Quyển thứ mười
Bàn về năm, tháng, ngày, giờ và thai
【Bàn về ba chủ】 (ba chủ: ba giai đoạn đầu đời, giữa đời, cuối đời)
Năm và tháng quản sơ chủ (giai đoạn đầu đời), tháng và ngày quản trung chủ (giữa đời), ngày và giờ quản mạt chủ (cuối đời); phép này giống phép chia ba chủ của các nhà xem sao và làm lịch. Sao sơ chủ vào năm sinh mà đắc lực thì đầu đời tốt, không đắc lực thì đầu đời trắc trở; giữa đời và cuối đời cũng vậy. Còn việc chia năm, tháng, ngày, giờ để xem ba chủ của mệnh thì ý nghĩa cũng thế. (Lý Hư Trung thư — Lý Hư Trung là nhà mệnh học đời Đường)
【Định ba hạn】 (ba chặng của đời người)
Thường lấy tháng sinh làm sơ hạn, quản 25 năm; ngày sinh làm trung hạn, quản 25 năm; giờ sinh làm mạt hạn, quản 50 năm, kéo dài đến hết đời. Theo phép trên, sơ hạn mà gặp lộc (chi mà can đạt mức thịnh, chủ bổng lộc), mã (Dịch mã, sao chủ đi xa, thăng tiến), quý thần (Thiên Ất quý nhân, sao chủ được người quyền thế giúp đỡ), không phạm không vong (hai chi bị bỏ trống trong mỗi tuần mười ngày, chủ trống rỗng, hư hao), tiệt lộ (sát "chặn đường", chủ bị cản trở), giao thoái phục thần (các sát chủ lui bước, ẩn phục, trì trệ), thì ngay ở sơ hạn đã tiến đạt, lập thân thành tựu. Nếu trung hạn gặp lộc, mã, quý thần, thiên đức (sao đức của trời, chủ hóa giải tai ách), không phạm không vong, đại bại (sát chủ thất bại lớn), giao thoái phục thần, thì đến trung hạn sẽ thành đạt. Mạt hạn cũng xét theo phép trên. Nói chung phải lấy giờ sinh làm chủ; nếu được giờ tốt thì tự nhiên thành tựu. (Kim thư mệnh quyết)
Phàm xem sinh, vượng, tử, tuyệt (các giai đoạn trong vòng mười hai giai đoạn thịnh suy của một hành: sinh, vượng là mạnh; tử, tuyệt là kiệt), lấy chủ bản (trụ năm, gốc của mệnh) làm đầu, kế đến tháng, kế đến giờ, rồi đến thai (tháng thụ thai, tính lùi khoảng mười tháng từ tháng sinh). Giả như năm và ngày gặp sinh vượng thì tháng và giờ dù có tử tuyệt cũng không sao. Tháng và ngày sinh vượng thì giờ tử tuyệt (cũng không sao) (?); nhưng nếu chủ bản tử tuyệt thì tháng và giờ dù có sinh vượng cũng không cứu được. Lại như mệnh gặp giờ vượng thì tháng dù tử tuyệt cũng không sao. (Lâm Khai Ngũ mệnh)
Nói chung xem mệnh, rất cần tìm ra dụng thần (yếu tố then chốt trong lá số, được dùng để cân bằng và định tốt xấu) ở năm, tháng, ngày, giờ. Khí của dụng thần nổi trội là rất hay; dụng thần không được thế thì phúc lộc mỏng ít. (Thiên Nguyên biến hóa thư)
Năm tốt không bằng tháng tốt, tháng tốt không bằng ngày tốt, ngày tốt không bằng giờ tốt. Như giờ sinh gặp lộc, mã, quý thần, hợp quý, thực thần (sao chủ ăn uống, hưởng lộc), quan (sao chủ chức quan), ấn (sao chủ được che chở, có quyền chức), không phạm hình khắc (các chi, các hành làm hại nhau), không vong, thì tuổi trẻ đã tiến đạt. Giờ sinh mà gặp thiên trung sát (một tên khác của không vong), tiệt lộ, không vong, thập ác đại bại (mười ngày can chi mà lộc rơi vào không vong, chủ hao bại lớn), giao thoái phục thần, thì cả đời chìm đắm trì trệ; lại gặp hình, hại, xung, phá (các kiểu chi đối nghịch, làm tổn hại nhau) thì cả đời bệnh tật. Nếu gặp bại, hưu, tử, tuyệt, lẫn với hình khắc, xung nhau, thì cả đời nghèo hèn; lại phạm thiên niên đoản yểu (sát chủ chết non) và các hung sát khác thì trước 25 tuổi ắt chết. Nếu số tháng trong thai không đủ, lại gặp tứ đại không vong (bốn tuần can chi thiếu hẳn một hành nạp âm, chủ trống rỗng lớn), mà sát xấu có khí, không có cát thần giúp, thì chết từ khi còn trong tã lót.
