Thiên 68 — Phẩm 34 – Vào pháp giới (phần 5)

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (bộ kinh lớn nói về cảnh giới rộng khắp của Phật, được trang nghiêm như kết bằng muôn hoa), quyển thứ bốn mươi chín. Phẩm Nhập Pháp Giới (phẩm nói về việc đi sâu vào pháp giới, tức toàn thể cảnh giới chân lý của vũ trụ) thứ ba mươi bốn, phần thứ năm.

 Bấy giờ Thiện Tài đồng tử (cậu bé tên Thiện Tài, nhân vật chính của phẩm này, đi khắp nơi tìm học các bậc thầy) được pháp môn (cánh cửa đi vào chân lý, tức một giáo lý, một phương pháp tu tập) trí tuệ "Ngọn cờ không thể phá hoại" soi sáng. Cậu hiểu rõ thần lực tự tại không thể nghĩ bàn của chư Phật. Cậu khéo biết các pháp môn không thể nghĩ bàn của Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu giúp mọi chúng sinh). Cậu lại dùng trí tuệ tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên chú hoàn toàn vào một chỗ) không thể nghĩ bàn của Bồ-tát để soi sáng tâm mình.

 Cậu được ánh sáng của tam-muội ở mọi lúc. Cậu được ánh sáng của cảnh giới tam-muội ở mọi hình tướng. Cậu được trí tuệ sáng trong, khiến mọi chúng sinh đến được chỗ cao quý mầu nhiệm. Cậu được pháp môn con đường đi đến mọi nơi. Cậu sống thuận theo việc đời mà lòng không phân hai. Cậu dùng trí sáng trong soi khắp các cảnh giới. Cậu được kho nhẫn sáng trong của hết thảy Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chủ yếu nhắm đến tự giải thoát; "nhẫn" ở đây là sự thấu hiểu và an nhận chân lý). Cậu được vô sinh nhẫn (sự thấu hiểu và an trụ vững vàng trong chân lý rằng mọi sự vật vốn không thật có sinh ra, không thật có mất đi), biết thực tướng (bản chất chân thật) của các pháp (mọi sự vật, hiện tượng).

 Cậu thường làm hạnh Bồ-tát, không bỏ tâm Bồ-tát. Cậu làm tăng trưởng tâm tát-bà-nhã (trí biết tất cả, tức trí tuệ toàn giác của Phật). Cậu được ánh sáng thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có đầy đủ) soi khắp tất cả. Cậu ưa thích âm thanh của pháp mầu, lòng không biết chán. Cậu tu hành đúng như lời dạy, an trụ trong tát-bà-nhã. Cậu thấu suốt tận cùng cảnh giới của nhất thiết trí (trí biết hết thảy). Cậu sinh ra vô lượng tâm trang nghiêm của Bồ-tát. Cậu làm tròn đại nguyện thanh tịnh của Bồ-tát.

 Trong khoảnh khắc một niệm (một ý nghĩ, tức thời gian cực ngắn), cậu đến khắp mạng lưới các cõi Phật (thế giới do một vị Phật giáo hóa). Cậu giáo hóa, làm cho biển chúng sinh vô lượng được thành thục, lòng không mỏi mệt. Cậu thấy hết cảnh giới các hạnh vô lượng của Bồ-tát. Cậu thấy rõ, phân biệt được mọi thế gian. Cậu thấy các cõi Phật trang nghiêm đủ mọi vẻ. Trong một cảnh giới nhỏ nhiệm, cậu có thể đặt vô lượng thế giới, lại có thể thấy mọi vẻ trang nghiêm ở các thế giới ấy. Cậu phân biệt được mọi thứ ngôn ngữ của vô lượng thế giới. Cậu lại biết những điều ưa muốn của vô lượng chúng sinh, biết vô lượng việc làm của chúng sinh. Cậu dùng vô lượng phương tiện (cách khéo léo, thích hợp với từng người) để giáo hóa chúng sinh. Cậu khéo biết các phương xứ khác lạ, tùy chỗ thích hợp mà hóa độ chúng sinh.

 Cậu nhớ nghĩ đến thiện tri thức (bậc thầy, người bạn lành dẫn dắt mình trên đường tu), dần dần đi đến nước Tiến Cầu, tìm hỏi khắp nơi vị Bà-la-môn (người thuộc giai cấp tu sĩ, lo việc tế lễ, cao nhất trong xã hội Ấn Độ xưa) kia. Lúc ấy vị Bà-la-môn đang tu các khổ hạnh (lối tu hành xác, bắt thân chịu khổ cực) để cầu nhất thiết trí. Bốn phía ông có đống lửa lớn như núi. Ở giữa có một ngọn núi dao cao chót vót không cùng. Ông từ trên núi ấy tự gieo mình vào đống lửa.

 Bấy giờ Thiện Tài đến chỗ vị Bà-la-môn, cúi đầu sát chân lễ, chắp tay đứng, thưa rằng: "Thưa bậc Đại thánh, con đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn vẹn, tức cầu thành Phật), nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào. Xin ngài nói cho con."

 Ông đáp: "Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách gọi thân mật người tu), nay nếu ngươi trèo lên núi dao này rồi gieo mình vào đống lửa, thì mọi hạnh Bồ-tát của ngươi đều được thanh tịnh."

 Khi ấy Thiện Tài nghĩ thế này: "Được thân người là khó. Thoát khỏi các nạn (những hoàn cảnh trắc trở khiến không thể tu học) là khó. Có được hoàn cảnh không trở ngại là khó. Được pháp thanh tịnh là khó. Gặp lúc Phật ra đời là khó. Có đủ các giác quan là khó. Được nghe Phật pháp là khó. Gặp thiện tri thức là khó. Được ở chung với thiện tri thức là khó. Được nghe lời dạy chân chính là khó. Được sống bằng nghề nghiệp chân chính là khó. Thuận theo chính pháp mà đi là khó. Người này há chẳng phải là ma (kẻ chuyên phá hoại việc tu hành) hay kẻ bị ma sai khiến sao? Chẳng phải thiện tri thức mà làm ra vẻ thiện tri thức ư? Há chẳng phải là một ác Bồ-tát sao? Nay ông ta gây nạn cho mạng sống ta, gây nạn cho căn lành (gốc rễ của điều thiện) của ta, gây nạn cho tát-bà-nhã của ta. Đây không phải lời dạy chân chính, mà chỉ là con đường hiểm ác, khiến ta xa lìa pháp môn, tát-bà-nhã và mọi Phật pháp."

 Khi cậu đang nghĩ như vậy, có mười vạn Phạm thiên (các vị trời ở cõi Phạm, thuộc cõi Sắc, cao hơn các tầng trời còn ham muốn) ở giữa hư không nói rằng: "Này thiện nam tử, chớ nghĩ như thế, chớ nghĩ như thế! Đây là bậc Đại thánh, có đủ ánh sáng trí tuệ kim cương, tinh tấn không lui, đã thấu suốt tận cùng mọi cảnh giới. Ngài muốn làm cạn biển lớn tham ái của mọi chúng sinh, muốn xé rách mọi lưới tà kiến (thấy biết sai lệch), muốn đốt sạch phiền não (những tâm trạng xấu làm khổ mình khổ người như tham lam, giận dữ, si mê) của mọi chúng sinh, trừ diệt bóng tối ngu si mà soi khắp tất cả, khiến mọi chúng sinh lìa khỏi hiểm nạn sinh tử, trừ diệt bóng tối ngu si của ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), phóng ánh sáng thanh tịnh soi khắp tất cả.

