thần thông hoàn hảo), vì thị hiện (hiện ra cho thấy) tất cả sức thần thông; Pháp ba-la-mật (giáo pháp hoàn hảo), vì thu nhận gồm giữ tất cả các pháp. Này Phật tử! Đó là mười ba-la-mật của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được Trí ba-la-mật rốt ráo cao tột của Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười điều thuận theo mà hay biết. Mười điều ấy là gì? Đó là: thuận theo mà biết tất cả thế giới; thuận theo mà biết tất cả chúng sinh là không thể nghĩ bàn; thuận theo mà biết tất cả các pháp chẳng phải một cũng chẳng phải khác; thuận theo mà biết tất cả pháp giới; thuận theo mà biết tất cả hư không giới (cõi hư không, khoảng không gian vô tận); thuận theo mà biết tất cả thế giới đi vào đời quá khứ; thuận theo mà biết tất cả thế giới đi vào đời vị lai; thuận theo mà biết tất cả thế giới đi vào đời hiện tại; thuận theo mà biết tất cả Như Lai trong một niệm đầy đủ hạnh nguyện; thuận theo mà biết chư Phật ba đời đều cùng một hạnh. Này Phật tử! Đó là mười điều thuận theo mà hay biết của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được tự tại đối với tất cả các pháp, soi chiếu khắp nơi, tùy ý làm tròn các nguyện, trong một niệm giác ngộ đạo cao tột, tất cả Phật pháp đều hiện ra trước mắt.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười thứ trí quyết định (trí biết chắc chắn, không chút ngờ vực). Mười thứ ấy là gì? Đó là: biết chắc chắn tất cả các pháp trong một niệm; biết chắc chắn tất cả các pháp bằng trí không chướng ngại; biết chắc chắn tâm và các hoạt động của tâm (tâm sở: những tác dụng tâm lý đi kèm với tâm) của tất cả chúng sinh; biết chắc chắn tất cả chúng sinh đều cùng một gốc (?); biết chắc chắn phiền não (những tâm trạng xấu làm khổ não, như tham, giận, si mê) và tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại của phiền não huân tập lâu đời) cùng các hành vi của tất cả chúng sinh; biết chắc chắn sự vận hành của các sử (phiền não sai khiến tâm) trong tâm của tất cả chúng sinh; biết chắc chắn những hành vi thiện và bất thiện của tất cả chúng sinh; biết chắc chắn hạnh nguyện của tất cả Bồ-tát; biết chắc chắn thần lực tự tại, sự biến hóa và sự gìn giữ; biết chắc chắn tất cả Như Lai thành tựu thập lực. Này Phật tử! Đó là mười thứ trí quyết định của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được phương tiện khéo léo tuyệt diệu đối với tất cả các pháp.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười năng lực. Mười thứ ấy là gì? Đó là: năng lực vào sâu tất cả các pháp; năng lực hiểu tất cả các pháp như sự biến hóa; năng lực hiểu tất cả các pháp như trò ảo thuật; năng lực khiến tất cả các pháp đi vào Phật pháp; năng lực không nhiễm trước (không dính mắc, không bám víu) đối với tất cả các pháp; năng lực chuyên cầu tất cả các pháp lành tốt đẹp; năng lực một lòng cung kính cúng dường tất cả thiện tri thức; năng lực khiến tất cả căn lành rốt ráo đạt được trí cao tột; năng lực với lòng sâu xa tin hiểu tất cả Phật pháp mà không phỉ báng; năng lực rốt ráo không thoái lui tâm cầu nhất thiết trí. Này Phật tử! Đó là mười năng lực của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi năng lực này thì có thể đầy đủ thập lực cao tột của Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười điều bình đẳng. Mười điều ấy là gì? Đó là: tất cả chúng sinh bình đẳng; tất cả các pháp bình đẳng; tất cả cõi Phật bình đẳng; tất cả Phật thừa (cỗ xe đưa đến quả Phật, tức con đường tu thành Phật) bình đẳng; tất cả căn lành bình đẳng; tất cả Bồ-đề bình đẳng; tất cả nguyện bình đẳng; tất cả ba-la-mật bình đẳng; tất cả hạnh bình đẳng; tất cả Phật bình đẳng. Này Phật tử! Đó là mười điều bình đẳng của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát trụ nơi sự bình đẳng này thì đầy đủ sự bình đẳng cao tột của tất cả chư Phật.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười câu Phật pháp phương tiện. Mười câu ấy là gì? Đó là: câu Phật pháp phương tiện bằng lời nói giảng tất cả các pháp; tất cả các pháp như trò ảo thuật; tất cả các pháp như tia chớp; tất cả các pháp đều duyên khởi (do nhiều nhân duyên hợp lại mà sinh ra, không tự có); tất cả các pháp là nghiệp thanh tịnh; tất cả các pháp là văn tự; tất cả các pháp là thật tế (chỗ chân thật tột cùng của sự vật); tất cả các pháp là vô tướng (không có hình tướng cố định); tất cả các pháp là nghĩa chân thật; tất cả các pháp là pháp giới. Này Phật tử! Đó là mười câu Phật pháp phương tiện của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được nhất thiết trí với phương tiện cao tột.