Thiên 1 — Kiền-độ Đại chúng, thứ nhất

# Kinh Đại Phương Đẳng Vô Tưởng

 Kinh Đại Phương Đẳng Vô Tưởng (Đại phương đẳng: tên gọi chung các kinh Đại thừa, giáo lý rộng lớn, bình đẳng cho mọi chúng sinh; Vô tưởng: không chấp vào tướng)

 Kinh Đại Phương Đẳng Vô Tưởng

 Đời Bắc Lương, ngài Đàm-vô-sấm dịch.

 Kinh Đại Phương Đẳng Vô Tưởng, quyển thứ nhất

 Đời Bắc Lương, Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Đàm-vô-sấm dịch.

 Phần đầu kinh Đại Vân, chương Đại chúng (chương kể về hội chúng đông đảo đến nghe pháp), thứ nhất

 Tôi nghe như vầy. Một thời, Phật ở trong núi Kỳ-xà-quật (tức núi Linh Thứu) gần thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà), cùng với chín vạn tám nghìn vị đại tỳ-kheo tăng (các vị nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ), đứng đầu là ngài Đại Ca-diếp. Tất cả đều là bậc đại A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, không còn phải tái sinh). Các lậu (những phiền não như chỗ rò rỉ, khiến người cứ trôi lăn trong sinh tử) đã hết, ai nấy đều được tự tại. Tâm họ hiền hòa, thuần thục như vua voi thơm (hương tượng: loài voi quý, khỏe mạnh nhất, ví bậc có sức mạnh lớn mà hiền hòa). Họ thuận theo đường lành, tâm được giải thoát. Trí tuệ không vướng mắc, đã buông bỏ gánh nặng. Việc cần làm đã làm xong, dứt hẳn mọi cõi hữu (các cõi tồn tại trong vòng sinh tử). Giới cấm đã giữ thì trong sạch, nhiệm mầu; tâm đã đến bờ bên kia (bờ giải thoát). Uy đức lồng lộng, danh tiếng lớn lao. Họ thành tựu đầy đủ, đạt được bát giải thoát (tám tầng thiền định giúp thoát khỏi sự ràng buộc của thân và tâm). Tất cả đều vào lúc sáng sớm, từ thiền định đứng dậy, đi đến chỗ Phật, cúi đầu sát đất lạy Phật, chắp tay cung kính, đi nhiễu quanh Phật ba vòng theo chiều bên phải. Lễ kính xong, họ lui về ngồi một bên.