 "Khi ấy các Phạm thiên, cùng Tự Tại thiên, Chúng Sinh Chủ thiên và các vị trời theo tà kiến khác, nói thế này: 'Ta tạo ra chúng sinh. Ta là bậc hơn hết trong mọi thế gian. Ta là bậc cao nhất. Ta là bậc đứng đầu.' Các vị trời ấy thấy vị Bà-la-môn tu khổ hạnh lớn, ngũ nhiệt chích thân (lối khổ hạnh nướng thân bằng năm sức nóng: bốn đống lửa bốn bên và mặt trời trên đầu). Thấy vậy rồi, mỗi vị trong các tầng thiền (trạng thái định sâu) của mình không còn thấy hương vị gì, bèn đến chỗ ngài. Bấy giờ vị Bà-la-môn dùng sức tự tại thuyết pháp cho họ, khiến họ diệt tà kiến, bỏ tâm chấp có cái ta, phát tâm đại từ đại bi che chở khắp chúng sinh, nuôi lớn tâm ngay thẳng hướng về bồ-đề (giác ngộ), mở ra bốn loại đường (?) để cầu pháp thân của Phật (thân chân thật của Phật, chính là chân lý), tùy chỗ đáng hóa độ đều có thể hiện thân ra, nghe được hết mọi âm thanh vi diệu của Phật mà không chướng ngại."

 Lại có một vạn ma vương ở giữa hư không, rải đủ các thứ hoa bằng ngọc ma-ni (một loại ngọc quý trong sáng) lên vị Bà-la-môn, rồi bảo Thiện Tài: "Này thiện nam tử, do sức khổ hạnh của vị Bà-la-môn này mà phóng ra ánh sáng lớn, khiến mọi đồ trang nghiêm trong cung điện chúng tôi đều như đống mực (tức lu mờ, tối đen). Chúng tôi không còn ưa thích, liền cùng vô lượng chư thiên, thiên nữ và quyến thuộc vây quanh đến chỗ ngài. Ngài thuyết pháp cho chúng tôi, khiến tất cả đều được bất thoái chuyển (không còn lùi bước) đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."

 Lại có một vạn trời Tha Hóa Tự Tại (tầng trời cao nhất của cõi Dục, nơi chư thiên hưởng những lạc thú do kẻ khác hóa ra) ở giữa hư không, mỗi vị cầm hoa trời cung kính cúng dường, nói thế này: "Này thiện nam tử, do sức khổ hạnh của vị Bà-la-môn này mà phóng ra ánh sáng lớn, khiến mọi đồ trang nghiêm trong cung điện chúng tôi đều như đống mực. Chúng tôi không còn ưa thích, liền cùng quyến thuộc đến chỗ ngài. Ngài thuyết pháp cho chúng tôi, khiến chúng tôi được tự tại đối với tâm, được tự tại giữa phiền não, được tự tại trong việc thọ sinh, trừ diệt chướng ngại mà được tự tại, được tự tại trong mọi tam-muội, được tự tại đối với đồ trang nghiêm, được tự tại đối với tuổi thọ, cho đến khiến chúng tôi được tự tại trong mọi Phật pháp."

 Lại có một vạn trời Hóa Tự Tại (tức trời Hóa Lạc, tầng trời cõi Dục nơi chư thiên tự hóa ra lạc thú để hưởng) ở giữa hư không, dùng nhạc trời cung kính cúng dường, nói thế này: "Này thiện nam tử, vị Bà-la-môn này nướng thân bằng năm sức nóng, phóng ra ánh sáng lớn chiếu đến cung điện và đồ trang nghiêm của chúng tôi. Chiếu rồi, khiến chúng tôi đều không còn ưa ngũ dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, tiếng hay, mùi thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái), không cầu khoái lạc dục vọng, thân tâm mềm mại. Chúng tôi cùng quyến thuộc đến chỗ ngài. Ngài thuyết pháp cho chúng tôi về tâm thanh tịnh, tâm sáng trong, tâm lành kỳ đặc, tâm mềm mại, tâm vui mừng, cho đến được thập lực thanh tịnh, nuôi lớn sự lìa sinh (bước vào địa vị bậc thánh, thoát khỏi thân phận phàm phu) (?), sinh ra vô lượng thân thanh tịnh, cho đến được pháp thân thanh tịnh của Phật, được miệng thanh tịnh, âm thanh vi diệu vang khắp mọi nơi không gì ngăn trở, cho đến được nhất thiết trí."

 Lại có một vạn trời Đâu-suất-đà (tầng trời thứ tư của cõi Dục, nơi vị Bồ-tát sắp thành Phật ở trước khi giáng sinh) cùng quyến thuộc ở giữa hư không, mưa xuống mây bột hương đủ loại để cung kính cúng dường, nói thế này: "Này thiện nam tử, khi vị Bà-la-môn này nướng thân bằng năm sức nóng, chúng tôi ở trong cung điện của mình không vui nổi dù một chốc lát, bèn đến chỗ ngài. Ngài giảng giải cho chúng tôi pháp không chấp trước, sống ít ham muốn và biết đủ, nuôi lớn căn lành, phát tâm bồ-đề, cho đến thấu suốt mọi Phật pháp."

 Lại có một vạn vị trời Tam Thập Tam (tức trời Đao-lợi, tầng trời thứ hai của cõi Dục, trên đỉnh núi Tu-di, do vua trời Đế Thích cai quản) và A-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay ganh ghét, thường đánh nhau với chư thiên) cùng quyến thuộc ở giữa hư không, mưa xuống mây hoa mạn-đà-la (một loài hoa trời màu trắng, đẹp, ai thấy cũng vui lòng) và mây hoa ma-ha mạn-đà-la (hoa mạn-đà-la lớn) để cung kính cúng dường, nói thế này: "Này thiện nam tử, khi vị Bà-la-môn này nướng thân bằng năm sức nóng, chúng tôi đối với khoái lạc cõi trời không còn ham dù một chốc lát, bèn đến chỗ ngài. Ngài thuyết pháp cho chúng tôi, dạy xa lìa khoái lạc dục vọng, cho đến giảng cho chúng tôi pháp vô thường (mọi sự đều đổi thay, không có gì tồn tại mãi), biến đổi không dừng; dứt bỏ mọi sự buông lung, kiêu căng ngạo mạn; nuôi lớn và khơi dậy tâm bồ-đề. Lại nữa, này thiện nam tử, khi tôi thấy vị Bà-la-môn này, đỉnh núi Tu-di (núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) rung chuyển theo sáu cách (sáu kiểu chấn động lớn của mặt đất, như lay động, nổi lên, trồi lên, rung mạnh, gầm vang, va đập). Lúc ấy tôi vô cùng kinh sợ, chuyên tâm cầu nhất thiết trí."

 Lại có một vạn vị đại long vương (vua loài rồng), như Y-na-bàn-na, Nan-đà, Bạt-nan-đà…, dâng lên mây hương chiên-đàn (gỗ đàn hương) đen; các long nữ tấu nhạc hay, mưa xuống mây hoa trời, mây nước hương trời để cung kính cúng dường, nói thế này: "Này thiện nam tử, khi vị Bà-la-môn này nướng thân bằng năm sức nóng, ngài phóng ánh sáng lớn soi khắp cung điện của mọi long vương, khiến các long vương thoát khỏi nỗi khổ cát nóng (theo kinh, loài rồng thường bị cát nóng rơi lên mình thiêu đốt) và nỗi sợ chim cánh vàng (loài chim thần chuyên bắt rồng ăn), dập tắt lửa nóng giận dữ, thân thể mát mẻ, sinh lòng vui mừng. Khi chúng tôi đã sinh lòng vui mừng, ngài thuyết pháp cho chúng tôi, khiến chúng tôi chán ghét thân phận loài rồng, hết lòng sám hối lỗi lầm, trừ diệt nghiệp chướng (chướng ngại do những việc ác đã làm từ trước gây ra), phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, cho đến an trụ trong nhất thiết trí."

 Lại có một vạn vua Dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, dũng mãnh) dâng đủ mọi thứ cúng dường vị Bà-la-môn này và cả Thiện Tài, nói thế này: "Này thiện nam tử, khi vị Bà-la-môn này nướng thân bằng năm sức nóng, chúng tôi cùng các loài La-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người), Cưu-bàn-trà (loài quỷ hình thù kỳ dị, hút tinh khí người)… đều khởi lòng đại từ đối với chúng sinh, không còn quấy nhiễu, làm hại. Do sức của lòng từ, chúng tôi không còn ưa cung điện, cùng quyến thuộc đến chỗ ngài. Vị Bà-la-môn ấy dùng lòng đại từ che chở chúng tôi, khiến chúng tôi vui mừng, thân tâm mềm mại, yên ổn khoái lạc. Ngài thuyết pháp cho chúng tôi, cho đến khiến vô lượng Dạ-xoa, La-sát, Cưu-bàn-trà phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."