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười cách thuyết pháp. Mười cách ấy là gì? Đó là: nói pháp rất sâu xa; nói pháp thù thắng (vượt trội) vi diệu; nói pháp với đủ loại trang nghiêm; nói pháp nhất thiết trí; nói pháp thuận theo các ba-la-mật; nói pháp làm sinh ra năng lực của Như Lai; phân biệt nói pháp ba đời; nói pháp của Bồ-tát không thoái lui; nói pháp khen ngợi công đức của tất cả chư Phật; nói pháp về hạnh của tất cả Bồ-tát, sự bình đẳng của tất cả chư Phật và cảnh giới (phạm vi, lĩnh vực hiểu biết và hoạt động) của tất cả Như Lai. Này Phật tử! Đó là mười cách thuyết pháp của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát trụ nơi cách thuyết pháp này thì được sự thuyết pháp cao tột của Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười điều thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn không để mất). Mười điều ấy là gì? Đó là: thọ trì tất cả công đức của căn lành; thọ trì tất cả các pháp do Phật nói; thọ trì tất cả các thí dụ; thọ trì tất cả các pháp môn (cửa ngõ vào đạo, tức các phương pháp, giáo lý tu hành) phương tiện; thọ trì tất cả các môn đà-la-ni làm sinh ra (các pháp); thọ trì tất cả các pháp trừ nghi hoặc; thọ trì tất cả các pháp đầy đủ của Bồ-tát; thọ trì pháp môn tam-muội bình đẳng do tất cả Như Lai nói; thọ trì tất cả các pháp môn soi chiếu khắp nơi; thọ trì sức thần thông tự tại của tất cả chư Phật. Này Phật tử! Đó là mười điều thọ trì của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được pháp gìn giữ trí tuệ cao tột của Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười thứ biện tài. Mười thứ ấy là gì? Đó là: biện tài không chấp lấy tất cả các pháp một cách sai lầm hư dối; biện tài không có chỗ hành (không vướng vào việc làm) đối với tất cả các pháp; biện tài không bám chấp đối với tất cả các pháp; biện tài thấy tất cả các pháp đều không, không có gì; biện tài không bị bóng tối che lấp đối với tất cả các pháp; biện tài được Phật gia trì (ban sức che chở, nâng đỡ) đối với tất cả các pháp; biện tài tự mình giác ngộ tất cả các pháp không nhờ người khác; biện tài dùng phương tiện khéo léo nói tất cả các pháp bằng cú thân, vị thân (cú thân: tập hợp các câu; vị thân: tập hợp các chữ, nghĩa — tức các phương tiện ngôn ngữ để diễn đạt pháp); biện tài nói về chúng sinh trong tất cả các pháp; biện tài lấy tâm bình đẳng quán sát tất cả chúng sinh khiến họ vui mừng. Này Phật tử! Đó là mười thứ biện tài của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi biện tài này thì được biện tài phương tiện khéo léo cao tột của Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười pháp thù thắng. Mười pháp ấy là gì? Đó là: pháp thù thắng làm thành thục tất cả chúng sinh; pháp thù thắng soi khắp tất cả các pháp; pháp thù thắng tu tập tất cả căn lành và tất cả các hạnh; pháp thù thắng trí tuệ Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu hành vì lợi ích của tất cả chúng sinh, hướng đến quả Phật); pháp thù thắng đầy đủ giới thanh tịnh không bám chấp; pháp thù thắng đem tất cả căn lành hồi hướng (hướng công đức về một mục đích) về Bồ-đề; pháp thù thắng siêng tu tinh tấn không thoái lui; pháp thù thắng hàng phục tất cả các ma (những thế lực phá hoại sự tu hành, ngăn cản người ta đến giác ngộ); pháp thù thắng phát tâm Bồ-đề tự tại đi khắp nơi; pháp thù thắng tùy thời ứng hóa (tùy hoàn cảnh mà hiện thân giáo hóa) hiện thành Bồ-đề. Này Phật tử! Đó là mười pháp thù thắng của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được pháp thù thắng trí tuệ lớn cao tột của Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười điều không bám chấp. Mười điều ấy là gì? Đó là: không bám chấp nơi tất cả thế giới; không bám chấp nơi tất cả chúng sinh; không bám chấp nơi tất cả các pháp; không bám chấp nơi tất cả việc làm; không bám chấp nơi tất cả căn lành; không bám chấp nơi tất cả chỗ sinh ra; không bám chấp nơi tất cả nguyện; không bám chấp nơi tất cả hạnh; không bám chấp nơi tất cả Bồ-tát; không bám chấp nơi tất cả Phật. Này Phật tử! Đó là mười điều không bám chấp của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì có thể mau chuyển hóa tất cả mọi tưởng, được trí thanh tịnh cao tột không bám chấp.