Thiên 14 — Phẩm 14 – Thọ giới

 Kinh Ưu-bà-tắc giới (kinh về giới luật dành cho ưu-bà-tắc, tức người nam tu Phật tại gia), phẩm Thọ giới (nhận giới) thứ mười bốn.

 Thiện Sinh (người con trưởng giả đang thưa hỏi Phật trong kinh này) thưa: “Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính), Bồ-tát (người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi loài) tại gia làm sao được nhận giới ưu-bà-tắc?”

 Phật dạy: “Này thiện nam tử (cách gọi người nam có lòng lành), Bồ-tát tại gia nếu muốn nhận và giữ giới ưu-bà-tắc thì trước hết phải lần lượt cúng dường (dâng tặng, phụng dưỡng với lòng kính trọng) sáu phương: phương đông, phương nam, phương tây, phương bắc, phương dưới và phương trên.

 Phương đông tức là cha mẹ. Nếu ai biết phụng dưỡng cha mẹ bằng áo mặc, đồ ăn uống, đồ nằm, thuốc men, nhà cửa, của cải, lại cung kính lễ lạy, khen ngợi, tôn trọng, thì người ấy là cúng dường phương đông. Cha mẹ lại đáp lại bằng năm việc: một là hết lòng yêu thương; hai là không bao giờ dối gạt; ba là chia của cải cho con; bốn là cưới hỏi cho con với nhà dòng dõi tốt; năm là dạy con việc đời.

 Phương nam tức là thầy dạy. Nếu ai biết cúng dường thầy bằng áo mặc, đồ ăn uống, đồ nằm, thuốc men, tôn trọng, khen ngợi, cung kính lễ lạy, dậy sớm ngủ muộn, nhận và làm theo lời dạy tốt, thì người ấy là cúng dường phương nam. Thầy lại đáp lại bằng năm việc: một là dạy nhanh, không để lỡ thời; hai là dạy hết, không giấu điều gì; ba là trò giỏi hơn mình cũng không ghen ghét; bốn là gửi gắm trò cho thầy nghiêm, bạn tốt; năm là lúc sắp mất thì chia của cải cho trò.

 Phương tây tức là vợ con. Nếu ai biết cấp dưỡng vợ con bằng áo mặc, đồ ăn uống, đồ nằm, thuốc men, chuỗi ngọc, quần áo trang sức và những vật làm đẹp thân, thì người ấy là cúng dường phương tây. Vợ con lại đáp lại bằng mười bốn việc: một là việc gì làm cũng tận tâm lo liệu; hai là làm thường xuyên, không bao giờ biếng lười; ba là việc đã làm thì làm cho xong; bốn là làm nhanh, không để lỡ thời; năm là thường lo tiếp đãi khách; sáu là giữ sạch nhà cửa, giường chiếu; bảy là yêu kính chồng, lời nói dịu dàng; tám là đối với kẻ hầu thì dùng lời dịu dàng dạy bảo; chín là khéo giữ gìn của cải; mười là dậy sớm ngủ muộn; mười một là biết sửa soạn thức ăn sạch sẽ; mười hai là chịu nghe lời dạy bảo; mười ba là biết che giấu việc xấu; mười bốn là biết chăm sóc khi ốm đau.

 Phương bắc tức là thiện tri thức (bạn lành, người hiểu biết dẫn dắt mình làm điều tốt). Nếu ai biết giúp đỡ bạn lành, tùy sức mà cho, cung kính, nói lời dịu dàng, lễ lạy khen ngợi, thì người ấy là cúng dường phương bắc. Bạn lành lại đáp lại bằng bốn việc: một là dạy tu điều lành; hai là giúp lìa điều ác; ba là khi gặp sợ hãi thì cứu gỡ; bốn là khi buông thả thì giúp bỏ đi.

