Phật nói Kinh Đại Quán Đảnh Thần Chú (quán đảnh: nghi lễ rưới nước lên đỉnh đầu để truyền pháp và ban phúc; ở đây ví lời Phật như nước rưới lên đầu người nghe, giúp trừ tai ách; thần chú: những câu có năng lực thiêng liêng, giữ nguyên âm tiếng Phạn), quyển thứ mười một.
Kinh Quán Đảnh Tuỳ Nguyện Vãng Sinh Thập Phương Tịnh Độ (kinh về việc theo ý nguyện mà được sinh về các cõi thanh tịnh ở mười phương; vãng sinh: sau khi chết được sinh về cõi khác, ở đây là cõi của một vị Phật; tịnh độ: cõi nước trong sạch, an lành do một vị Phật làm chủ), quyển thứ mười một, cũng gọi là Kinh Phổ Hiền Sở Vấn (kinh do Bồ Tát Phổ Hiền hỏi).
Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Phật ở nước Câu Thi Na Kiệt, giữa hai cây sa la mọc thành đôi. Bấy giờ là lúc Đức Thế Tôn (tôn xưng của Phật: bậc được cả thế gian kính trọng) sắp bát Niết Bàn (nhập Niết Bàn trọn vẹn, tức Phật qua đời, thoát hẳn vòng sinh tử). Vô số chúng sinh từ các cõi nước ở mười phương, cùng thiên long bát bộ (tám loài thần linh hộ vệ Phật pháp, gồm trời, rồng, dạ xoa, càn thát bà, a tu la, ca lâu la, khẩn na la, ma hầu la già), thảy đều kêu khóc than thở. Chim muông và các loài khác cũng đều như vậy. Họ đến chỗ Phật, cúi đầu lạy xong rồi lui ra ngồi. Đức Thế Tôn bảo: "Ai còn điều gì nghi ngờ thì nay đều nên hỏi. Đấng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chánh, tức Phật) sắp diệt độ (qua đời, vào Niết Bàn), rất thương xót chúng sinh; nếu có ai hỏi, Ta sẽ vì họ mà nói cho đến tận cùng."
Lúc ấy, ở một cõi nước phương khác có một vị Bồ Tát (bậc tu hành lập nguyện cứu giúp chúng sinh và hướng tới thành Phật) tên là Phổ Quảng, từ chỗ ngồi đứng dậy, cúi đầu lạy, rồi bạch Phật rằng: "Bốn hàng đệ tử (gồm tăng, ni, nam cư sĩ và nữ cư sĩ), vào lúc sắp chết hay khi đã chết rồi, nếu muốn được sinh về các cõi nước ở mười phương, thì phải tu công đức (việc lành đem lại phúc báo) gì mới được sinh về đó?"
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát (bậc Bồ Tát lớn, tôn xưng các vị Bồ Tát có công hạnh cao) Phổ Quảng: "Ông biết thương nghĩ đến bốn hàng đệ tử và chúng sinh đời sau, nên hỏi về phúc lành và nhân duyên của việc nguyện sinh về các cõi ấy. Nay ông hãy lắng nghe kỹ, Ta sẽ vì ông mà giảng giải."
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Trong bốn hàng đệ tử, dù là lúc sắp chết hay khi chưa chết, ai nguyện sinh về cõi Hương Lâm ở phương đông — vị Phật ở đó hiệu là Nhập Tinh Tiến Bồ Tát, cõi nước ấy trang nghiêm (được trang hoàng tốt đẹp) không sao kể xiết — thì người nào vào ngày sắp chết nguyện sinh về đó sẽ được theo nguyện mà sinh về."
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành tin theo Phật), vào ngày sắp chết nguyện sinh về cõi Kim Lâm ở phương đông nam — vị Phật ở đó hiệu là Tận Tinh Tiến Bồ Tát, cõi nước ấy trang nghiêm không sao kể xiết — thì người nào lúc sắp chết nguyện sinh về đó sẽ được theo nguyện mà sinh về."
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, vào ngày sắp chết nguyện sinh về cõi Lạc Lâm ở phương nam — vị Phật ở đó hiệu là Bất Xả Lạc Bồ Tát, cõi nước ấy trang nghiêm không sao kể xiết — thì người nào khi mạng chung nguyện sinh về đó sẽ được theo nguyện mà sinh về."
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, vào ngày sắp chết nguyện sinh về cõi Bảo Lâm ở phương tây nam — vị Phật ở đó hiệu là Thượng Tinh Tiến Bồ Tát, cõi nước ấy trang nghiêm không sao kể xiết — thì ai lúc sắp chết nguyện sinh về đó sẽ được theo nguyện mà sinh về."