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười tâm bình đẳng. Mười tâm ấy là gì? Đó là: tâm bình đẳng nuôi lớn tất cả công đức; tâm bình đẳng đối với tất cả các pháp ngôn ngữ; tâm bình đẳng đối với tất cả chúng sinh; tâm bình đẳng đối với nghiệp báo (quả báo do hành động gây ra) của tất cả chúng sinh; tâm bình đẳng đi vào tất cả các pháp; tâm bình đẳng đối với tất cả cõi Phật dù sạch hay nhơ; tâm bình đẳng đối với tánh của tất cả chúng sinh dù tốt hay xấu; tâm bình đẳng không lựa chọn đối với tất cả các hạnh; tâm bình đẳng đi vào năng lực và sự không sợ hãi của tất cả Như Lai; tâm bình đẳng đi vào trí tuệ của tất cả Như Lai. Này Phật tử! Đó là mười tâm bình đẳng của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi tâm này thì được tâm bình đẳng cao tột của Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười cách làm sinh ra trí tuệ. Mười cách ấy là gì? Đó là: đi vào tánh của tất cả chúng sinh mà sinh ra trí tuệ; đi vào tất cả cõi Phật, thấy chẳng phải một chẳng phải khác, mà sinh ra trí tuệ; đi vào mà phân biệt lưới thế giới khắp mười phương mà sinh ra trí tuệ; đi vào tất cả các thế giới ngửa, úp, lật, nghiêng v.v. mà sinh ra trí tuệ; dùng phương tiện khéo léo đi vào tất cả các pháp, thấy chẳng phải một chẳng phải khác, mà sinh ra trí tuệ; đi vào tất cả đủ loại thân khác nhau mà sinh ra trí tuệ; đi vào tất cả lưới mê lầm điên đảo (thấy sai lệch, ngược với sự thật) của thế gian mà đều không bám chấp, mà sinh ra trí tuệ; đi vào chỗ rốt ráo của tất cả các pháp là Nhất thừa (một cỗ xe duy nhất, tức con đường duy nhất đưa tất cả đến quả Phật) mà sinh ra trí tuệ; đi vào sức thần thông tự tại khắp tất cả pháp giới mà sinh ra trí tuệ; đi vào chủng tánh (dòng giống, hạt giống) Phật của tất cả chúng sinh trong ba đời thường không dứt mất mà sinh ra trí tuệ. Này Phật tử! Đó là mười cách làm sinh ra trí tuệ của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được kho tàng pháp không cùng tận.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười sự biến hóa. Mười sự ấy là gì? Đó là: biến hóa chúng sinh; biến hóa thân; biến hóa cõi Phật; biến hóa sự cúng dường; biến hóa âm thanh; biến hóa hạnh nguyện; biến hóa điều phục và làm thành thục chúng sinh; biến hóa Bồ-đề; biến hóa sự thuyết pháp; biến hóa sự gìn giữ. Này Phật tử! Đó là mười sự biến hóa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được tất cả các pháp biến hóa cao tột.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười sự gia trì (sức nâng đỡ, gìn giữ). Mười sự ấy là gì? Đó là: Phật gia trì; Pháp gia trì; chúng sinh gia trì; nghiệp gia trì; nguyện gia trì; hạnh gia trì; cảnh giới gia trì; gia trì vi diệu; gia trì tốt lành; trí gia trì. Này Phật tử! Đó là mười sự gia trì của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi sự gia trì này thì đối với tất cả các pháp được sự gia trì tự tại.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười điều mong cầu lớn lao chân chính. Mười điều ấy là gì? Đó là:

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Suốt đời vị lai, tất cả chư Phật ra đời, ta sẽ thuận theo, vâng làm, khiến tất cả đều vui lòng" — được sự mong cầu lớn lao chân chính. "Tất cả các đấng Như Lai, Ứng cúng (bậc đáng được trời người cúng dường), Đẳng chánh giác (bậc giác ngộ chân chính, ngang bằng khắp cả) ấy, ta sẽ đem sự cung kính cúng dường cao tột mà cúng dường" — được sự mong cầu lớn lao chân chính. "Cung kính cúng dường các đức Phật ấy rồi, chắc chắn các Ngài sẽ dạy cho ta đầy đủ chánh pháp; nghe chánh pháp rồi, những công đức sinh ra từ tất cả các địa (các bậc, các giai đoạn tu chứng) của Bồ-tát ba đời, khiến ta đều được cả" — được sự mong cầu lớn lao chân chính.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Ta sẽ tu hạnh Bồ-tát trong số kiếp bất khả thuyết bất khả thuyết, thường không rời Phật và các Bồ-tát" — được sự mong cầu lớn lao chân chính.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Ta sẽ hướng thẳng đến Bồ-đề, lìa mọi nỗi sợ hãi, tức là: sợ không sống nổi, sợ mang tiếng xấu, sợ chết, sợ đọa ác đạo (các đường xấu ác như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), sợ đứng trước đại chúng. Những nỗi sợ như vậy ta sẽ xa lìa, dứt bặt, trừ diệt; tất cả các ma và ngoại đạo (những học thuyết, tôn giáo ngoài Phật pháp, ở đây chỉ những kẻ chống phá chánh pháp) không thể phá hoại ta" — được sự mong cầu lớn lao chân chính.