Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ năm mươi ba. Phẩm Nhập Pháp Giới (phẩm "Đi vào pháp giới", tức đi vào toàn thể cảnh giới chân thật của muôn pháp), thứ ba mươi bốn, phần chín.
Lúc ấy, đồng tử Thiện Tài (cậu bé tên Thiện Tài, người đi khắp nơi cầu học đạo) một lòng chuyên tìm thiện tri thức (bậc thầy, người bạn hiền dẫn dắt mình trên đường tu đạo). Cậu nghĩ rằng nhờ thiện tri thức mà sinh ra mọi pháp lành. Thiện tri thức thật khó thấy, khó gặp. Gặp thiện tri thức thì dứt hết các ý nghĩ rối loạn. Gặp thiện tri thức thì trừ sạch mọi phiền não trói buộc và mọi chướng ngại. Gặp thiện tri thức thì được ánh sáng trí tuệ Tát-bà-nhã (phiên âm tiếng Phạn sarvajña, nghĩa là "trí biết tất cả", tức trí tuệ trọn vẹn của Phật). Gặp thiện tri thức thì đi sâu vào biển cảnh giới của Phật. Gặp thiện tri thức thì được đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không để quên mất) "mây pháp chánh niệm", nắm giữ được mọi đám mây pháp luân (bánh xe pháp, ví giáo pháp của Phật lăn đi khắp nơi, nghiền nát mê lầm) thanh tịnh của chư Phật. Gặp thiện tri thức thì có đủ biển lòng đại bi để cứu giúp, che chở chúng sinh. Gặp thiện tri thức thì trí tuệ sáng sạch, có thể chiếu khắp biển các pháp giới (toàn thể mọi cõi, mọi hiện tượng trong vũ trụ).
Bấy giờ, vị thần đêm Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh (dạ thiên, tức vị thần trông coi ban đêm; tên có nghĩa là "Đôi mắt hoan hỷ quán sát chúng sinh") dùng sức uy thần gia hộ cho đồng tử Thiện Tài, khiến cậu ca ngợi thiện tri thức, đến chỗ thiện tri thức cung kính cúng dường: "Thiện tri thức chính là Bồ-đề (sự giác ngộ). Thiện tri thức chính là tinh tấn (siêng năng không lùi bước). Thiện tri thức khó thấy, khó gặp. Thiện tri thức là sức mạnh không gì phá hoại được. Nhờ thiện tri thức mà đi khắp mười phương, cắt đứt dòng sinh tử, làm nên được mọi việc lớn, trang nghiêm con đường chân chánh, được pháp môn Phổ Môn (pháp môn "cửa mở khắp", thông suốt mọi đường), tất cả đều không bị ngăn ngại. Gặp thiện tri thức thì không rời chỗ cũ mà vẫn đến khắp chỗ của tất cả chư Phật trong mười phương."
Lúc ấy, Thiện Tài liền hiểu rõ: gặp thiện tri thức thì thành tựu trọn vẹn vô lượng biển đại nguyện; được nhất thiết trí (trí biết tất cả của Phật) để làm lợi ích cho chúng sinh; diệt trừ khổ đau của vô lượng kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) trong tương lai; lấy sự trang nghiêm lớn mà tự trang nghiêm; trong từng hạt bụi nhỏ, tu hành mọi pháp của các pháp giới; thấy biển các cõi mười phương; biết mọi cách nói năng và các hạnh Bồ-tát trong các kiếp vị lai; thực hành đến cùng tận mọi hạnh Bồ-tát; trong từng niệm (khoảnh khắc ý nghĩ) đều được nhất thiết trí, thần lực tự tại, đi trên các con đường trang nghiêm, ngang bằng với chư Phật ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), theo dòng pháp giới thanh tịnh; không rời cảnh giới pháp giới mà vẫn có thể đến chỗ các thiện tri thức có mặt khắp pháp giới.
Bấy giờ, Thiện Tài đến chỗ thần đêm Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh. Cậu thấy vị thần ấy đang ở chỗ của đức Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là "bậc đến từ chân như"), giữa đại chúng, ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi của bậc thuyết pháp, ví như sư tử là chúa muôn loài) bằng hoa sen báu, đang nhập chánh thọ (tức nhập định, tâm hoàn toàn an trụ) pháp môn (cánh cửa giáo pháp, một con đường tu chứng) Phổ Quang Hỷ Tràng (nghĩa là "Ánh sáng khắp nơi – Lá cờ hoan hỷ") của Bồ-tát. Từ mọi lỗ chân lông của vị thần tuôn ra các đám mây mầu nhiệm; ai thấy cũng vui mừng không chán.
Đó là những đám mây "hạnh trí tuệ": làm lợi ích cho chúng sinh, lìa xa tranh cãi, không bám chấp vào các pháp, dùng tâm bình đẳng mà thu nhận khắp chúng sinh; hiển bày việc các Bồ-tát ba đời tu hạnh bố thí (đem của cải, sức lực, thân mạng cho người), buông bỏ hết những vật trong thân, ngoài thân khó buông bỏ; chúng sinh mười phương đều được thấy cả.
Lại từ mọi lỗ chân lông tuôn ra những đám mây thân biến hóa của Bồ-tát nhiều bằng số chúng sinh, đầy khắp pháp giới, hiện ra trước mặt chúng sinh; hiển bày việc nhập chánh thọ tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú một chỗ không tán loạn) bất động để thức tỉnh chúng sinh, khiến họ không ưa thích ba cõi (cõi dục: cõi còn tham muốn ăn uống, dâm dục; cõi sắc: cõi còn thân hình vi tế nhưng hết dục; cõi vô sắc: cõi chỉ còn tâm thức, không còn thân hình), lìa xa thế gian, diệt trừ sinh tử. Hiện ra cảnh thành rồi hoại đủ kiểu trong cõi trời và cõi người; dạy chúng sinh tu phép quán bất tịnh (quán thân thể là nhơ nhớp để dứt lòng tham ái) để trừ cái thấy điên đảo cho thân là sạch sẽ; giảng rằng các pháp hữu vi (mọi thứ do nhân duyên tạo thành) đều vô thường, biến đổi, khổ não; khiến chúng sinh đi sâu vào giới của Phật, chưa từng tạm rời, giữ gìn giới cấm thanh tịnh của chư Phật; hiện ra "giới không nghi ngờ" và "giới hương" (?), hương của giới xông khắp tất cả chúng sinh.
Lại từ mọi lỗ chân lông tuôn ra những đám mây thân sắc đẹp đẽ nhiều bằng số chúng sinh, hiển bày việc dù bị chúng sinh cắt chặt tay chân cũng đều nhẫn chịu được, kham chịu mọi khổ; mọi lời trách mắng, chửi rủa độc ác đều nhẫn chịu; đối với chúng sinh ấy không nổi lòng giận dữ; được cung kính khen ngợi cũng không sinh lòng ham thích; đối với tất cả chúng sinh không khởi lòng ngã mạn (kiêu căng cho mình hơn người); hiển bày sự nhẫn biết tự tính của các pháp; hiển bày trí của tâm Bồ-đề không cùng tận; diệt trừ mọi phiền não của chúng sinh; tu tập phép nhẫn, thực hành hạnh Bồ-tát; hiển hiện thân kim cương (cứng chắc không gì phá nổi) thanh tịnh; hiển hiện thân sắc thanh tịnh vô thượng của Như Lai, tùy theo chỗ thích hợp mà giáo hóa chúng sinh.