 Lại có một vạn vua Càn-thát-bà (loài thần âm nhạc của cõi trời, sống bằng hương thơm) ở giữa hư không, nói thế này: "Này thiện nam tử, khi vị Bà-la-môn này nướng thân bằng năm sức nóng, ngài phóng ánh sáng lớn chiếu đến cung điện chúng tôi, khiến chúng tôi đều được niềm vui không thể nghĩ bàn. Chúng tôi đến chỗ ngài, ngài thuyết pháp cho chúng tôi, cho đến khiến chúng tôi phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, được bất thoái chuyển."

 Lại có một vạn vua A-tu-la ở giữa hư không, quỳ gối phải, một lòng chắp tay cung kính cúng dường, nói thế này: "Này thiện nam tử, khi vị Bà-la-môn này nướng thân bằng năm sức nóng, mọi cung điện, đất liền, biển cả của A-tu-la đều rung chuyển. Lúc ấy chúng tôi dẹp bỏ lòng kiêu ngạo, đến chỗ ngài. Ngài thuyết pháp cho chúng tôi, khiến xa lìa mọi tâm dối trá, quanh co, huyễn hoặc, được thâm pháp nhẫn (sự thấu hiểu và an nhận chân lý sâu xa), an trụ không lay động, đầy đủ thập lực."

 Lại có một vạn vua Ca-lâu-la (tức chim cánh vàng, loài chim thần to lớn chuyên bắt rồng), như vua Dũng Lực Trì…, hóa làm những đồng tử ngoại đạo (người theo đạo khác ngoài Phật giáo), ở giữa hư không nói thế này: "… cho đến ngài thuyết pháp cho chúng tôi, dạy an lập lòng đại từ, khen ngợi lòng đại bi, cứu vớt những kẻ đang chìm trong bùn ngũ dục giữa biển sinh tử; khen ngợi cánh cửa tâm trong sạch ngay thẳng; mọc đôi cánh trí tuệ và phương tiện (ví như chim Ca-lâu-la dùng cánh rẽ biển bắt rồng, ở đây chỉ dùng trí tuệ và phương tiện để vớt chúng sinh); tùy chỗ thích hợp mà hóa độ tất cả."

 Lại có một vạn vua Khẩn-na-la (loài thần ca múa, hình giống người, trên đầu có sừng) ở giữa hư không, nói thế này: "Này thiện nam tử, khi vị Bà-la-môn này nướng thân bằng năm sức nóng, thì trong những cây đa-la (loài cây cọ cao thẳng) bằng báu, trong những lưới chuông vàng, trong những chuỗi ngọc báu, trong những cây báu, trong đủ loại nhạc cụ của chúng tôi, tự nhiên vang ra âm thanh vi diệu: tiếng Phật, tiếng Pháp, tiếng của tăng đoàn tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới), tiếng của các Bồ-tát bất thoái chuyển, tiếng tâm bồ-đề; tiếng nói rằng ở phương nọ, nước nọ, có vị Bồ-tát nọ phát tâm bồ-đề, tu khổ hạnh, làm việc bố thí lớn, trang nghiêm đạo tràng (nơi Phật ngồi thành đạo), đi đến đạo tràng, thành chính giác (sự giác ngộ chân chính trọn vẹn, tức thành Phật). Này thiện nam tử, nghe những tiếng ấy, chúng tôi rất vui mừng, liền đến chỗ ngài. Ngài thuyết pháp cho chúng tôi, khiến vô lượng chúng sinh được bất thoái chuyển đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."

 Lại có vô lượng chư thiên cõi Dục (cõi còn ham muốn, gồm loài người và sáu tầng trời thấp) ở giữa hư không cúng dường cung kính, nói thế này: "Này thiện nam tử, khi vị Bà-la-môn này nướng thân bằng năm sức nóng, ngài phóng ánh sáng lớn, chiếu khắp cho đến tận địa ngục A-tỳ (địa ngục khổ nhất, chịu khổ không lúc nào ngừng), trừ diệt đau đớn. Chúng sinh nào thấy ánh sáng ấy thì khi chết được sinh lên cõi trời. Vì biết đền ơn, chúng tôi bỏ khoái lạc ngũ dục, đến chỗ ngài, vui ngắm không chán. Ngài thuyết pháp cho chúng tôi, cho đến khiến vô lượng chúng sinh phát tâm bồ-đề."

 Bấy giờ Thiện Tài đồng tử nghe pháp kỳ đặc ấy, lòng rất vui mừng, khởi tâm chân thật coi vị Bà-la-môn là thiện tri thức, cúi đầu sát chân lễ, thưa như vầy: "Vừa rồi con đã nghi ngờ lời dạy của bậc thánh, làm trái lời thiện tri thức. Cúi xin bậc Đại thánh nhận cho con sám hối." Khi ấy vị Bà-la-môn vì Thiện Tài đồng tử mà nói bài kệ (bài thơ tụng trong kinh) rằng:

 Ai muốn cầu bồ-đề, Nên thuận lời thầy dạy,

 Dứt sạch mọi ngờ vực, Một lòng luôn kính vâng,

 Tu tập theo chính đạo, Biết thực tướng các pháp,

 An trụ nơi đạo tràng, Thành tựu bồ-đề Phật.

 Bấy giờ Thiện Tài đồng tử liền trèo lên núi dao, tự gieo mình vào đống lửa. Chưa rơi đến giữa chừng, cậu đã được tam-muội Bồ-tát An Trụ. Khi chạm đến ngọn lửa, cậu lại được tam-muội Bồ-tát Tịch Tĩnh An Lạc Chiếu Minh (yên lặng, an vui, soi sáng). Được tam-muội rồi, cậu thưa: "Lạ thay, bậc Đại thánh! Núi dao và đống lửa lớn như thế, khi thân con chạm vào lại thấy yên ổn vui sướng."

 Khi ấy vị Bà-la-môn bảo Thiện Tài: "Này thiện nam tử, ta chỉ thành tựu pháp môn Vô Tận này của Bồ-tát. Còn các Bồ-tát là bậc Pháp vương sáng trong, có các hạnh: làm tròn mọi nguyện, diệt hết phiền não và tà kiến của chúng sinh, được bất thoái chuyển, có tâm không thể cùng tận, lìa tâm biếng nhác, không sợ hãi điều gì, được kho Kim Cương Na-la-diên (Na-la-diên là vị lực sĩ thần có sức mạnh vô song; đây chỉ thân và sức bền chắc không gì phá nổi), thấu suốt cảnh giới lớn mà không mỏi mệt, xa lìa mọi nhơ bẩn, không lay động như phong luân (vòng gió lớn nâng đỡ thế giới theo quan niệm Phật giáo), tinh tấn không lui, dùng sự trang nghiêm lớn để tự trang nghiêm, làm lợi ích cho chúng sinh. Những pháp môn như thế, ta làm sao biết, làm sao nói được? Này thiện nam tử, ở phương nam cách đây có thành tên Sư Tử Phấn Tấn, có một đồng nữ (cô gái trẻ chưa lấy chồng) tên Di-đa-la-ni. Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào." Bấy giờ Thiện Tài đồng tử cúi đầu sát chân lễ, đi vòng quanh vô số vòng (cách tỏ lòng tôn kính), ngắm nhìn không chán, rồi từ biệt đi về phương nam.