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Khiến tất cả chúng sinh rốt ráo thành tựu Bồ-đề cao tột, an trụ nơi Bồ-đề. Khi họ thành Bồ-đề rồi, ta sẽ ở chỗ các vị Phật ấy, trọn đời tu hạnh Bồ-tát, cung kính cúng dường các đức Như Lai ấy. Sau khi các đức Như Lai ấy diệt độ (nhập Niết-bàn, tức qua đời và hoàn toàn giải thoát), ta sẽ thu lấy hết xá-lợi (phần di cốt còn lại sau khi thiêu thân Phật) dựng vô số tháp để cúng dường, thọ trì và giữ gìn Phật pháp của các Ngài" — được sự mong cầu lớn lao chân chính.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Khiến tất cả thế giới trong mười phương đều được trang nghiêm bằng sự trang nghiêm cao tột, bình đẳng, thanh tịnh, được gìn giữ và sinh khởi, với thần lực tự tại làm cho chấn động theo sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất, là điềm lành khi Phật thuyết pháp hoặc có việc lớn)" — được sự mong cầu lớn lao chân chính.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Khiến tất cả chúng sinh đều trừ hết nghi hoặc, tâm ngay thẳng thanh tịnh, trừ diệt phiền não, đóng hẳn cửa ác đạo, mở cửa thiện thú (các cõi lành như cõi người, cõi trời), thành tựu ánh sáng trí tuệ soi tan bóng tối ngu si, hàng phục các ma, đặt chúng sinh vào chỗ an ổn" — được sự mong cầu lớn lao chân chính.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Trong vô lượng vô số kiếp, Như Lai khó gặp, chánh pháp khó nghe, ví như hoa ưu-đàm-bát (loài hoa tương truyền rất lâu mới nở một lần, ví cho điều cực kỳ hiếm gặp). Ta muốn thấy Phật, nghe nhận chánh pháp thì vừa khởi niệm liền được thấy, được nghe; ở chỗ các đức Phật ấy, tâm ngay thẳng thanh tịnh, lìa mọi sự dua nịnh quanh co, bỏ những thói giả dối như trò ảo thuật, thường thấy chư Phật, một lòng cung kính" — được sự mong cầu lớn lao chân chính.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Ta sẽ đánh trống pháp lớn (ví việc thuyết pháp vang dội, thức tỉnh mọi người), mưa pháp cam lộ (cam lộ: nước ngọt mát của cõi trời, ví giáo pháp làm tắt lửa phiền não, đem lại sự sống bất tử), làm việc bố thí pháp lớn, rống tiếng sư tử lớn thanh tịnh không sợ hãi (ví lời thuyết pháp hùng hồn, chân lý không ai bác bỏ được), làm tròn đại nguyện, an trụ nơi pháp giới; trong vô lượng vô số kiếp thường vì chúng sinh giảng nói chánh pháp, an trụ nơi đại bi, các nghiệp thân, miệng, ý (việc làm bằng thân, lời nói và ý nghĩ) chưa từng mỏi mệt chán nản" — được sự mong cầu lớn lao chân chính.

 Này Phật tử! Đó là mười điều mong cầu lớn lao chân chính của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được sự mong cầu lớn lao chân chính của trí tuệ cao tột.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười cách vào sâu Phật pháp. Mười cách ấy là gì? Đó là: tất cả thế giới đi vào đời quá khứ — đó là cách thứ nhất vào sâu Phật pháp. Tất cả thế giới đi vào đời vị lai — đó là cách thứ hai vào sâu Phật pháp. Tất cả thế giới đi vào đời hiện tại: tất cả số lượng thế giới, sự vận hành của thế giới, lời nói về thế giới, sự thanh tịnh của thế giới, trí về thế giới đều đi vào đời hiện tại — đó là cách thứ ba vào sâu Phật pháp. Tất cả thế giới đều được phân biệt mà đi vào tất cả thế giới — đó là cách thứ tư vào sâu Phật pháp. Phân biệt mà đi vào nghiệp báo của tất cả chúng sinh — đó là cách thứ năm vào sâu Phật pháp. Phân biệt mà đi vào hạnh của tất cả Bồ-tát — đó là cách thứ sáu vào sâu Phật pháp. Biết theo thứ lớp tất cả Như Lai trong quá khứ — đó là cách thứ bảy vào sâu Phật pháp. Biết theo thứ lớp tất cả chư Phật vị lai ra đời — đó là cách thứ tám vào sâu Phật pháp. Biết hết tất cả cõi Phật trong mười phương thế giới hiện tại, Phật và quyến thuộc thuyết pháp giáo hóa chúng sinh nhiều bằng pháp giới, hư không giới — đó là cách thứ chín vào sâu Phật pháp. Biết pháp thế gian; biết pháp của Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, cầu giải thoát cho riêng mình), Duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không cần thầy chỉ dạy) và Bồ-tát; biết pháp của Như Lai. Đối với các pháp ấy, chẳng phải một chẳng phải khác mà vẫn nói là một, là khác; các pháp ấy đều đi vào pháp giới, vì không có chỗ nào để đi vào; nói đúng theo tướng của pháp mà không nhiễm trước — đó là cách thứ mười vào sâu Phật pháp. Này Phật tử! Đó là mười cách vào sâu Phật pháp của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì có thể vào sâu trí tuệ thâm sâu của A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ chân chính, trọn vẹn, cao tột không gì hơn, tức quả vị Phật).

