Thiên 2 — Phẩm 2: Phương tiện khéo léo

 Kinh Chánh Pháp Hoa, phẩm Thiện Quyền (khéo dùng cách thức linh hoạt, tùy theo người nghe mà dạy) thứ hai.

 Bấy giờ Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật) ra khỏi tam muội (trạng thái tâm định sâu, lặng yên và tập trung tuyệt đối). Ngài bảo bậc hiền giả Xá-lợi-phất (một đệ tử lớn của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất):

 "Phật đạo (con đường giác ngộ thành Phật) rất sâu. Trí tuệ mà Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, chân thật tột cùng, giác ngộ chân chính và trọn vẹn) đã chứng nhập thì khó hiểu, khó thấu, không ai với tới mà biết được. Kể cả hàng Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, mục tiêu là tự thoát khổ) và Duyên giác (người tu tự mình quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ) cũng vậy. Họ đã phụng sự, quy y suốt hàng ức năm từ xưa. Họ đã gây dựng gốc công đức trong vô số kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài). Họ vâng theo Phật pháp, siêng năng nhọc nhằn, tinh tấn tu hành. Thế mà họ vẫn chưa hiểu thấu được sự giáo hóa của các đạo phẩm (các phép tu dẫn tới giác ngộ)."

 "Lại nữa, Xá-lợi-phất, Như Lai quán xét những nhân duyên sinh khởi nơi mỗi người. Ngài dùng thiện quyền phương tiện (cách dạy khéo léo, linh hoạt, tạm dùng để dẫn người vào chân lý) thuận theo lẽ phải mà dẫn dắt. Ngài uyển chuyển hiện bày trí tuệ, phân biệt rõ cho từng người, rải pháp nghĩa ra để cứu độ chúng sinh. Như Lai có sức đại trí tuệ, có vô sở úy (sự tự tin hoàn toàn, không sợ hãi khi thuyết pháp). Ngài có nhất tâm, có giải thoát môn (các cửa ngõ dẫn tới giải thoát) và tam muội chánh thọ (tâm định đúng đắn, tiếp nhận chân lý một cách trọn vẹn), không thể đo lường hết. Kinh điển Ngài nói ra không ai với tới. Vậy mà Như Lai Tôn chỉ nói sơ lược mà thôi. Điều bậc Đại Thánh (bậc thánh vĩ đại, chỉ Phật) nói ra là điều chưa từng có, cao vời khó lường. Như Lai biết rõ nguyên do của các pháp (mọi sự vật, hiện tượng): chúng từ đâu mà đến, vì sao các pháp vốn là tự nhiên. Ngài phân biệt rõ tướng trạng của pháp, gốc rễ của mọi tướng, biết các pháp vốn là tự nhiên."

 Khi ấy Thế Tôn muốn giải nghĩa lại một lần nữa, nên nói thêm bài tụng (lời văn vần) rằng:

 Bậc Thế Hùng (đấng anh hùng của thế gian, chỉ Phật) không thể đo lường. Chư thiên (các vị trời), người thế gian,

 cùng tất cả các loài chúng sinh, làm sao biết được bậc Đạo Sư (người dẫn đường, chỉ Phật)?

 Ngài lìa mọi nhơ bẩn, đi qua cửa giải thoát, lặng lẽ, không sợ hãi.

 Tướng trạng các pháp của chư Phật như thế, không ai có thể với tới.

 Xưa kia Ngài nương theo ức vị Phật mà tạo hạnh tu,

 vào được nghĩa sâu mầu, điều Ngài hiển bày không ai với tới.

 Trong vô số kiếp, Ngài học sự nghiệp của Phật đạo,

 nên quả báo đáng được đến đạo tràng (nơi ngồi tu và thành Phật), như người thực hành lòng từ bi thương xót.

 Điều ấy khiến ta đạt được trí tuệ này, giống như chư Phật mười phương.

 Các tướng tốt đều đầy đủ, mọi vẻ đẹp cũng như vậy.

 Thân ấy không thể thấy, cũng không lời nào diễn tả được.

 Xét khắp các loài dân chúng, thế gian không ai sánh bằng.

 Khi nói kinh pháp, nếu có ai phân biệt hiểu được,

 thì chỉ có các Bồ-tát (người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), những người luôn bước đi với lòng tin và niềm vui thích.

