Thiên 1 — Phần còn lại của phẩm Kiều-trần-như

 # Kinh Đại Bát Niết-bàn – Phần sau

 Kinh Đại Bát Niết-bàn – Phần sau

 Đời Đường, Nhã-na-bạt-đà-la dịch.

 Kinh Đại Bát Niết-bàn – Phần sau, quyển thượng

 Sa-môn (người xuất gia tu hành) Nhã-na-bạt-đà-la, người nước Ba-lăng ở vùng Nam Hải, đời Đại Đường, dịch.

 Phần còn lại của phẩm Kiều-trần-như

 Bấy giờ Tu-bạt-đà-la (một tu sĩ ngoại đạo tuổi già) nghe Phật giảng giáo pháp Đại Bát Niết-bàn rất sâu xa, mầu nhiệm. (Niết-bàn là cảnh giới đã dứt sạch phiền não và khổ đau, ra khỏi vòng sống chết. "Đại Bát Niết-bàn" là sự nhập diệt trọn vẹn, viên mãn của Phật.) Ông liền được pháp nhãn (con mắt thấy rõ chân lý), thấy giáo pháp một cách trong sạch. Ông yêu quý, giữ gìn chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật) và bỏ hẳn tà kiến (những hiểu biết sai lệch). Lòng tin của ông đối với Phật pháp trở nên sâu dày, vững chắc. Ông liền xin Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý như thật mà đến) cho mình xuất gia (rời bỏ đời sống gia đình để đi tu).

 Phật nói: "Lành thay, lành thay! Tu-bạt-đà-la, lành thay! Hãy đến đây làm tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ)!" Lời ấy đẹp lòng bậc thánh, và ông khéo léo bước vào đạo Phật. Tu-bạt-đà-la vui mừng hớn hở, hân hoan vô cùng. Ngay lúc đó râu tóc ông tự rụng, ông thành một sa-môn. Nước trí tuệ về pháp tánh (bản tính chân thật của mọi sự vật) rót vào tận nguồn tâm, ông không còn bị trói buộc hay dính mắc gì nữa. Ông được lậu tận (dứt sạch mọi phiền não; phiền não gọi là "lậu" vì chúng như chỗ rỉ chảy làm tâm ô nhiễm), tâm ý được giải thoát, chứng quả A-la-hán (bậc thánh đã diệt hết phiền não, không còn phải sinh ra trong vòng sống chết).

 Chứng quả rồi, Tu-bạt-đà-la liền đến trước Phật, ngước nhìn dung nhan Ngài, cúi đầu sát đất lạy dưới chân Ngài. Ông để trần vai phải (cách mặc áo tỏ lòng cung kính), gối phải chấm đất, quỳ thẳng, chắp tay. Buồn vui lẫn lộn, ông tự trách sâu sắc những lỗi lầm tội lỗi ngày trước, rồi bạch Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính)! Con hận cái thân độc hại này, từ bao kiếp (kiếp: khoảng thời gian dài vô cùng) đến nay cứ lừa dối, mê hoặc con, khiến con mãi chìm trong vô minh (sự mê muội không thấy chân lý, là gốc rễ của khổ đau) và tà kiến, chìm đắm trong giáo pháp ngoại đạo (các đạo ngoài Phật giáo) giữa ba cõi (tam giới: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc — toàn bộ thế giới của vòng sống chết luân hồi). Đau đớn thay, khổ sở thay, tai hại biết bao! Nay con vui mừng lớn lao, nhờ ơn Như Lai mà được vào chánh pháp. Bạch Thế Tôn! Trí tuệ của Ngài như biển cả, lòng thương xót không có giới hạn. Con thầm nghĩ: dù trải bao kiếp nát thân cũng chưa đền được cái ơn trong chốc lát này."