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười chỗ nương tựa; Bồ-tát nương vào đó mà thực hành hạnh Bồ-tát. Mười chỗ ấy là gì? Đó là: nương vào thiện tri thức mà thực hành hạnh Bồ-tát; nương vào tất cả căn lành mà thực hành hạnh Bồ-tát; nương vào cõi Phật thanh tịnh mà thực hành hạnh Bồ-tát; nương vào việc không bỏ tất cả chúng sinh mà thực hành hạnh Bồ-tát; nương vào việc vào sâu tất cả các ba-la-mật mà thực hành hạnh Bồ-tát; nương vào việc tất cả Bồ-tát làm tròn các nguyện mà thực hành hạnh Bồ-tát; nương vào tâm Bồ-đề vô lượng mà thực hành hạnh Bồ-tát; nương vào Bồ-đề của tất cả chư Phật mà thực hành hạnh Bồ-tát. Này Phật tử! Đó là mười chỗ nương tựa của Bồ-tát Ma-ha-tát; Bồ-tát nương vào đó mà thực hành hạnh Bồ-tát.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười cách phát tâm không sợ hãi. Mười cách ấy là gì? Đó là: diệt tất cả nghiệp chướng mà phát tâm không sợ hãi; sau khi Phật diệt độ thọ trì và giữ gìn chánh pháp mà phát tâm không sợ hãi; hàng phục tất cả ma mà phát tâm không sợ hãi; không tiếc thân mạng mà phát tâm không sợ hãi; đúng theo pháp mà điều phục tất cả ngoại đạo, phát tâm không sợ hãi; khiến tất cả chúng sinh đều vui mừng mà phát tâm không sợ hãi; khiến tất cả đại chúng đều vui mừng mà phát tâm không sợ hãi; điều phục tất cả trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, dũng mãnh), càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời), a-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay ganh ghét, hiếu chiến), ca-lâu-la (loài chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (loài thần ca hát của cõi trời), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn) mà phát tâm không sợ hãi; xa lìa địa vị Thanh văn, Duyên giác, đi vào pháp rất sâu mà phát tâm không sợ hãi; tu hạnh Bồ-tát trong số kiếp bất khả thuyết bất khả thuyết mà lòng không mỏi mệt chán nản, phát tâm không sợ hãi. Này Phật tử! Đó là mười cách phát tâm không sợ hãi của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi tâm này thì được tâm không sợ hãi của trí lớn Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười cách trừ diệt tất cả nghi hoặc mà phát tâm không nghi. Mười cách ấy là gì? Đó là:

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Dùng bố thí thu nhiếp tất cả chúng sinh; dùng giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ, từ, bi, hỉ, xả (bốn tâm rộng lớn: thương yêu, xót thương, vui với niềm vui của người, buông xả không phân biệt) thu nhiếp tất cả chúng sinh" — không sinh nghi hoặc; nếu sinh nghi hoặc thì không có lẽ ấy. Đó là cách thứ nhất trừ diệt tất cả nghi hoặc mà phát tâm không nghi.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Tất cả chư Phật vị lai ra đời, ta sẽ phụng sự, cung kính, cúng dường" — đối với điều ấy không sinh nghi hoặc; nếu sinh nghi hoặc thì không có lẽ ấy. Đó là cách thứ hai trừ diệt tất cả nghi hoặc mà phát tâm không nghi.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Khiến tất cả thế giới được đủ loại trang nghiêm, phóng ra lưới ánh sáng lớn chiếu khắp mọi nơi" — đối với điều ấy không sinh nghi hoặc; nếu sinh nghi hoặc thì không có lẽ ấy. Đó là cách thứ ba trừ diệt tất cả nghi hoặc mà phát tâm không nghi.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Ta sẽ suốt các kiếp đến tận cùng thời vị lai tu hạnh Bồ-tát — vô lượng, vô số, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể phân định giới hạn, bất khả thuyết bất khả thuyết, mọi phép tính đếm đều không đạt tới được — đem sự giáo hóa điều phục cao tột đến cho chúng sinh nhiều bằng pháp giới, hư không giới, làm thành thục các chúng sinh ấy mà lòng không mỏi mệt chán nản" — đối với điều ấy không sinh nghi hoặc; nếu sinh nghi hoặc thì không có lẽ ấy. Đó là cách thứ tư trừ diệt tất cả nghi hoặc mà phát tâm không nghi.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Ta sẽ làm tròn đầy các nguyện, thực hành hạnh Bồ-tát, làm sinh ra nhất thiết trí, an trụ nơi nhất thiết trí" — đối với điều ấy không sinh nghi hoặc; nếu sinh nghi hoặc thì không có lẽ ấy. Đó là cách thứ năm trừ diệt tất cả nghi hoặc mà phát tâm không nghi.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Ta sẽ vì tất cả thế gian thực hành hạnh Bồ-tát, làm ngọn đèn sáng lớn soi khắp Phật pháp" — đối với điều ấy không sinh nghi hoặc; nếu sinh nghi hoặc thì không có lẽ ấy. Đó là cách thứ sáu trừ diệt tất cả nghi hoặc mà phát tâm không nghi.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Ta sẽ nói rằng tất cả các pháp đều là Phật pháp, vì tùy theo chỗ thích hợp mà giáo hóa tất cả" — đối với điều ấy không sinh nghi hoặc; nếu sinh nghi hoặc thì không có lẽ ấy. Đó là cách thứ bảy trừ diệt tất cả nghi hoặc mà phát tâm không nghi.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Ta sẽ được pháp môn không chướng ngại, trừ diệt tất cả chướng ngại, rốt ráo đạt được chánh giác cao tột" — đối với điều ấy không sinh nghi hoặc; nếu sinh nghi hoặc thì không có lẽ ấy. Đó là cách thứ tám trừ diệt tất cả nghi hoặc mà phát tâm không nghi.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Ta sẽ biết rằng tất cả pháp thế gian chính là pháp xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian, tức pháp giải thoát), dứt tất cả điên đảo, dùng một sự trang nghiêm mà tự trang nghiêm, mà cũng không có gì để trang nghiêm, tự giác ngộ không nhờ người khác" — đối với điều ấy không sinh nghi hoặc; nếu sinh nghi hoặc thì không có lẽ ấy. Đó là cách thứ chín trừ diệt tất cả nghi hoặc mà phát tâm không nghi.

 Bồ-tát Ma-ha-tát phát tâm như vầy: "Ta sẽ thành Đẳng chánh giác, được nhất thiết trí, diệt hẳn tất cả điên đảo và nghi hoặc, thành tựu trí trong một niệm, trí không hai, trí không có gì, trí không chướng ngại, trí vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt), trí không bám chấp, trí về cảnh giới thật tế không thể nói được" — đối với điều ấy không sinh nghi hoặc; nếu sinh nghi hoặc thì không có lẽ ấy. Đó là cách thứ mười trừ diệt tất cả nghi hoặc mà phát tâm không nghi.

 Này Phật tử! Đó là mười cách trừ diệt tất cả nghi hoặc mà phát tâm không nghi của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì đối với tất cả Phật pháp được tâm không nghi.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười điều không thể nghĩ bàn. Mười điều ấy là gì? Đó là: tất cả căn lành không thể nghĩ bàn; tất cả nguyện không thể nghĩ bàn; hiểu tất cả các pháp như trò ảo thuật, không thể nghĩ bàn. Phát tâm Bồ-đề, tu hạnh Bồ-tát, căn lành không có chỗ nương trụ, mà cũng không mất, không nhiễm trước — đó là điều thứ tư không thể nghĩ bàn. Hiểu sâu tất cả các pháp mà cũng không diệt độ, vì tất cả các nguyện chưa được tròn đầy — đó là điều thứ năm không thể nghĩ bàn.

 Thực hành hạnh Bồ-tát, thị hiện vào thai, ra đời, xuất gia (rời gia đình đi tu), tu khổ hạnh (lối tu hành ép xác, chịu khổ cực), đến đạo tràng (nơi tu đạo, chỗ Phật thành đạo), hàng phục các ma, thành Chánh giác tối thượng, chuyển bánh xe chánh pháp (ví việc thuyết pháp, truyền bá giáo lý như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não), được tự tại đối với tất cả các pháp, thị hiện đại bát-niết-bàn (sự diệt độ hoàn toàn, vắng lặng tuyệt đối của Phật), mà cũng không bỏ đại nguyện, dùng lòng đại từ cứu giúp chúng sinh — đó là điều thứ sáu không thể nghĩ bàn. Thị hiện thập lực tự tại của Như Lai, mà cũng không bỏ tâm bình đẳng như pháp giới, giáo hóa làm thành thục tất cả chúng sinh — đó là điều thứ bảy không thể nghĩ bàn.

 Hiểu tất cả các pháp: không tướng là có tướng, có tướng là không tướng; chẳng phải kiếp là kiếp, kiếp là chẳng phải kiếp; chẳng phải có là có, có là chẳng phải có; chẳng phải hành là hành, hành là chẳng phải hành; chẳng phải nói là nói, nói là chẳng phải nói — đó là điều thứ tám không thể nghĩ bàn. Hiểu rằng phát tâm Bồ-đề ngang bằng với Bồ-đề; hiểu rằng Bồ-đề ngang bằng với phát tâm Bồ-đề; hiểu rằng lúc mới phát tâm Bồ-đề và Bồ-đề ngang bằng với tất cả chúng sinh; mà cũng không sinh tâm điên đảo, tưởng điên đảo, thấy điên đảo — đó là điều thứ chín không thể nghĩ bàn.