Lại từ mọi lỗ chân lông tuôn ra những đám mây thân sắc đủ loại của các cõi (các nẻo tái sinh của chúng sinh), dũng mãnh tinh tấn: hiện sự dũng mãnh tinh tấn cầu nhất thiết trí; hiện cảnh giới Bồ-đề mà không thoái lui; dũng mãnh tinh tấn hàng phục các ma (những thế lực ngăn cản, phá hoại việc tu đạo); dũng mãnh tinh tấn cứu độ tất cả chúng sinh trong biển sinh tử; dũng mãnh tinh tấn diệt trừ mọi tai nạn của các ác đạo (các nẻo khổ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh); dũng mãnh tinh tấn phá núi vô trí; dũng mãnh tinh tấn cung kính cúng dường tất cả Như Lai, lòng không mỏi mệt; dũng mãnh tinh tấn giữ gìn, bảo vệ pháp luân của chư Phật; dũng mãnh tinh tấn phá tan mọi núi chướng ngại; dũng mãnh tinh tấn làm trang nghiêm, thanh tịnh các cõi Phật (cõi nước nơi một đức Phật giáo hóa); được sự tinh tấn thanh tịnh của chư Như Lai, giáo hóa, độ thoát tất cả chúng sinh.
Lại từ mọi lỗ chân lông tuôn ra những đám mây thân sắc đủ loại, dùng các phương tiện (cách khéo léo tùy hoàn cảnh để dẫn dắt người) diệt trừ buồn rầu, khổ não của chúng sinh, khiến ai nấy đều vui mừng; nhàm chán năm dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, hương thơm, vị ngon, cảm xúc êm ái nơi thân); khen ngợi lòng biết hổ thẹn; điều phục các căn (các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý); tu phạm hạnh (hạnh sống trong sạch, lìa dục) thanh tịnh vô thượng, thân, miệng, ý đều lành; chỉ rõ mọi thứ ham muốn ở thế gian đều không đáng ưa; giúp chúng sinh đứng vững, khiến họ ưa thích chánh pháp; nhập chánh thọ chín tầng thiền định nối tiếp nhau (cửu thứ đệ định: bốn tầng thiền của cõi sắc, bốn tầng định của cõi vô sắc, và diệt tận định), diệt trừ mọi phiền não của chúng sinh; hiển bày biển các tam-muội của Bồ-tát và cảnh giới thần thông, trí sáng, thần lực tự tại; khiến chúng sinh đều vui mừng, thân tâm mềm dịu, dứt cơn nóng phiền não, được niềm vui mát mẻ, nuôi lớn chánh pháp.
Lại từ mọi lỗ chân lông tuôn ra những đám mây thân đủ loại của các cõi, đến khắp các cõi, tới chỗ chư Phật, các bậc thầy và thiện tri thức, cung kính cúng dường, lòng không mỏi mệt; giữ gìn pháp luân của chư Phật; thấu suốt đến cùng biển công đức của tất cả Phật; hiển bày biển của mọi pháp; hiển bày thực tướng (bản chất chân thật) của mọi pháp; hiển bày mọi cửa tam-muội; dùng trí tuệ thanh tịnh phân biệt biển tâm của tất cả chúng sinh; dùng trí tuệ kim cương phá tan núi tà kiến (cái thấy sai lệch) của tất cả chúng sinh; sinh ra mặt trời trí tuệ tròn đầy sáng sạch, trong một niệm có thể diệt trừ hết bóng tối ngu si của tất cả chúng sinh, khiến chúng sinh đều vui mừng và được Tát-bà-nhã.
Lại từ mọi lỗ chân lông tuôn ra những đám mây thân nhiều bằng số tất cả chúng sinh, hiện đủ loại thân sắc, thân không thể nghĩ bàn, tùy chỗ thích hợp mà hiện ra trước mặt chúng sinh. Dùng vô lượng âm thanh, giảng cho chúng sinh về kho công đức của thế gian, về các việc làm trong thế gian, rằng tất cả ba cõi đều không đáng ưa; khen ngợi việc lìa ba cõi và các tà kiến xấu ác, lìa xa đường tà mà hướng về nhất thiết trí, vượt khỏi địa vị của hàng Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà tự giải thoát cho riêng mình) và Duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên mà ngộ, cũng chỉ lo giải thoát riêng mình); đối với pháp hữu vi và pháp vô vi (pháp không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt) lòng đều không bám chấp; quay lưng với sinh tử mà hướng thẳng về Niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não và khổ đau), nhưng cũng không bỏ việc qua lại trong các cõi, không bỏ tâm Bồ-đề đã phát, thành bậc Đẳng Chánh Giác (giác ngộ chân chánh, trọn vẹn như Phật), giáo hóa chúng sinh được nhất thiết trí.
Lại từ từng lỗ chân lông tuôn ra những đám mây thân biến hóa nhiều bằng số hạt bụi của tất cả cõi Phật, hiện khắp trước mặt tất cả chúng sinh, tu hạnh Phổ Hiền (hạnh nguyện rộng lớn không cùng tận của Bồ-tát Phổ Hiền), làm tròn nguyện Phổ Hiền, khen ngợi việc hoàn thành trọn vẹn mọi đại nguyện. Trong từng niệm, làm trang nghiêm thanh tịnh biển tất cả các thế giới. Trong từng niệm, cung kính cúng dường tất cả chư Phật. Trong từng niệm, giữ gìn được biển tất cả các pháp. Trong từng niệm, trong từng hạt bụi, sinh ra biển phương tiện của pháp giới nhiều bằng số hạt bụi của biển tất cả thế giới; trụ giữ mọi cõi, mọi kiếp, làm thanh tịnh con đường nhất thiết trí không lúc nào ngừng nghỉ. Trong từng niệm, đi vào mọi sức mạnh của chư Như Lai, thấu suốt đến cùng biển phương tiện của ba đời; ở mọi cõi hiện sức tự tại, khiến tất cả chúng sinh tu hạnh Bồ-tát, làm tròn đại nguyện, được nhất thiết trí.
Lại từ từng lỗ chân lông tuôn ra những đám mây thân nhiều bằng số tâm của tất cả chúng sinh, hiện ra trước mặt tất cả chúng sinh, hiển bày vô lượng sức mạnh của nhất thiết trí, không thể cùng tận, không ai phá nổi; tu các hạnh Bồ-tát không thoái lui; ở trong pháp sinh tử mà lòng không nhiễm; sức hàng phục các ma, dứt phiền não; sức phá tan mọi núi chướng ngại; có đủ sức đại bi, trong mọi kiếp tu hạnh Bồ-tát lòng không mỏi mệt; làm chấn động tất cả các thế giới của chư Phật, khiến chúng sinh vui mừng; chuyển pháp luân thanh tịnh; dựng cờ pháp, chế phục các ngoại đạo (những người theo đạo khác ngoài Phật pháp); tu hạnh Bồ-tát, thực hành Lực ba-la-mật (ba-la-mật: hạnh tu đưa người sang bờ giải thoát; "lực" là sức mạnh) mà được nhất thiết trí.
Lại từ từng lỗ chân lông tuôn ra những đám mây thân sắc đủ loại nhiều bằng số tâm của tất cả chúng sinh, đầy khắp vô lượng cõi chúng sinh, tùy chỗ thích hợp mà hiện hạnh Bồ-tát; dùng sức trí tuệ tinh tấn cứu độ biển chúng sinh; phân biệt rõ biển các hoạt động của tâm và tâm sở (các tác dụng đi kèm theo tâm như vui, buồn, tham, giận…) của tất cả chúng sinh, biển các căn tính của tất cả chúng sinh, biển các hạnh của tất cả chúng sinh; giáo hóa chúng sinh chưa từng lỡ thời cơ; trí tuệ sáng sạch thấu đến tận cùng pháp tính (bản tính chân thật của mọi pháp). Trong từng niệm, trí tuệ sáng sạch đầy khắp pháp giới, biết rõ sự thành, hoại và sự trang nghiêm của tất cả thế giới; dùng thần lực tự tại đến chỗ chư Phật, cung kính cúng dường, bảo vệ giữ gìn những đám mây chánh pháp luân. Hiển bày Trí ba-la-mật như thế, khiến chúng sinh đều rất vui mừng, hớn hở sung sướng, thân tâm mềm dịu, dứt hết nóng bức phiền não, lìa xa buồn lo, bỏ mọi điều ác, điều phục các căn, tâm được giải thoát, đối với nhất thiết trí được không thoái lui. Cũng như hiển bày các ba-la-mật để hóa độ chúng sinh, việc hiển bày mọi công đức của Bồ-tát để hóa độ chúng sinh cũng đều như thế.