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, vào ngày sắp chết nguyện sinh về cõi Hoa Lâm ở phương tây — vị Phật ở đó hiệu là Tập Tinh Tiến Bồ Tát, cõi nước ấy trang nghiêm không sao kể xiết — thì người nào lúc sắp chết nguyện sinh về đó sẽ được theo nguyện mà sinh về."
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, vào ngày sắp chết nguyện sinh về cõi Kim Cang ở phương tây bắc — vị Phật ở đó hiệu là Nhất Thừa Độ Bồ Tát, cõi nước ấy trang nghiêm không sao kể xiết — thì người nào lúc sắp chết nguyện sinh về đó sẽ được theo nguyện mà sinh về."
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, vào ngày sắp chết nguyện sinh về cõi Đạo Lâm ở phương bắc — vị Phật ở đó hiệu là Hành Tinh Tiến Bồ Tát, cõi nước ấy trang nghiêm không sao kể xiết — thì người nào lúc sắp chết nguyện sinh về đó sẽ được theo nguyện mà sinh về."
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, vào ngày sắp chết nguyện sinh về cõi Thanh Liên ở phương đông bắc — vị Phật ở đó hiệu là Bi Tinh Tiến Bồ Tát, cõi nước ấy trang nghiêm không sao kể xiết — thì người nào lúc sắp chết nguyện sinh về đó sẽ được theo nguyện mà sinh về."
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, vào ngày sắp chết nguyện sinh về cõi Thuỷ Tinh ở phương dưới — vị Phật ở đó hiệu là Tịnh Mạng Tinh Tiến Bồ Tát, cõi nước ấy trang nghiêm không sao kể xiết — thì người nào lúc sắp chết nguyện sinh về đó sẽ được theo nguyện mà sinh về."
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, vào ngày mạng chung nguyện sinh về cõi Dục Lâm ở phương trên — vị Phật ở đó hiệu là Chí Thành Tinh Tiến Bồ Tát, cõi nước ấy trang nghiêm không sao kể xiết — thì người nào lúc sắp chết nguyện sinh về đó sẽ được theo nguyện mà sinh về."
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Nếu nam nữ trong bốn hàng đệ tử, vào ngày sắp chết, nguyện sinh về các cõi Phật ở mười phương, thì nên tắm rửa thân thể, mặc áo sạch sẽ, đốt các thứ hương quý, treo phan (lá cờ dài, hẹp, treo dọc dùng trong lễ Phật) và lọng bằng lụa, ca ngợi Tam Bảo (ba ngôi quý: Phật, Pháp là giáo lý, Tăng là đoàn thể người tu), đọc tụng kinh điển, rộng vì người bệnh mà giảng nhân duyên, nói các thí dụ, lời lẽ và nghĩa kinh sâu mầu: rằng đời là khổ, là không (mọi thứ đều không có thực thể bền vững), thân này chẳng phải là mình, chỉ do tứ đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió) tạm hợp lại mà thành. Thân giống như cây chuối, bên trong không có lõi chắc; lại như ánh chớp, không thể dừng lâu. Cho nên nói sắc (thân xác, hình tướng vật chất) chẳng tươi tốt được lâu, rồi sẽ hư hoại. Nếu hết lòng thành tu hành theo đạo thì có thể thoát khổ, theo nguyện trong lòng mà không điều gì không được kết quả."
Phật lại bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Các cõi mầu nhiệm ở mười phương thông suốt vô cùng, không thể đo lường. Các cõi tịnh độ nơi chư Phật Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến) cư ngụ cũng nhiều vô lượng, không thể kể xiết. Nay Ta ở giữa đại chúng này, vì bốn hàng đệ tử và chúng sinh trong đời tượng pháp (thời kỳ sau khi Phật mất đã lâu, giáo pháp chỉ còn hình thức giống như thời chính pháp, ít người tu chứng) sau này, mà nói về cõi nước và danh hiệu chư Phật mười phương. Điều ấy không thể nói hết, Ta chỉ giảng sơ lược chút ít mà thôi." Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, các cõi nước thanh tịnh mầu nhiệm của chư Phật mười phương có khác nhau không?" Phật nói: "Này Phổ Quảng, không khác nhau." Phổ Quảng lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì sao trong kinh lại ca ngợi cõi của Phật A Di Đà, có các cây bằng bảy báu, cung điện lầu gác, và những ai nguyện sinh về đó thì mọi điều mong muốn trong lòng đều theo ý nghĩ mà hiện đến?"
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Ông chưa hiểu ý Ta. Người ở thế giới Ta Bà (cõi đời chúng ta đang sống, nghĩa là cõi phải chịu đựng nhiều khổ) phần nhiều tham lam, vẩn đục; người tin hướng về đạo thì ít, kẻ theo tà thì nhiều; không tin chính pháp (giáo pháp chân chính của Phật), không thể chuyên nhất, tâm loạn mà không có chí hướng. Thật ra các cõi không có gì khác nhau; chỉ vì muốn cho chúng sinh chuyên tâm có chỗ hướng về, cho nên mới ca ngợi cõi nước ấy mà thôi. Những người được vãng sinh đều theo nguyện của họ, không ai không được kết quả."