 Lại có sáu vạn năm nghìn vị tỳ-kheo-ni (các vị nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), đứng đầu là tỳ-kheo-ni Ma-ha Ba-xà-ba-đề (dì của Phật, người nữ xuất gia đầu tiên). Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu lạy sát chân Phật, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có sáu vạn tám nghìn vị Bồ-tát ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát: người tu hạnh giác ngộ, nguyện cứu độ mọi chúng sinh, ở bậc cao lớn). Tất cả đều là bậc như vua voi thơm lớn. Tên các vị là: Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Mật Tạng, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Đắc Chí, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Điện Quang, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Lôi Chấn, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Cần Tạng, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Ái Lạc, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Hoan Hỷ, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Tính, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Kim Cương Thủ, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Bảo Thủ, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Hống, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Danh Xưng, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Nguyện Hoa, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Thí Vũ, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Bất Khinh, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Cần Hành, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Sư Tử Hống Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Mãn Vũ Tâm Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Phổ Quang, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Chính Kiến, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Biến Vũ Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Thân Thông Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Thượng Diệu, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Tự Tại, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Đại Hải, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Nhất Thiết Tự Tại, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Phúc Điền, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Nhất Thiết Thí An, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Nhật Quang, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Nguyệt Quang, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Lưu Ly Quang, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Vô Lượng Cổ, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Thường Kiến, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Ngã Kiến, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Tịnh Kiến, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Lạc Kiến, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Vô Ngại, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Thường Thắng, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Tịnh Quang, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Đắc Xưng, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Ái Mệnh, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Cổ Chủ, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Thuận Sư, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Hiện Đạo, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Hộ Tử, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Thắng Phân-đà-lợi, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Hỏa Quang, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Ba-đầu-ma, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Ưu-bát-la Hương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Uy Đức Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Động Dao, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Vô Sở Úy, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Đa-ma-la-bạt Thụ Diệp Lương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Xích Chiên-đàn Thụ Lương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Cực Thâm, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Tri Thiện Sư, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Na-la-diên Đại Hỷ, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Đại Ngưu Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Đại Thụ Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Đại Pháp Phân-đà-lợi Phu, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Chấp Trì Pháp Quang, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Xưng Vương Môn, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Kim Sơn Hữu Đức Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Vô Bố Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Đại Y Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Đại Thân Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Hư Không Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Tu Phát Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Hoại Vân Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Hoại Phong Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Hoại Vũ Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Bễ Nghễ Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Đoạn Ám Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Đoạn Bạc Vương, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Ca-diếp. Các vị Bồ-tát ma-ha-tát như thế cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có năm vạn tám nghìn đồng tử Lê-xa (các thanh niên thuộc dòng quý tộc Lê-xa ở thành Tỳ-xá-ly). Tên họ là: Lê-xa Sư Tử Quang, Lê-xa Pháp Đức, Lê-xa Pháp Tiện, Lê-xa Thích Đức, Lê-xa Thích Tràng, Lê-xa Thích Phan, Lê-xa Sư Tử Hống, Lê-xa Bảo Linh Thanh, Lê-xa Ái Đức, Lê-xa Danh Quý Đức, Lê-xa Kim Cương Tu, Lê-xa Phật Nô, Lê-xa Như Lai Nô, Lê-xa Thế Tôn Nô, Lê-xa Bà-già-bà Nô, Lê-xa Chính Giác Nô, Lê-xa Thế Tôn Nguyệt Nô, Lê-xa Đại Thủ, Lê-xa Đại Tinh Tấn, Lê-xa Hằng Hà Đắc, Lê-xa Văn-thù-sư-lợi, Lê-xa Di-lặc, Lê-xa Đại Long, Lê-xa Long Hộ, Lê-xa Pháp Hộ, Lê-xa Quảng Xưng, Lê-xa Hư Không Vân, Lê-xa Hằng Hà Hộ, Lê-xa Kim Hoa, Lê-xa Điện Quang, Lê-xa Đại Quảng Diện, Lê-xa Tính Quảng, Lê-xa Tịnh Quang, Lê-xa Tự Tại Đắc, Lê-xa Tự Tại Địa, Lê-xa Địa Man, Lê-xa Phương Đẳng Nô, Lê-xa Kim Cương Nô. Những người Lê-xa như thế đều đã phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của một vị Phật). Họ gìn giữ Đại thừa (giáo pháp "cỗ xe lớn", chủ trương tự giác ngộ và cứu độ hết thảy chúng sinh), yêu thích Đại thừa, những người họ dạy dỗ đều hướng về Đại thừa. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có bốn vạn bốn nghìn vị thiên vương (vua các cõi trời). Tên các vị là: thiên vương Ái Kiến, thiên vương Nhất Thiết Ái, thiên vương Nguyệt Phát, thiên vương Nhật Sắc, thiên vương Trường Nhĩ, thiên vương Thanh Sắc, thiên vương Tinh Tấn, thiên vương Thâm Mục, thiên vương Đại Hắc, thiên vương Viễn Tuệ, thiên vương Hư Không Mục, thiên vương Ái Đức, thiên vương Ái Tu, thiên vương Ái Xưng Quang, thiên vương Ái Diện Quang, thiên vương Nhất Thiết Hỷ Niệm, thiên vương Lưu Ly Quang, thiên vương Quang Ái, thiên vương Bán Nguyệt, thiên vương Đại Thanh Vi Diệu, thiên vương Dũng Hoại Phiền Não, thiên vương Nhất Thiết Ái, thiên vương Đồng Tử Ái, thiên vương Mạn-đà-la Hoa, thiên vương Vô Thường, thiên vương Thuộc Mão Tinh. Các vị đại thiên vương như thế yêu thích Đại thừa, giảng rộng Đại thừa, gìn giữ Đại thừa; thọ trì hết thảy các tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú vào một đối tượng, không tán loạn) và tổng trì (năng lực ghi nhớ, giữ gìn trọn vẹn mọi giáo pháp; cũng chỉ các câu thần chú); ban cho chúng sinh những điều an vui. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu lạy sát chân Phật, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có ba vạn tám nghìn long vương (vua loài rồng, một loài thần sống dưới nước, có thần lực làm mưa). Tên các vị là: long vương Liên Hoa, long vương Đức-xoa-ca, long vương Ca-ca-la, long vương Hòa-tu-cát, long vương Ái Đức Man, long vương Đại Địa, long vương Nha Lợi, long vương Tịnh Mục, long vương Sư Tử, long vương Lê Thanh, long vương Cổ Thanh, long vương Kim Quang, long vương Kim Sắc, long vương Hắc Tu, long vương Trì Đại Vũ, long vương Đại Hải, long vương Chỉ-la-bà, long vương Phạm, long vương Nguyện Ái, long vương Y-la-bát, long vương Đà-tỳ-la, long vương Hằng Hà, long vương Tân-đầu, long vương Bác-xoa, long vương Tư-đà, long vương Hữu Đức, long vương A-nậu-đạt, long vương Bát-thụ-na, long vương Nhân, long vương Phi Nhân, long vương Nhân Đầu, long vương Cát, long vương Huân Luật, long vương Tỳ-xá-la, long vương Lê, long vương Hoàng Sắc, long vương Nan-đà, long vương Ưu-ba-nan-đà, long vương Tỳ-lâu-lặc-xoa, long vương Đề-đầu-lại-tra, long vương Tỳ-lâu-bác-xoa, long vương Tỳ-sa-môn, long vương Bán-xà-la, long vương Ma-na-tư. Các long vương như thế ưa muốn nghe nhận kinh điển Đại thừa; nghe xong rồi lại muốn vì mọi người mà giảng rộng, phân tích rõ ràng; muốn giữ gìn chính pháp, bảo hộ chính pháp. Vì bảo hộ chính pháp nên họ giữ vững giới cấm, gánh vác gánh nặng của giáo pháp. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có ba vạn sáu nghìn vua thần dạ-xoa (một loài quỷ thần có sức mạnh, đi lại nhanh chóng). Tên các vị là: quỷ vương Tỳ-sa-môn, quỷ vương Hư Không, quỷ vương Ái Đức, quỷ vương Tất Thí, quỷ vương Đại Anh Lạc Trang Nghiêm, quỷ vương Nhất Hướng Thị, quỷ vương Động Đại Địa, quỷ vương Thiện Mao, quỷ vương Thiện Ái Gia, quỷ vương Ma-ni-bạt-đà, quỷ vương Mãn Thành, quỷ vương Liên Hoa Quang, quỷ vương Xa Luân Đài, quỷ vương Đại Hải Thắng. Các vua quỷ dạ-xoa như thế đều thuận theo con đường tu hành của đức A-súc Như Lai (một vị Phật ở cõi phương Đông), vì bảo hộ chính pháp mà thọ trì giới cấm. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có bốn vạn chín nghìn vua chim kim xí (chim cánh vàng, tức ca-lâu-la, loài chim thần to lớn chuyên bắt rồng làm thức ăn). Tên các vị là: vua chim kim xí Lực Đẳng Hương Tượng, vua chim kim xí Kiên Cố, vua chim kim xí Cổ Thanh, vua chim kim xí Hoại Nhất Thiết Long Vương Lực, vua chim kim xí Hỏa Quang, vua chim kim xí Ban Sí, vua chim kim xí Luân Diện, vua chim kim xí Ác Tính, vua chim kim xí Hoại Hòa-tu-cát Long Vương Quyến Thuộc, vua chim kim xí Hoại Hòa-tu-cát Quyến Thuộc Đại Hỷ, vua chim kim xí Thực Kiến, vua chim kim xí Hỷ Thuyết Đại Từ, vua chim kim xí Pháp Hỷ, vua chim kim xí Kim Sí Ái. Các vua chim kim xí như thế đều không hề kiêu căng buông thả, đều có tâm yêu mến gìn giữ Đại thừa, bảo hộ chính pháp của chư Phật. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có sáu vạn tám nghìn vua càn-thát-bà (loài thần âm nhạc của cõi trời, sống nhờ hương thơm). Tên các vị là: vua càn-thát-bà Hỷ, vua càn-thát-bà Tự Tại Ca, vua càn-thát-bà Hiện Tại Ái, vua càn-thát-bà Ngưu Vương Đắc, vua càn-thát-bà Vân Phúc, vua càn-thát-bà Mệnh Mệnh, vua càn-thát-bà Danh Danh Thanh. Các vua càn-thát-bà như thế cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có chín vạn tám nghìn vua khẩn-na-la (loài thần ca hát hầu cõi trời, hình dạng nửa người nửa thú). Tên các vị là: vua khẩn-na-la Thiện Kiến, vua khẩn-na-la Trường Tỵ, vua khẩn-na-la Dẫn Tâm, vua khẩn-na-la Thê Ái, vua khẩn-na-la Hoại Phiền Não, vua khẩn-na-la Hoại Oán, vua khẩn-na-la Ma Vương Nữ Ái, vua khẩn-na-la Hoại Ma Quyến Thuộc, vua khẩn-na-la Tuệ Tạng, vua khẩn-na-la Thâm Mục, vua khẩn-na-la Tịnh Quý Đức, vua khẩn-na-la Điều Căn, vua khẩn-na-la Viễn Kiến. Các vua khẩn-na-la như thế cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có một vạn tám nghìn vua la-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người). Tên các vị là: vua la-sát Chử Hôi, vua la-sát Thủy Ngưu Đầu, vua la-sát Hoàng Phát, vua la-sát Sai Xỉ, vua la-sát Độc Lâu Nhĩ, vua la-sát Tham Mật, vua la-sát Mật Sắc, vua la-sát Đại Yết, vua la-sát Đại Ẩm, vua la-sát Dĩ Phát Phú Thân, vua la-sát Đại Lực, vua la-sát Khả Úy Sắc. Các vua la-sát như thế đều đã dứt bỏ tâm tưởng của loài la-sát, hoàn toàn dùng Đại thừa để chế ngự tâm mình. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có ba vạn tám nghìn vua thần đà-na-bà (một loài thần thuộc dòng a-tu-la). Tên các vị là: vua đà-na-bà Tượng Diện, vua đà-na-bà Nha, vua đà-na-bà Chi Túc, vua đà-na-bà Lư Thanh, vua đà-na-bà Hoa Nhĩ, vua đà-na-bà Bảo Nhĩ, vua đà-na-bà Thử Đắc, vua đà-na-bà Ly Đắc, vua đà-na-bà Thử Lang Nghi, vua đà-na-bà Di Hầu Diện, vua đà-na-bà Nguyệt Diện. Các vua đà-na-bà như thế cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có bảy vạn tám nghìn vua cưu-bàn-trà (loài quỷ hình thù như cái vò, chuyên hút tinh khí người). Tên các vị là: vua cưu-bàn-trà Tượng Nhĩ, vua cưu-bàn-trà Cơ Nhĩ, vua cưu-bàn-trà Đại Phì. Các vua cưu-bàn-trà như thế đều đã bỏ được tâm tưởng của loài cưu-bàn-trà. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có ba vạn tám nghìn vua ngạ quỷ (loài quỷ đói, chịu khổ vì đói khát). Tên các vị là: vua Điện Quang Minh, vua Đại Thí, vua Nhất Thiết Tiện, vua Tiễn, vua Đại Hải Đào Ba. Các vị vua như thế đều yêu thích kinh điển Đại thừa, gìn giữ chính pháp, thường vì chúng sinh mà giảng rộng, phân tích rõ ràng. Họ khao khát Đại thừa, đói khát Đại thừa, ham mến Đại thừa, hoàn toàn lấy Đại thừa để trang nghiêm bản thân, thường phát nguyện đạt được giới và trí tuệ. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có tám vạn tám nghìn vua a-tu-la (loài thần có sức mạnh lớn, tính hiếu chiến, thường giao tranh với chư thiên). Tên các vị là: vua a-tu-la Tỳ-ma-chất-đa, vua a-tu-la Phú-lâu-na, vua a-tu-la Niệm Quốc, vua a-tu-la Tịnh Hằng Hà Tỳ-nữu, vua a-tu-la Lợi An, vua a-tu-la Tượng Yết, vua a-tu-la Tam Giác Sơn, vua a-tu-la Hôi Phát, vua a-tu-la Đại Ác Tính, vua a-tu-la Hỏa Quang. Các vua a-tu-la như thế đều đã bỏ được tâm tưởng của loài a-tu-la; tâm họ đã được chế ngự, mãi mãi lìa bỏ kiêu căng, không còn buông thả. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có sáu vạn năm nghìn vị đại thần chú vương (các vị vua làm chủ những thần chú lớn). Tên các vị là: vua Bảo Trì, vua Vô Tận Ý, vua Vô Tận Tài, vua Vô Ngại, vua Bất Đối. Các vị đại thần chú vương như thế quý trọng Đại thừa, ưa thích giảng Đại thừa, ủng hộ Đại thừa, khao khát Đại thừa, ham mến Đại thừa; đạt được thiền định của Đại thừa, đầy đủ hạnh bình đẳng; luôn muốn dứt trừ mọi tâm nghi ngờ; vì bảo hộ chính pháp mà thọ trì giới thanh tịnh. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có chín vạn chín nghìn vị tiên nhân ngũ thông (những người tu tiên đạt được năm phép thần thông: mắt thấy xa, tai nghe xa, biết tâm người khác, biết các đời trước, biến hóa và đi lại tự tại). Tên các vị là: tiên nhân Na-la-tha, tiên nhân Nhuệ-phù-la, tiên nhân Bạt-di-ca, tiên nhân Thiện Nô, tiên nhân Kiệt-già, tiên nhân Thái Bạch, tiên nhân Huỳnh Hoặc, tiên nhân Lộc Giác, tiên nhân Lộc Mục, tiên nhân Ly Mạn, tiên nhân Bà-tư-tra (?), tiên nhân Hoan Hỷ, tiên nhân Ngũ Ấm, tiên nhân Kiếp Sơ, tiên nhân Đại Vân Sắc Y, tiên nhân Thiên Y, tiên nhân Kiêu-thi-ca, tiên nhân Phả-la-đọa, tiên nhân Long Thanh, tiên nhân Hữu Đức Đắc, tiên nhân Đoạn Nhục, tiên nhân Thí Nhất Thiết Mệnh. Các vị tiên nhân ngũ thông như thế cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) cùng vô lượng vô số chư thiên ở cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời trên đỉnh núi Tu-di, có ba mươi ba vị trời cai quản). Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên. Lại có Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương). Các vị cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có vua Ba-tư-nặc, vua nước Xá-vệ, cùng các tiểu vương, dàn đủ bốn binh chủng (quân voi, quân ngựa, quân xe và quân bộ) uy nghiêm. Các vị vua ấy quý trọng Đại thừa, ưa thích giảng Đại thừa, khao khát Đại thừa, vì bảo hộ chính pháp mà thọ trì giới thanh tịnh. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có năm vạn ba nghìn vị đại trưởng giả (những người giàu có, có uy tín trong xã hội) như ông Tu-đạt-đa (tức trưởng giả Cấp Cô Độc, người hiến tịnh xá Kỳ Viên), tất cả đều thọ ngũ giới (năm giới của người tu tại gia: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), đều phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Họ quý trọng Đại thừa, khao khát Đại thừa, ham mến Đại thừa; vì bảo hộ Đại thừa mà thọ trì giới thanh tịnh; vì chúng sinh mà thuận theo con đường giác ngộ. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về đứng một bên.