Lại từ mọi lỗ chân lông hiển hiện các công đức mà thần đêm Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh đã làm từ lúc mới phát tâm: tìm cầu thiện tri thức, đến chỗ chư Phật cung kính cúng dường, tu tập căn lành. Hành Đàn ba-la-mật (bố thí): thứ khó bỏ cũng bỏ ra cho được. Hành Thi ba-la-mật (trì giới): bỏ cả thiên hạ, cung điện, quyến thuộc, xuất gia học đạo, giữ giới cấm thanh tịnh. Hành Sằn-đề ba-la-mật (nhẫn nhục): bị mọi chúng sinh nói lời độc ác, bị bức bách vô lượng cách, đều nhẫn chịu được. Hành Tỳ-lê-da ba-la-mật (tinh tấn): tu các khổ hạnh, chuyên cầu Bồ-đề, tâm kiên cố không thoái lui. Hành Thiền ba-la-mật (thiền định): đầy đủ các đường phương tiện, Thiền ba-la-mật thanh tịnh, được tự tại trong các tam-muội, thấu đến cùng biển các tam-muội, nối tiếp theo thứ lớp chưa từng gián đoạn. Hành Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ thấu suốt chân lý): trí tuệ tròn đầy của Bồ-tát thanh tịnh, sinh ra mặt trời trí tuệ sáng sạch, kho trí tuệ không cùng tận, thấu suốt biển trí. Hành Phương tiện ba-la-mật: sinh ra mọi thân phương tiện, công đức của phương tiện, sự thanh tịnh của phương tiện, sự tích xưa về phương tiện. Hành Nguyện ba-la-mật: sinh ra mọi thân thanh tịnh của các nguyện, làm tròn các nguyện, tùy chỗ thích hợp mà thực hành nguyện, và sự tích xưa về Nguyện ba-la-mật. Hành Lực ba-la-mật: công đức do nhân duyên của Lực ba-la-mật, biển phương tiện của Lực ba-la-mật, phân biệt giảng nói sự tích xưa về Lực ba-la-mật.
Hành Trí ba-la-mật: sự phát sinh của Trí ba-la-mật, thân thanh tịnh của Trí ba-la-mật, lời giảng về Trí ba-la-mật, cảnh giới của Trí ba-la-mật, những gì Trí ba-la-mật bao gồm, ánh sáng của Trí ba-la-mật, sự tích xưa về Trí ba-la-mật, sự phân biệt các hạnh của Trí ba-la-mật, sự đi sâu của Trí ba-la-mật, việc Trí ba-la-mật thu nhiếp các pháp: thuận theo mà biết pháp, biết nghiệp (hành động tạo quả báo), biết cõi, biết kiếp, biết ba đời, biết việc Phật ra đời, biết trí của Phật, biết Bồ-tát, biết trí của Bồ-tát, biết chỗ an trụ của Bồ-tát, biết công đức của Bồ-tát, biết sự hồi hướng (đem công đức mình làm được hướng về giác ngộ và chúng sinh) của Bồ-tát, biết các đại nguyện, biết việc chuyển pháp luân, biết phân biệt pháp, biết đi vào biển pháp, biết biển phương tiện, biết dòng xoay chuyển của pháp, biết chỗ quy hướng của các pháp. Tất cả các Trí ba-la-mật như thế đều được hiển hiện nơi mọi lỗ chân lông để hóa độ chúng sinh.
Lại từ mọi lỗ chân lông tuôn ra vô lượng đám mây thân, đó là: mây thân trời A-ca-ni-tra (cõi trời Sắc Cứu Cánh, tầng trời cao nhất của cõi sắc), mây thân trời Tịnh Cư (các tầng trời nơi các bậc thánh không còn trở lại cõi dục cư ngụ), mây thân trời Thiện Hiện, mây thân trời Bất Nhiệt, mây thân trời Quả Thật, mây thân trời Biến Tịnh, mây thân trời Vô Lượng Tịnh, mây thân trời Thiểu Tịnh, mây thân trời Tịnh Quả, mây thân trời Vô Lượng Tịnh Quả, mây thân trời Thiểu Tịnh Quả, mây thân trời Quang Âm, mây thân trời Vô Lượng Quang Âm, mây thân trời Thiểu Quang Âm, mây thân trời Đại Phạm, mây thân trời Phạm Phụ, mây thân trời Phạm Thân (tất cả đều là các tầng trời thuộc cõi sắc); mây thân vua trời Tha Hóa Tự Tại cùng các thiên tử, thiên nữ trời Tha Hóa Tự Tại; mây thân vua trời Hóa Tự Tại cùng các thiên tử, thiên nữ trời Hóa Tự Tại; mây thân vua trời Đâu-suất cùng các thiên tử, thiên nữ trời Đâu-suất; mây thân vua trời Dạ-ma cùng các thiên tử, thiên nữ trời Dạ-ma; mây thân vua trời Ba Mươi Ba cùng các thiên tử, thiên nữ trời Ba Mươi Ba (đây là các tầng trời thuộc cõi dục); mây thân thiên vương Đề-đầu-lại-tra (Trì Quốc thiên vương, vị vua trời giữ phương đông) cùng tất cả nam nữ loài Càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời); mây thân thiên vương Tỳ-lâu-lặc-xoa (Tăng Trưởng thiên vương, giữ phương nam) cùng tất cả nam nữ loài Cưu-bàn-trà (một loài quỷ thần); mây thân thiên vương Tỳ-lâu-bác-xoa (Quảng Mục thiên vương, giữ phương tây) cùng tất cả nam nữ loài rồng; mây thân thiên vương Tỳ-sa-môn (Đa Văn thiên vương, giữ phương bắc) cùng tất cả nam nữ loài Dạ-xoa (một loài quỷ thần mạnh mẽ, nhanh nhẹn); mây thân vua Khẩn-na-la cùng tất cả nam nữ loài Khẩn-na-la (thần ca múa, hình người đầu có sừng); mây thân vua Ma-hầu-la-già cùng tất cả nam nữ loài Ma-hầu-la-già (thần rắn lớn); mây thân vua Ca-lâu-la cùng tất cả nam nữ loài Ca-lâu-la (chim thần cánh vàng); mây thân vua A-tu-la cùng tất cả nam nữ loài A-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay ganh ghét, hiếu chiến); mây thân vua Diêm-la cùng tất cả nam nữ thuộc vua Diêm-la (vị vua cai quản cõi chết và địa ngục); mây thân vua người; mây thân đàn ông, đàn bà, bé trai, bé gái. Tuôn ra những đám mây thân của tất cả các cõi như thế.
Lại tuôn ra mây thân Thanh văn, Duyên giác, tiên nhân; mây thân thần đất, thần nước, thần lửa, thần gió; thần biển, thần sông; thần núi, thần rừng; thần cây, thần lúa, thần vị, thần cây thuốc; thần vườn cảnh, thần thành quách, thần đạo tràng (nơi tu đạo); thần đêm, thần ngày; thần hư không, thần phương hướng, thần đường sá; thần thân hình, thần lực sĩ Kim Cang (thần cầm chày kim cương hộ pháp). Tuôn ra tất cả những đám mây thân như thế, đầy khắp tất cả thế giới và pháp giới mười phương.