Bồ Tát Phổ Quảng lại bạch Phật: "Nam nữ trong bốn chúng, dù chưa chết hay đã chết, nay con sẽ khuyên họ tu các việc phúc để được sinh về các cõi Phật ở mười phương." Phật nói: "Lành thay, Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng! Hãy tuỳ ý dạy dỗ người ở mười phương." Bồ Tát Phổ Quảng nói với bốn hàng đệ tử: "Người nào vào lúc sắp chết hay khi chưa chết, thì nên vì họ đốt hương, thắp đèn liên tục không cho tắt, ở trong chùa tháp, trên đỉnh cột tháp (cây cột cao dựng trên nóc tháp) treo phan cho người qua đời, đọc tụng kinh điển cho đủ hai mươi mốt ngày. Vì sao vậy? Người đã chết còn ở trong thân trung ấm (trạng thái chuyển tiếp sau khi chết và trước khi tái sinh), thân giống như đứa trẻ nhỏ, tội phúc chưa định, nên phải vì họ mà tu phúc, nguyện cho thần thức người chết được sinh về vô lượng cõi nước ở mười phương. Nhờ công đức này, chắc chắn họ được vãng sinh. Nếu người chết lúc còn sống có tội nghiệp đáng phải đọa vào bát nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật nghe pháp, như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, cõi trời sống lâu, vùng biên địa, đui điếc câm ngọng, tà kiến, sinh trước hoặc sau thời có Phật), thì nhờ công đức phan và đèn, chắc chắn được giải thoát. Nếu theo nguyện lành đáng sinh vào nhà cha mẹ ở phương khác mà chưa được sinh nhanh, thì nhờ công đức phan và đèn, đều được sinh nhanh, không còn bị chậm trễ trở ngại. Khi đã được sinh rồi, sẽ làm con có phúc đức trong nhà người, không bị tà quỷ thừa dịp quấy hại, dòng tộc giàu sang mạnh mẽ. Vì thế nên tu công đức phan và đèn. Vì những người đã qua đời mà tu hành việc phúc, hết lòng tha thiết, thay cho người chết sám hối các tội lỗi, thì cáu bẩn tội lỗi liền tiêu diệt. Vì người chết mà tu phúc cũng như gửi đồ ăn cho người ở xa, không ai không nhận được. Ví như ở đời có người phạm tội, trong lòng suy nghĩ trông mong họ hàng tìm người có thế lực lớn cứu mình khỏi hiểm nạn. Nay đốt hương mong được giải thoát, vì người chết xưng tên họ mà tu các công đức, nhờ sức phúc đức ấy mà được giải thoát, cũng giống như vậy. Họ sẽ được sinh thẳng về mười phương, không nguyện nào không thành."
Bồ Tát Phổ Quảng lại bạch Phật: "Nếu có người lúc còn sống không quy y Tam Bảo, không giữ giới pháp, khi mạng chung đáng phải đọa vào tam đồ (ba đường khổ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) chịu các khổ đau; đến lúc sắp chết mới hết lòng thành quy y Tam Bảo, thọ trì giới pháp, ăn năn tội lỗi, bày tỏ sám hối, sửa đổi để làm lành; lúc gần mãn số được nghe giảng kinh pháp, được thầy lành dạy dỗ, được nghe tiếng pháp; vào ngày sắp chết sinh được tâm lành ấy thì có được giải thoát không?" Phật nói: "Này Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, lúc sắp chết sinh được tâm này, thì không ai không được thoát khỏi các khổ. Vì sao vậy? Như người mắc nợ đến nương nhờ nhà vua, chủ nợ liền sợ, không dám đến đòi tiền nữa. Thí dụ này cũng vậy: Thiên Đế (vua trời) ban lệnh tha tội, Diêm La (vua cõi âm, xét xử tội người chết) cho đi, cùng với Ngũ Quan (năm vị quan dưới âm phủ coi việc xét tội) và các vị thần rình xét việc làm của con người, trở lại cung kính, không sinh lòng ác. Nhờ phúc ấy mà không đọa vào ác đạo (các đường xấu ác), thoát khỏi tai nạn, theo nguyện trong lòng mà đều được vãng sinh."