 Giả sử hàng đệ tử của chư Phật đã làm xong việc cần làm,

 như lời dạy của An Trụ (một danh hiệu của Phật trong bản dịch này: bậc an trú vững vàng nơi chân lý). Họ đã trừ hết bệnh tật (phiền não) và chế ngự được tâm mình,

 nhưng vẫn không thể thông đạt các thứ trí tuệ kia. Giả sử nơi đây,

 trong cõi giới của Phật, đều chất đầy bảy báu (bảy thứ châu báu quý nhất như vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, ngọc đỏ, mã não),

 đem dâng lên An Trụ, bậc thần minh chí tôn, mong hiểu được trí tuệ này,

 thì rốt cuộc cũng không hiểu được. Giả sử khắp các cõi Phật (thế giới do một vị Phật giáo hóa) mười phương

 đều chất đầy các bậc hiền triết sáng suốt, cùng với hiện nay của ta,

 các chúng Thanh văn tất cả đầy đủ cũng lại như thế,

 cùng hội họp một lúc, cùng nhau suy nghĩ, đo lường trí tuệ của An Trụ,

 thì cũng không ai biết tới được. Trí tuệ của Phật vô lượng như thế,

 muốn biết giới hạn của nó thì không ai với tới. Các bậc Duyên giác

 không còn các lậu (phiền não khiến tâm rò rỉ, trôi lăn trong sinh tử). Các căn (giác quan và năng lực tinh thần) của họ đều thông suốt, tâm họ được thu nhiếp trọn vẹn.

 Giả sử những người như vậy chứa đầy khắp mười phương, nhiều như ruộng mía,

 như rừng tre, lau, sậy, cùng nhau hội họp mà suy nghĩ,

 muốn xét biết pháp giải thoát mà Phật nói. Trong ức na-thuật (đơn vị số cực lớn)

 kiếp, năm tháng tính toán suy nghĩ, họ cũng chưa từng biết được, kể cả nghĩa lợi của pháp.

 Các Bồ-tát mới học, mới phát tâm, giả sử đã cúng dường

 vô số ức Phật, giảng nói kinh pháp, phân biệt nghĩa lý,

 lại khiến những vị ấy chứa đầy mười phương, số đông ví như

 lúa, gai, rừng rậm trong các thế giới, tươi tốt không hề suy giảm,

 tất cả cùng hội họp, cùng suy nghĩ về điều Thế Tôn soi tỏ,

 tức cái thấy về gốc các pháp không thể nghĩ bàn. Họ suy nghĩ suốt vô số ức kiếp,

 nhiều như cát sông, không thể hạn lượng, tâm không hề đổi khác,

 thì trí tuệ vượt trội ấy, họ muốn biết cũng không được, vì đó không phải cảnh giới của họ.

 Vô số Bồ-tát đều đã bất thoái chuyển (không bao giờ thối lui khỏi con đường thành Phật). Trong những kiếp không bờ đáy,

 nhiều như cát bên sông Hằng, họ một lòng chuyên tinh, cùng nhau suy nghĩ,

 những hạng ấy cũng không kham nổi. Sự thánh minh của chư Phật

 không thể với tới. Bậc đã hết mọi lậu thì không phải điều tâm người thường nghĩ ra được.

 Chỉ riêng Phật Thế Tôn mới hiểu rõ, biết, phân biệt được mười phương,

 các thế giới của chư Phật. Bảo Xá-lợi-phất: điều An Trụ nói ra,

 chỉ Phật mới đầy đủ hiểu thấu, biết được. Bậc tối thắng dẫn dắt làm lợi cho đời

 đều thông suốt, biết rõ, nói nghĩa vô thượng (cao nhất, không gì hơn) từ rất lâu xa.

 Hôm nay Phật bảo các chúng Thanh văn và những người theo thừa (cỗ xe, ví cho con đường tu chở người tới giác ngộ) Duyên giác:

 như chỗ đã lập thì hãy bỏ lại. Những ai đã qua đời mà vào nê-viết (tức Niết-bàn: cảnh giới dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử),

 những ai có thể được dạy dỗ cảm hóa, mỗi người đều được độ. Phật có pháp tôn quý,

 là thiện quyền phương tiện, dùng nó để giảng nói, đem pháp giáo hóa thế gian.