 Phương dưới tức là đầy tớ. Nếu ai biết cấp cho đầy tớ áo mặc, đồ ăn uống, thuốc men khi ốm yếu, không mắng không đánh, thì người ấy là cúng dường phương dưới. Đầy tớ lại đáp lại bằng mười việc: một là không làm điều sai trái; hai là không đợi sai bảo mới làm; ba là việc làm thì làm cho xong; bốn là làm nhanh, không để lỡ thời; năm là chủ dù nghèo cũng không bỏ đi; sáu là dậy sớm; bảy là giữ gìn đồ đạc; tám là chủ ban ơn ít mà mình đền đáp nhiều; chín là hết lòng kính nhớ chủ; mười là khéo che giấu việc xấu.

 Phương trên tức là sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn (người thuộc giai cấp tu sĩ, giữ việc tế lễ ở Ấn Độ xưa) v.v. Nếu ai cúng dường sa-môn, bà-la-môn bằng áo mặc, đồ ăn uống, nhà cửa, đồ nằm, thuốc men khi ốm đau; lúc các vị gặp sợ hãi thì cứu giúp, năm đói kém thì dâng thức ăn, nghe điều xấu nói về các vị thì ngăn lại; lễ lạy, cung kính, tôn trọng, khen ngợi, thì người ấy là cúng dường phương trên. Người xuất gia ấy đáp lại bằng năm việc: một là dạy cho sinh lòng tin; hai là dạy cho sinh trí tuệ; ba là dạy cho biết bố thí (đem của cải, sức lực, lời dạy… cho người khác); bốn là dạy cho giữ giới; năm là dạy cho nghe học nhiều.

 Ai cúng dường sáu phương ấy thì được của cải và tuổi thọ tăng thêm, có thể nhận và giữ giới ưu-bà-tắc.

 Này thiện nam tử, nếu ai muốn nhận giới ưu-bà-tắc để tăng thêm của cải và tuổi thọ, trước hết phải thưa với cha mẹ sinh ra mình. Cha mẹ nếu cho phép thì kế đến báo cho vợ con, đầy tớ, kẻ hầu. Những người này nếu cho phép thì kế đến thưa với vua nước mình. Vua cho phép rồi, thấy ai là người xuất gia đã phát tâm bồ-đề (lòng nguyện tu đến giác ngộ hoàn toàn như Phật để cứu độ chúng sinh) thì tìm đến chỗ vị ấy, cúi đầu sát đất lạy, nói lời dịu dàng thăm hỏi, và thưa như sau: ‘Bạch Đại đức (tiếng tôn xưng vị tu sĩ có đức lớn), con là bậc trượng phu, có đủ thân nam tử, muốn nhận giới ưu-bà-tắc của Bồ-tát. Xin Đại đức vì lòng thương xót mà chấp nhận cho con thọ giới.’

 Lúc ấy tỳ-kheo (người nam xuất gia đã nhận đủ giới) nên hỏi: ‘Cha mẹ, vợ con, đầy tớ và vua của ông có cho phép không?’ Nếu đáp là cho phép, lại nên hỏi: ‘Ông chưa từng mắc nợ của Phật, Pháp, Tăng (Phật, giáo pháp và đoàn thể người tu) hay của người khác chứ?’ Nếu đáp là không mắc nợ, lại nên hỏi: ‘Hiện nay trong thân ông không có bệnh trong bệnh ngoài, bệnh thân bệnh tâm chứ?’ Nếu đáp là không, lại nên hỏi: ‘Ông không làm điều trái phép với tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã nhận đủ giới) chứ?’ Nếu đáp là không làm, lại nên hỏi: ‘Ông không phạm tội ngũ nghịch (năm tội cực nặng: giết cha, giết mẹ, giết bậc A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp tăng đoàn) chứ?’ Nếu đáp là không phạm, lại nên hỏi: ‘Ông không phải là kẻ trộm pháp (người chưa được phép mà lén nghe việc truyền giới, tụng giới của tăng) chứ?’ Nếu đáp là không phải, lại nên hỏi: ‘Ông không phải là người hai căn (có cả bộ phận nam lẫn nữ), người không căn (không có bộ phận sinh dục) chứ? Không phá giới bát quan trai (tám giới người tại gia giữ trọn một ngày một đêm, sống như người xuất gia) chứ? Cha mẹ, thầy bệnh mà không bỏ đi chứ? Không giết người đã phát tâm bồ-đề, không trộm của tăng hiện tiền (tài vật thuộc về chư tăng đang có mặt tại chỗ), không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không làm điều trái phép với mẹ, chị em gái chứ? Không nói dối trước đại chúng chứ?’