 Bấy giờ Thiện Tài đồng tử khởi tâm cung kính không thể nghĩ bàn, ưa thích pháp thanh tịnh, một lòng hướng về Đại thừa (cỗ xe lớn, tức giáo pháp nhắm đến thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh), cầu trí tuệ của chư Phật, gần gũi Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, tức chân lý). Cậu quán xét cảnh giới các pháp không chướng ngại, xác quyết thực tế (chân lý tột cùng, bản thể chân thật của mọi sự vật), an trụ trong cảnh giới chân thật, đến tận ranh giới ba đời, hiểu rõ ba đời như ranh giới của hư không, biết chắc ranh giới các pháp trong ba đời, không tạo ra ranh giới các pháp mà an trụ nơi ranh giới không chướng ngại, không trái ranh giới của nghiệp (hành động tạo ra quả báo), biết chắc rằng ranh giới của Phật chẳng phải là ranh giới. Cậu an trụ nơi chỗ Như Lai an trụ, diệt mọi vọng tưởng (ý nghĩ sai lầm, hư dối), không chấp trước vào mọi đức Phật, mọi quyến thuộc, mọi thế giới; biết mọi chúng sinh không có cái ta, không thật có; mọi âm thanh đều lìa đường ngôn ngữ; hiểu mọi hình sắc đều như ánh chớp.

 Cậu dần dần đi về phương nam, đến thành ấy rồi, đi khắp nơi hỏi xem cô Di-đa-la ở đâu. Có người đáp: "Nay cô đang ở trong cung vua Sư Tử Tràng." Nghe xong, cậu liền đến cổng cung, xin gặp cô. Lúc ấy có vô lượng người đều đi vào trong cung. Thiện Tài hỏi: "Các người nay đi đâu vậy?" Họ đáp: "Chúng tôi muốn đến chỗ cô Di-đa-la nghe chính pháp." Khi ấy Thiện Tài nghĩ thế này: "Cổng cung vua này ra vào tự do, không ai ngăn cản."

 Thiện Tài liền đi vào, thấy cô gái ấy đang ở trong pháp đường (giảng đường để thuyết pháp) Minh Tịnh Bảo Tạng. Nền nhà màu pha lê, cột bằng lưu ly (loại ngọc màu xanh biếc), vách bằng kim cương, lan can và cửa sổ bằng vàng Diêm-phù-đàn (loại vàng quý nhất, sắc vàng ánh đỏ tía), ánh sáng chiếu khắp, được trang trí bằng a-tăng-kỳ (số lượng nhiều không thể đếm xuể) ngọc ma-ni. Lại có những tấm gương bằng ngọc ma-ni "Nghìn Kho Báu" tròn đầy trang nghiêm, và những thứ báu sáng trong đẹp đẽ mà chúng sinh ưa thích dùng để trang hoàng. Lại có a-tăng-kỳ lưới ngọc ma-ni giăng phủ bên trên, trăm nghìn chuông vàng vang ra âm thanh vi diệu. Có vô số thứ báu không thể nghĩ bàn như thế trang hoàng giảng đường.

 Cậu thấy cô gái ấy thân như vàng ròng, mắt và tóc màu xanh sẫm, ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi cao quý dành cho bậc thuyết pháp) làm bằng báu hương nước trong (?), phủ lưới vàng, trải áo bằng nhiều thứ báu, có đại chúng vây quanh, dùng Phạm âm (giọng nói trong trẻo, thanh tịnh, vang xa) mà thuyết pháp. Thấy rồi, cậu cúi đầu sát chân lễ, đi vòng quanh vô số vòng, chắp tay cung kính đứng một bên, thưa rằng: "Thưa bậc Đại thánh, con đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào."

 Cô đáp: "Này thiện nam tử, ngươi hãy nhìn kỹ sự trang nghiêm của pháp đường này." Khi ấy Thiện Tài thấy trong từng cây cột lưu ly, trong từng bức vách kim cương, trong từng tấm gương ma-ni, trong từng hình tượng, trong từng món báu, trong từng vật trang nghiêm, trong từng chiếc chuông vàng, trong từng cây báu, trong từng hình tượng báu, trong từng chuỗi ngọc báu, đều thấy hết thảy Như Lai nhiều khắp pháp giới: từ lúc mới phát tâm, tu hạnh Bồ-tát, làm tròn đại nguyện, trang nghiêm bằng công đức (phước lành do tu tập mà có), thành Đẳng Chính Giác (giác ngộ chân chính, trọn vẹn, tức thành Phật), chuyển bánh xe pháp thanh tịnh (tức giảng dạy giáo pháp), cho đến thị hiện nhập vô dư Niết-bàn (sự tịch diệt hoàn toàn, không còn sót lại thân xác, khi Phật qua đời) — như trong nước trong thấy bóng mặt trăng. Thiện Tài đồng tử trong mọi vật trang nghiêm của mọi cảnh giới đều thấy mọi đức Phật, từ lúc mới phát tâm cho đến thị hiện nhập vô dư Niết-bàn, cũng như vậy. Đó đều là nhờ sức của căn lành đời trước và quả báo nơi cảnh giới nương ở (y quả: quả báo hiện ra nơi môi trường, chỗ ở) của cô gái ấy.

 Bấy giờ Thiện Tài chính niệm nhớ đến chư Phật, cung kính chắp tay, thưa: "Thưa bậc Đại thánh, đây là pháp môn gì?" Cô đáp: "Này thiện nam tử, đây là pháp môn Bát-nhã ba-la-mật Phổ Trang Nghiêm (Bát-nhã ba-la-mật: trí tuệ siêu việt đưa người qua bờ giác ngộ; Phổ Trang Nghiêm: trang nghiêm khắp cả). Ta đã tu pháp môn này ở chỗ ba mươi sáu hằng sa (số nhiều như cát sông Hằng) đức Phật. Các đức Như Lai ấy, mỗi vị dùng một cửa khác nhau, khiến ta vào được pháp môn Bát-nhã ba-la-mật Phổ Trang Nghiêm này."

 Thiện Tài thưa: "Thưa bậc Đại thánh, cảnh giới của pháp môn này thế nào?" Cô đáp: "Này thiện nam tử, ta vào pháp môn này, chính niệm suy xét, phân biệt và thọ trì. Khi tâm bình đẳng sinh khởi, ta được cửa đà-la-ni (tổng trì: năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn mọi pháp, không để quên mất) Phổ Môn, cùng trăm vạn a-tăng-kỳ cửa đà-la-ni khác làm quyến thuộc đi theo.

 "Đó là: cửa đà-la-ni về cõi Phật, cửa đà-la-ni về Phật, cửa đà-la-ni về Pháp, cửa đà-la-ni về chúng sinh, cửa đà-la-ni về quá khứ, cửa đà-la-ni về vị lai, cửa đà-la-ni về hiện tại, cửa đà-la-ni an trụ nơi thực tế, cửa đà-la-ni về công đức, cửa đà-la-ni về những điều kiện đầy đủ của công đức, cửa đà-la-ni về trí, cửa đà-la-ni về những điều kiện đầy đủ của trí, cửa đà-la-ni về các nguyện, cửa đà-la-ni phân biệt các nguyện, cửa đà-la-ni về hạnh, cửa đà-la-ni về sự tu tập các hạnh, cửa đà-la-ni về hạnh thanh tịnh, cửa đà-la-ni về hạnh viên mãn, cửa đà-la-ni về nghiệp, cửa đà-la-ni không trái nghiệp, cửa đà-la-ni về dòng chảy của nghiệp, cửa đà-la-ni về việc do nghiệp làm ra, cửa đà-la-ni xa lìa nghiệp ác, cửa đà-la-ni hướng về nghiệp chân chính, cửa đà-la-ni tự tại đối với nghiệp, cửa đà-la-ni về hạnh lành, cửa đà-la-ni về tam-muội hạnh lành, cửa đà-la-ni về tam-muội, cửa đà-la-ni thuận theo tam-muội, cửa đà-la-ni phân biệt tam-muội, cửa đà-la-ni về tam-muội không thể phá hoại, cửa đà-la-ni về các thần thông (năng lực siêu phàm) và minh (trí sáng suốt thấu biết), cửa đà-la-ni về biển tâm, cửa đà-la-ni về đủ loại tâm, cửa đà-la-ni về nền đất tâm thanh tịnh, cửa đà-la-ni soi khắp những tâm ác nặng nề, cửa đà-la-ni về tâm vui mừng nơi Điều Ngự Sư (danh hiệu của Phật: bậc thầy khéo điều phục con người) (?), cửa đà-la-ni khơi dậy chúng sinh, cửa đà-la-ni về phiền não, cửa đà-la-ni về tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại của phiền não), cửa đà-la-ni về phương tiện đối với phiền não, cửa đà-la-ni về ham muốn, cửa đà-la-ni về việc làm của chúng sinh, cửa đà-la-ni về đủ loại hành nghiệp của chúng sinh, cửa đà-la-ni về tự tính của thế gian chúng sinh, cửa đà-la-ni về hình tướng chúng sinh, cửa đà-la-ni về phương hướng, cửa đà-la-ni về thuyết pháp, cửa đà-la-ni về đại bi, cửa đà-la-ni về đại từ, cửa đà-la-ni về tịch diệt (sự lặng yên dứt sạch phiền não), cửa đà-la-ni về các đường ngôn ngữ, cửa đà-la-ni về phương tiện và chẳng phải phương tiện, cửa đà-la-ni về sự tùy thuận, cửa đà-la-ni về sự phân biệt, cửa đà-la-ni về sự thu nhận, cửa đà-la-ni về thực tế không chướng ngại, cửa đà-la-ni phổ biến khắp, cửa đà-la-ni về Phật pháp, cửa đà-la-ni về pháp Bồ-tát, cửa đà-la-ni về pháp Duyên giác (người tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không cần nghe Phật dạy), cửa đà-la-ni về pháp Thanh văn, cửa đà-la-ni về pháp thế gian;

