Kinh Kim Quang Minh Tối Thắng Vương (tên bộ kinh, nghĩa là "Ánh Sáng Vàng – vua thù thắng bậc nhất trong các kinh"), phẩm thứ hai mươi: Phẩm Vương pháp chánh luận (bàn luận đúng đắn về phép tắc làm vua).
Bấy giờ, vị thần nữ của đất lớn tên là Kiên Lao, ở giữa đại chúng đứng dậy khỏi chỗ ngồi, cúi đầu lạy sát chân Phật, chắp tay cung kính bạch Phật: "Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật), trong các nước, người làm vua nếu không có chánh pháp (giáo pháp, lẽ phải chân chính) thì không thể trị nước, nuôi dưỡng an ổn chúng sinh, cũng không thể giữ mình lâu dài ở ngôi cao. Cúi mong Thế Tôn từ bi thương xót, vì con mà nói Vương pháp chánh luận, những điều cốt yếu của việc trị nước, khiến các vị vua nghe pháp rồi đúng như lời dạy mà tu hành, giáo hóa đúng đắn ở đời, có thể giữ ngôi cao mãi mãi yên ổn, nhân dân trong nước đều được lợi ích."
Bấy giờ Thế Tôn ở giữa đại chúng bảo thần đất Kiên Lao: "Ngươi hãy lắng nghe kỹ. Thuở quá khứ có vị vua tên là Lực Tôn Tràng. Vua có người con tên là Diệu Tràng, nhận ngôi quán đảnh (lễ rưới nước lên đỉnh đầu khi lên ngôi vua, theo phong tục Ấn Độ xưa) chưa được bao lâu. Khi ấy vua cha bảo Diệu Tràng: 'Có bộ Vương pháp chánh luận tên là Thiên Chủ giáo pháp (phép dạy của chúa trời). Ngày trước ta nhận ngôi quán đảnh làm vua một nước, vua cha của ta tên là Trí Lực Tôn Tràng đã vì ta nói Vương pháp chánh luận này. Ta nương theo luận ấy, trong hai vạn năm khéo cai trị đất nước; ta không hề nhớ có lúc nào khởi một niệm làm điều trái phép. Con hôm nay cũng nên như vậy, chớ dùng điều trái phép mà trị nước. Thế nào gọi là Vương pháp chánh luận? Con nay hãy khéo nghe, ta sẽ nói cho con.' Bấy giờ vua Lực Tôn Tràng liền vì con dùng bài già-tha (bài kệ, thể thơ trong kinh Phật) tuyệt diệu nói chánh luận rằng:
Ta nói luận về phép làm vua, để lợi ích, an vui các hữu tình (chúng sinh có tình thức),
để dứt mối nghi của thế gian, diệt trừ mọi lỗi lầm.
Tất cả các vị chúa trời cùng các vua trong loài người,
hãy sinh lòng hoan hỷ, chắp tay nghe ta nói.
Thuở xưa các chúng trời họp nhau trên núi Kim Cương; bốn vị Thiên Vương (bốn vị vua trời hộ trì bốn phương thế gian) đứng dậy khỏi chỗ ngồi, thưa hỏi Đại Phạm (Đại Phạm Thiên vương, vị chúa tể của cõi trời Phạm thiên):
"Bạch Phạm chủ, đấng tôn quý bậc nhất, bậc đại tự tại giữa các cõi trời,
mong ngài thương xót chúng tôi, vì chúng tôi dứt các mối nghi ngờ:
Vì sao ở cõi người mà lại được gọi là 'trời'?
Lại vì nhân duyên gì mà được hiệu là 'thiên tử' (con trời)?
Vì sao sinh ở nhân gian mà riêng được làm chủ loài người?
Vì sao ở trên trời lại được làm vua trời?"
Các vị hộ thế (bốn vị Thiên Vương che chở thế gian) hỏi Phạm vương như thế xong,
bấy giờ Phạm Thiên chủ liền vì họ mà nói:
"Hỡi các vị hộ thế, nên biết: vì lợi ích cho hữu tình,
các ngươi hỏi ta phép trị nước; ta nói, hãy khéo lắng nghe.