 Nếu đáp là không, lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, giới ưu-bà-tắc vô cùng khó. Vì sao? Vì giới này làm gốc rễ cho mười giới sa-di (người xuất gia nhỏ, mới nhận mười giới, chưa nhận đủ giới tỳ-kheo), giới đại tỳ-kheo và giới Bồ-tát, cho đến cả A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật). Hết lòng nhận giữ giới ưu-bà-tắc thì có thể đạt được những giới ấy cùng vô lượng lợi ích. Nếu ai hủy phá giới này thì trong vô lượng vô biên đời sẽ ở trong ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) chịu khổ não lớn. Ông nay muốn được vô lượng lợi ích, có thể hết lòng thọ nhận chăng?’

 Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Giới ưu-bà-tắc vô cùng khó. Đã quy y (về nương tựa) Phật rồi thì thà bỏ thân mạng chứ không bao giờ nương theo Tự Tại thiên (vị trời Đại Tự Tại mà ngoại đạo Ấn Độ tôn thờ là đấng tạo hóa) v.v. Đã quy y Pháp rồi thì thà bỏ thân mạng chứ không bao giờ nương theo kinh sách ngoại đạo (các giáo phái ngoài đạo Phật). Đã quy y Tăng rồi thì thà bỏ thân mạng chứ không bao giờ nương theo đám người tà của ngoại đạo. Ông có thể hết lòng quy y Tam bảo (ba ngôi quý: Phật, Pháp, Tăng) như thế chăng?’

 Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, giới ưu-bà-tắc vô cùng khó. Người quy y Tam bảo tức là đã ban cho mọi chúng sinh sự không sợ hãi. Người ban được sự không sợ hãi thì được giới ưu-bà-tắc, cho đến được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Ông có thể ban cho mọi chúng sinh sự không sợ hãi như thế chăng?’

 Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Người có năm việc thì ngay đời này không thể tăng thêm của cải và tuổi thọ. Năm việc là gì? Một là thích giết hại; hai là thích trộm cắp; ba là tà dâm (quan hệ nam nữ sai trái, ngoài vợ chồng mình); bốn là nói dối; năm là uống rượu.

 Mọi chúng sinh vì giết hại nên ngay đời này mang sắc mặt xấu, sức lực kém, tiếng xấu, chết yểu, của cải hao hụt, người thân ly tán, bị bậc hiền thánh quở trách, người đời không tin dùng; người khác gây tội mà mình bị vạ lây oan uổng. Đó gọi là quả của nghiệp ác ngay đời này. Bỏ thân này rồi sẽ đọa địa ngục, chịu nhiều khổ não đói khát, sống lâu dài trong đó, sắc xấu, sức kém, tiếng xấu… Đó gọi là quả của nghiệp ác đời sau. Nếu được làm người lại mang sắc xấu, chết yểu, nghèo khổ. Do sức nhân duyên của một người ác ấy mà khiến mọi thứ ngũ cốc, trái cây, dưa quả bên ngoài đều giảm sút; tai họa của người ấy lan khắp cả thiên hạ.