 Lại có vua nước Chiêm-bà tên là Nguyệt Hộ, cùng các tiểu vương thọ trì ngũ giới, tất cả đều phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có mười sáu nước lớn: nước Ương-già-đà, nước Ma-già-đà, nước Ca-thi, nước Câu-tát-la, nước Bạt-kỳ, nước Ma-la, nước Phân-đà, nước Tu-ma, nước A-ma, nước A-bàn-đề, nước Câu-lưu, nước Bán-thời-la, nước Bạt-ta, nước Thủ-la-tiên-na, nước Dạ-bàn-na, nước Kiếm-bồ-xà. Hết thảy chúng sinh trong mười sáu nước lớn như thế đều phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có phu nhân Mạt-lợi (hoàng hậu của vua Ba-tư-nặc) cùng một vạn sáu nghìn vị phu nhân khác. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có một vạn tám nghìn vị ưu-bà-di (nữ cư sĩ tu tại gia, giữ năm giới) như bà Tỳ-xá-khư, tất cả đều phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Họ yêu thích Đại thừa, khao khát Đại thừa, vì bảo hộ chính pháp mà thọ trì giới thanh tịnh. Vì muốn góp sức vào giáo pháp của đạo vô thượng mà tu con đường giác ngộ, tất cả đều đạt được tâm bất thoái chuyển (tâm vững chắc, không bao giờ lùi bước trên đường tu). Vì độ chúng sinh mà hiện mang thân nữ, thường ưa giảng nói kinh điển Đại thừa. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có Tự Tại thiên tử (vị trời con ở cõi trời Tự Tại) cùng vô lượng chư thiên, hiện thần biến lớn, phóng ra ánh sáng năm màu. Các thứ hoa họ mang theo nhiều như núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo), tức là các loại hoa sen ưu-bát-la (sen xanh), ba-đầu-ma (sen đỏ), câu-vật-đầu (sen vàng), phân-đà-lợi (sen trắng); hoa thơm và hoa rất thơm, hoa vi diệu và hoa rất vi diệu, hoa đẹp mắt và hoa rất đẹp mắt, hoa theo mùa và hoa nở quanh năm, hoa mạn-đà-la và hoa đại mạn-đà-la (các loài hoa cõi trời). Họ còn mang các thứ hương, tức là hương chiên-đàn (gỗ trầm đàn hương), hương hoa, hương phức-ca; cùng các loại nhạc khí. Lại mang những bông hoa to như bánh xe. Họ cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có Phạm thiên (các vị trời ở cõi Phạm, cõi trời thanh tịnh không còn dục vọng), như vị Phạm vương Loa Kế (?) (búi tóc hình con ốc), cùng vô lượng Phạm thiên, phóng ra ánh sáng năm màu. Ánh sáng ấy phá tan bóng tối tham dục của hết thảy chúng sinh ở núi Kỳ-xà-quật. Họ mang đủ loại hương, các thứ hoa và nhạc khí đến chỗ Phật. Tại núi Kỳ-xà-quật thuộc thành lớn Vương Xá và rừng trúc Ca-lan-đà, vùng đất dài rộng đủ một do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số), họ trải áo trời phủ khắp, không chừa chỗ trống nào; đó là áo Kiêu-thi-ca, áo Ca-lăng-già, áo Sô-ma, áo Câu-nhuệ-bà. Họ lại bày tòa sư tử (tòa ngồi của Phật, ví Phật là bậc oai hùng như sư tử) bằng bảy thứ báu, tòa cao một trăm vạn tám nghìn do-tuần. Bày biện cúng dường xong, họ đi nhiễu bên phải quanh Như Lai đủ ba mươi vòng, cởi áo báu trên mình phủ lên Phật, và nói rằng: "Cúi xin Thế Tôn vì chúng sinh mà tuôn mưa pháp (giảng giáo pháp thấm nhuần muôn loài như mưa)."