Bồ Tát Phổ Quảng lại bạch Phật: "Lại có chúng sinh không tin Tam Bảo, không giữ giới pháp, có lúc sinh lòng tin, có lúc lại chê bai. Hoặc có khi cha mẹ, anh em, họ hàng bỗng mắc bệnh khổ rồi vì thế mà chết, hoặc đọa vào tam đồ, bát nạn, chịu các khổ não không lúc nào ngừng. Cha mẹ, anh em và họ hàng vì người ấy mà tu phúc, thì có được phúc không?" Phật nói: "Này Phổ Quảng, vì người ấy mà tu phúc thì trong bảy phần người ấy chỉ được một phần. Vì sao như vậy? Vì đời trước người ấy không tin đạo đức, nên phúc đức trong bảy phần chỉ được một. Nếu đem đồ trang sức của người chết, nhà cửa, phòng ốc, vườn rừng, ao tắm mà cúng cho Tam Bảo, thì phúc này nhiều nhất, sức công đức mạnh, có thể cứu người ấy khỏi tai ương địa ngục. Nhờ nhân duyên đó mà được giải thoát, mãi mãi thoát khỏi nỗi lo khổ, được vãng sinh về các cõi tịnh độ của chư Phật mười phương."
Bồ Tát Phổ Quảng lại bạch Phật: "Nếu nam nữ trong bốn hàng đệ tử hiểu rõ giới pháp, biết thân như huyễn, siêng năng tu tập, theo đường bồ đề (con đường giác ngộ), khi chưa chết đã tu trước cho mình suốt hai mươi mốt ngày, thắp đèn liên tục, treo phan lọng bằng lụa, thỉnh chư tăng đọc tụng kinh điển, tu các việc phúc, thì được phúc nhiều không?" Phật nói: "Này Phổ Quảng, phúc ấy vô lượng, không thể đo lường, theo nguyện trong lòng mà được kết quả." Bồ Tát Phổ Quảng bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nam nữ trong bốn hàng đệ tử, dù lúc sắp chết hay đã qua đời, vào ngày mất của họ, nay con cũng khuyên làm phan màu vàng treo trên cột tháp, để họ được phúc đức, lìa khổ bát nạn, được sinh về các cõi tịnh độ của chư Phật mười phương. Nhờ cúng dường phan lọng, theo nguyện trong lòng cho đến khi thành tựu bồ đề. Phan theo gió mà xoay, rách nát hết cho đến thành bụi nhỏ; gió thổi bụi phan đi, phúc ấy vô lượng. Mỗi lần phan xoay một vòng thì được phúc làm vua Chuyển Luân (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp), cho đến khi gió thổi bụi phan cũng được ngôi vua nhỏ; quả báo ấy vô lượng. Bốn mươi chín ngọn đèn chiếu vào các nơi tối tăm, chúng sinh đau khổ nhờ ánh sáng này đều được trông thấy nhau. Nhờ phúc đức ấy mà cứu vớt các chúng sinh kia, khiến tất cả đều được nghỉ ngơi khỏi khổ."
Phật bảo Phổ Quảng: "Nam nữ trong bốn hàng đệ tử, nếu giữ trai giới (ăn chay, giữ giới luật trong ngày), trong lòng nên nghĩ đến việc thỉnh chư tăng mười phương, không lựa chọn người thiện hay ác, người giữ giới hay phạm giới, hạnh cao hay thấp. Đến các chùa tháp thỉnh tăng, cứ theo thứ tự chư tăng mà cúng dường, không có ý phân biệt, thì phúc ấy nhiều nhất, vô lượng vô biên. Nếu gặp được bậc La Hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, không còn tái sinh), những người đã chứng bốn đạo quả (bốn bậc quả thánh trên đường giải thoát: Tu Đà Hoàn, Tư Đà Hàm, A Na Hàm, A La Hán) hay người có tâm lớn (người phát tâm cầu thành Phật cứu độ muôn loài), thì nhờ công đức ấy mà hưởng phúc vô cùng, một lần được nghe thuyết pháp có thể đạt đến đạo, chứng Niết Bàn vô thượng (sự giải thoát hoàn toàn, cao nhất)."