 Nếu ai thích trộm cắp, người ấy cũng mang sắc xấu, sức kém, tiếng xấu, chết yểu, của cải hao hụt, người thân ly tán; người khác mất đồ thì nghi ngờ mình; dù thân cận người ta mà người ta không tin; thường bị bậc hiền thánh quở trách. Đó gọi là quả của nghiệp ác ngay đời này. Bỏ thân này rồi đọa địa ngục, mang sắc xấu, sức kém, tiếng xấu, khổ não đói khát, thọ mạng dài lâu trong đó. Đó gọi là quả của nghiệp ác đời sau. Nếu được làm người thì nghèo của cải, có được rồi lại mất ngay; không được cha mẹ, anh em, vợ con thương yêu; thân thường chịu khổ, lòng mang buồn rầu. Do sức nhân duyên của một người ác ấy mà mọi người dân ăn uống gì cũng không được sắc tươi sức mạnh; quả ác của người ấy gây họa cho muôn họ.

 Này thiện nam tử, lại nếu ai thích nói dối, người ấy ngay đời này miệng hôi, sắc xấu; nói dù thật mà người không tin nhận; mọi người đều ghét, không muốn gặp. Đó gọi là quả báo của nghiệp ác đời này. Bỏ thân này rồi vào địa ngục chịu đau đớn lớn, đói khát, nóng bức khổ não. Đó gọi là quả báo của nghiệp ác đời sau. Nếu được làm người thì miệng không lành lặn; nói dù thật mà người không tin nhận; ai thấy cũng không ưa; dù nói chính pháp người cũng không thích nghe. Do sức nhân duyên của một người ác ấy mà mọi của cải vật dụng bên ngoài đều giảm sút.

 Này thiện nam tử, lại nếu ai thích uống rượu, người ấy ngay đời này hay mất của, thân tâm nhiều bệnh, thường thích đánh cãi, tiếng xấu đồn xa, mất trí tuệ, lòng không biết hổ thẹn, sắc và sức đều kém, thường bị mọi người quở trách, người không muốn gặp, không thể tu điều lành. Đó gọi là quả báo ác ngay đời này của việc uống rượu. Bỏ thân này rồi ở trong địa ngục chịu vô lượng khổ não như đói khát… Đó gọi là quả của nghiệp ác đời sau. Nếu được làm người thì tâm thường cuồng loạn, không thể chú tâm suy nghĩ điều lành. Do sức nhân duyên của một người ác ấy mà mọi của cải vật dụng bên ngoài đều hôi thối hư nát.

 Này thiện nam tử, lại nếu ai thích tà dâm, người ấy không giữ gìn được thân mình và thân người; mọi người thấy đều sinh nghi; việc gì làm cũng có lời nói dối đi trước; lúc nào cũng chịu khổ não, tâm thường tán loạn, không thể tu điều lành, hay mất của; vợ con đều không quyến luyến; thọ mạng ngắn ngủi. Đó gọi là quả ác ngay đời này của tà dâm. Bỏ thân này rồi ở trong địa ngục, mang sắc xấu sức kém, đói khát, sống lâu chịu vô lượng khổ não. Đó gọi là quả báo của nghiệp ác đời sau. Nếu được làm người thì sắc xấu, miệng ác, người không muốn gặp, không giữ được vợ thiếp, con trai con gái. Do sức nhân duyên của một người ác ấy mà mọi vật bên ngoài đều không được như ý.

 Này thiện nam tử, năm điều ác ấy ông nay thật sự có thể xa lìa chăng?’ Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, người nhận giới ưu-bà-tắc có bốn việc không nên làm. Bốn việc là gì? Không vì tham (?) mà nói dối; không vì giận dữ, si mê, sợ hãi mà nói dối. Bốn điều ác ấy ông có thể lìa chăng?’

 Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, người nhận giới ưu-bà-tắc có năm chỗ không nên lui tới: chỗ hàng thịt, nhà kỹ nữ, quán rượu, cung vua, và nhà chiên-đà-la (giai cấp thấp nhất ở Ấn Độ xưa, sống bằng nghề giết mổ, sát sinh). Năm chỗ ấy ông có thể lìa chăng?’

 Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, người nhận giới ưu-bà-tắc lại có năm việc không nên làm: một là không buôn bán sinh vật sống; hai là không buôn bán dao kiếm; ba là không buôn bán thuốc độc; bốn là không được bán rượu; năm là không được ép dầu (vì làm chết côn trùng trong hạt). Năm việc như vậy ông có thể lìa chăng?’

 Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, người nhận giới ưu-bà-tắc lại có ba việc không nên làm: một là không làm lưới bẫy; hai là không làm nghề nhuộm chàm; ba là không làm nghề thuộc da. Ba việc như vậy ông có thể lìa chăng?’

 Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, người nhận giới ưu-bà-tắc lại có hai việc không nên làm: một là các trò cờ bạc như xu-bồ, cờ vây, lục bác; hai là các thứ ca múa, kỹ nhạc. Hai việc như vậy ông có thể lìa chăng?’

 Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, người nhận giới ưu-bà-tắc có bốn hạng người không nên gần gũi: một là kẻ cờ bạc; hai là kẻ uống rượu; ba là kẻ lừa dối; bốn là kẻ thích bán rượu. Bốn hạng người như vậy ông có thể lìa chăng?’

 Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, người nhận giới ưu-bà-tắc có những sự buông thả không nên làm. Buông thả thế nào? Lúc lạnh, lúc nóng, lúc đói, lúc khát, lúc ăn nhiều no nê, lúc sáng sớm, lúc chiều tối, lúc vội vã lo sợ, lúc đang làm việc, lúc mới định làm việc, lúc mất mát, lúc được lợi, lúc sợ hãi, lúc vui mừng, lúc giặc giã, lúc lúa gạo đắt đỏ, lúc bệnh khổ, lúc trai tráng, lúc thiếu niên, lúc già yếu, lúc giàu, lúc nghèo, lúc vì mưu sống mà kiếm tiền — trong những lúc như vậy mà không tu điều lành. Ông có thể lìa điều ấy chăng?’

 Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, người nhận giới ưu-bà-tắc trước hết phải học việc đời. Học đã thông thạo thì kiếm tiền đúng phép. Nếu có được của cải thì nên chia làm bốn phần: một phần để phụng dưỡng cha mẹ, bản thân, vợ con, người thân; hai phần dùng để buôn bán đúng phép; còn lại một phần cất giữ để phòng khi cần dùng. Bốn việc như vậy ông có thể làm chăng?’

 Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, của cải không nên gửi gắm ở bốn chỗ: một là người già; hai là nơi xa; ba là người ác; bốn là người có thế lực lớn. Bốn chỗ ấy không nên gửi gắm, ông có thể lìa chăng?’

 Nếu đáp là có thể, lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, người nhận giới ưu-bà-tắc có bốn hạng người ác phải luôn xa lánh: một là kẻ thích nói lỗi người; hai là kẻ thích nói tà kiến (những hiểu biết sai lệch); ba là kẻ miệng ngọt lòng ác; bốn là kẻ làm ít nói nhiều. Bốn hạng người ác ấy ông có thể lìa chăng?’

 Nếu đáp là có thể, thì nên cho người ấy trong đủ sáu tháng gần gũi phụng sự bậc trí giả xuất gia. Bậc trí giả lại nên hết lòng quan sát bốn oai nghi (bốn tư thế đi, đứng, ngồi, nằm, tức mọi cử chỉ hằng ngày) của người ấy. Nếu biết người ấy làm được đúng như lời dạy, thì qua sáu tháng, họp chúng tăng hòa hợp đủ hai mươi vị để làm bạch yết-ma (thủ tục chính thức của tăng đoàn: trình bày sự việc trước tăng rồi hỏi ý chấp thuận): ‘Xin đại đức tăng lắng nghe. Người tên là… nay ở trong tăng xin nhận giới ưu-bà-tắc. Người ấy đã đủ sáu tháng giữ bốn oai nghi trong sạch, hết lòng giữ gìn nền tảng trong sạch trang nghiêm (nền móng trong sạch chuẩn bị cho con đường tu). Người ấy là trượng phu, có đủ thân nam tử. Nếu tăng chấp thuận thì tăng đều im lặng; ai không chấp thuận thì nói ra.’