 Khi ấy giữa hư không lại vang lên tiếng lớn: "Bạch Thế Tôn, tuy hết thảy chúng sinh đã được nghe về thường, lạc, ngã, tịnh (bốn đức của Niết-bàn và pháp thân Phật: thường còn, an vui, chân ngã tự tại, thanh tịnh), nhưng vẫn không hiểu được. Cúi xin Như Lai giảng giải rộng rãi."

 Lại có vô lượng vua ngỗng như vua ngỗng Sư Tử, mang đủ các thứ hoa, hương, đồ cúng để cúng dường tòa sư tử báu. Lại có vô lượng vua chim công như vua chim công Thiện Mục, mang các thứ hương hoa và âm nhạc vi diệu để cúng dường Phật. Lại có vô lượng vua chim câu-chỉ-la (một loài chim hót hay, như chim cu ở Ấn Độ) như vua Thiện Hành; chúng cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên. Lại có vua chim ca-lan-đà ở núi Tuyết như vua Liên Hoa, mang các thứ hương hoa; chúng cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên. Lại có vô lượng vua chim mạng mạng (loài chim hai đầu chung một thân) như vua Vô Ngại; chúng cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lại có vô lượng vua núi, đứng đầu là vua núi Tu-di. Các vị cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên. Lại có các vua cây thuốc ở núi Hương như vua Nhẫn Nhục. Các vị cũng vào sáng sớm từ thiền định đứng dậy, đến chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, chắp tay cung kính, đi nhiễu bên phải ba vòng. Lễ kính xong, lui về ngồi một bên.