Vì tất cả chúng sinh, các đám mây thân ấy hiện ra những công đức mà thần đêm Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh đã làm từ lúc mới phát tâm: tích tập vô lượng các ba-la-mật; lần lượt thọ sinh, chết ở chỗ này sinh ra chỗ kia, cùng các tên gọi của mình; gần gũi thiện tri thức, gặp chư Phật, nghe và giữ gìn chánh pháp; tu hạnh Bồ-tát, được các tam-muội; lần lượt thấy tất cả các cõi Phật, cùng chư Như Lai và các kiếp nối tiếp nhau; được trí tuệ thanh tịnh, đi sâu vào pháp giới, quán xét chúng sinh, biết biển chúng sinh chết ở đây sinh ra ở kia; được thiên nhĩ (tai như của trời, nghe được mọi âm thanh xa gần) thanh tịnh, lần lượt nghe hết mọi âm thanh; được tha tâm trí (trí biết tâm ý người khác), lần lượt biết rõ ý nghĩ của chúng sinh; được thần túc (năng lực đi lại, biến hiện tự tại) không cần nương tựa, lần lượt tự tại đầy khắp mười phương; được các pháp môn theo thứ lớp của Bồ-tát, thấu suốt đến cùng biển pháp môn của Bồ-tát; sự tự tại của Bồ-tát, sự tinh tấn của Bồ-tát; Bồ-tát chứng nhập chánh tính ly sinh (địa vị thánh, lìa hẳn tính phàm phu), có ý tưởng về chúng sinh (?), ý tưởng về Bồ-tát, về công đức thanh tịnh thù thắng mầu nhiệm của Bồ-tát. Tất cả các loại công đức như thế, những đám mây thân hóa hiện ấy đều vì chúng sinh mà dùng các âm thanh phân biệt giải nói, chỉ bày, hiển hiện.
Các âm thanh ấy là: âm thanh của phong luân (vòng gió nâng đỡ thế giới), âm thanh của thủy luân (vòng nước), âm thanh của lửa cháy, âm thanh của biển lớn, âm thanh của mặt đất rung chuyển, âm thanh của các núi chúa va vào nhau, âm thanh của thành trời chấn động, âm thanh của báu vật cõi trời, âm thanh của chư thiên, âm thanh của long vương; âm thanh của các vua Dạ-xoa, vua Càn-thát-bà, vua A-tu-la, vua Ca-lâu-la, vua Khẩn-na-la, vua Ma-hầu-la-già; âm thanh của vua người, âm thanh của Phạm vương (vua trời cõi Phạm thiên), âm thanh thiên nữ ca hát, âm thanh nhạc trời, âm thanh của ngọc ma-ni (ngọc báu như ý) quý nhất, âm thanh của Như Lai, âm thanh của Bồ-tát, âm thanh của thân hóa hiện của Như Lai. Dùng đủ loại âm thanh như thế mà vì chúng sinh phân biệt giảng nói mọi công đức của thần đêm Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh từ lúc mới phát tâm.
Khi mỗi đám mây thân ấy nói pháp này, trong từng niệm, ở mỗi phương đều làm trang nghiêm thanh tịnh không thể nói không thể nói thế giới của chư Phật; vô lượng vô biên chúng sinh dứt khổ ác đạo; vô lượng vô biên chúng sinh được niềm vui cõi trời; vô lượng vô biên chúng sinh vượt qua biển sinh tử; vô lượng vô biên chúng sinh được đặt vào địa vị Thanh văn và Bích-chi-phật (tức Duyên giác); vô lượng vô biên chúng sinh được pháp môn Hỷ Tràng Tự Tại không thể nghĩ bàn của Bồ-tát; trong từng niệm, vô lượng vô biên chúng sinh an trụ nơi địa vị Như Lai.
Lúc ấy, đồng tử Thiện Tài được thấy, được nghe tất cả những việc kỳ lạ đặc biệt kể trên, giữ chánh niệm mà suy nghĩ, quán xét, phân biệt, đi sâu vào trí của thiền định, an trụ nơi tính bình đẳng. Vì sao vậy? Vì trước kia cậu đã từng cùng tu hạnh với vị thần đêm ấy; vì được Phật hộ niệm; vì đã thành tựu các căn lành không thể nghĩ bàn; vì đầy đủ căn tính của Bồ-tát; vì được sinh vào nhà Phật; vì được sức của thiện tri thức; vì được thần lực của tất cả chư Phật nâng đỡ; vì sức bản nguyện (lời nguyện từ thuở ban đầu) của đức Phật Lô-xá-na (vị Phật có thân chiếu sáng khắp nơi, đức Phật chủ của kinh Hoa Nghiêm); vì căn lành đã chín muồi; vì đủ sức kham nhận hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền. Lúc ấy, Thiện Tài được biển ánh sáng thanh tịnh hoan hỷ của Bồ-tát, được sức mạnh của tất cả chư Như Lai mười phương, được pháp môn Ly Cấu Hỷ Tràng (lá cờ hoan hỷ lìa mọi nhơ bẩn) của vị thần đêm ấy, liền cung kính chắp tay, dùng kệ (thơ tụng trong kinh) khen ngợi vị thần rằng:
Trải qua vô lượng vô số kiếp, ngài học sâu pháp tối thắng;
Tùy theo người đáng được giáo hóa, ngài hiện ra thân sắc mầu nhiệm.
Ngài biết rõ mọi loài chúng sinh đều mê lầm vì ngu si, điên đảo;
Nên dùng đủ loại thân và phương tiện để độ thoát các loài chúng sinh.
Pháp thân (thân chân thật bằng chính giáo pháp, không phải thân xác) thanh tịnh mầu nhiệm, diệt trừ cơn nóng phiền não;
Vốn không phải hai mà hiện ra có hai, chỉ vì để giáo hóa chúng sinh.
Đối với ấm, nhập và các giới (các nhóm yếu tố cấu thành thân tâm và thế giới cảm nhận), ngài đều không bám chấp;
Đầy đủ hạnh tu và thân sắc, độ thoát tất cả chúng sinh.
Không bám pháp trong, pháp ngoài, ngài vượt qua biển sinh tử;
Ánh sáng trí tuệ sáng sạch chiếu khắp tất cả.
Thần Hỷ Mục không bám chấp, diệt trừ mọi điều hư vọng;
Chúng sinh ưa đắm thế gian, ngài vì họ hiện sức mạnh của Phật pháp.
Bằng sức tam-muội không ngăn ngại, từ trong mỗi lỗ chân lông
Tuôn ra những đám mây thân hóa hiện, cúng dường chư Phật mười phương.
Trong từng niệm sinh ra sức phương tiện của chư Phật,
Thu nhận các chúng sinh, thấu đến cùng tất cả các pháp.
Quán xét biển các cõi hữu (các cõi còn sinh tử), lấy nghiệp hạnh trang nghiêm thân;
Giảng nói pháp không ngăn ngại, để khiến chúng sinh được thanh tịnh.
Các tướng tốt tự trang nghiêm, giống như thân Bồ-tát Phổ Hiền;
Tùy theo người đáng được giáo hóa, hiện ra vô lượng thân.
Lúc ấy, đồng tử Thiện Tài khen ngợi bằng kệ xong, thưa rằng: "Thưa thiên thần, ngài phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề (tâm cầu sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn vẹn của Phật) đã bao lâu rồi? Ngài được pháp môn này đã lâu chưa?" Bấy giờ, thần đêm dùng kệ đáp rằng:
Ta nhớ đời quá khứ, cách đây số kiếp nhiều như bụi của vô lượng cõi,
Khi ấy có một kiếp tên là Tịch Tĩnh Âm (Tiếng vắng lặng).