 Nếu tăng chấp thuận, bậc trí giả lại nên nói như sau: ‘Này thiện nam tử, hãy lắng nghe, lắng nghe! Tăng đã hòa hợp chấp thuận cho ông nhận giữ giới ưu-bà-tắc. Giới này chính là gốc rễ của mọi điều lành. Ai thành tựu giới này sẽ được quả Tu-đà-hoàn (quả thánh bậc đầu, người đã vào dòng thánh) cho đến quả A-na-hàm (quả thánh bậc ba, không còn trở lại cõi dục). Nếu phá giới này thì khi chết sẽ đọa vào ba đường ác. Này thiện nam tử, giới ưu-bà-tắc thật không thể nghĩ bàn. Vì sao? Vì nhận giới này rồi, dù còn hưởng năm dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, mùi hương, vị ngon, xúc chạm êm ái), vẫn không bị ngăn trở việc chứng quả Tu-đà-hoàn đến quả A-na-hàm. Vì thế gọi là không thể nghĩ bàn. Ông có thể vì thương xót chúng sinh mà nhận giới này chăng?’

 Nếu đáp là có thể nhận, lúc ấy bậc trí giả nên nói cho người ấy phép tam quy y (ba lời nguyện về nương tựa Phật, Pháp, Tăng), lần thứ hai, lần thứ ba cũng nói như vậy. Nhận tam quy y rồi thì gọi là ưu-bà-tắc.

 Lúc ấy bậc trí giả lại nên nói: ‘Này thiện nam tử, hãy lắng nghe, lắng nghe! Đức Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân như mà đến) bậc Chính giác nói giới ưu-bà-tắc có loại một phần, có loại ít phần, có loại không phần, có loại nhiều phần, có loại đủ phần. Nếu ưu-bà-tắc đã nhận tam quy y mà không nhận năm giới thì gọi là ưu-bà-tắc. Nếu nhận tam quy y và giữ một giới thì gọi là một phần. Nhận tam quy y rồi giữ hai giới thì gọi là ít phần. Nếu nhận tam quy y, giữ hai giới rồi lại phá một giới thì gọi là không phần. Nếu nhận tam quy y và giữ ba, bốn giới thì gọi là nhiều phần. Nếu nhận tam quy y và giữ năm giới thì gọi là đủ phần. Ông nay muốn làm ưu-bà-tắc một phần hay đủ phần?’ Người ấy tùy ý nói ra, lúc ấy bậc trí giả theo ý mà trao giới.

 Trao giới xong, lại nói: ‘Ưu-bà-tắc có sáu pháp trọng (sáu giới nặng, phạm vào là mất giới). Này thiện nam tử, ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi thì dù là thiên nữ cho đến con kiến cũng đều không được giết. Nếu đã nhận giới mà miệng bảo người giết, hoặc tự thân giết, thì người ấy liền mất giới ưu-bà-tắc. Người ấy còn không thể đạt được noãn pháp (bậc thiện căn đầu tiên trong giai đoạn chuẩn bị trước khi chứng quả thánh, ví như hơi ấm báo trước khi lửa bùng lên), huống là quả Tu-đà-hoàn đến A-na-hàm. Đó gọi là ưu-bà-tắc phá giới, ưu-bà-tắc hôi thối, ưu-bà-tắc chiên-đà-la, ưu-bà-tắc nhơ bẩn, ưu-bà-tắc bị trói buộc (bị phiền não ràng buộc). Đó là giới trọng thứ nhất.