 "cửa đà-la-ni về thế giới sinh khởi, cửa đà-la-ni về thế giới hoại diệt, cửa đà-la-ni về hình sắc của thế giới, cửa đà-la-ni về thế giới thanh tịnh, cửa đà-la-ni về thế giới nhơ bẩn, cửa đà-la-ni hiện cõi nhơ đục trong thế giới thanh tịnh, cửa đà-la-ni hiện cõi thanh tịnh trong thế giới nhơ bẩn, cửa đà-la-ni về thế giới thuần thanh tịnh, cửa đà-la-ni về thế giới thuần nhơ bẩn, cửa đà-la-ni về thế giới bằng phẳng, cửa đà-la-ni về thế giới lật ngửa, cửa đà-la-ni về thế giới úp sấp, cửa đà-la-ni vào lưới Nhân-đà-la (lưới báu của trời Đế Thích, mỗi mắt lưới có một viên ngọc, các viên ngọc phản chiếu lẫn nhau vô cùng tận), cửa đà-la-ni về thế giới xoay chuyển, cửa đà-la-ni về tướng an trụ, cửa đà-la-ni đặt cái lớn vào chỗ nhỏ, cửa đà-la-ni đặt cái nhỏ vào chỗ lớn;

 "cửa đà-la-ni phân biệt thân Phật, cửa đà-la-ni phóng lưới ánh sáng trang nghiêm của Phật, cửa đà-la-ni phân biệt âm thanh tròn đầy của Như Lai, cửa đà-la-ni về bánh xe chính pháp của Phật, cửa đà-la-ni sinh ra bánh xe pháp của Phật, cửa đà-la-ni phân biệt bánh xe pháp của Phật, cửa đà-la-ni về bánh xe pháp không thể phá hoại của Phật, cửa đà-la-ni về bánh xe pháp biện tài của Phật, cửa đà-la-ni hướng về bánh xe pháp của Phật, cửa đà-la-ni làm được việc Phật, cửa đà-la-ni hướng về hội chúng chư Phật, cửa đà-la-ni phân biệt đại chúng của chư Phật, cửa đà-la-ni về biển quyến thuộc lớn vô tận của chư Phật, cửa đà-la-ni soi khắp sức mạnh của Phật, cửa đà-la-ni về tam-muội của Như Lai, cửa đà-la-ni về thần lực tự tại trong tam-muội của Như Lai, cửa đà-la-ni làm trọn việc Phật, cửa đà-la-ni an trụ nơi chỗ Phật an trụ, cửa đà-la-ni về sự gia hộ của Phật, cửa đà-la-ni về sự giáo hóa của Phật, cửa đà-la-ni về việc Phật biết tâm và hành vi của tâm chúng sinh, cửa đà-la-ni về thần lực tự tại của Phật, cửa đà-la-ni về việc ở cõi trời Đâu-suất (tầng trời nơi vị Bồ-tát sắp thành Phật ở trước khi giáng sinh), cho đến cửa đà-la-ni thị hiện nhập Bát Niết-bàn (nhập diệt hoàn toàn), cửa đà-la-ni làm lợi ích vô lượng chúng sinh, cửa đà-la-ni về các pháp rất sâu, cửa đà-la-ni về các pháp trang nghiêm;

 "cửa đà-la-ni về phương tiện của sắc tướng tâm bồ-đề, cửa đà-la-ni về sắc tướng khởi lên từ tâm bồ-đề, cửa đà-la-ni về sắc tướng của nguyện, cửa đà-la-ni về sắc tướng của hạnh, cửa đà-la-ni về sắc tướng của thần thông và minh, cửa đà-la-ni về sắc tướng ra khỏi sinh tử, cửa đà-la-ni về sắc tướng của trí thanh tịnh, cửa đà-la-ni về sắc tướng của tuệ thanh tịnh, cửa đà-la-ni về sắc tướng vô lượng của bồ-đề, cửa đà-la-ni về sắc tướng thanh tịnh của tự tâm.

 "Này thiện nam tử, ta chỉ biết pháp môn Bát-nhã ba-la-mật Phổ Trang Nghiêm này. Còn các vị đại Bồ-tát thì tâm như hư không, vào sâu pháp giới, công đức tròn đầy, an trụ trong pháp xuất thế (pháp vượt ra ngoài thế gian), xa lìa hạnh thế gian, có đủ con mắt tuệ thanh tịnh lìa si mê, biết chắc vô lượng pháp giới, trí tuệ vô lượng ngang bằng hư không, được con mắt không chướng ngại, không bị ngăn trở trong mọi cảnh giới, an trụ trong kho tàng của địa vị không chướng ngại, soi khắp tất cả, khéo phân biệt nghĩa lý mọi pháp, mọi thế gian không ai phá hoại được, đi trong hạnh thế gian mà không nhiễm trước, phương tiện khéo léo, làm lợi ích và thu nhận mọi chúng sinh, tùy chỗ thích hợp đều có thể hiện thân, trong mọi lúc chuyển bánh xe chính pháp một cách tự tại. Những công đức như thế, ta làm sao biết, làm sao nói được? Này thiện nam tử, ở phương nam cách đây có một nước tên Cứu Độ, ở đó có vị tỳ-kheo tên Thiện Hiện. Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào." Bấy giờ Thiện Tài đồng tử cúi đầu sát chân lễ, đi vòng quanh vô số vòng, rồi từ biệt đi về phương nam.

 Bấy giờ Thiện Tài đồng tử chính niệm suy xét pháp môn rất sâu, suy xét pháp giới rất sâu, suy xét địa vị pháp rất sâu, suy xét chúng sinh rất sâu, suy xét các hạnh rất sâu, suy xét dòng tâm của chúng sinh rất sâu, suy xét chúng sinh như ánh sáng (?) rất sâu, suy xét bản tính các pháp rất sâu, suy xét lời nói của chúng sinh rất sâu, suy xét sự trang nghiêm tròn đầy của pháp giới rất sâu, suy xét việc gieo các hành nghiệp rất sâu, suy xét những gì do nghiệp thế gian tô điểm rất sâu. Cậu dần dần đi đến nước Cứu Độ. Ở thành thị, xóm làng, phố chợ, chỗ ở của các tiên nhân, núi rừng đồng hoang, cậu đi tìm khắp nơi tỳ-kheo Thiện Hiện.