 Trong từng niệm đi vào diệt tận tam-muội chánh thọ (diệt tận định: trạng thái thiền định sâu nhất, các hoạt động cảm thọ và nhận biết đều dừng hẳn; chánh thọ: một tên gọi khác của tam-muội, tức sự nhập định đúng đắn), diệt hết tất cả lậu (phiền não, ví như chỗ rò rỉ làm tâm bị thất thoát, trôi lăn trong sinh tử) mà không chứng thật tế (không nhập vào cõi vắng lặng tuyệt đối để rời bỏ chúng sinh), lại cũng không làm cạn hết các căn lành hữu lậu (căn lành còn dính với phiền não thế gian); biết tất cả các pháp là vô lậu (không còn phiền não), cũng biết sự diệt hết của lậu; biết tất cả Phật pháp là pháp thế gian, trong Phật pháp không chấp lấy tướng thế gian, trong pháp thế gian không chấp lấy tướng Phật pháp; tất cả các pháp đều đi vào pháp giới, vì không có chỗ nào để đi vào; hiểu tất cả các pháp đều không hai, vì không biến đổi. Này Phật tử! Đó là điều thứ mười không thể nghĩ bàn của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được pháp không thể nghĩ bàn của Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười thứ lời nói kín nhiệm, khéo léo phương tiện (lời nói có ý nghĩa sâu kín, dùng cách khéo léo để dẫn dắt). Mười thứ ấy là gì? Đó là: lời nói kín nhiệm khéo léo phương tiện về tất cả kinh điển; lời nói kín nhiệm khéo léo phương tiện về tất cả nơi thọ sinh; lời nói kín nhiệm khéo léo phương tiện giác ngộ thần lực tự tại của tất cả Bồ-tát; lời nói kín nhiệm khéo léo phương tiện về nghiệp báo của tất cả chúng sinh; lời nói kín nhiệm khéo léo phương tiện về sự khởi sinh nhơ và sạch của tất cả chúng sinh; lời nói kín nhiệm khéo léo phương tiện về cửa không chướng ngại rốt ráo của tất cả các pháp; lời nói kín nhiệm khéo léo phương tiện về việc ở mỗi phương hướng trong tất cả hư không giới, sự thành và hoại của thế giới không chỗ nào không hiện; lời nói kín nhiệm khéo léo phương tiện về việc ở tất cả các phương của tất cả pháp giới, cho đến chỗ nhỏ nhiệm, đều hiện thành Đẳng chánh giác, Như Lai đầy khắp tất cả pháp giới, cho đến thị hiện đại bát-niết-bàn, đều phân biệt thấy rõ; lời nói kín nhiệm khéo léo phương tiện về việc hiểu tất cả chúng sinh đều đồng với Niết-bàn vì không biến đổi, mà vẫn không bỏ đại nguyện, cho đến rốt ráo làm tròn đầy nguyện nhất thiết trí; lời nói kín nhiệm khéo léo phương tiện về việc hiểu tất cả các pháp, tự giác ngộ không nhờ người khác, mà cũng không lìa các thiện tri thức, cung kính Như Lai, thuận theo thiện tri thức, tu các căn lành, hồi hướng căn lành, an trụ căn lành, nối tiếp căn lành, đồng một căn lành, một đường căn lành, một sự thành tựu căn lành. Này Phật tử! Đó là mười thứ lời nói kín nhiệm khéo léo phương tiện của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được lời nói kín nhiệm khéo léo phương tiện cao tột của Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười thứ trí phân biệt khéo léo phương tiện. Mười thứ ấy là gì? Đó là: trí phân biệt khéo léo phương tiện đi vào tất cả cõi Phật; trí phân biệt khéo léo phương tiện đi vào tất cả nơi ở của chúng sinh; trí phân biệt khéo léo phương tiện đi vào tâm và các hoạt động của tâm của tất cả chúng sinh; trí phân biệt khéo léo phương tiện đi vào căn cơ của tất cả chúng sinh; trí phân biệt khéo léo phương tiện đi vào nghiệp báo của các hành vi của tất cả chúng sinh; trí phân biệt khéo léo phương tiện đi vào hạnh của tất cả Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, cầu giải thoát cho riêng mình); trí phân biệt khéo léo phương tiện đi vào hạnh của tất cả Duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ); trí phân biệt khéo léo phương tiện đi vào hạnh của tất cả Bồ-tát; trí phân biệt khéo léo phương tiện đi vào tất cả pháp thế gian; trí phân biệt khéo léo phương tiện đi vào tất cả Phật pháp. Này Phật tử! Đó là mười thứ trí phân biệt khéo léo phương tiện của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi pháp này thì được trí phân biệt khéo léo phương tiện cao tột của tất cả chư Phật.