Có kinh đô tên Hương Thủy, vua ở đó tên là Trí Tuệ.
Vua cai quản mười hai ức trăm nghìn na-do-tha (một con số cực lớn) bốn châu thiên hạ (bốn đại châu quanh núi Tu-di, tức một thế giới).
Vị Thánh Chuyển Luân Vương (vị vua thánh thống trị thiên hạ bằng chính pháp, có bánh xe báu dẫn đường) ấy có thân sắc mầu nhiệm thanh tịnh,
Đầy đủ ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp nơi thân bậc đại nhân), được trang nghiêm bởi tám mươi vẻ đẹp phụ.
Thân mầu nhiệm là kho thanh tịnh, màu như vàng Diêm-phù-đàn (thứ vàng ròng quý nhất);
Ánh sáng chiếu khắp tất cả, thong thả bước đi giữa hư không.
Vua ấy có một nghìn người con, dũng mãnh, thân hình đoan chánh;
Có một ức vị đại thần, trí tuệ đều sáng suốt hiền lương;
Có mười ức thể nữ (cung nữ), đoan trang xinh đẹp như hoàng hậu cõi trời,
Lòng từ lớn, tính mềm mỏng, kính cẩn hầu hạ nhà vua.
Vị Thánh Chuyển Luân Vương ấy luôn lấy chánh pháp mà trị dân,
Thống lĩnh mọi núi non đất đai trong tất cả bốn châu thiên hạ.
Khi ấy ta là ngọc nữ (người nữ báu, một trong bảy báu của Chuyển Luân Vương), có đủ giọng Phạm âm (giọng trong trẻo, thanh tịnh như của Phạm thiên);
Thân phát ra ánh sáng màu vàng, chiếu khắp bốn vạn dặm.
Khi mặt trời đã lặn, nửa đêm yên lặng vắng vẻ,
Lúc ấy ta được điềm lành thiêng liêng, mộng thấy giấc mộng tốt:
Thấy Phật ra đời, hiệu là Công Đức Hải (Biển công đức),
Hiển hiện sức tự tại, đầy khắp các cõi mười phương,
Phóng ra biển ánh sáng lớn, nhiều bằng số bụi của tất cả các cõi,
Vô lượng thân tự tại đầy khắp mười phương.
Mặt đất chấn động theo sáu cách (điềm lành khi Phật xuất hiện), tự nhiên phát ra tiếng mầu nhiệm;
Như Lai xuất hiện ở đời, trời và người đều vui mừng.
Từ mọi lỗ chân lông tuôn ra biển thân hóa hiện của Phật,
Đầy khắp các cõi mười phương, tùy chỗ thích hợp mà nói pháp.
Ta mộng thấy sức tự tại của Như Lai như thế,
Nghe nói pháp sâu xa mầu nhiệm, lòng hết sức vui mừng.
Một vạn vị thần đêm đầy khắp giữa hư không,
Khen ngợi đức Như Lai ấy; ta nghe xong liền tỉnh giấc.
Vị thần ấy bảo ta rằng: "Hiền Tuệ nữ, hãy mau thức dậy!
Phật đã xuất hiện ở nước của nàng, trải biển kiếp cũng khó gặp được."
Nghe lời ấy ta vui mừng, liền thấy ánh sáng trong sạch,
Xem xét từ đâu đến, thì ra từ chỗ cây chúa đạo tràng (cây Bồ-đề nơi Phật thành đạo).
Khi ấy thấy thân Như Lai giống như núi chúa bằng báu,
Từ mọi lỗ chân lông phóng ra biển ánh sáng lớn.
Thấy sức tự tại của Phật, lòng ta hết sức vui mừng,
Liền phát thệ nguyện lớn: mong cho ta cũng được công đức này.
Khi ấy ta đánh thức đại vương cùng khắp các quyến thuộc;
Thấy ánh sáng của đức Phật ấy, lòng vui mừng vô lượng.
Khi ấy ta cùng nhà vua với vô lượng na-do-tha
Quyến thuộc và bốn binh chủng (quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ), đi đến chỗ Như Lai.
Ta trong hai vạn năm cúng dường đức Như Lai ấy,
Đem bảy báu (bảy thứ quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não) và bốn châu thiên hạ, tất cả đều dâng cúng.
Khi ấy đức Như Lai ấy nói kinh Công Đức Phổ Vân (Mây công đức khắp nơi),
Trang nghiêm biển đại nguyện, tùy chỗ thích hợp mà độ chúng sinh.
Ta phát nguyện như thế này: đời sau sẽ làm thần đêm,
Những ai buông lung phóng túng, đều khiến họ lìa bỏ thói ấy.
Đó là lúc ta mới phát tâm Bồ-đề vô thượng;
Ở trong sinh tử hữu vi, chưa từng quên mất tâm ấy.
Từ đó về sau, ta cúng dường mười ức na-do-tha đức Phật;
Trong biển sinh tử hưởng an vui, làm lợi ích cho mọi chúng sinh.
Đức Phật đầu tiên là Công Đức Hải, thứ hai là Công Đức Đăng,
Thứ ba là Phật Bảo Tràng, thứ tư là Hư Không Trí,
Thứ năm là Liên Hoa Tạng, thứ sáu là Vô Ngại Âm Nguyệt,
Thứ bảy là Pháp Nguyệt Vương, thứ tám là Viên Mãn Trí Đăng,
Thứ chín là Phật Bảo Diễm, bậc tôn quý vô thượng của trời người,
Thứ mười là Hóa Âm Thanh; ta đều đã cúng dường cả.
Các đức Phật như thế có đến mười ức na-do-tha,
Nhưng ta vẫn chưa được tuệ nhãn (con mắt trí tuệ) để thấu suốt đến cùng biển sinh tử.
Tiếp theo lại có kiếp tên là Thiên Diệu Thắng,
Thế giới tên là Bảo Quang, có năm trăm đức Phật ra đời.
Phật đầu tiên là Viên Mãn Nguyệt, thứ hai là Minh Tịnh Nhật,
Thứ ba là Phật Quang Minh, thứ tư là Tu-di Sơn Vương,
Thứ năm là Hoa Diễm Hải, thứ sáu là Trí Tuệ Hải,
Thứ bảy là Phật Nhiên Đăng, thứ tám là Thiên Đức Tạng,
Thứ chín là Quang Minh Vương Tràng, thứ mười là Phổ Trí Vương.
Các đức Phật như thế, ta đều đã cúng dường cả,
Nhưng vẫn chưa lìa được lòng ưa thích năm ấm (năm nhóm hợp thành con người: sắc thân, cảm thọ, tri giác, ý chí tạo tác, nhận thức), điều chẳng phải vui lại tưởng là vui.
Tiếp theo lại có kiếp tên là Trang Nghiêm Phạm Âm,
Khi ấy có thế giới tên là Liên Hoa Đăng Vân.
Ở đó có vô lượng đức Phật cùng đại quyến thuộc của các ngài,
Ta đều đã cúng dường cả, được nghe, nhận lãnh và giữ gìn chánh pháp.
Phật đầu tiên là Bảo Tu-di, thứ hai là Công Đức Hải,
Thứ ba là Pháp Giới Tu-di Tràng, thứ tư là Pháp Tu-di,
Thứ năm là Phật Pháp Tràng, thứ sáu là Phật Pháp Địa,
Thứ bảy là Phật Pháp Lực, thứ tám là Hư Không Tuệ,
Thứ chín là Quang Diễm Sơn, thứ mười là Chiếu Minh Sơn.