Phật bảo Phổ Quảng cùng đại chúng nhân dân, thiên long bát bộ và các quỷ thần: "Mỗi người hãy lắng nghe kỹ và suy ngẫm lời Ta. Nay Ta muốn ở giữa đại chúng này kể chuyện nhân duyên tội phúc thuở xưa của trưởng giả (người giàu có, có danh vọng) Na Xá. Vị đại trưởng giả này ở nước La Duyệt Kỳ (tức thành Vương Xá ở Ấn Độ), luôn làm việc nhân nghĩa; đối với kẻ đói khát, nghèo khổ, các sa môn (người xuất gia tu hành), bà la môn (tầng lớp tu sĩ, giáo sĩ của đạo Bà La Môn ở Ấn Độ) và những người đến xin, ông đều muốn cúng dường, không tiếc thứ gì. Nhưng cha mẹ ông rất keo kiệt, không có lòng cúng dường. Trưởng giả có việc phải đi phương xa. Sáng sớm ông tắm rửa, mặc áo, sửa soạn xong, quỳ lạy cha mẹ, chắp tay thưa: 'Nay con có việc phải đi phương xa. Con có chút tiền của, chia làm ba phần: một phần để phụng dưỡng cha mẹ; một phần châu báu để bố thí cho các sa môn và người nghèo; còn một phần con mang theo.' Cha mẹ nhận lời và nói: 'Sau khi con đi, cha mẹ sẽ làm các việc phúc đức; nếu có người đến xin, đều sẽ cho hết.' Thế là trưởng giả từ biệt cha mẹ đi phương xa. Sau khi ông đi, cha mẹ có tà kiến (hiểu biết sai lệch), không nhớ lời con. Các sa môn, bà la môn và người nghèo đến xin, họ vì tham lam keo kiệt, tà kiến, không có lòng bố thí. Con đi đã được một số ngày, đến lúc sắp về nhà. Cha mẹ tính ngày con sắp về, liền ra chợ lấy xương, đầu, móng, mỡ, máu của heo dê, cùng rau quả và các thứ hạt, đem rải khắp trong nhà. Trưởng giả Na Xá từ phương xa trở về, gặp cha mẹ vui mừng khôn xiết, cúi lạy dưới chân, hỏi han sức khoẻ. Cha mẹ cũng vui mừng hớn hở, nói với Na Xá: 'Sau khi con đi, cha mẹ đã vì con mà làm phúc; các sa môn, bà la môn, người già cô đơn, người nghèo khổ và kẻ ăn xin trong nước, cha mẹ đều đem tiền của của con mà bố thí cho họ.' Con nghe cha mẹ làm phúc, bố thí cho người nghèo, trong lòng rất vui mừng. Cha mẹ lại nói với con: 'Cha mẹ cũng vừa thỉnh các sa môn đến làm phúc xong, hôm nay trong nhà rác rưởi bừa bãi còn chưa quét dọn.' Người con thấy cảnh bừa bãi như vậy, tin rằng cha mẹ đã làm phúc đức, càng vui mừng hớn hở vô cùng. Lâu sau, cha mẹ già yếu, mắc bệnh khổ rồi qua đời. Na Xá liền khâm liệm thi hài, an táng xong xuôi. Từ khi cha mẹ mất, ông đọc tụng kinh điển, đốt hương lễ lạy, ca ngợi tán thán, không lúc nào bỏ, suốt hai mươi mốt ngày tiếng tụng kinh không dứt. Ông nghĩ thế này: 'Cha mẹ ta lúc còn sống rất lo nghĩ cho ta, đã làm nhiều phúc đức; nay ta lại thỉnh các bậc thánh tăng, chắc cha mẹ ta nhờ công đức này mà được vãng sinh về các cõi mười phương, cúng dường cung kính, tận mặt thấy chư Phật.'
"Rồi Na Xá bỗng mắc bệnh nặng, thoáng chốc như sắp chết, chỉ còn chỗ ngực ấm. Người lớn kẻ nhỏ trong nhà chưa vội khâm liệm. Đến bảy ngày sau ông mới tỉnh lại. Người nhà hỏi: 'Trưởng giả Na Xá bệnh khổ như vậy, vốn đã chết nay lại sống, từ đâu mà về?' Trưởng giả Na Xá nói với người nhà: 'Mấy ngày nay, có vị thần lành dẫn ta đi, chỉ cho ta thấy nơi phúc đức vui sướng vô cùng; lại đến các địa ngục, không nơi nào không trải qua, mắt chỉ thấy toàn là khổ đau. Nay ta lại thấy chỗ ở của loài ngạ quỷ (quỷ đói, loài chịu đói khát triền miên do lòng tham keo đời trước), thấy cha mẹ sinh ra ta đang chịu khổ trong đó. Thấy ta đến nhìn, cha mẹ kêu khóc đau đớn, muốn thoát ra mà không ra được. Ta nghĩ cha mẹ lúc còn sống đã làm nhiều phúc đức, tưởng được sinh lên trời, ai ngờ lại đọa vào ngục ngạ quỷ chịu các khổ não.' Trưởng giả Na Xá nói lời ấy xong, đối với người nhà mà buồn khổ rơi lệ: 'Nay nhà ta phải làm công đức gì để có sức cứu cha mẹ ta được giải thoát?' Trưởng giả Na Xá lại tự nghĩ: 'Cha mẹ ta khi xưa lúc bệnh khổ, lúc sắp chết mà chưa chết, cho đến khi đã chết, ta đã làm nhiều phúc đức, thắp đèn liên tục, tụng kinh hành đạo, giữ trai giới một lòng, cho đến hai mươi mốt ngày chưa từng biếng nhác bỏ dở. Thế mà nay cha mẹ lại sinh vào nơi tội khổ địa ngục này, chắc hẳn có lý do.' Ông liền hỏi họ hàng và các bậc lão thành. Các bậc lão thành đáp: 'Chúng tôi không hiểu được việc sâu xa mầu nhiệm này, ông nên đến hỏi Đức Phật Thế Tôn.' Thế là trưởng giả đến chỗ Phật, cúi đầu sát đất lạy, quỳ gối chắp tay, bạch Phật: 'Con có điều muốn thưa hỏi, cúi mong Thế Tôn thương xót, đừng trách.' Phật nói: 'Cứ nói.' Trưởng giả Na Xá kể lại nhân duyên trước: 'Cha mẹ con lúc còn sống thường làm phúc đức; sau khi mất, con đã cúng dường hai mươi mốt ngày cho đến khi an táng xong, tưởng rằng được sinh lên trời, ai ngờ lại đọa vào địa ngục. Con đã hỏi các bậc lão thành, các vị không hiểu, nay nên đến hỏi Phật, xin Phật vì con giải nghi. Vì con mắc bệnh nặng, thoáng chốc như sắp chết, bảy ngày mới tỉnh, có vị thần lành dẫn con đi qua các địa ngục, không nơi nào không đến khắp. Nhờ nhân duyên ấy mà con thấy cha mẹ ở nơi khổ sở cùng cực. Tu phúc như vậy mà lại mắc tội, con không hiểu vì sao, nay nên đến hỏi Phật. Cúi mong Thế Tôn giải nghi cho con: phải tu việc phúc gì để cha mẹ con thoát khỏi tai nạn, không gặp khổ hoạn, đều được sinh lên trời, tự nhiên hưởng phúc, vui sướng vô cùng, và đạt được đạo Niết Bàn?'
"Phật nói với trưởng giả: 'Ông hãy một lòng lắng nghe kỹ lời Ta nói. Trước kia ông sắp đi phương xa, để lại tiền của cho cha mẹ, để cha mẹ làm các việc phúc đức. Cha mẹ ông có tà kiến, dối gạt ông: thật ra không làm phúc mà lại nói dối là đã làm các việc phúc. Vì tham lam keo kiệt nên đọa vào địa ngục ấy.' Trưởng giả nghe lời từ miệng thiêng liêng của Phật nói, mối nghi vĩnh viễn dứt, liền nói: 'Đó là lỗi của con, chẳng phải lỗi của cha mẹ.' Ngay trước Phật, ông thay cha mẹ sám hối tội tham lam keo kiệt. Cha mẹ trưởng giả ở trong địa ngục kia được bớt khổ đôi chút.
"Phật nói với trưởng giả: 'Nay Ta cho ông mượn thiên nhãn (con mắt nhìn thấu mọi nơi, mọi cảnh giới như mắt chư thiên) để ông được thấy cha mẹ được bớt khổ.' Trưởng giả nhờ oai thần của Phật mà thấy cha mẹ đều được bớt khổ. Trưởng giả Na Xá lại bạch Phật: 'Nay con nên làm việc phúc gì nữa để cha mẹ con thoát khỏi khổ ấy?' Phật nói với trưởng giả: 'Nay chư thánh tăng an cư (mùa ba tháng chư tăng ở yên một chỗ để chuyên tu) ba tháng, việc hành đạo sắp xong. Ông có thể về nhà làm các thức ăn uống trăm vị, đủ thứ ngon ngọt, đựng trong đồ sạch tốt mà cúng dường, cùng với áo quần tốt, các thứ hoa hương, vàng bạc châu báu và đủ loại đồ cúng lặt vặt, đem dâng cho chư tăng. Như vậy ông sẽ được phúc, khiến cha mẹ ông thoát khỏi nạn này, không còn phải mang thân ngạ quỷ nữa.'