 Người giữ giới ưu-bà-tắc dù vì thân mạng cũng không được trộm cắp, cho đến một đồng tiền. Nếu phá giới này, người ấy liền mất giới ưu-bà-tắc, còn không thể đạt được noãn pháp, huống là quả Tu-đà-hoàn đến A-na-hàm. Đó gọi là ưu-bà-tắc phá giới, hôi thối, chiên-đà-la, nhơ bẩn, bị trói buộc. Đó là giới trọng thứ hai.

 Người giữ giới ưu-bà-tắc dù vì thân mạng cũng không được nói dối rằng: “Tôi đã đạt phép quán bất tịnh (phép quán thân thể là nhơ nhớp để dứt lòng ham muốn) cho đến quả A-na-hàm.” Nếu phá giới này, người ấy liền mất giới ưu-bà-tắc, còn không thể đạt được noãn pháp, huống là quả Tu-đà-hoàn đến A-na-hàm. Đó gọi là ưu-bà-tắc phá giới, hôi thối, chiên-đà-la, nhơ bẩn, bị trói buộc. Đó là giới trọng thứ ba.

 Người giữ giới ưu-bà-tắc dù vì thân mạng cũng không được tà dâm. Nếu phá giới này, người ấy liền mất giới ưu-bà-tắc, còn không thể đạt được noãn pháp, huống là quả Tu-đà-hoàn đến A-na-hàm. Đó gọi là ưu-bà-tắc phá giới, hôi thối, chiên-đà-la, nhơ bẩn, bị trói buộc. Đó là giới trọng thứ tư.

 Người giữ giới ưu-bà-tắc dù vì thân mạng cũng không được nói ra tội lỗi của tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di (người nữ tu Phật tại gia). Nếu phá giới này, người ấy liền mất giới ưu-bà-tắc, còn không thể đạt được noãn pháp, huống là quả Tu-đà-hoàn đến A-na-hàm. Đó gọi là ưu-bà-tắc phá giới, hôi thối, chiên-đà-la, nhơ bẩn, bị trói buộc. Đó là giới trọng thứ năm.

 Người giữ giới ưu-bà-tắc dù vì thân mạng cũng không được bán rượu. Nếu phá giới này, người ấy liền mất giới ưu-bà-tắc, còn không thể đạt được noãn pháp, huống là quả Tu-đà-hoàn đến A-na-hàm. Đó gọi là ưu-bà-tắc phá giới, hôi thối, chiên-đà-la, nhơ bẩn, bị trói buộc. Đó là giới trọng thứ sáu.

 Này thiện nam tử, nếu nhận giới ưu-bà-tắc như vậy mà hết lòng giữ gìn không để vi phạm, thì có thể đạt được quả của giới ấy. Này thiện nam tử, giới ưu-bà-tắc được gọi là chuỗi ngọc, gọi là đồ trang nghiêm; hương của nó vi diệu, xông khắp cõi không bờ bến; ngăn điều bất thiện, làm khuôn phép cho điều thiện; chính là kho báu vi diệu vô thượng, là dòng dõi cao quý, là nơi vắng lặng lớn lao, là vị cam lộ (thứ nước cõi trời, ví cho chân lý làm dứt khổ sinh tử), là đất sinh ra điều lành. Chỉ mới phát tâm này mà đã được vô lượng lợi ích như vậy, huống là một lòng nhận giữ không hủy phạm.’

 Này thiện nam tử, như Phật đã nói: nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà không phụng dưỡng cha mẹ, thầy dạy, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý (tội nhẹ do lơ là, mất sự chú tâm giữ giới), là tội không khởi (nếu không sám hối thì không vươn lên được), đọa lạc (làm sa sút), bất tịnh (làm giới không còn trong sạch), hữu tác (có tạo thành nghiệp).