 Lúc ấy, hết thảy cây cối luôn trổ hoa kết trái. Mọi nhạc khí dù không ai chạm vào cũng tự nhiên vang lên âm thanh vi diệu. Khi ấy, các loài sư tử và thú dữ trong núi Tuyết nhìn nhau bằng lòng thương yêu như mẹ với con. Lại hết thảy muỗi, mòng, côn trùng độc đều có lòng thương, cũng như đối với con một. Các loài chim dữ cũng như thế. Lại có bốn loại rắn độc, tức là loại nhìn mà gây độc, loại thở mà gây độc, loại cắn mà gây độc, loại chạm mà gây độc, cũng đều có lòng thương. Mười sáu loại ác luật nghi (mười sáu nghề nghiệp ác như đồ tể, thợ săn, chài lưới, nuôi heo nuôi gà để giết…) cũng như thế. Các chúng sinh ác đều thọ ngũ giới. Lúc ấy toàn thể đại chúng đều cùng nhau giữ gìn hạnh giới thanh tịnh, ưa muốn nghe nhận kinh điển Đại thừa, cung kính Đại thừa, ủng hộ Đại thừa; quở trách những kẻ chê bai kinh Đại thừa; thấy ai thọ trì thì cung kính, cúng dường.

 Khi ấy, Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Mật Tạng liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, làm lễ Phật, quỳ thẳng, chắp tay bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, đại chúng ở đây ai cũng có lòng nghi. Nay con muốn hỏi, cúi xin Thế Tôn cho phép." Phật nói: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử (người con trai hiền thiện, lời Phật gọi người tu), nay Ta có thể phá tan lòng nghi của chúng hội này. Ông cứ tùy ý hỏi."

 Bồ-tát Đại Vân Mật Tạng nói: "Bạch Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát tu hành thế nào để được đà-la-ni (năng lực tổng trì, ghi nhớ giữ gìn mọi pháp lành không để mất)? Làm sao đạt được Đại hải tam-muội (thiền định rộng lớn sâu thẳm như biển cả)? Làm sao hiểu được lời chân thật của chư Phật? Làm sao biết được trọn vẹn hương vị của giáo pháp? Làm sao thấy được kho tạng bí mật nhiệm mầu? Làm sao vào được chốn an ổn, lại được thấy Như Lai thường còn? Làm sao có được kho báu của Như Lai để dứt hẳn nỗi nghèo khổ khốn cùng của chúng sinh? Làm sao hiểu được nghĩa rất sâu của chư Phật Như Lai? Làm sao đến được bờ bên kia của biển cả chư Phật Như Lai? Làm sao Bồ-tát vào được cảnh giới của chư Phật Như Lai? Làm sao Bồ-tát giữ gìn được mọi pháp huyễn hóa của chư Phật? Làm sao Bồ-tát đạt được pháp của Như Lai, đạt rồi lại giảng nói được? Làm sao biết được hết thảy pháp giới (toàn thể mọi hiện tượng và bản thể chân thật của chúng)? Làm sao đạt được thân mặt trời, thân mặt trăng, thân sao chổi của Phật? Làm sao thấu suốt đến tận cùng giới hạn của Như Lai? Làm sao đạt được nghiệp thanh tịnh của chư Phật? Làm sao đạt được chỗ Như Lai đã đi? Làm sao đạt được hồ nước trong sạch sâu thẳm của Phật? Làm sao đạt được hoa phân-đà-lợi của Phật? Làm sao đạt được sức tự tại của Phật? Làm sao có được tài sản của chư Phật? Làm sao thấy được thực tướng (bản chất chân thật) của Như Lai? Làm sao thấy Phật thường còn không biến đổi? Làm sao có được sắc thân vàng của Như Lai? Làm sao Bồ-tát đạt được ngôi Pháp vương (vua của giáo pháp) của Phật? Làm sao đạt được pháp thân (thân chân thật của Phật, tức bản thể chân lý) bền chắc như kim cương? Làm sao đạt được thân thường còn và tiếng nói thường còn của Phật? Làm sao Bồ-tát đến được chỗ an trú của Như Lai mà không có ý tưởng về sự an trú? Làm sao thấy được thường, lạc, ngã, tịnh của chư Phật Như Lai mà không phải là tà kiến? Thế nào là sinh thân (thân sinh ra ở đời) chân thật, pháp thân chân thật của Như Lai? Thế nào là thân kim cương của Như Lai, phá bỏ thân hỗn tạp? Vì sao thấy thân hoại mà gọi là thấy chân thật? Vì sao thân Như Lai không gọi là do máu, thịt, gân, xương tạo thành? Nếu có thân như thế, vì sao lại là không? Khi thấy Như Lai thuyết pháp, vì sao lại có chỗ thu được? Vì sao khi thuyết pháp mọi người cùng nghe pháp không có gì để thu được? Nếu không có gì cả, vì sao lại nói Như Lai chân thật thường còn? Vì sao vào Niết-bàn (trạng thái tịch diệt, dứt hết phiền não và sinh tử)? Nếu không vào Niết-bàn, vì sao gọi là giới nói lời chân thật (?)? Nếu không có sạch và nhơ, vì sao khen ngợi người giữ giới? Nếu Phật pháp không diệt, vì sao lại nói pháp diệt? Lại nói khi pháp diệt sẽ có nhiều kẻ phá giới?