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười thứ chánh thọ tam-muội (sự nhập định đúng đắn). Mười thứ ấy là gì? Đó là: chánh thọ tam-muội về tất cả thế giới; chánh thọ tam-muội về thân của tất cả chúng sinh; chánh thọ tam-muội về tất cả các pháp; chánh thọ tam-muội thấy tất cả chư Phật; chánh thọ tam-muội khéo léo gìn giữ tất cả các kiếp; chánh thọ tam-muội dùng phương tiện khéo léo làm sinh ra những thân không thể nghĩ bàn; chánh thọ tam-muội về thân của tất cả Như Lai; chánh thọ tam-muội khéo thuận theo mà giác ngộ sự bình đẳng của tất cả chúng sinh; trong một niệm nhập chánh thọ tất cả tam-muội của Bồ-tát; chánh thọ tam-muội trong một niệm dùng trí không chướng ngại đầy đủ thành tựu tất cả hạnh Bồ-tát, không bỏ đại nguyện, với trí tuệ khéo léo. Này Phật tử! Đó là mười thứ chánh thọ tam-muội của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi tam-muội này thì được chánh thọ tam-muội với trí phương tiện khéo léo cao tột của tất cả chư Phật.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười cái "mọi nơi chốn". Mười thứ ấy là gì? Đó là: nơi chốn của tất cả chúng sinh; nơi chốn của tất cả cõi Phật; nơi chốn của tánh tất cả chúng sinh; nơi chốn của tất cả tai họa lửa (đại hỏa tai: trận lửa lớn thiêu hủy thế giới vào cuối một chu kỳ kiếp); nơi chốn của tất cả tai họa nước (đại thủy tai: trận nước lớn nhấn chìm thế giới vào cuối một chu kỳ kiếp); nơi chốn của tất cả chư Phật; nơi chốn sinh ra tất cả sự trang nghiêm; nơi chốn công đức vô lượng của tất cả Như Lai; nơi chốn phân biệt thuyết pháp; nơi chốn đủ loại cúng dường tất cả Như Lai. Này Phật tử! Đó là mười cái "mọi nơi chốn" của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi những nơi chốn này thì được nơi chốn của trí lớn cao tột bao trùm tất cả của Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười pháp môn. Mười pháp môn ấy là gì? Đó là: pháp môn một thân đầy khắp tất cả thế giới; pháp môn thị hiện đủ loại sắc tướng vô lượng của tất cả thế giới; pháp môn tất cả thế giới đi vào một cõi Phật; pháp môn gìn giữ tất cả chúng sinh; pháp môn thân trang nghiêm của Như Lai đầy khắp tất cả thế giới; pháp môn đến khắp tất cả thế giới; pháp môn trong một niệm đi khắp tất cả thế giới; pháp môn trong một cõi Phật thị hiện tất cả Như Lai ra đời; pháp môn một thân đầy khắp tất cả pháp giới; pháp môn trong một niệm thị hiện thần lực của tất cả chư Phật. Này Phật tử! Đó là mười pháp môn của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát trụ nơi pháp môn này thì được pháp môn cao tột của Như Lai.

 Này Phật tử! Bồ-tát Ma-ha-tát có mười thứ thần thông (năng lực siêu phàm, hiểu biết và làm được những điều vượt ngoài khả năng người thường). Mười thứ ấy là gì? Đó là: làm sinh ra trí thông phương tiện nhớ biết túc mạng (các đời sống trước kia của mình và của người); làm sinh ra trí thông phương tiện thiên nhĩ (tai nhà trời: nghe được mọi âm thanh xa gần, lớn nhỏ) không chướng ngại; làm sinh ra trí thông phương tiện biết các tâm và tâm số pháp (tâm và các tác dụng tâm lý đi kèm với tâm) không thể nghĩ bàn của tất cả chúng sinh; làm sinh ra trí thông phương tiện dùng thiên nhãn (mắt nhà trời: thấy được mọi vật xa gần, sáng tối, thấy cả chỗ chết đi sinh lại của chúng sinh) không chướng ngại mà quán sát chúng sinh; làm sinh ra trí thông phương tiện thị hiện cho chúng sinh thấy thần lực tự tại không thể nghĩ bàn; làm sinh ra trí thông phương tiện dùng một thân thị hiện khắp các thế giới không thể nghĩ bàn; làm sinh ra trí thông phương tiện trong một niệm đi đến những thế giới nhiều không thể nói hết; làm sinh ra trí thông phương tiện dùng những đồ trang nghiêm không thể nghĩ bàn trang nghiêm tất cả thế giới; làm sinh ra trí thông phương tiện thị hiện cho chúng sinh thấy những hóa thân (thân do thần lực biến hiện ra) nhiều bất khả thuyết bất khả thuyết; làm sinh ra trí thông phương tiện thị hiện cho chúng sinh thấy một cách không thể nghĩ bàn việc thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề ở những thế giới nhiều không thể nói hết. Này Phật tử! Đó là mười thứ thần thông của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi thần thông này thì được trí thông phương tiện lớn cao tột, hiển bày sức thần thông tự tại của chư Phật.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video