 Nói xong, Tu-bạt-đà-la khóc than, nước mắt tuôn rơi, không tự kiềm chế được. Ông lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Con đã già yếu, sống chẳng còn bao lâu. Con chưa thoát khỏi mọi nỗi khổ, hành khổ (nỗi khổ do mọi sự vật luôn biến đổi, không đứng yên) vẫn dồn ép. Cúi xin Thế Tôn hãy ở lại thêm ít lâu để dạy bảo, răn nhắc, thương xót cứu giúp, chớ vội nhập Niết-bàn." Bấy giờ Thế Tôn lặng thinh không nhận lời. Tu-bạt-đà-la không được như lời thỉnh cầu, buồn rầu, nóng ruột, lớn tiếng kêu: "Khổ thay, khổ thay! Thế gian trống rỗng, thế gian trống rỗng! Sao bây giờ nỗi sợ hãi lớn lao liền ập đến, phiền não nóng bức tràn lan? Thương thay, thương thay! Chúng sinh hết phước, con mắt trí tuệ chân chánh đã tắt!"

 Ông lại khóc, kêu gào, nghẹn ngào, khắp thân rỉ máu, cất tiếng khóc lớn, gieo cả thân mình xuống đất trước Như Lai. Lòng rối loạn, tâm mờ đục, ông ngất lịm đi. Hồi lâu mới tỉnh lại, nước mắt nước mũi nghẹn ngào, ông bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Nay con không nỡ nhìn Như Lai nhập Niết-bàn. Trong lòng đau xót, khó lòng kìm nén nổi. Con làm sao có thể sống chung với cái thân độc hại như món đồ hư nát này? Nay con thà tự mình diệt trước cho mau. Cúi xin Thế Tôn hãy nhập Niết-bàn sau." Bấy giờ Tu-bạt-đà-la nói xong, buồn thương luyến tiếc, nghẹn ngào, và ngay trong khoảnh khắc ấy liền nhập Niết-bàn.

 Bấy giờ có vô số đại Bồ-tát (người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ chúng sinh), tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), nhiều không thể nói, không thể nói, đến vô số ức hằng hà sa (nhiều như số cát sông Hằng), cùng tất cả trời, người, a-tu-la (một loài thần hay giận dữ, hiếu chiến) trong thế gian, đồng thanh kêu: "Khổ thay, khổ thay! Sao bậc Chánh Giác (người giác ngộ hoàn toàn, tức Phật) một sớm bỏ đi? Chúng con không còn chủ, không chốn về, không chỗ nương, không nơi hướng tới!" Họ nhớ thương quyến luyến, đau buồn khóc lóc, nắm tay nhau, đấm ngực, ngất lịm, mất cả phương hướng. Tiếng khóc thương vang động khắp tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ rộng lớn gồm một ngàn triệu thế giới nhỏ).

 Bấy giờ Thế Tôn phát ra tám thứ âm thanh (tám đặc tính tốt đẹp của giọng Phật như trong sáng, êm dịu, dễ hiểu, sâu xa, vang xa...), bảo khắp đại chúng: "Chớ khóc lóc to tiếng như trẻ thơ. Mỗi người hãy tự kìm nén, đừng để tâm mình rối loạn. Các ngươi đang ở giữa biển lớn sống chết đầy hành khổ, hãy siêng tu cho tâm trong sạch, chớ đánh mất chánh niệm (sự tỉnh giác nhớ nghĩ điều chân chánh) và trí tuệ. Hãy mau cầu trí tuệ chân chánh để sớm ra khỏi chư hữu (mọi hình thức tồn tại trong vòng sống chết). Mang thân trong ba cõi thì bánh xe khổ đau không có bờ bến. Vô minh như ông chủ, ân ái như ma vương, sai khiến thân tâm, quất roi bắt làm tôi tớ, khiến nó bám theo khắp mọi cảnh mà tạo nghiệp sống chết. Tham lam, giận dữ, cuồng loạn, si mê từng niệm từng niệm làm hại mình. Từ vô lượng kiếp đến nay thường chịu khổ não. Người trí nào lại không quay về xét tận cội gốc ấy?