 Phật tính (bản tính giác ngộ sẵn có, khả năng thành Phật) của Như Lai là thanh tịnh, thanh tịnh tột bậc, thanh tịnh rốt ráo; tính đã như thế thì vì sao lại ưa sinh tử? Vì sao các Bồ-tát thường nói sinh tử là vui? Vì sao các Bồ-tát ưa thấy tính Như Lai? Vì sao phiền não là thường? Vì sao yêu thích phiền não? Làm sao lại vào được hết thảy các cửa phiền não? Làm sao tu được nghiệp của hết thảy cõi Phật? Làm sao biết rõ được gốc rễ của phiền não? Làm sao các Bồ-tát dứt trừ được tâm nghi ngờ khởi lên đối với Phật về thường, lạc, ngã, tịnh? Nếu không có tâm nghi, vì sao lại sợ sinh tử? Nếu đã sợ sinh tử, vì sao lại ưa đắm? Làm sao đạt được Phật đạo? Làm sao chuyển pháp luân (bánh xe giáo pháp, tức giảng dạy chân lý để phá trừ mê lầm)? Làm sao độ chúng sinh mà biết Phật tính không hề dứt mất? Làm sao chế phục quân ma, khiến họ lìa khỏi cảnh giới ma? Làm sao độ chúng sinh qua biển khổ sinh tử lớn? Làm sao nói về sinh tử, chỉ dẫn con đường sinh tử? Làm sao đạt được biển lớn sinh tử vô lượng? Làm sao cầu sinh tử, khao khát con đường sinh tử? Làm sao tham sinh tử, tiếc giữ không chịu buông bỏ? Làm sao mở sinh tử ra như hoa sen trắng nở? Vì sao kết sử phiền não (những phiền não trói buộc) lại như bốn biển lớn? Vì sao các phiền não thường khởi lên như phát nguyện? Làm sao có được tâm địa ngục? Làm sao thường cầu tâm địa ngục? Làm sao tu tập giới cấm của địa ngục? Làm sao nuôi lớn nghiệp địa ngục, hành thân địa ngục, với gươm đao, cung tên, dùi nhọn, giáo mác, bánh xe lửa (?)? Làm sao phá được quả báo địa ngục của chúng sinh? Làm sao đem an vui đến cho chúng sinh địa ngục? Làm sao tuôn mưa lớn dập tắt được lửa địa ngục? Làm sao ở trong địa ngục mà không chịu quả báo? Làm sao làm thuyền, làm người dẫn đường cho địa ngục? Làm sao làm thuốc hay cho địa ngục? Làm sao đóng lấp được con đường địa ngục? Làm sao làm ngọn đèn trí tuệ phá tan bóng tối sinh tử? Làm sao ở trong sinh tử mà không bị độc phiền não làm ô nhiễm; tuy ở mà không chỗ trụ, nhưng không giống như trụ nơi hư không; tiêu tan được các phiền não như mặt trời chiếu làm tan tuyết; thấy được thường, lạc, ngã, tịnh của Như Lai, tâm an trụ như núi Tu-di, không lay không chuyển như cột cờ của Đế Thích; Như Lai thật không hoàn toàn nhập diệt, mà cũng nói Như Lai vào Niết-bàn, tâm không hư hoại như kim cương?

 Làm sao có được lòng biết hổ thẹn? Làm sao có được thân tốt đẹp? Làm sao lại có được thân được mọi người yêu kính? Làm sao không tham? Làm sao không giận? Làm sao có được ánh sáng vi diệu? Làm sao đạt được chính tính? Làm sao được tự tại? Làm sao có được đông đảo quyến thuộc? Làm sao có được quyến thuộc không tan rã; không lùi bước, không mất mát, không tham ăn uống, thường tu hạnh biết đủ, trọn đời không ăn thịt; đối với chúng sinh luôn có lòng thương yêu; thường được thế gian cung kính; được gọi là bậc chủ của mọi sự bố thí lớn, được gọi là bậc đại lực, được gọi là bậc đi mạnh mẽ; có đại từ, đại bi, đại xả, đại hỷ (lòng thương ban vui, lòng xót cứu khổ, lòng buông xả bình đẳng, lòng vui theo điều lành của người, ở mức rộng lớn), đại tuệ và tổng trì; thuận theo thế gian, vì làm yên ổn thế gian, vì đem vui cho thế gian? Làm sao trở thành bậc vô thượng của thế gian, không ai hơn trong thế gian, không bờ bến trong thế gian; thường nói lời chân chính, tu hạnh thanh tịnh; hành hạnh đại bi, hạnh hỷ, hạnh thánh; thấy pháp giới là không thì thuận theo đó mà nói, thấy cõi chẳng phải không thì cũng nói như vậy; nói về tướng của Phật pháp, thấy chân pháp của Phật; có được tài sản của sự trong sạch, tự tại, giữ giới, tài sản của đức hạnh, tài sản của giáo pháp, tài sản của sự không ăn; vì chúng sinh nghèo khổ mà có được thân là kho báu; vì các chúng sinh mà đạt ba loại định là không, vô tướng, vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy mọi pháp vốn không, không chấp vào hình tướng, không còn mong cầu tạo tác); muốn sinh về cõi tịnh độ thì được thân tùy theo nguyện; tuy vì chúng sinh mà nhận thân ngũ ấm này (thân do năm yếu tố hợp thành: sắc, thọ, tưởng, hành, thức), nhưng không đòi chúng sinh đền ơn; khen ngợi người giữ giới, quở trách kẻ phá giới; không bị các tà đạo làm cho ngăn trở, hư hoại; tuy đọc sách ngoại đạo mà không chạy theo nghĩa của chúng; giáo pháp mình giảng thì câu và nghĩa không đứt đoạn; tuy mang danh sa-môn (người xuất gia tu hành) và bà-la-môn (giai cấp tu sĩ lo việc tế lễ ở Ấn Độ), nhưng trọn không khởi ý tưởng mình là sa-môn hay bà-la-môn; tuy thông thạo toán số, chú thuật, nhưng tâm chưa từng có ý tham đắm; tuy vì chúng sinh mà hiện vào đền thờ thần trời, cúng dường cung kính, nương tựa lễ lạy, nhưng trong tâm luôn nương tựa pháp giới; bề ngoài hiện làm mười điều ác (giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói đâm thọc, nói lời độc ác, nói thêu dệt, tham lam, giận dữ, si mê) mà thật ra là phạm hạnh (hạnh thanh tịnh); được chư Phật hộ niệm như nhìn đứa con một; khéo giữ gìn pháp thân của chư Phật; chuyển được pháp luân của hết thảy chư Phật; thấy sâu pháp giới rất sâu và thực tướng chân thật của chư Phật; điều mình tu hành ngang bằng hạnh của chư Phật; được vô lượng thân và vô lượng hạnh; khéo hiểu mọi lời nói bí mật của chư Phật; trừ bỏ kiêu mạn như chư Phật; khéo giảng nghĩa sâu kín của pháp giới; tuy nói về kiêu mạn mà không có ý tưởng kiêu mạn, cũng không dạy người khác sinh kiêu mạn; tâm không tham lam, giận dữ, si mê, sợ hãi, như chư Phật; hạnh của mình vô lượng, sự bí mật vô lượng, các pháp vô lượng, tài biện thuyết vô lượng, tính và tướng vô lượng, chân thật vô lượng; thấy chân, thấy thật, thấy tính, thấy pháp; vì chúng sinh dứt phiền não mà giảng nói giáo pháp; thường được thấy biết chư Phật Thế Tôn; vượt hẳn biển lớn kết sử phiền não; vì độ chúng sinh mà nói pháp vượt biển kết sử phiền não; tự mình đã qua được rồi thì đưa người chưa qua; tự mình đã thoát rồi thì giải thoát người chưa thoát; tự mình đã yên rồi thì làm yên người chưa yên; người chưa Niết-bàn thì khiến được Niết-bàn; tự mình thấy pháp giới rõ ràng chân thật, hoặc vì chúng sinh mà nói thật hay không thật; đã phá tứ ma (bốn loại ma: phiền não, thân ngũ ấm, cái chết và thiên ma) từ vô lượng kiếp, nhưng vì chúng sinh mà hiện ngồi dưới cây Bồ-đề mới hàng phục quân ma; trong tâm thật đã biết thấy rằng mình phá các ma từ lâu, nhưng vì chúng sinh mà tuyên bố rằng nay mới phá; dùng phương tiện khéo léo mà chuyển pháp luân, dùng phương tiện khéo léo mà hiện vào Niết-bàn? Làm sao đạt được thần thông của chư Phật? Làm sao đạt được ngôi Pháp vương Như Lai của Phật? Làm sao đạt được kho pháp bí mật vi diệu của Phật? Làm sao đạt được sự không thể nghĩ bàn của Phật? Làm sao đạt được sự vô lượng, không thể cân lường, vô số, không gì hơn, không bờ bến của chư Phật? Làm sao ban được cho hết thảy chúng sinh vị pháp cam lồ (cam lồ: thứ nước thần bất tử của cõi trời, ví giáo pháp đưa đến giải thoát)?"