Nhờ sức nghiệp lành đời trước, được sinh lên trời làm vua;
nếu ở trong loài người thì thống lĩnh làm chủ loài người.
Chư thiên cùng nhau gia hộ, rồi sau mới vào thai mẹ;
khi đã ở trong thai mẹ, chư thiên lại giữ gìn.
Tuy sinh ở cõi người, nhưng vì tôn quý thù thắng nên gọi là 'trời';
do chư thiên hộ trì nên cũng được gọi là 'thiên tử'.
Vị chúa của cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời Đao-lợi, do Đế Thích làm chủ, có ba mươi ba vị trời cai quản) chia sức giúp vua người,
cùng tất cả chư thiên cũng giúp cho sức tự tại,
để diệt trừ mọi điều trái phép, khiến nghiệp ác không sinh,
dạy hữu tình tu điều lành, khiến được sinh lên trời.
Loài người cùng chúng tô-la (a-tu-la, loài thần hay gây chiến với chư thiên), cùng kiền-thát-bà (loài thần âm nhạc của cõi trời) v.v.,
la-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người), chiên-đà-la (hạng người thấp hèn nhất trong xã hội Ấn Độ xưa) đều giúp một nửa sức.
Cha mẹ giúp một nửa sức, khiến bỏ ác tu thiện;
chư thiên cùng hộ trì, chỉ cho thấy các quả báo lành.
Nếu tạo các nghiệp ác, thì ngay trong đời hiện tại,
chư thiên không hộ trì, chỉ cho thấy các quả báo ác.
Người trong nước tạo nghiệp ác, vua bỏ mặc không ngăn cấm,
đó là không thuận lẽ phải; phải đúng phép mà trừng trị, đuổi bỏ.
Nếu thấy điều ác mà không ngăn, điều trái phép liền lớn mạnh,
bèn khiến trong nước của vua gian trá ngày càng nhiều.
Vua thấy người trong nước làm ác mà không ngăn chặn,
thì chúng trời Ba Mươi Ba đều sinh lòng phẫn nộ.
Vì thế chính sự trong nước bị tổn hại, dối trá xu nịnh lan khắp thế gian;
bị kẻ thù nước khác xâm lấn, phá hoại đất nước.
Nhà cửa và đồ dùng, của cải tích trữ đều tan mất;
đủ thứ dối gạt sinh ra, lại tranh cướp lẫn nhau.
Nhờ chánh pháp mà được làm vua, nhưng lại không thực hành phép ấy,
thì người trong nước đều tan tác, như voi giẫm nát ao sen; gió dữ nổi lên thất thường, mưa lớn đổ xuống trái mùa;
sao yêu (sao báo điềm dữ) nhiều biến lạ, mặt trời mặt trăng bị che khuyết mất ánh sáng;
năm thứ lúa và các loài hoa quả đều không kết trái được;
đất nước gặp nạn đói kém, đều do vua bỏ chánh pháp.
Nếu vua bỏ chánh pháp, đem phép ác giáo hóa người,
chư thiên ở nơi cung trời của mình, thấy vậy sinh buồn rầu phiền muộn.
Các chúng vua trời ấy cùng nói như vầy:
"Vua này làm điều trái phép, bè đảng xấu ác thân cận bám theo;
ngôi vua chẳng được yên lâu, chư thiên đều căm giận."
Do họ ôm lòng phẫn nộ, nước ấy sẽ suy bại diệt vong.
Đem điều trái phép dạy người, lan tràn khắp trong nước,
tranh đấu kiện cáo, lắm gian dối, dịch bệnh sinh ra muôn khổ.
Chúa trời không che chở, các trời khác đều bỏ rơi;
đất nước sẽ diệt vong, thân vua chịu khổ ách.