 Cậu thấy vị tỳ-kheo ấy đang kinh hành (đi tới đi lui chậm rãi để tu tập, giữ tâm tỉnh táo) trong rừng. Hình dáng ngài đoan nghiêm, dung mạo đẹp đẽ. Tóc ngài xoắn về bên phải, màu xanh biếc. Trên đỉnh đầu có nhục kế (khối thịt nhô cao như búi tóc, một trong những tướng tốt của bậc đại nhân). Thân màu vàng tía. Mắt dài rộng như hoa sen xanh. Môi đỏ như quả tần-bà (một loại quả màu đỏ tươi). Cổ tròn thẳng, dài ngắn vừa phải. Ngực có dấu chữ Vạn (biểu tượng của công đức tốt lành), trang nghiêm đẹp đẽ. Bảy chỗ đầy đặn (hai lòng bàn tay, hai lòng bàn chân, hai vai và gáy). Cánh tay thon dài. Các ngón tay có màng lưới mỏng nối nhau. Có hình bánh xe vàng trang nghiêm (ở lòng bàn tay, bàn chân). Đùi thon tròn đều, bắp chân như bắp chân nai chúa. Eo bụng thon gọn không lộ (?). Thân trên như sư tử, như các vị trời Tịnh Cư (các tầng trời cao của cõi Sắc, nơi các bậc thánh không còn trở lại cõi dục ở). Thân ngài tròn đầy như vua cây ni-câu (cây đa Ấn Độ, tán tròn đều). Tướng tốt (các tướng chính và vẻ đẹp phụ của bậc đại nhân) trang nghiêm, như vua núi Tuyết (dãy Hy-mã-lạp-sơn) sinh ra mọi thứ thuốc quý. Vầng hào quang tròn quanh thân rộng một tầm (khoảng một sải tay). Các căn (các giác quan và ý) đã được điều phục. Mắt nhìn an tĩnh, chăm chú. Trí tuệ không chướng ngại. Tâm ngài như biển lớn, không lay động. Mọi thế gian không thể phá hoại được. Trời, rồng và tám bộ chúng (tám loài thần hộ trì Phật pháp: trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già) cung kính vây quanh.

 Khi vị tỳ-kheo ấy kinh hành, có vị trời đất là trời Trì Địa Bộ (?) làm hiện ra hoa sen báu theo che phủ dấu chân ngài. Trời Vô Tận Viên Mãn trừ diệt mọi bóng tối. Trời Giác mưa xuống mây hoa đủ loại. Trời Bất Động Tạng làm hiện ra các kho báu. Trời Phổ Quang Thắng Hư Không trang hoàng hư không. Trời Diệu Đức Hải rải châu báu cúng dường. Trời Ly Cấu Tạng ở núi Tu-di (núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) chắp tay lễ bái, hầu hạ, cung kính cúng dường. Trời Vô Ngại Lực khởi lên mây gió hương hoa để cúng dường. Thần đêm dùng thân trang nghiêm của mình mà lễ năm vóc (cúi lạy sao cho hai đầu gối, hai khuỷu tay và đầu chạm đất). Trời Thường Giác Nhật cầm cờ báu sáng trong, trang hoàng hư không, trừ diệt bóng tối.

 Bấy giờ Thiện Tài đến chỗ ngài, cúi đầu sát chân lễ, thưa: "Thưa bậc Đại thánh, con hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn vẹn), cầu hạnh Bồ-tát. Con nghe bậc Đại thánh khéo chỉ dẫn các đạo Bồ-tát. Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào? Xin ngài giảng rõ."

 Ngài đáp: "Này thiện nam tử, ta tuổi còn nhỏ, xuất gia chưa lâu. Từ khi sinh ra đến nay, ta đã tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới, không dâm dục) thanh tịnh ở chỗ ba mươi tám hằng sa đức Phật. Có khi ở chỗ một đức Phật, ta tu phạm hạnh thanh tịnh bảy ngày bảy đêm; có khi ở chỗ các đức Phật khác, nửa tháng, một tháng, một năm, trăm năm, ức na-do-tha (một con số cực lớn) năm, cho đến không thể nói không thể nói năm; có khi một tiểu kiếp, nửa kiếp, một kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài của vũ trụ; tiểu kiếp là kiếp nhỏ), hoặc a-tăng-kỳ kiếp, cho đến không thể nói không thể nói a-tăng-kỳ kiếp, tu phạm hạnh thanh tịnh. Ở chỗ các đức Phật ấy, ta nghe pháp, thọ trì, không trái lời dạy, trang nghiêm các nguyện, tu trọn vẹn và thanh tịnh mọi hạnh Bồ-tát, đầy đủ sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa người qua bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), biết cảnh giới bồ-đề, biết các loại bánh xe pháp, giữ gìn Phật pháp cho đến khi chính pháp diệt hết, làm trang nghiêm thanh tịnh mọi thế giới của chư Phật — đó là nhờ sức đại nguyện sinh ra tam-muội. Ta làm trọn vẹn mọi hạnh thanh tịnh của Bồ-tát — đó là nhờ sức của mọi hạnh nguyện sinh ra từ Bồ-tát. Ta làm thanh tịnh các ba-la-mật của mọi đức Phật — đó là nhờ sức sinh ra các hạnh của Phổ Hiền (vị Bồ-tát tiêu biểu cho đại hạnh và đại nguyện).

 "Này thiện nam tử, ta không rời chỗ kinh hành này mà thấy hết mười phương, vì trí tuệ không chướng ngại. Mọi pháp giới đều hiện ra trước mắt, vì trong một niệm vượt qua không thể nói không thể nói thế giới. Trong một niệm, ta làm trang nghiêm thanh tịnh không thể nói thế giới của chư Phật, vì sinh ra sức đại nguyện. Không thể nói không thể nói cửa phương tiện đối với chúng sinh đều hiện ra trước mắt, vì đủ trí thập lực, sinh ra sức hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền. Ta thấy không thể nói không thể nói đức Phật đều hiện ra trước mắt; trong một niệm, ta cung kính cúng dường số Phật nhiều như vi trần (hạt bụi cực nhỏ) của không thể nói không thể nói thế giới, vì sức nguyện cung kính cúng dường Như Lai. Ta có thể nghe và thọ trì không thể nói không thể nói mây pháp của chư Phật, phân biệt biết rõ a-tăng-kỳ chỗ quy hướng của các pháp, vì sinh ra sức đà-la-ni (năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn các pháp) về bánh xe pháp. Không thể nói không thể nói hạnh Bồ-tát đều hiện ra trước mắt, mọi hạnh đều thanh tịnh, vì làm tròn sức hạnh nguyện lưới Nhân-đà-la (lưới báu của trời Đế Thích, các viên ngọc phản chiếu lẫn nhau vô tận) của Bồ-tát. Không thể nói không thể nói biển tam-muội đều hiện ra trước mắt, mọi tam-muội đều thanh tịnh, làm tròn một tam-muội, vì sinh ra sức của mọi tam-muội. Không thể nói không thể nói biển các căn đều hiện ra trước mắt, mọi vòng các căn thuận theo vòng thời gian, vì sinh ra sức nguyện an trụ nơi tận cùng các căn. Không thể nói không thể nói vòng thời gian đều hiện ra trước mắt, trong mọi lúc có thể chuyển bánh xe pháp thanh tịnh, vì sinh ra sức nguyện làm trọn việc cho chúng sinh. Mọi biển ba đời đều hiện ra trước mắt, phân biệt ba đời của mọi thế giới, vì sinh ra sức nguyện của ánh sáng trí tuệ thuận theo.

 "Này thiện nam tử, ta chỉ biết pháp môn Đèn Sáng Tùy Thuận Bồ-tát này. Còn các vị Bồ-tát Kim Cương Đăng (Đèn Kim Cương) sinh vào nhà chư Phật, thành tựu đầy đủ mạng căn không chết (sức sống không bao giờ dứt), trí tuệ vô tận, thành thân không thể phá hoại, tay chân đầy đủ, tùy chỗ thích hợp đều có thể hiện ra, có hình sắc đẹp đẽ không ai trên đời sánh bằng, chất độc, dao kiếm, nạn lửa không hại được, thân như kim cương không thể làm hư hoại, hàng phục các ma, chế ngự ngoại đạo, thân màu vàng ròng vượt trên thế gian, tùy chỗ thích hợp không ai là không nghe thấy được, xem khắp thế gian mà mưa xuống pháp cam lộ (nước thần bất tử, ví giáo pháp đem lại sự sống giải thoát), soi khắp tất cả, diệt mọi chướng ngại, ai thấy cũng không chán, nhổ sạch mọi gốc rễ bất thiện, khởi lên các căn lành mầu nhiệm, khó gặp khó thấy — công đức và hạnh của các ngài, ta làm sao biết, làm sao nói được? Này thiện nam tử, ở phương nam cách đây có một nước tên Thâu-na, ở đó có đồng tử tên Thích Thiên Chủ. Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào."