 Ngài luôn như bậc bước đi một mình không ai sánh kịp, độ thoát rất nhiều người, dùng cách ấy mà chỉ bày

 kinh pháp chân đế (chân lý tuyệt đối).

 Bấy giờ trong đại chúng hội có tất cả các Thanh văn, A-la-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, không còn tái sinh, là quả vị cao nhất của Thanh văn) và những người khác. Các lậu của họ đã hết, họ biết được bản tế (cội nguồn tận cùng của sinh tử). Đó là một nghìn hai trăm vị cùng các đệ tử, gồm hàng tỳ-kheo (người tu nam đã thọ giới đầy đủ) còn đang học, tỳ-kheo-ni (người tu nữ đã thọ giới đầy đủ), thanh tín sĩ (cư sĩ nam giữ giới, tin Phật), thanh tín nữ (cư sĩ nữ giữ giới, tin Phật) và những người theo thừa Thanh văn. Mỗi người đều khởi lên ý nghĩ:

 "Vì sao Thế Tôn lại ân cần ngợi khen thiện quyền phương tiện, tuyên dương sự nghiệp kinh pháp sâu mầu của Như Lai? Vì sao Ngài nói trí tuệ đạt tới chánh giác cao nhất không ai với tới, Thanh văn và Duyên giác không ai biết được? Như hôm nay Thế Tôn lại diễn bày lời dạy này. Đối với Phật pháp này, chúng ta tưởng đã đạt được nê-hoàn (Niết-bàn) (?). Dù Ngài nói kinh này, chúng ta không hiểu ý nghĩa hướng về đâu."

 Hiền giả Xá-lợi-phất thấy bốn bộ chúng (bốn hạng đệ tử: tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, cư sĩ nam, cư sĩ nữ) trong lòng do dự. Ông muốn thay họ hỏi để cắt đứt lưới nghi ngờ, mong mọi người cùng được nhờ, bèn tiến lên bạch Phật: "Thưa vâng, bạch Thế Tôn! Hôm nay vì sao Như Lai chỉ tuyên nói thiện quyền phương tiện, rằng nhờ pháp sâu mầu mà đạt chánh giác cao nhất, đạo đức cao vời không thể kể xiết?"

 Khi ấy Xá-lợi-phất nói kệ tụng (bài thơ ca ngợi, tóm ý) rằng:

 Bậc Đại Tôn thánh thiện, ưa trí tuệ, đã lâu nay tuyên nói lời dạy như thế:

 về các lực, giải thoát môn, thiền định, những điều Ngài vâng làm nhiều vô số.

 Ngài khen ngợi đạo tràng của Phật, mà không ai dám mở lời hỏi.

 Ngài một mình khen ngợi chân pháp, không ai có thể mở bày điều vi diệu ấy.

 Ngài hiển bày pháp của Đại Thánh, tự khen ngợi hạnh của mình,

 nói trí tuệ không thể hạn lượng, muốn phân biệt pháp sâu.

 Nay chúng con hèn kém, trong lòng nghi ngờ. Những người được nói là đã đắc đạo, hết các lậu,

 những người cầu vô vi (cảnh giới không sinh không diệt, tức Niết-bàn), đều nghe lời Phật khen.

 Những người cầu quả Duyên giác, tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni,

 chư thiên, rồng, quỷ thần, kiền-đạp (thần âm nhạc ở cõi trời), ma-hưu-lặc (loài thần mình rắn lớn),

 cùng các loài khác, trong lòng ai nấy đều do dự.

 Xin hỏi bậc Lưỡng Túc Tôn (đấng tôn quý nhất trong loài hai chân, chỉ Phật), xin bậc Đại Đức giảng giải.

 Trong tất cả các Thanh văn được An Trụ giáo hóa,

 bậc Đại Thánh khen ngợi riêng con đã đạt tới bờ tột cùng (của trí tuệ) (?).

 Vậy mà ý con hèn kém vẫn đang phân vân, không tự quyết định rõ được.

 Con tưởng đã rốt ráo đến nê-hoàn, nay lại nghe lời nói này.