Cha mẹ cùng vợ con, anh em và chị em,
đều gặp cảnh chia lìa người thương, cho đến thân mình chết mất.
Biến lạ hiện ra: sao băng rơi xuống, hai mặt trời cùng lúc mọc lên;
giặc thù phương khác kéo đến, người trong nước gặp tang tóc loạn lạc.
Những đại thần được nước trọng dụng bị chết oan uổng (?);
voi ngựa yêu quý cũng đều tan mất.
Khắp nơi có binh đao, nhiều người chết không đúng lẽ.
Quỷ dữ kéo vào trong nước, dịch bệnh lan tràn khắp nơi.
Vị đại thần lớn nhất trong nước cùng các quan phụ tá,
lòng ôm xu nịnh, và đều làm điều trái phép.
Thấy kẻ làm điều trái phép lại sinh lòng yêu kính;
đối với người làm điều lành lại đánh đập trừng phạt khổ sở.
Vì yêu kính kẻ ác, trừng phạt người lành,
nên tinh tú cùng gió mưa đều không vận hành đúng thời.
Có ba thứ lỗi sinh ra, chánh pháp sẽ ẩn mất;
chúng sinh không còn tươi sáng, chất màu mỡ của đất đều chìm sâu xuống.
Vì kính kẻ ác, khinh người lành, lại có ba thứ lỗi:
sương giá, mưa đá rơi trái mùa, đói kém dịch bệnh khổ sở lan tràn;
lúa má và các thứ trái cây, mùi vị đều giảm sút.
Trong nước ấy, chúng sinh nhiều bệnh tật.
Cây cối trong nước, trước kia sinh trái ngọt ngon,
vì thế đều giảm sút, đắng chát không còn vị.
Trước kia có vườn rừng đẹp đẽ, chốn vui chơi đáng yêu,
bỗng nhiên đều khô héo, người thấy sinh buồn rầu.
Lúa, lúa mì và các thứ trái cây, vị ngon dần dần mất đi;
lúc ăn lòng không vui, làm sao nuôi lớn các đại (các yếu tố cấu thành thân thể: đất, nước, lửa, gió)?
Chúng sinh kém tươi sáng, sức lực đều suy yếu;
ăn uống tuy nhiều mà vẫn không thể no đủ.
Trong cõi nước ấy, tất cả các loài chúng sinh
ít sức, không dũng mãnh, việc làm không kham nổi.
Người trong nước nhiều bệnh hoạn, muôn khổ bức bách thân.
Ma quỷ đi lại khắp nơi, chỗ nào cũng sinh ra la-sát.
Nếu vua làm điều trái phép, gần gũi kẻ ác,
khiến ba loại thế gian (cõi trời, cõi người và cõi a-tu-la) (?) vì thế mà chịu suy tổn.
Vô số lỗi lầm như thế xuất hiện trong nước,
đều do thấy kẻ ác mà bỏ mặc, không trừng trị đuổi đi.
Nhờ chư thiên gia hộ mà được làm vua một nước,
vậy mà không dùng chánh pháp để giữ gìn bờ cõi.
Nếu người tu hạnh lành, sẽ được sinh lên trời;
nếu kẻ tạo nghiệp ác, chết ắt đọa vào tam đồ (ba đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).
Nếu vua thấy người trong nước mà buông thả cho họ gây lỗi lầm,
thì chúng trời Ba Mươi Ba đều sinh lòng bực bội nóng nảy.
Không thuận lời dạy của chư thiên cùng lời của cha mẹ,
đó là kẻ trái phép, chẳng phải vua, chẳng phải con hiếu.
Nếu trong nước mình thấy kẻ làm điều trái phép,
phải đúng phép mà trừng trị, không nên bỏ mặc.
Vì thế các chúng trời đều hộ trì vị vua này,
vì vua diệt được các phép ác, tu được căn lành.
Vua ở đời này ắt chiêu cảm quả báo ngay trong hiện tại.