 Bấy giờ Thiện Tài đồng tử chuyên tâm cầu con đường chân chính trang nghiêm của Bồ-tát; dùng các năng lực của Bồ-tát soi sáng tâm mà tu hành; tu các hạnh công đức không thể phá hoại, không cùng tận của Bồ-tát; làm tròn đại nguyện bền chắc của Bồ-tát; dùng sự trang nghiêm lớn để tự trang nghiêm; không sợ hãi điều gì; giữ tâm ngay thẳng bền chắc không lui; thọ trì mây các hạnh Bồ-tát, thọ trì mây chính pháp của Bồ-tát mà không biết chán; cung kính mọi công đức của Bồ-tát; thu nhận mọi chúng sinh; luôn muốn vượt ra khỏi cánh đồng hoang sinh tử; ưa muốn được thấy, được nghe, được cung kính gần gũi thiện tri thức mà lòng không mỏi chán. Cậu cúi đầu sát chân lễ, cung kính vô lượng, vâng theo lời dạy, rồi từ biệt đi về phương nam.

 Bấy giờ Thiện Tài đồng tử, có trời, rồng, đại chúng và quyến thuộc vây quanh, đến nước Thâu-na, đi khắp nơi tìm đồng tử Thích Thiên Chủ. Khi ấy trong hư không có các vị trời, rồng bảo cậu: "Này thiện nam tử, đồng tử ấy đang ở bên bờ sông, ngoài cổng thành Thiện (?)." Bấy giờ Thiện Tài thấy Thích Thiên Chủ cùng một vạn đồng tử đang chơi đùa nghịch cát. Cậu liền đến chỗ ấy, cúi đầu sát chân lễ, đi vòng quanh vô số vòng, chắp tay cung kính đứng một bên, thưa: "Thưa bậc Đại thánh, con đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào. Cúi xin ngài giảng giải."

 Đồng tử đáp: "Này thiện nam tử, Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ) đã dạy ta phép xem nốt ruồi (?), phép toán số và phép ấn (phép dùng dấu ấn, ký hiệu để ghi chép, tính toán) (?). Nhờ biết ba phép này, ta được pháp môn trí tuệ về mọi kỹ thuật khéo léo. Này thiện nam tử, nhờ pháp môn này, ta biết bản chất của nốt ruồi, toán số và ấn. Bệnh tật, trúng độc, bị quỷ nhập, bị ma ám, ta đều có thể trừ dẹp. Ta biết cách dựng thành lớn thành nhỏ, đô ấp, xóm làng, cùng tướng tốt xấu của chúng; việc ruộng nương, buôn bán; tướng mạo tay chân thân thể của mọi chúng sinh; tướng của hành nghiệp dẫn đến cõi lành, cõi dữ. Ta biết chúng sinh này sẽ đến cõi lành, chúng sinh kia sẽ đến cõi dữ; người này là Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ), người này là Duyên giác (người tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên), người này đạt địa vị Như Lai; cùng các tướng phương tiện. Những việc như thế ta đều biết rõ, và khiến khắp chúng sinh tu học pháp này.

 "Lại nữa, này thiện nam tử, ta cũng biết rõ phép toán số của Bồ-tát. Đó là: trăm nghìn là một lạc-xoa, trăm nghìn lạc-xoa là một câu-lợi, trăm nghìn câu-lợi là một na-do-tha (đây đều là tên các đơn vị số lớn của Ấn Độ xưa), nói rộng ra như trong phẩm A-tăng-kỳ (một phẩm khác của kinh này, bàn về các đơn vị số cực lớn). Này thiện nam tử, nếu có đống cát lớn rộng vô lượng trăm do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số), ta đều phân biệt, tính ra được số hạt của nó. Này thiện nam tử, như phép toán có thể biết số cát của đống cát, ta tính biết được mọi thế giới ở phương đông; phương nam, tây, bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới cũng như vậy. Ta tính biết trong mọi thế giới có tất cả bao nhiêu kiếp, bao nhiêu Phật, bao nhiêu pháp, bao nhiêu Bồ-tát, bao nhiêu nghiệp, đều tính toán biết rõ. Trong mọi thế giới, tất cả danh hiệu của tứ đế (bốn chân lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ) cũng như vậy.

 "Này thiện nam tử, ta chỉ biết pháp môn trí tuệ về kỹ thuật khéo léo này. Còn các vị đại Bồ-tát vào sâu mọi pháp môn toán số, tính đếm mọi pháp, vào sâu phép toán số của ba đời, tính đếm mọi chúng sinh, tính đếm mọi pháp, tính đếm mọi đức Phật, tính đếm danh hiệu của mọi đức Phật, tính đếm mọi Bồ-tát, xoay bánh xe tự tại trong mọi phép toán số. Các vị Bồ-tát ấy (?), ta làm sao biết, làm sao nói được công đức và hạnh của các ngài: làm sáng tỏ cảnh giới, khen ngợi các năng lực, bày tỏ tâm ngay thẳng, nói những điều kiện đầy đủ của công đức, nói các đại nguyện, làm hiển hiện các ba-la-mật thanh tịnh, nói trí tuệ thù thắng mầu nhiệm của kho công đức. Này thiện nam tử, ở phương nam cách đây có thành tên Hải Trụ, có vị ưu-bà-di (người nữ tu tại gia, đã quy y Phật và giữ năm giới) tên Tự Tại. Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào."

 Bấy giờ Thiện Tài đồng tử nghe lời dạy của thiện tri thức, vui mừng vô lượng, được viên ngọc tâm ngay thẳng kỳ đặc chưa từng có, lòng rộng lớn che chở khắp chúng sinh. Cậu được pháp môn tự tại tính đếm thứ lớp chư Phật ra đời, pháp thanh tịnh tròn đầy, trí tuệ thấu suốt tận cùng, phân biệt và làm hiển hiện mọi nẻo tái sinh, không bị ngăn trở trong cảnh giới ba đời, sinh ra tâm như biển công đức vô tận, được ánh sáng tự tại của trí tuệ lớn, cắt đứt trói buộc của ba cõi (cõi Dục còn ham muốn, cõi Sắc còn hình thể, cõi Vô Sắc không còn hình thể). Cậu cúi đầu sát chân lễ, đi vòng quanh về bên phải ba vòng, rồi từ biệt đi về phương nam.

 Bấy giờ Thiện Tài đồng tử đối với thiện tri thức lòng không biết đủ, như biển lớn nuốt nhận mọi dòng sông. Thiện tri thức như mặt trời: ánh sáng tuệ sáng trong mở bừng tâm cậu như hoa sen nở, nuôi lớn cây công đức lớn có mầm, thân, đốt, cành, lá là mọi căn lành. Thiện tri thức như mặt trăng: dùng ánh sáng giáo pháp mát mẻ trừ mọi phiền nóng. Thiện tri thức như núi Tuyết mùa hè, nơi muông thú tụ về vui sống. Tâm của thiện tri thức như biển lớn đầy châu báu. Lời dạy của thiện tri thức nuôi lớn pháp thân, như cây Diêm-phù (loài cây lớn tiêu biểu cho châu Diêm-phù-đề, nơi loài người sống) đầy đủ hoa quả. Lòng cậu luôn vui an trụ trong giáo pháp của thiện tri thức, như long vương biến hóa tự tại giữa hư không. Lời dạy của thiện tri thức dựng lên núi báu lớn, làm hiển hiện tất cả. Cậu lấy lời dạy của thiện tri thức tự vây quanh che chở mình, như Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) hàng phục A-tu-la, không ai phá nổi.

 Cậu dần dần đi đến thành Hải Trụ, tìm khắp nơi ưu-bà-di Tự Tại. Lúc ấy có người nói: "Này thiện nam tử, vị ưu-bà-di ấy ở trong thâm cung giữa thành này." Thiện Tài nghe xong, đến cổng cung, đứng với lòng cung kính. Chỗ ở của vị ưu-bà-di ấy rộng lớn, trang hoàng lộng lẫy, tường bằng nhiều thứ báu bao quanh khắp, mở bốn cổng, dùng a-tăng-kỳ thứ báu để trang trí.