"Trưởng giả Na Xá liền làm đúng lời Phật, về nhà sắm sửa đồ cúng, không trái lời dạy của Phật. Cúng dường xong, nhờ đó cha mẹ ông được sinh lên trời, tự nhiên hưởng phúc vui sướng an nhiên. [Phật hỏi:] 'Nay ông có muốn thấy cung điện nơi cha mẹ ông được sinh ra không? Nay Ta lại dùng oai thần khiến ông được thấy họ không còn chịu khổ.' Trưởng giả nhờ sức oai thần của Phật, thấy cha mẹ được sinh trên cõi trời, vui chơi cùng chư thiên tự tại theo ý, không còn vướng ngại gì. Phật bảo Na Xá: 'Tội phúc là như vậy, không thể không cẩn thận. Như điều mắt trưởng giả đã thấy, lòng đã hiểu ra, cho nên nói: tự mình làm thì tự mình chịu, chẳng phải trời ban cho người. Như cha mẹ trưởng giả, tuy ở cõi ngạ quỷ mà tội còn nhẹ; tất cả ngạ quỷ khác chịu tội rất nặng, không thể kể hết. Cha mẹ trưởng giả tội nhẹ là nhờ có chút phúc đức nâng đỡ mới được như vậy. Trưởng giả tu phúc suốt hai mươi mốt ngày, nên so với các ngạ quỷ khác thì họ chịu tội nhẹ hơn. Vì sao như vậy? Như chương trước đã nói: nếu người lúc còn sống không biết Tam Bảo, không tu trai giới, không có thầy lành dạy bảo, sau khi qua đời, anh em, cha mẹ, họ hàng, bạn bè vì họ mà tu phúc, thì trong bảy phần họ chỉ được một. Cho nên cha mẹ trưởng giả có tội, tuy ở trong địa ngục, ngạ quỷ, mà chịu tội nhẹ là nhờ tu phúc, trong bảy phần được một. Nay tu phúc đức cúng dường chư tăng, nhờ nhân duyên ấy mà thoát khỏi các nạn, nên được sinh lên trời.'"
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Nếu người chưa chết, vào ngày sắp chết, hay đã chết, hoặc vào chính ngày mất, cha mẹ, họ hàng, người quen, bạn bè vì người qua đời mà tu các việc phúc, giữ trai giới một lòng, tắm rửa thân thể, mặc áo sạch sẽ, một lòng lễ kính chư Phật mười phương, lại xưng tụng danh hiệu chư Phật mười phương, riêng dùng hoa và hương cúng dường chư Phật, thì có thể thoát khỏi nỗi lo khổ, được sinh lên cõi trời và chứng đạo Nê Hoàn (tức Niết Bàn, sự giải thoát hoàn toàn)."
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Nếu khi chưa chết mà lễ lạy chư Phật mười phương, thì người ấy sau khi chết, sinh ra ở đâu cũng thường được gặp Phật; trong nghìn kiếp, vạn kiếp, ức vạn kiếp (kiếp: khoảng thời gian vô cùng dài), tai ương của tội nặng không gì không được thoát. Lại nên vì họ mà nói những câu chú Quán Đảnh vô thượng này. Chư Phật ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), bậc trời trong các trời (tôn xưng Phật, bậc cao quý hơn cả chư thiên), đều thuận theo bản nguyện mà nói; Như Lai ba đời đều nói những câu tổng trì (lời chú gói giữ trọn vẹn mọi nghĩa lý và năng lực, tức đà la ni) vô thượng này. Này Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng, ông hãy lắng nghe kỹ. Nay Ta vì ông và tất cả chúng sinh đang bị bệnh khổ, dù lúc sắp chết, đã chết hay vào chính ngày mất, nếu nghe được những câu chú này, thì sinh ra ở đâu cũng được thấy Phật, không đọa bát nạn, xa lìa ác đạo." Thế rồi Đức Thế Tôn ở giữa đại chúng tuyên nói những câu chú vô thượng của chư Phật, liền làm kệ tụng (bài văn vần) mà nói rằng:
Ba lợi phú lâu na, già lợi tam mạn đà,
Đạt xá ni la khư, ma ha tỳ la ha,
Già đế tam mạn đà, tỳ đà ma già đế,
Ma ha già lợi ba, ba đế bà di đà,
Ta bà lâu già đề, tu bát lợi phú na,
A lợi na đạt ma, ma ha tỳ ba đề,
Đế lợi tỳ ba già, tu lặc ba tăng kỳ,
Hê đế tam bác xoa, ma ha tam mạn đà,
A đà ma la ni, a lợi ma la đa,
Tỳ cổ tam mạn đà, đạt ni khư la đà.
Phật bảo Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng: "Đó là những câu chú Quán Đảnh vô thượng, chắc chắn không sai khác, giải trừ vô lượng tội ách cho người chết, khiến người qua đời được sinh lên cõi trời, theo nguyện trong lòng mà vãng sinh mười phương. Những câu chú lớn này là lời chân thật; người nghe được, sinh ra ở đâu cũng thường thấy các cõi tịnh độ vi diệu mười phương. Khi còn sống nên thọ trì những câu chú như vậy. Vì người qua đời mà giữ trai giới một lòng, trong bảy ngày bảy đêm giữ tám giới cấm (tám điều răn giữ trong ngày đêm: không sát sinh, không trộm cắp, không dâm dục, không nói dối, không uống rượu, không trang sức và ca múa, không nằm giường cao rộng, không ăn quá giờ ngọ), ăn chay trường, lễ kính chư Phật Thế Tôn mười phương, và nên phát đại thệ nguyện: 'Nguyện con được khoác áo giáp tăng na tăng niết (áo giáp của đại thệ nguyện, tức quyết tâm vững chắc cứu độ chúng sinh), khiến các chúng sinh hướng về đạo lớn vô thượng chân chánh.'"