 Các ngươi nên biết: Ta từ bao kiếp xa xưa đã vào cảnh đại tịch (sự vắng lặng lớn, tức Niết-bàn), không còn ấm, giới, nhập (năm ấm, mười tám giới, mười hai nhập — các yếu tố cấu thành thân tâm và thế giới cảm nhận), đã dứt hẳn chư hữu. Đó là kho báu kim cương (ví Niết-bàn bền chắc không gì phá được), có đủ thường, lạc, ngã, tịnh (bốn đức của Niết-bàn: thường còn, an vui, tự tại chân thật, trong sạch). Nay ở đây Ta bày ra điều khó nghĩ bàn, hiện sức phương tiện (cách khéo léo thích hợp để giáo hóa), nhập Đại Niết-bàn, tỏ ra giống như lẽ thường ở thế gian (có sinh thì có chết), muốn cho chúng sinh biết thân này mong manh như tia chớp mà sinh lòng tha thiết hướng về đạo. Dòng thác sống chết trôi chảy rất mau. Các hành (mọi sự vật do nhân duyên tạo thành) xoay vần, lẽ của chúng vốn là như vậy. Niết-bàn của Như Lai sâu xa, sâu xa, không thể nghĩ bàn, là cảnh giới của chư Phật và Bồ-tát, không phải điều mà hàng Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy, chỉ cầu tự giải thoát) và Duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ) có thể biết được."

 Phật lại bảo đại chúng: "Tu-bạt-đà-la này đã từng cúng dường (dâng lễ vật, phụng sự với lòng tôn kính) số Phật nhiều như cát sông Hằng, đã gieo sâu căn lành nơi các đức Phật. Do sức bản nguyện (lời nguyện lập từ trước), ông thường xuất gia tu hành trong giáo pháp ngoại đạo Ni-kiền (một phái tu khổ hạnh ở Ấn Độ xưa), dùng trí tuệ phương tiện dẫn dắt những chúng sinh mang tà kiến, lạc đường, khiến họ đi vào trí tuệ chân chánh. Tu-bạt-đà-la nương sức bản nguyện nên nay được gặp Ta lúc Niết-bàn cuối cùng, được nghe chánh pháp. Nghe chánh pháp rồi thì chứng quả A-la-hán; chứng quả rồi lại nhập Niết-bàn. Từ khi Ta thành đạo, người đầu tiên Ta độ là A-nhã Kiều-trần-như (một trong năm vị đệ tử đầu tiên của Phật); lúc Niết-bàn, người cuối cùng Ta độ là Tu-bạt-đà-la. Việc của Ta đã trọn, không còn gì phải làm nữa. Giả như Ta ở lâu thêm thì cũng không khác gì bây giờ."

 Bấy giờ Thế Tôn nói xong, thở một hơi dài và nói: "Lành thay, lành thay! Tu-bạt-đà-la đã đền ơn Phật. Đại chúng các ngươi hãy cúng dường thi thể ông và dựng tháp miếu." Bấy giờ đại chúng buồn bã, đau đớn, lau nước mắt, kìm lòng, liền theo lời Phật dạy, dùng gỗ thơm và dầu bơ mà trà-tỳ (hỏa táng) thi thể ông. Khi thiêu xác, Tu-bạt-đà-la liền ở trong lửa phóng ánh sáng lớn, hiện mười tám phép biến hóa thần thông: trên thân ra nước, dưới thân ra lửa; hông phải ra lửa, hông trái ra nước; từ nhỏ hiện lớn, từ lớn hiện nhỏ, đầy cả hư không. Bấy giờ vô số đại chúng cùng những chúng sinh ngoại đạo mang tà kiến đều phát tâm Bồ-đề (lập chí cầu giác ngộ thành Phật) và đi vào chánh kiến (hiểu biết đúng đắn). Tu-bạt-đà-la hiện thần biến xong lại trở vào trong lửa, việc hỏa táng hoàn tất. Lúc ấy đại chúng đau buồn thương tiếc, thu nhặt xá-lợi (phần xương cốt, hạt kết tinh còn lại sau khi hỏa táng bậc thánh), dựng tháp cúng dường.

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video