 Thiện Tài đi vào, thấy vị ưu-bà-di ngồi trên tòa sư tử, tuổi đang lúc xuân sắc, dung mạo đẹp lạ, ai nhìn cũng không chán. Bà không đeo đồ trang sức, mặc áo trắng trơn, xõa tóc. Ánh sáng thân bà, trừ Phật và Bồ-tát ra, không ai sánh kịp. Trong cung bà bày mười ức giường ghế, vượt hơn cả cõi trời cõi người, do hành nghiệp đời trước của Bồ-tát tạo nên. Áo quần, đồ ăn uống, các vật báu mầu nhiệm, các đồ trang sức, bà luôn mở bốn cổng phân phát khắp cho mọi người mà không bao giờ hết. Có một vạn người nữ làm quyến thuộc vây quanh, dung sắc và dáng vẻ đều như chư thiên, như những cây báu mầu nhiệm được trang hoàng, miệng luôn phát ra âm thanh hay đẹp như cõi trời, cung kính vui vẻ ngắm nhìn vị ưu-bà-di này, lễ bái cúng dường.

 Thân của các người nữ ấy luôn tỏa hương thơm lạ xông khắp thành lớn. Ai ngửi thấy đều được tâm bồ-đề không thoái lui: không có tâm giận hại, không có tâm thù oán, không có tâm keo kiệt ganh ghét, không có tâm dối trá, không có tâm quanh co nịnh bợ, không có tâm tham ái, không có tâm giận dữ, không có tâm biếng nhác; có tâm rộng lớn vô lượng, tâm bình đẳng, tâm đại từ, tâm làm lợi ích chúng sinh, tâm giữ giới thanh tịnh, tâm không cầu dục lạc. Ai nghe tiếng các người nữ ấy đều vui mừng, thân tâm mềm mại. Ai thấy họ đều lìa được tham dục.

 Bấy giờ Thiện Tài cúi đầu lễ sát chân vị ưu-bà-di, cung kính đi vòng quanh về bên phải, đứng một bên, thưa: "Thưa bậc Đại thánh, con đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào."

 Bà đáp: "Này thiện nam tử, ta thành tựu pháp môn Trang Nghiêm Kho Công Đức Vô Tận. Ta dùng đồ ăn trong một cái bát mà bố thí cho trăm chúng sinh, tùy theo ý muốn đều được no đủ; cho nghìn chúng sinh, trăm nghìn chúng sinh, ức chúng sinh, nghìn ức chúng sinh, trăm nghìn ức chúng sinh, na-do-tha chúng sinh, trăm na-do-tha chúng sinh, trăm nghìn na-do-tha chúng sinh, cho đến không thể nói không thể nói chúng sinh, số chúng sinh nhiều như vi trần của cõi Diêm-phù-đề (châu đất ở phía nam núi Tu-di, nơi loài người sinh sống), cho đến số chúng sinh nhiều như vi trần của không thể nói không thể nói cõi Phật, tùy theo ý muốn đều được no đủ mà bát vẫn không vơi bớt. Ta lại bố thí những món ăn ngon thượng vị, xe kiệu, áo quần, vòng hoa, hương thơm, hương bột, hương xoa, đồ trang sức bằng báu; lại bố thí giường ghế, xe cộ, lọng quý, cờ phướn. Đủ mọi thứ như thế, tùy theo ý muốn đều khiến đầy đủ, ai nấy đều rất vui mừng.

 "Này thiện nam tử, ở phương đông, từ một thế giới cho đến không thể nói không thể nói thế giới, số thế giới nhiều như vi trần của cõi Diêm-phù-đề, cho đến số thế giới nhiều như vi trần của không thể nói không thể nói cõi Phật, trong các thế giới ấy, mọi Thanh văn, Duyên giác ăn đồ ăn của ta rồi đều thành tựu đạo quả (quả vị chứng ngộ). Lại ở phương đông, cho đến trong các thế giới nhiều như vi trần của không thể nói không thể nói cõi Phật, các vị Bồ-tát nhất sinh bổ xứ (vị Bồ-tát chỉ còn một đời nữa là thành Phật, sẽ kế vị Phật) ăn đồ ăn của ta rồi đều hàng phục ma, thành đạo. Phương nam, tây, bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới cũng như vậy.

 "Này thiện nam tử, ngươi có thấy một vạn người nữ quyến thuộc này của ta không?" — "Dạ, con đã thấy." — "Này thiện nam tử, trăm vạn a-tăng-kỳ Bồ-tát như thế đều cùng hạnh với ta, cùng nguyện, cùng căn lành, cùng tu đạo, cùng chí hướng, cùng chính niệm thanh tịnh, cùng nẻo đi thanh tịnh, cùng bồ-đề vô lượng, cùng được các căn, cùng tâm và y quả (quả báo hiện ra nơi môi trường, chỗ ở), cùng cảnh giới, cùng hướng thẳng đến chỗ lìa sinh (bước vào địa vị bậc thánh, thoát khỏi thân phận phàm phu) (?), cùng nghĩa lý chân thật, cùng làm sáng tỏ chính pháp, cùng có đủ sắc thân thanh tịnh mầu nhiệm của Bồ-tát, cùng sức mạnh vô lượng, cùng tinh tấn bền chắc, cùng âm thanh chính pháp, cùng đường ngôn ngữ, cùng mọi công đức, cùng nghiệp thanh tịnh, cùng quả báo thanh tịnh, cùng lòng đại bi thanh tịnh cứu giúp mọi loài, cùng nghiệp thanh tịnh không trái nhân duyên, cùng khẩu nghiệp (việc làm bằng lời nói) thanh tịnh, trong mọi hội chúng của Phật tùy chỗ thích hợp đều thuyết pháp, cùng cung kính cúng dường chư Phật, cùng biết chắc mọi pháp, cùng được các địa vị thanh tịnh của Bồ-tát.

 "Các vị Bồ-tát này lấy đồ ăn trong bát của ta, trong khoảnh khắc một niệm đi khắp mười phương, cúng dường mọi Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát và chư Phật, lại bố thí cho ngạ quỷ (loài quỷ đói khát khổ sở) đều được no đủ, mà đồ ăn trong bát của ta không vơi bớt. Này thiện nam tử, đồ ăn trong bát này của ta, tùy chỗ thích hợp, khiến chư thiên đều được no đủ, cho đến bố thí cho loài người cũng vậy. Này thiện nam tử, hãy đợi một lát, ngươi sẽ tự thấy." Thiện Tài liền thấy vô lượng người từ bốn cổng đi vào. Vị ưu-bà-di cho mọi người ngồi yên, tùy theo sở thích của từng người đều khiến được no đủ vui vẻ.

 "Này thiện nam tử, ta chỉ được pháp môn Trang Nghiêm Kho Công Đức Vô Tận này. Còn các vị đại Bồ-tát có biển kho công đức vô tận như hư không, dùng vô lượng công đức hun đúc tâm mình; như ngọc như ý (ngọc báu muốn gì được nấy), vì làm thỏa nguyện mọi chúng sinh; là thành công đức lớn, vì diệt hết mọi nghèo khổ; là núi Tu-di công đức, vì mưa xuống mọi thứ báu; là kho công đức lớn, vì mở cửa thành pháp; là ngọn đèn công đức, vì diệt bóng tối nghèo khổ; là chiếc lọng công đức lớn, vì dùng căn lành thù thắng mầu nhiệm che chở mọi chúng sinh. Công đức và hạnh của các ngài, ta làm sao biết, làm sao nói được? Này thiện nam tử, ở phương nam cách đây có thành tên Đại Hưng, ở đó có vị trưởng giả (người giàu có, có đức độ và uy tín) tên Cam Lộ Đỉnh. Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào." Bấy giờ Thiện Tài đồng tử cúi đầu sát chân lễ, đi vòng quanh vô số vòng, ghi nhớ không quên lời dạy, rồi từ biệt đi về phương nam.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video