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà say mê uống rượu, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà vì ghê nhơ không chăm sóc người ốm đau, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà thấy người xin không tùy nghi chia cho ít nhiều, để họ về tay không, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà thấy tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, bậc trưởng lão, bậc tu lâu năm, các ưu-bà-tắc, ưu-bà-di… không đứng dậy đón tiếp, lễ lạy, thăm hỏi, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà thấy tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di hủy phạm giới đã nhận, lại sinh lòng kiêu mạn nói: “Ta hơn họ, họ không bằng ta”, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà mỗi tháng không giữ được sáu ngày tám giới (tám giới bát quan trai) để cúng dường Tam bảo, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà trong vòng bốn mươi dặm có nơi giảng pháp lại không đến nghe, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà dùng đồ nằm, giường ghế của chiêu-đề tăng (tăng bốn phương, tức tài sản chung của chư tăng khắp nơi), thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà ngờ nước có côn trùng vẫn cố uống, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà đi một mình không bạn qua nơi hiểm nạn, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà ngủ một mình ở chùa ni, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà vì của cải, thân mạng đánh mắng đầy tớ, kẻ hầu hay người ngoài, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà đem thức ăn thừa cúng cho tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà nuôi mèo, chồn, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà nuôi voi, ngựa, trâu bò, dê, lạc đà, lừa và mọi loài thú vật, lại không tịnh thí (trao lại về danh nghĩa sở hữu) cho người chưa thọ giới, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà không cất giữ sẵn y tăng-già-lê (tấm áo ca-sa lớn nhất của tỳ-kheo), bình bát (bát ăn của người tu) và tích trượng (gậy có khoen kim loại của nhà sư) để cúng dường, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà vì mưu sống phải làm ruộng, lại không tìm nước sạch (không có côn trùng) và chỗ đất khô để trồng trọt, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà vì mưu sống phải buôn bán, dùng đấu cân để bán hàng, thì đã nói giá một lần rồi không được đổi tới đổi lui, bỏ giá rẻ theo giá đắt; đấu cân đong đo vật phải để ngay trước mặt mà dùng cho ngang bằng; nếu thấy không bằng thì phải nói ra cho bằng. Nếu không làm như vậy thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà ân ái không đúng chỗ, không đúng lúc, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà buôn bán không nộp thuế nhà nước, lén trốn đi, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà phạm phép nước, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà có được lúa mới, trái cây, rau quả, không đem dâng cúng Tam bảo trước mà tự dùng trước, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà tăng không cho phép lại tự ý thuyết pháp, tán thán, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà trên đường đi lại đi trước các tỳ-kheo, sa-di, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà khi chia thức ăn trong tăng lại thiên vị, chọn món ngon cho thầy mình nhiều hơn phần, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà nuôi tằm, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Nếu ưu-bà-tắc đã nhận giữ giới rồi mà khi đi đường gặp người bệnh, không dừng lại chăm sóc, tìm cách giúp đỡ, gửi gắm cho người ở nơi đó, mà bỏ đi, thì ưu-bà-tắc ấy phạm tội thất ý, không khởi, đọa lạc, bất tịnh, hữu tác.

 Này thiện nam tử, nếu ưu-bà-tắc hết lòng nhận giữ được những giới như vậy, người ấy được gọi là hoa phân-đà-lợi (hoa sen trắng quý hiếm) trong hàng ưu-bà-tắc, là hương thơm vi diệu bậc nhất trong hàng ưu-bà-tắc, là hoa sen trong sạch trong hàng ưu-bà-tắc, là châu báu chân thật trong hàng ưu-bà-tắc, là bậc trượng phu trong hàng ưu-bà-tắc.

 Này thiện nam tử, như Phật đã nói, Bồ-tát có hai loại: một là tại gia, hai là xuất gia. Bồ-tát xuất gia gọi là tỳ-kheo, Bồ-tát tại gia gọi là ưu-bà-tắc. Bồ-tát xuất gia giữ giới xuất gia, việc ấy không khó; Bồ-tát tại gia giữ giới tại gia mới thật là khó. Vì sao? Vì người tại gia bị nhiều nhân duyên xấu ác quấn trói.”

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video