Các đức Phật như thế, ta đều đã cúng dường cả,
Nhưng vẫn chưa hiểu rõ chân thật, chưa thấu đến cùng biển các pháp.
Tiếp theo lại có kiếp tên là Hoan Hỷ Đức,
Khi ấy có thế giới tên là Công Đức Tràng.
Kiếp ấy có tám mươi na-do-tha đức Phật;
Ta đem vô lượng đồ cúng dâng lên các bậc tối thắng ấy.
Đầu tiên là Càn-thát-bà Vương, thứ hai là Thọ Mạng Thụ Vương,
Thứ ba là Công Đức Tu-di, thứ tư là Phật Bảo Nhãn,
Thứ năm là Lô-xá-na, thứ sáu là Quang Minh Trang Nghiêm,
Thứ bảy là Phật Pháp Thắng, thứ tám là Minh Tịnh Đức,
Thứ chín là Thế Gian Chủ, thứ mười là Nhất Thiết Pháp Vương.
Các đức Phật như thế, ta đều đã cúng dường cả,
Nhưng vẫn chưa được trí mầu nhiệm để đi sâu vào biển pháp giới.
Tiếp theo lại có kiếp tên là Tịch Tĩnh Tuệ,
Khi ấy có thế giới tên là Phổ Quang Minh Vân.
Có một nghìn đức Phật ra đời, trang nghiêm bằng vô lượng công đức,
Diệt trừ cấu bẩn phiền não, khiến tất cả chúng sinh được thanh tịnh.
Phật đầu tiên hiệu là Vô Tránh, thứ hai là Vô Ngại Lực,
Thứ ba là Pháp Giới Quang Minh, thứ tư là Nhất Thiết Đăng Vương,
Thứ năm là Bà-lâu-na Thiên, thứ sáu là Chúng Sinh Quy,
Thứ bảy là Nhẫn Viên Mãn Đăng, thứ tám là Pháp Cụ Túc Đăng,
Thứ chín là Quang Minh Nghiêm Hải, thứ mười là Quang Minh Vương.
Các đức Phật như thế, ta đều đã cúng dường cả,
Nhưng vẫn chưa hiểu được pháp chân thật để đi khắp tất cả các cõi.
Tiếp theo lại có kiếp tên là Hương Đăng Vân,
Khi ấy có thế giới tên là Thanh Tịnh Khởi.
Có một ức đức Phật ra đời, làm trang nghiêm thanh tịnh tất cả các kiếp;
Pháp các đức Phật ấy giảng, ta đều nghe và giữ gìn.
Phật đầu tiên là Vô Lượng Xưng, thứ hai là Phật Pháp Hải,
Thứ ba là Dũng Mãnh Vương, thứ tư là Công Đức Pháp Vương,
Thứ năm là Thắng Pháp Vân, thứ sáu là Phật Thiên Quan,
Thứ bảy là Phật Trí Diễm, thứ tám là Hư Không Âm,
Thứ chín là Đẳng Thắng Khởi, thứ mười là Diệu Đức Quang.
Cúng dường các đức Phật ấy xong, ta thành tựu Bát chánh đạo (tám con đường chân chánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng).
Tiếp theo lại có kiếp tên là Minh Tịnh Kiên Cố,
Khi ấy có thế giới tên là Bảo Tràng Vương.
Có năm trăm đức Phật ra đời; các đức Như Lai ấy
Ta đều đã cúng dường cả, để cầu pháp môn không ngăn ngại.
Phật đầu tiên là Viên Mãn Đức, thứ hai là Tịch Tĩnh Âm,
Thứ ba là Công Đức Hải, thứ tư là Phật Nhật Vương,
Thứ năm là Công Đức Vương, thứ sáu là Tu-di Tướng,
Thứ bảy là Phật Pháp Vương, thứ tám là Công Đức Vương,
Thứ chín là Tu-di Sơn, thứ mười là Quang Minh Vương.
Các đức Phật như thế, ta đều đã cúng dường cả;
Ta đều làm trang nghiêm thanh tịnh tất cả con đường tối thắng,
Nhưng vẫn chưa được đầy đủ pháp nhẫn sâu xa đến tận cùng (pháp nhẫn: tâm an nhiên chấp nhận, thấu suốt chân lý sâu xa không lay động).
Tiếp theo lại có kiếp tên là Vi Thắng Chủ,
Khi ấy có thế giới tên là Tịch Tĩnh Âm Thanh.
Có tám mươi na-do-tha đức Phật ra đời;
Ta đều đã cúng dường cả, ở nơi các ngài tu chánh đạo.
Phật đầu tiên hiệu là Hoa Tụ, thứ hai là Phật Hải Tạng,
Thứ ba là Công Đức Khởi, thứ tư là Thiên Chu La,
Thứ năm là Ma-ni Tạng, thứ sáu là Phật Kim Sơn,
Thứ bảy là Phật Bảo Tụ, thứ tám là Tịch Tĩnh Tràng,
Thứ chín là Phật Pháp Tràng, thứ mười là Phật Trí Vương.
Các đức Phật như thế, ta đều đã cúng dường cả.
Tiếp theo lại có kiếp tên là Thiên Công Đức,
Khi ấy có thế giới tên là Thiện Hóa Tràng Đăng.
Có sáu ức na-do-tha đức Phật ra đời;
Ta đều đã cúng dường tất cả các đức Như Lai ấy.
Phật đầu tiên là Tịch Tĩnh Tràng, thứ hai là Trí Tuệ Tràng,
Thứ ba là Phật Bách Đăng, thứ tư là Công Đức Vân Vương,
Thứ năm là Tịch Tĩnh Quang Minh Vương, thứ sáu là Minh Tịnh Nhật,
Thứ bảy là Phật Pháp Đăng, thứ tám là Phật Quang Diễm,
Thứ chín là Thiên Công Đức Tạng, thứ mười là Trí Tuệ Đăng.
Các đức Phật như thế, ta đều đã cúng dường cả,
Nhưng vẫn chưa được vô sinh nhẫn (thấu suốt các pháp vốn không sinh không diệt và an trụ vững chắc nơi chân lý ấy), chưa thấu đến cùng biển các pháp.
Tiếp theo lại có kiếp tên là Vô Trước Trang Nghiêm,
Khi ấy có thế giới tên là Vô Lượng Thắng Quang.
Khi ấy có ba mươi sáu na-do-tha đức Phật ra đời;
Các đức Phật như thế, ta đều đã cúng dường cả.
Đầu tiên là Công Đức Tu-di, thứ hai là Hư Không Tâm,
Thứ ba là Trang Nghiêm Trí, thứ tư là Trang Nghiêm Tạng,
Thứ năm là Pháp Âm Thanh Hải, thứ sáu là Trì Pháp Âm Thanh,
Thứ bảy là Hóa Âm Thanh, thứ tám là Công Đức Hải,
Thứ chín là Công Đức Hải Đăng, thứ mười là Công Đức Tràng.
Các đức Như Lai ấy, ta đều được gặp cả.
Khi đức Như Lai Công Đức Tràng xuất hiện ở đời,
Ta làm Công Đức thiên nữ (vị nữ thần ban phúc lành), cúng dường bậc tối thắng ấy.
Khi ấy Phật vì ta nói biển đại nguyện trang nghiêm;
Nhờ sức ghi nhớ của đà-la-ni, ta đều giữ gìn được cả.
Ta được con mắt sáng sạch, được tam-muội và đà-la-ni;
Trong từng niệm một, thấy khắp biển các bậc tối thắng.
Sinh ra kho đại bi, đi sâu vào đám mây phương tiện,
Tâm trong sạch như hư không, được đầy đủ sức mạnh của chư Phật.