 Khi ấy Thế Tôn bảo Bồ-tát Đại Vân Mật Tạng: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử, điều ông hỏi hôm nay rất hay, rất tốt; vì muốn đem an vui cho chúng sinh thế gian mà ông đặt ra câu hỏi này. Hết thảy chúng sinh bị vô minh (sự mê muội, không thấy rõ chân lý) làm mù lòa nên không biết được mọi công đức chân thật của chư Phật. Thiện nam tử, nay ông muốn khiến hết thảy chúng sinh đều được mắt trí tuệ, mắt thường còn, ánh sáng thường còn, vượt hẳn dòng sông lớn phiền não sinh tử, hiểu rõ hạnh giác ngộ của chư Phật. Ông muốn phá vỡ cái vỏ trứng kết sử vô minh của chúng sinh, chỉ dẫn hạnh giác ngộ vô thượng. Hết thảy chúng sinh thường ưa nói là vô thường, vô ngã, không vui, không sạch; nay ông muốn mở bày thường, lạc, ngã, tịnh. Chúng sinh cho rằng Như Lai hoàn toàn vào Niết-bàn, là vô thường, vô ngã, không vui, không sạch; nay ông muốn mở bày rằng chư Phật Thế Tôn không hoàn toàn diệt mất mà thường còn, không biến đổi. Thiện nam tử, hết thảy chúng sinh thường đối với pháp giới mà sinh phân biệt sai lầm, trong khi tính của pháp giới thật không có phân biệt; nay ông muốn hỏi về nghĩa không phân biệt, cho nên đặt câu hỏi. Thiện nam tử, hết thảy chúng sinh thường bị chất độc tà kiến thấm nhiễm; Như Lai Thế Tôn là bậc lương y lớn; ý ông muốn Như Lai, vị vua thầy thuốc, đọc chú, trao thuốc chữa nỗi khổ của họ.

 Thiện nam tử, như phạm chí Già-la-ca (một phái tu sĩ ngoại đạo) cùng Ni-kiền tử (phái tu sĩ lõa thể, tức đạo Kỳ-na) và các bà-la-môn, thật không phải A-la-hán mà tưởng là A-la-hán, không phải thánh mà tưởng là thánh, không phải trời mà tưởng là trời, thật không phải pháp thường, lạc, ngã, tịnh mà tưởng là thường, lạc, ngã, tịnh. Nay ông muốn vì những chúng sinh như thế mà nhổ mũi tên độc tà kiến, cởi trói buộc tà kiến, phá ngục tù tà kiến, thoát lưới tà kiến; cho ăn vị pháp cam lồ, cho nằm ngủ yên trong tứ thiền (bốn tầng thiền định từ thấp đến cao), xoa hương giới thanh tịnh, lấy tứ đẳng (bốn tâm rộng lớn bình đẳng: từ, bi, hỷ, xả) làm hoa, lấy lòng hổ thẹn làm áo, cho nên đặt câu hỏi này.

 Thiện nam tử, hết thảy chúng sinh không biết tổng tướng (tướng chung), không biết biệt tướng (tướng riêng); tướng và vô tướng; không phải tướng, không phải vô tướng; không phải tướng của tướng, không phải tướng của vô tướng; không thể biết, cũng không phải không thể biết; không phải cái này, không phải cái kia; không phải tay, không phải ngón; không phải ở giữa cái này và cái kia; không phải làm, không phải không làm; không phải chỉ bày, không phải không chỉ bày; không phải nhân, không phải không phải nhân; không phải chớp mắt, không phải không chớp mắt; không phải biết, không phải trí biết; không phải thức, không phải thức nhận biết (?); không phải trụ, không phải không trụ; không phải tối, không phải sáng; không phải tướng, không phải tên; không phải nhẹ, không phải nặng; không phải yếu, không phải mạnh; không phải có chỗ, không phải không có chỗ; không phải sạch, không phải không sạch; không phải hữu vi (do nhân duyên tạo tác), không phải vô vi (không do tạo tác); không phải có, không phải không; không phải nói được, không phải không nói được; không phải lấy, không phải bỏ; không sinh, không lùi; không phải thật, không phải hư; không phải chính, không phải tà; không phải rốt ráo, không phải không rốt ráo; không phải ruộng phúc (đối tượng cúng dường sinh ra phúc đức), không phải không phải ruộng phúc; không phải đúng thời, không phải không đúng thời; không phải có thể làm sạch, không phải không thể làm sạch; không phải được làm, không phải có thể làm; không phải sinh, không phải diệt; không phải lạnh, không phải nóng; không phải ấm, nhập, giới (năm uẩn, mười hai xứ, mười tám giới: các thành phần cấu tạo nên thân tâm và thế giới theo Phật giáo); không phải nhân của kết sử, không phải nhân của nghiệp; không phải sinh ra, không phải đọa lạc; không phải dài, không phải tăng trưởng; không phải có đọa lạc, rốt ráo không đọa; không phải pháp có, dứt hẳn mọi cõi hữu; không phải quá khứ, không phải vị lai, không phải hiện tại; không phải thật, không phải không thật; không phải tính, không phải không phải tính; không phải sắc, cũng không phải thọ, tưởng, hành, thức; không phải hết, không phải không hết, cũng không thể hết; không phải ngang bằng, không phải không ngang bằng, cũng không gì ngang bằng; không phải đất, nước, lửa, gió. Hết thảy pháp giới thật không có thân; tướng của thực tướng rốt ráo chân thật — đó gọi là Như Lai, được thành tựu bởi những công đức lớn vô lượng vô biên, không thể nghĩ bàn. Thân như thế chính là pháp thân chân thật của chư Phật. Nghĩa ấy rất sâu, không thể nghĩ bàn.