Đối với nghiệp lành nghiệp ác, vua khuyên chúng sinh làm điều nên làm, bỏ điều nên bỏ;
vì để chỉ rõ quả báo lành dữ, nên được làm vua loài người.
Chư thiên cùng hộ trì, tất cả đều tùy hỷ (vui mừng theo việc tốt của người khác).
Nhờ lợi mình lợi người, dùng chánh pháp trị nước,
thấy kẻ xu nịnh thì phải đúng phép mà trị tội.
Dẫu phải mất ngôi vua, hay gặp cảnh bị hại đến tính mạng,
trọn không làm phép ác, không thấy ác mà bỏ mặc.
Trong các mối hại, nặng nhất không gì hơn mất ngôi nước,
mà đều bởi kẻ xu nịnh; vì vậy phải trừng trị chúng.
Nếu dung túng kẻ xu nịnh dối gạt, ắt sẽ mất ngôi nước;
vì thế làm tổn hại chính sự của vua, như voi xông vào vườn hoa.
Các chúa trời đều giận ghét, a-tu-la cũng vậy,
vì người kia làm vua mà không dùng phép đúng để trị nước.
Vì thế phải đúng phép mà trừng trị kẻ ác,
dùng điều lành giáo hóa chúng sinh, không thuận theo điều trái phép.
Thà bỏ thân mạng, chứ không theo bạn bè làm điều trái phép.
Với người thân và người không thân, nhìn tất cả đều bình đẳng.
Nếu làm vua theo chánh pháp, trong nước không thiên vị bè phái.
Vị vua theo chánh pháp có tiếng tăm vang khắp tam giới (ba cõi: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới — toàn thể thế gian nơi chúng sinh sống).
Chúng trời Ba Mươi Ba vui mừng nói rằng:
"Vị vua theo chánh pháp ở châu Thiệm-bộ (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người ở), người ấy chính là con của ta.
Dùng điều lành giáo hóa chúng sinh, dùng chánh pháp trị nước,
khuyên người thực hành chánh pháp, ắt sẽ khiến họ sinh về cung trời của ta."
Trời cùng các thiên tử, và chúng tô-la,
nhờ vua giáo hóa theo chánh pháp, thường được lòng vui mừng.
Chúng trời đều hoan hỷ, cùng hộ trì vua người.
Các vì sao vận hành đúng vị trí, mặt trời mặt trăng không sai lệch đường đi;
gió hòa thường đúng tiết, mưa lành thuận mùa mà rơi;
mạ lúa, trái hạt đều tốt tươi, người không ai đói kém;
tất cả các chúng trời đều đông đầy cung trời của mình.
Vì thế, hỡi vua người, hãy quên thân mà mở rộng chánh pháp;
nên tôn trọng pháp bảo (giáo pháp của Phật, quý như của báu), nhờ đó mọi người an vui.
Hãy thường gần gũi chánh pháp, lấy công đức tự trang nghiêm thân;
quyến thuộc thường vui mừng, có thể xa lìa mọi điều ác.
Dùng pháp giáo hóa chúng sinh, luôn khiến họ được yên ổn;
khiến tất cả mọi người tu hành thập thiện (mười điều lành: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không si mê).
Khắp cõi thường được mùa vui vẻ, đất nước được an ninh.
Vua dùng pháp giáo hóa người, khéo uốn sửa các hạnh ác,
thường được tiếng tốt, làm an vui các chúng sinh."
Bấy giờ tất cả các vua của cõi đất lớn cùng đại chúng nghe Phật nói phép cốt yếu trị nước của vua đời xưa, được điều chưa từng có, đều rất hoan hỷ, tin nhận và vâng làm theo.
Kinh Kim Quang Minh Tối Thắng Vương, quyển thứ tám (hết).
Kinh Kim Quang Minh Tối Thắng Vương, quyển thứ chín.
Sa-môn (người xuất gia tu hành) Tam tạng (danh hiệu bậc thông suốt ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Nghĩa Tịnh đời Đại Đường vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video