Ta quán xét các chúng sinh, mắc bốn điều điên đảo thường, lạc, ngã, tịnh (cho vô thường là thường còn, cho khổ là vui, cho cái không có tự ngã là có ta, cho cái nhơ là sạch),
Bị bóng tối ngu si che lấp, phiền não khởi lên hư vọng,
Tà kiến, tham dục cùng vô lượng nghiệp ác,
Trong tất cả các cõi phải chịu đủ quả báo xấu.
Trong tất cả các cõi, do đủ loại nghiệp mà thọ thân,
Bị nạn sinh, già, bệnh, chết và vô lượng khổ đau bức bách.
Ta phát tâm vô thượng, để đem an vui cho những chúng sinh ấy,
Khiến họ đến được chỗ chư Phật, thành tựu trọn vẹn sức mạnh của Như Lai,
Làm đầy đủ mây đại nguyện, thường được thấy tất cả chư Phật,
Tu tập chánh đạo, đầy đủ mọi công đức,
Một lòng rộng lớn chuyên cầu vô lượng mây công đức,
Các pháp môn và ba-la-mật đầy khắp các pháp giới.
Này Phật tử (con của Phật, tiếng gọi người tu theo Phật), khi ấy ta liền được hạnh Phổ Hiền,
Phân biệt pháp giới sâu xa, thu nhận tất cả các pháp,
Thành tựu trọn vẹn tất cả các địa (các bậc tu chứng của Bồ-tát) và biển phương tiện ba đời,
Tu tập hạnh không ngăn ngại, trong một niệm đủ trí tuệ của Phật.
"Này thiện nam tử (người con trai lành, tiếng gọi người tu), vị Chuyển Luân Vương Trí Tuệ thuở ấy đâu phải ai khác, chính là đồng tử Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tượng trưng cho trí tuệ), người nối dòng họ Chuyển Luân Vương và giữ giống nòi của chư Như Lai, khiến không bị dứt đoạn (?). Ngọc nữ Hiền Tuệ của nhà vua thuở ấy chính là ta. Vị thần đêm đã đánh thức ta khi ấy là do Bồ-tát Phổ Hiền biến hóa ra. Thuở ấy ta mới phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Phát tâm cầu đạo rồi, trong số kiếp nhiều như bụi của các cõi Phật, ta không rơi vào ác đạo, thường sinh trong cõi trời, cõi người, được thấy chư Phật, cho đến khi ở chỗ đức Phật Công Đức Tràng thì được pháp môn Phổ Quang Hỷ Tràng này. Được pháp môn này rồi, ta làm lợi ích và hóa độ vô lượng chúng sinh.
Này thiện nam tử, ta chỉ biết pháp môn này. Còn các vị đại Bồ-tát thì trong từng niệm đến khắp chỗ của tất cả chư Như Lai, thành tựu đầy đủ biển lớn tinh tấn; trong từng niệm làm tròn biển tất cả các đại nguyện; trong từng niệm sinh ra mọi hạnh Bồ-tát của tất cả các kiếp vị lai; trong mỗi hạnh Bồ-tát sinh ra số thân nhiều bằng bụi của tất cả các cõi Phật; mỗi thân ấy đầy khắp biển tất cả các pháp giới; trong mỗi pháp giới hiển hiện tất cả các cõi Phật, tùy chỗ thích hợp mà hiện hạnh Bồ-tát; trong mỗi cõi Phật thấu đến cùng biển chư Phật nhiều bằng bụi của tất cả cõi Phật; ở chỗ mỗi đức Phật thấu đến cùng thần lực tự tại của Như Lai rộng bằng tất cả pháp giới; ở chỗ mỗi đức Như Lai phân biệt các kiếp quá khứ, thực hành hạnh Bồ-tát; ở chỗ mỗi đức Như Lai bảo vệ giữ gìn tất cả pháp luân, thấu đến cùng biển phương tiện của chư Như Lai ba đời. Ta làm sao biết được, nói được công đức và hạnh của các vị ấy?
Này thiện nam tử, trong hội chúng của đức Phật này có một vị thần đêm tên là Diệu Đức Cứu Hộ Chúng Sinh (Đức mầu nhiệm cứu giúp che chở chúng sinh). Ngươi hãy đến đó mà hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, đầy đủ hạnh Bồ-tát thế nào, làm thanh tịnh hạnh Bồ-tát thế nào?" Lúc ấy, đồng tử Thiện Tài cúi đầu sát đất kính lễ dưới chân thần đêm Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh, rồi từ biệt ra đi.
Lúc ấy, đồng tử Thiện Tài giữ chánh niệm suy nghĩ về pháp môn Phổ Quang Hỷ Tràng, phân biệt, đi sâu, mở bày, làm sáng tỏ; thuận theo lời dạy của thiện tri thức, một lòng chuyên cầu được thấy thiện tri thức, thân tâm và các căn đều hướng về đó; đi khắp các phương tìm cầu thiện tri thức; suy nghĩ về con đường của thiện tri thức; dũng mãnh tinh tấn mới được gặp; cùng chung mọi căn lành với thiện tri thức; thành tựu đầy đủ các phương tiện sâu xa mầu nhiệm; nhờ thiện tri thức mà sinh ra và nuôi lớn mọi căn lành, phát các đại nguyện, trong mọi kiếp không rời thiện tri thức. Cậu đến chỗ thần đêm Diệu Đức Cứu Hộ Chúng Sinh.
Bấy giờ, vị thần đêm vì đồng tử Thiện Tài mà hiển bày cảnh giới pháp môn giáo hóa tất cả thế gian của Bồ-tát. Thân thần trang nghiêm bằng các tướng tốt; từ tướng lông trắng giữa hai chân mày (bạch hào tướng: sợi lông trắng xoắn giữa hai chân mày, một trong ba mươi hai tướng tốt) phóng ra ánh sáng lớn tên là Phổ Tuệ Diễm Đăng Tịnh Tràng (Lá cờ trong sạch của ngọn đèn lửa trí tuệ chiếu khắp), có vô lượng ánh sáng làm quyến thuộc, chiếu khắp tất cả thế giới. Chiếu xong, ánh sáng đi vào đỉnh đầu Thiện Tài, đầy khắp thân cậu.
Lúc ấy, Thiện Tài liền được tam-muội Ly Cấu Viên Mãn (tròn đầy, lìa mọi nhơ bẩn) của Bồ-tát. Được tam-muội ấy rồi, trong mọi hạt bụi của đất, nước, lửa, gió, hạt bụi của các thứ báu, hạt bụi hương, hạt bụi kim cương, hạt bụi ngọc ma-ni, hạt bụi vụn nát, hạt bụi của mọi đồ trang nghiêm, hạt bụi của mọi cảnh giới — trong từng hạt bụi như thế, cậu đều thấy sự thành, hoại của các thế giới nhiều bằng số bụi của cõi Phật: phong luân, thủy luân, kim cang luân, địa luân (các vòng gió, nước, kim cương, đất làm nền cho thế giới); các dãy núi trang nghiêm đủ kiểu bao quanh; vô lượng biển lớn và cung điện chư thiên; các cây báu đủ loại trang nghiêm đủ cách; cung điện của các loài rồng, cùng thành quách cung điện của Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, người và phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần); chốn địa ngục, ngạ quỷ (quỷ đói), súc sinh và chỗ vua Diêm-la. Cậu thấy hết chúng sinh trong năm đường (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời) chết ở đây sinh ra ở kia.