 Pháp giới của Như Lai sâu thẳm xa vời. Không rời chỗ cũ mà tuyên nói chính pháp, chư Phật mười phương đều được nghe biết. Vì sao vậy? Vì Như Lai vận hành thần lực tự tại. Lời sâu xa như thế, hàng Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà chứng quả A-la-hán) và Duyên giác (người tự quán xét lý nhân duyên mà giác ngộ, không giáo hóa người khác) không được nghe. Thiện nam tử, vì sao chư Phật không nói cho họ để họ được nghe? Thiện nam tử, hàng Thanh văn và Duyên giác cho đến một chữ nghĩa cũng không hiểu được, như người mù bẩm sinh, như kẻ điên vì uống thuốc độc, như con tằm nằm trong kén, như người bị trúng tên độc, như người mắc bệnh đờm nước. Vì thế chư Phật không nói cho họ.

 Thiện nam tử, hết thảy chúng sinh thường bị bệnh kết sử phiền não. Chư Phật Như Lai ban được thuốc pháp, dùng chú thuật nhiệm mầu nhổ mũi tên độc của họ, trừ lớp màng che mắt của họ. Chúng sinh thật không biết Như Lai thường còn không biến đổi. Như Lai vì họ mà thắp ngọn đèn pháp trí tuệ, khiến tất cả đều thấy được thường, lạc, ngã, tịnh. Ví như mặt trời mọc, khiến chúng sinh đều thấy khắp các hình tướng cao, thấp, bằng phẳng của mặt đất; Như Lai cũng vậy. Hết thảy chúng sinh không biết kinh Phương đẳng, cũng không đạt được tổng trì và tam-muội; không biết thời của Phật, không biết tài sản của Phật, không thấy thân Phật, không hiểu tướng Niết-bàn của Như Lai, không biết Phật pháp diệt hay không diệt, mà lại nói Như Lai là vô thường, không vui, vô ngã, không sạch. Họ mang mũi tên phiền não, ăn thứ thức ăn lẫn chất độc. Vì thế Ta vì những người như vậy mà giảng nói thường, lạc, ngã, tịnh của chư Phật, muốn trừ bóng tối vô minh của những người này.

 Thiện nam tử, lành thay, lành thay! Hàng Thanh văn và Duyên giác chưa từng được nghe nghĩa của một chữ này; nay ông muốn khiến họ được nghe nên đặt câu hỏi ấy. Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ! Nay Ta sẽ vì ông mà phân tích giảng giải. Có vua của các kinh cam lồ Đại phương đẳng, mở kho báu lớn cứu giúp kẻ nghèo khó, mở bày kho công đức của chư Phật. Hết thảy chúng sinh đều có Phật tính, tính ấy vô tận; từ xưa đến nay bị che khuất, nay muốn hiển bày. Chư Phật Như Lai thắp ngọn đèn trí tuệ lớn, khiến các chúng sinh thấy rõ ràng tỏ tường. Thiện nam tử, Ta sắp muốn nói thì ông liền hỏi, đáp đúng lời thệ nguyện ông đã phát từ xưa đến nay."

 Bồ-tát ma-ha-tát Đại Vân Mật Tạng thưa: "Bạch Thế Tôn, từ xưa đến nay con thật không có nguyện ấy; đó là do lòng đại từ thương xót và thần thông của Thế Tôn, vì độ chúng sinh mà khiến con đặt câu hỏi, muốn phá nỗi nghèo khổ khốn cùng của chúng sinh, khiến tâm ý chúng sinh không cùng tận. Nay Như Lai giảng nói thì có thể tiêu diệt bóng tối vô minh lớn của hết thảy chúng sinh, khiến họ được báu trí tuệ, khiến các chúng sinh thấy rõ Phật tính, thấy được thường, lạc, ngã, tịnh của Như Lai."

 Phật nói: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử, điều ông hỏi nay nghĩa rất sâu xa: vì đưa chúng sinh qua biển sinh tử, vì truyền bá rộng rãi kinh Phương đẳng, vì pháp thường còn, ban cho hết thảy vị pháp cam lồ, dứt trừ nỗi nghèo khổ của chúng sinh. Hãy lắng nghe, lắng nghe! Ta sẽ vì ông mà phân tích giảng giải, để các chúng sinh được an vui. Nay ông hãy vì hết thảy chúng sinh mà khéo giữ gìn nghĩa này.

 Thiện nam tử, hết thảy các đức Như Lai, Ứng Cúng (bậc xứng đáng được cúng dường), Chính Biến Tri (bậc hiểu biết chân chính, cùng khắp), Minh Hạnh Túc (bậc trí tuệ và đức hạnh đầy đủ), Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến giải thoát), Thế Gian Giải (bậc hiểu thấu thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục, dẫn dắt người tu), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn (bậc giác ngộ, được thế gian tôn kính) — đều cùng có một pháp tên là pháp giới. Nhờ pháp giới này mà chư Phật Thế Tôn đều cùng có trí tuệ thường còn. Lấy nước trí tuệ thường còn tự tắm gội sạch sẽ, uống vị cam lồ và đem ban cho hết thảy chúng sinh, tu tập hết thảy hạnh của chư Phật. Nay ông nên uống vị cam lồ này; uống xong lại nên đem ban cho người khác. Nay Ta sẽ nói, ông hãy khéo lắng nghe. Lời đầu cũng hay, lời giữa cũng hay, lời cuối cũng hay; nghĩa thì chân thật, lời lẽ khéo léo, âm thanh trong sạch thuần nhất không pha tạp, đầy đủ tướng của phạm hạnh trong trắng."

 Kinh Đại Phương Đẳng Vô Tưởng, quyển thứ nhất (hết)

 Kinh Đại Phương Đẳng Vô Tưởng, quyển thứ hai

 Đời Bắc Lương, Tam tạng người Thiên Trúc là Đàm-vô-sấm dịch.

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video