 Xin Ngài diễn bày phân biệt, dùng tiếng như sấm vang mà nói cho rõ.

 Lời dạy Ngài phát ra hôm nay giống như tiếng sư tử rống (ví lời thuyết pháp oai hùng, khiến mọi tà thuyết phải im bặt).

 Các người con của bậc Tối Thắng (bậc hơn hết, chỉ Phật) đều quy mạng (dốc lòng nương theo), chắp tay,

 mong được nghe, đúng là lúc này, xin Ngài phân biệt mà nói.

 Chư thiên, chúng rồng, quỷ thần, chân-đà (loài thần ca hát, còn gọi là khẩn-na-la), vô số trăm nghìn,

 nhiều như cát sông, đều cùng nói rằng: chúng con cúng dường Thế Tôn,

 đều muốn hỏi về Phật đạo tôn quý. Các vua chúa, đế vương,

 các Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị khắp thiên hạ bằng chính pháp) đều cùng một lòng, ức trăm nghìn cai (cai: đơn vị số cực lớn) người,

 tất cả cung kính chắp tay đứng: "Đức hạnh do nhân gì mà thịnh lớn,

 mọi hạnh đều đầy đủ?"

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Xá-lợi-phất: "Thôi, thôi! Hỏi nghĩa này làm gì. Vì sao vậy? Chư thiên và người đời nghe điều này đều sẽ kinh sợ."

 Khi ấy Xá-lợi-phất lại thưa lần nữa: "Xin Đại Thánh thương xót mà nói nghĩa ấy. Vì sao vậy? Trong hội chúng này có vô số ức trăm nghìn loài chúng sinh: loài bò, loài thở, loài bay, loài ngọ nguậy. Họ đã từng gặp các đức Phật quá khứ, biết gieo trồng các công đức. Nghe Phật nói, họ đều sẽ tin ưa, thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn) và vâng làm."

 Khi ấy Xá-lợi-phất nói kệ tụng rằng:

 Xin Vua trong loài người thương xót, tùy ý mà nói. Những người xuất gia này,

 cùng dân chúng ức nghìn, đều cung kính An Trụ, kính tin nghĩa trí tuệ.

 Những hạng như vậy ắt đều vui mừng.

 Lúc ấy Thế Tôn đáp Xá-lợi-phất như vậy đến ba lần, rồi bảo: "Đừng hỏi nữa. Chư thiên và người đời đều mang lòng kiêu mạn, buông thả. Tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni sẽ rơi vào hiểm nạn lớn."

 Thế Tôn dùng kệ bảo Xá-lợi-phất:

 Thôi, thôi! Hỏi điều này làm gì. Trí tuệ này vi diệu,

 mọi người không hiểu được. Dù ta có nói nghĩa ấy cho dễ hiểu,

 kẻ ngu si, tối tăm, bế tắc cũng sẽ sinh lòng kiêu mạn buông thả.

 Hiền giả Xá-lợi-phất lại bạch Phật: "Xin Đại Thánh đúng lúc này thương xót mà nói. Có vô số chúng sinh ở đời quá khứ đã từng nhận lời Phật dạy. Vì thế nay họ mong được nghe tiếng thánh. Người nghe sẽ tin, được nhiều an ổn, mong rằng không ai nghi ngờ hay khinh mạn."

 Khi ấy Xá-lợi-phất nói kệ tụng rằng:

 Con là trưởng tử (con trưởng) của Phật, nay vì thế mà thưa khuyên. Xin bậc Lưỡng Túc Tôn

 thương xót giảng giải. Nay có chúng sinh vô số ức nghìn,

 đều sẽ tin ưa lời bậc Thánh Tôn dạy. Họ sẽ hội đủ gốc đức xưa,

 cắt đứt lưới nghi. Trong đêm dài xưa kia (ví thời gian luân hồi lâu dài), họ đã từng được dạy dỗ.

 Những người ấy chắp tay, cung kính đứng một bên, ắt sẽ kính trọng vui thích

 pháp nghĩa này. Hạng chúng con gồm một nghìn hai trăm người,

 cùng những chúng khác đang cầu Phật đạo tôn quý, nếu được thấy nghe

 lời dạy của An Trụ, liền sẽ vui mừng, phát khởi tâm lớn.