Bấy giờ Đức Thế Tôn nói lời ấy xong, bảo đại chúng, các thiện nam tử, thiện nữ nhân, cùng thiên long bát bộ và tất cả quỷ thần: "Các ông nghe nói về các cõi Phật thanh tịnh mười phương, lại nghe chuyện nhân duyên tội phúc của trưởng giả Na Xá, có sinh lòng tin không?"
Bồ Tát Phổ Quảng lại từ chỗ ngồi đứng dậy, bạch Thế Tôn: "Ngài đã nói về các cõi tịnh độ của chư Phật mười phương với vô lượng công đức, trang nghiêm, vui sướng; chúng con lại được nghe chuyện nhân duyên của Na Xá; Thế Tôn lại nói nhân duyên của nhiều việc khác. Thật rất tốt lành, lòng chúng con vui mừng hớn hở vô cùng. Thế Tôn nói những điều này đem lại nhiều lợi ích; chúng sinh đời sau nhờ đó mà được giải thoát, lấy đó làm khuôn phép, không còn tham tiếc của cải nuôi thân. Nghe lời kinh này, chỉ sinh lòng bố thí, không tiếc thứ gì, tuỳ ý cho người nghèo thiếu được đầy đủ. Cõi nước giàu có sung túc, lòng bố thí bình đẳng. Cứ như vậy dần dần tích công góp đức, rồi đều thành Phật đạo."
Bồ Tát Ma Ha Tát Phổ Quảng lại bạch Phật: "Nếu nam nữ trong bốn hàng đệ tử muốn tu học kinh Quán Đảnh nguyện sinh tịnh độ này, thì phải làm mấy việc mới đắc được kinh pháp này?" Phật nói: "Này Phổ Quảng, có mười hai việc thì có thể tu học kinh điển này. Một là không tin chín mươi lăm loại đạo tà kiến (các học thuyết ngoại đạo sai lệch ở Ấn Độ thời bấy giờ). Hai là giữ vững giới cấm, đến chết không phạm. Ba là siêng học thiền định (phép tu lắng tâm, tập trung tư tưởng) và dạy cho người chưa học. Bốn là nhẫn nhục, không giận, thấy điều xấu không phiền não. Năm là thường thích bố thí, thương xót người già cô đơn. Sáu là thường siêng năng tinh tấn, ngày đêm không biếng nhác. Bảy là khi đi lại ra vào, phải chiêm bái tháp, tượng và các bậc tôn trưởng rồi mới rời đi. Tám là tập hợp mọi người, làm người xướng đạo (người dẫn dắt, giảng giải để khơi lòng tin), khiến ai nấy đều được lòng tin. Chín là không tham vinh hoa đời, áo quần, đàn ca và của cải nuôi thân, thường thích khổ hạnh, nương theo phép tứ y (bốn điều nương dựa của người tu: mặc áo vá từ vải bỏ, đi xin ăn, ngồi dưới gốc cây, dùng thuốc giản dị). Mười là khi thực hành pháp này không mong cầu gì, chỉ muốn đem lợi ích cho chúng sinh, không nhân đó mà mong người cúng dường lợi lộc. Mười một là đến chết không nịnh bợ, không sống bằng tà mạng (kiếm sống bằng cách không chân chính như bói toán, lừa dối). Mười hai là khi thực hành kinh này không chọn người giàu sang, quyền quý, sung sướng; đối với người nghèo khổ đến cầu, cũng đối xử bằng lòng bình đẳng, không phân biệt. Đó là mười hai việc giáo hoá chân chính." Bấy giờ Phổ Quảng nghe xong, lòng rất vui mừng: "Con sẽ vâng làm, đến chết không phạm."
Phật nói kinh xong, đại chúng không ai không vui mừng. A Nan (thị giả thân cận của Phật, người ghi nhớ kinh điển) liền từ chỗ ngồi đứng dậy hỏi: "Pháp vừa giảng xong nên gọi tên là gì?" Phật bảo A Nan: "Kinh này tên là Phổ Quảng Sở Vấn Thập Phương Tịnh Độ Tuỳ Nguyện Vãng Sinh (Phổ Quảng hỏi về việc theo nguyện mà vãng sinh các cõi tịnh độ mười phương), cũng gọi là Na Xá Tội Phúc Nhân Duyên (nhân duyên tội phúc của Na Xá), lại gọi là Quán Đảnh Vô Thượng Chương Cú (những câu chú Quán Đảnh vô thượng)." Phật nói kinh này xong, bốn chúng nhân dân, thiên long bát bộ nghe lời Phật dạy, đều lễ lạy và vâng làm.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video