【Tụ phúc và phát phúc】
Ngày là chỗ hội của ba dương, là tượng của đế vương. Giờ là bề tôi hầu cận, gần gũi ngôi vua, nên càng cần được giờ tốt. Nếu trên giờ có quân thần khánh hội (vua tôi gặp gỡ vui mừng), thiên địa đức hợp (đức của trời đất hợp lại), mà có được là nhờ giờ, thì làm bề tôi thường được gần ngôi vua. Nếu khí sinh vượng của nạp âm ở bốn ngôi năm, tháng, ngày, giờ, hoặc khí tốt gặp gỡ của can chi bốn ngôi, hoặc khí lộc, mã, phúc, quý của bốn ngôi, đều tụ về giờ, thì gọi là bốn ngôi tụ phúc về đế tọa (ngôi vua; ở đây chỉ chỗ giờ sinh nơi hội tụ phúc khí). Nếu không thì trên giờ phô bày khí vượng, khí tú, tản ra các ngôi, mà các ngôi đều được khí tốt gặp gỡ, gọi là đế tọa phát phúc cho bốn ngôi. Tụ phúc về đế tọa thì nhờ thuần hậu, trung tín mà có được; còn phát phúc cho bốn ngôi thì nhờ thông minh, ngay thẳng mà tự tiến lên. Nhưng bề tôi hầu cận rất kỵ Kim, Mộc quá vượng, vì như thế không giữ chức được lâu.
【Chủ và bản đều mạnh】
Tháng được độn (phép suy ra can của tháng từ can của năm, suy ra can của giờ từ can của ngày) theo năm, nên lấy năm làm chủ; giờ được độn theo ngày, nên lấy ngày làm bản. Chủ mạnh hơn bản thì phần nhiều nhờ của cải và ơn che chở của cha ông. Bản mạnh hơn chủ thì tự mình đứng vững. Chủ và bản đều mạnh thì giàu sang trọn vẹn. Như chủ là Mộc mà được tháng Mão đỡ lên, bản là Kim mà được giờ Dậu đỡ lên, gọi là chủ bản nương khí vượng. Như chủ Thủy được tháng Giáp Thân, Bính Tý, Nhâm Tuất, Quý Hợi; bản Hỏa được giờ Bính Dần, Mậu Ngọ, Giáp Thìn, Ất Tỵ; chủ Mộc được tháng Kỷ Hợi, Tân Mão, Giáp Dần, Canh Dần; bản Kim được giờ Tân Tỵ, Quý Dậu, Canh Thân, Nhâm Thân, gọi là chủ bản về nhà (gặp trụ cùng hành nạp âm với mình). Chủ Mộc được tháng Quý Mùi, bản Kim được giờ Ất Sửu, chủ Thủy được tháng Nhâm Thìn, bản Hỏa được giờ Giáp Tuất, gọi là chủ bản cầm ấn. Bốn ngôi như thế, lại có cát thần qua lại, hung sát tránh xa, gọi là chủ bản được ngôi. (Diêm Đông Tẩu thư)
Chủ và bản hòa hợp thì chưa từng sinh ra người nghèo hèn; giờ và tháng trái nhau thì đâu thấy ai vinh hiển lâu dài.
Chủ và bản hòa hợp, sinh cho nhau (?) thì là quý; năm khắc ngày thì giảm sức; ngày khắc năm thì khó có quý khí, lại nhiều gian nan sa sút. Huống chi ngày và giờ đều khắc năm thì càng trái lìa nặng hơn. (Quỷ Cốc di văn)
【Quý nhân "rủ đai"】
Nghĩa là Lập xuân (tiết khí mở đầu mùa xuân, cũng là mốc bắt đầu năm mới trong mệnh học) rơi vào cuối tháng Chạp, người sinh trong tháng Chạp mà đã được khí xuân của năm sau, chiếm khí hậu của cả hai năm, rất tốt, gọi là quý nhân rủ đai.
【Sinh vào phần thừa】
Nghĩa là như sinh cuối tháng Hai mà đã được tiết khí (hai mươi bốn mốc trong năm theo vị trí mặt trời; tháng trong mệnh học tính từ tiết chứ không theo ngày âm lịch) của tháng Ba, tuy chủ giàu sang nhưng rốt cuộc không có lộc về sau. (Quảng lục) Tam mệnh kiềm nói: người sinh vào phần thừa là quý nhân không có hậu vận.
Phàm mệnh người, năm không được khắc thai, tháng không được khắc năm, ngày không được khắc tháng, giờ không được khắc ngày, thai không được khắc giờ; đều lấy nạp âm (hành gán cho từng cặp can chi) mà luận.
Phàm mệnh mà chủ và bản khắc hại nhau, lại có chỗ hoàn trả cho nhau, thì không để cho hoàn trả (?); giả như Nhâm Thân, Quý Mùi vốn không có sự hoàn trả cho nhau, thì luận là khí tán. (Quảng Tín tập)
Tháng làm hại giờ và ngày thì cơm áo suốt ngày chật vật; giờ và ngày làm hại năm thì lâu dài không tránh khỏi lao khổ. (Ẩn mê phú)
Giờ làm hại ngày và tháng thì của nhà tự tan nát.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video