Cậu phân biệt biết rõ các thế giới ấy: có thế giới trong sạch, có thế giới không trong sạch, có thế giới đang hướng về trong sạch, có thế giới đang hướng về không trong sạch, có thế giới vừa sạch vừa không sạch, có thế giới vừa không sạch vừa sạch, có thế giới hoàn toàn trong sạch; có thế giới hình dạng bằng phẳng ngay ngắn, có thế giới hình như cái bát úp xuống, có thế giới hình vuông. Trong tất cả các thế giới như thế, trong tất cả các cõi, cậu thấy vị thần đêm ấy lúc nào cũng hiện ra khắp trước mặt tất cả chúng sinh, tùy chỗ thích hợp mà độ thoát họ.
Vì chúng sinh địa ngục mà diệt các cực hình đau đớn; vì loài súc sinh mà diệt nỗi sợ bị hại; vì chúng sinh ngạ quỷ mà trừ khổ đói khát; vì các loài rồng mà diệt mọi nỗi sợ; vì chúng sinh cõi dục mà trừ khổ của cõi dục; vì loài người mà trừ: nỗi sợ bóng tối, nỗi sợ không sống nổi, nỗi sợ mang tiếng xấu, nỗi sợ trước đám đông, nỗi sợ rơi vào ác đạo, nỗi sợ chết, nỗi sợ mất căn lành, nỗi sợ mất tâm Bồ-đề, nỗi sợ gần bạn ác, nỗi sợ mất thiện tri thức, nỗi sợ rơi vào địa vị Thanh văn, Duyên giác, nỗi sợ sinh tử, nỗi sợ không hợp ý nhau, nỗi sợ sinh ra không đúng thời, nỗi sợ sinh vào nhà người ác, nỗi sợ làm nghiệp ác, nỗi sợ nghiệp chướng (chướng ngại do nghiệp ác đã làm), nỗi sợ phiền não chướng (chướng ngại do phiền não), nỗi sợ báo chướng (chướng ngại do quả báo xấu), nỗi sợ các thứ tham đắm, nỗi sợ các thứ trói buộc — diệt hết mọi nỗi sợ hãi như thế.
Lại giáo hóa chúng sinh thuộc bốn loài sinh (bốn cách ra đời), đó là: sinh từ trứng, sinh từ thai, sinh từ chỗ ẩm thấp, sinh do biến hóa; chúng sinh có hình sắc, không hình sắc; có tưởng (có tri giác), không có tưởng, chẳng phải có tưởng cũng chẳng phải không có tưởng — thần thường hiện ra trước mặt họ mà giáo hóa. Đó là vì làm tròn sức đại nguyện; vì sức tam-muội của Bồ-tát; vì sức các thần thông và trí sáng; vì sinh ra sức hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền; vì sinh ra và nuôi lớn biển đại bi; vì lòng đại từ không ngăn ngại che chở tất cả chúng sinh; vì đem an vui cho tất cả chúng sinh; vì thu nhận tất cả chúng sinh; vì đi sâu vào pháp môn cảnh giới tự tại của Bồ-tát; vì hiện khắp trong các cõi Phật để làm trang nghiêm thanh tịnh; vì dùng trí tuệ giác ngộ trong mọi pháp; vì cung kính cúng dường ở chỗ tất cả chư Phật; vì bảo vệ chánh pháp trong mọi Phật pháp; vì độ thoát chúng sinh trong biển tâm của tất cả chúng sinh; vì điều phục các căn trong các căn của tất cả chúng sinh; vì trừ chướng ngại, khiến được thanh tịnh trong biển ham muốn của tất cả chúng sinh; vì sinh ra ánh sáng nhất thiết trí trong bóng tối ngu si của tất cả chúng sinh.
Lúc ấy, Thiện Tài thấy thần lực tự tại của vị thần đêm ấy — cảnh giới Bồ-tát không thể nghĩ bàn, giáo hóa chúng sinh trong tất cả thế giới, thành tựu mọi pháp môn và thần lực tự tại của Bồ-tát — thì vui mừng vô lượng, cúi đầu lễ dưới chân, cung kính chắp tay, đứng sang một bên, một lòng quán xét. Bấy giờ, vị thần đêm liền bỏ thân trang nghiêm mầu nhiệm đầy tướng tốt, hiện lại hình thần đêm, nhưng không rời bỏ thần lực tự tại. Lúc ấy, Thiện Tài nói kệ rằng:
Thiện Tài chắp tay đứng, chăm chú nhìn mãi không chán,
Thấy vô lượng thần lực, lòng hết sức vui mừng.
Con thấy thân mầu nhiệm của ngài, các tướng tốt tự trang nghiêm,
Trong sạch như hư không, không gì phá hoại được.
Ánh sáng thù thắng ngài phóng ra, nhiều bằng số bụi của vô lượng cõi,
Đủ loại màu sắc vi diệu, chiếu khắp mười phương.
Mỗi lỗ chân lông phóng ra ánh sáng nhiều bằng số chúng sinh;
Nơi đầu mỗi tia sáng, mọc ra hoa sen báu;
Từ hoa hiện ra thân hóa, diệt trừ khổ của chúng sinh.
Phóng ra các ánh sáng hương thơm, xông khắp các cõi mười phương;
Rưới xuống vô lượng mây hoa, cúng dường các bậc tối thắng.
Phóng ra vô lượng ánh sáng báu, mỗi tia lớn như núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới),
Chiếu khắp tất cả chúng sinh, diệt trừ bóng tối ngu si.
Miệng phóng ra ánh sáng trong sạch, giống như vô lượng mặt trời,
Chiếu khắp vô lượng cảnh giới của đức Lô-xá-na.
Mắt phóng ra ánh sáng trong sạch, giống như vô lượng mặt trăng,
Chiếu khắp các loài chúng sinh, diệt trừ màn u ám ngu si.
Tướng mầu nhiệm nhiều bằng số chúng sinh, sinh ra biển thân hóa,
Đầy khắp các pháp giới, độ thoát chúng sinh khỏi biển ba cõi hữu (ba cõi còn sinh tử: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc).
Thân thanh tịnh vi diệu, không ai là không thấy;
Giúp lìa xa mọi tai nạn: nước, lửa, giặc cướp, vua quan áp bức.
Thần Hỷ Mục Quán Sát dạy con đến chỗ ngài;
Con thấy tướng lông trắng của ngài phóng ra ánh sáng trong sạch,
Chiếu khắp biển mười phương, diệt trừ mọi bóng tối,
Hiển hiện sức tự tại, đi vào từ đỉnh đầu con.
Ánh sáng vào thân rồi, khắp thân mềm dịu an vui;
Liền được định Ly Cấu, thấy khắp chư Phật mười phương,
Đều phân biệt biết được tất cả các hạt bụi;
Trong mỗi hạt bụi, thấy khắp các cõi mười phương.
Có thế giới trong sạch, có cõi không trong sạch;
Trong thế giới không trong sạch, chúng sinh chịu các khổ.
Vì trong thế giới không trong sạch chúng sinh phải chịu khổ,
Nên thị hiện hình tượng ba thừa (ba cỗ xe đưa người đến giải thoát: Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát) mà đến cứu độ họ.
Cõi Phật thanh tịnh được trang nghiêm bằng vô lượng của báu;
Chư Phật và các đại Bồ-tát thường vui thích ở trong đó.
Trong mỗi hạt bụi, thấy khắp biển cõi thanh tịnh;
Đức Lô-xá-na trải bao kiếp tu hành, khiến các cõi ấy được thanh tịnh.
Trong tất cả cõi Phật, ngài hiện ngồi dưới cây Bồ-đề,
Thành bậc Chánh Giác tối thượng, rồi chuyển pháp luân thanh tịnh.
Con thấy thần Diệu Đức đến các cõi trang nghiêm thanh tịnh ấy,
Ở chỗ tất cả chư Như Lai, cung kính mà cúng dường.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video