 Lúc ấy Thế Tôn thấy Xá-lợi-phất ba lần khuyên thỉnh, bèn bảo: "Nay ông ân cần thưa thỉnh đến ba lần, sao ta lại không nói? Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ kỹ, ta sẽ giải nói."

 Thế Tôn vừa nói lời ấy, có năm nghìn người gồm tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, thanh tín sĩ, thanh tín nữ mang lòng rất kiêu mạn. Họ liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, cúi đầu lạy chân Phật, rồi bỏ chúng hội mà lui ra. Vì sao vậy? Kẻ kiêu mạn không có sự khéo léo: chưa được mà tưởng là đã được, chưa thành mà cho là đã thành. Họ thu dọn, cất giấu áo quần, đồ nằm và đồ dùng (?) rồi bỏ đi. Thế Tôn im lặng, cũng không ngăn cản.

 "Này Xá-lợi-phất, trong chúng hội có kẻ tránh lui, lén bỏ đi. Họ lìa xa nghĩa lý rộng lớn, bị âm thanh và mùi vị ràng buộc (?). Này Xá-lợi-phất, những kẻ rất kiêu mạn ấy lui đi cũng tốt. Như Lai nói pháp này như thế nào? Ví như hoa linh thụy (hoa ưu-đàm, loài hoa báo điềm lành rất lâu mới nở một lần), chỉ thỉnh thoảng mới thấy. Cũng vậy, Phật khen pháp này lâu lắm mới có, rất hiếm có. Các ông hãy tin kinh sâu mà Như Lai nói một cách chân thật. Nghĩa của nó rất vi diệu, lời nói ra không hề hư dối. Như Lai dùng nhiều thứ âm thanh để hiện ra các chương câu. Mỗi thứ mỗi khác, là điều người ta không nghĩ tới. Những điều xưa nay chưa từng nghĩ, Như Lai đều biết."

 "Vì sao vậy? Bậc Chánh Giác ra đời là vì một việc lớn mà thế gian ngợi khen, để thị hiện (hiện ra cho thấy). Mọi điều đều xuất phát từ một nguồn. Vì chúng sinh mong cầu, Ngài đáp ứng, khuyên giúp hạng ấy, nên Ngài xuất hiện ở đời. Vì dân chúng mong cầu trí tuệ Phật, nên Ngài xuất hiện ở đời. Vì dân chúng mong cầu điều quyết định quý báu của Như Lai (?), nên Ngài xuất hiện ở đời. Vì muốn dùng trí tuệ Như Lai làm thức tỉnh tâm tưởng chúng sinh, nên Ngài xuất hiện ở đời. Vì muốn chỉ cho dân chúng con đường Bát chánh đạo (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng), khiến họ trừ bỏ vọng tưởng, nên Ngài xuất hiện ở đời."

 "Vì thế nên biết: bậc Chánh Giác ra đời đều vì một nghĩa. Ngài dùng trí tuệ vô cực (không cùng tận) để làm việc lớn, như một trí tuệ thấu suốt tánh không (lẽ mọi vật không có tự thể cố định) (?). Ngài ra đời với lòng thương xót không gì vượt hơn. Hạnh Phật làm thế nào thì lợi ích của sự giáo hóa cũng như thế. Ngài nói pháp cho chúng sinh, dạy các Bồ-tát, hiển bày trí tuệ chân đế. Ngài dùng sự thánh minh của Phật mà phân biệt, khiến họ ngày càng tiến lên. Chỉ có Đại giác thừa (cỗ xe giác ngộ lớn, tức con đường thành Phật), không có hai thừa, huống chi ba thừa."

 "Chư Phật Thế Tôn trong các thế giới mười phương, ở quá khứ, vị lai và hiện tại, cũng đều như vậy. Các Ngài dùng quyền phương tiện, nhiều thứ lời dạy, mỗi thứ một âm khác nhau để dạy dỗ cảm hóa tất cả. Pháp các Ngài nói ra đều nhằm làm hưng khởi Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường cứu độ tất cả chúng sinh và thành Phật). Đó là thừa Phật Chánh giác, là thừa chư thông tuệ (cỗ xe đưa tới trí tuệ thông suốt mọi điều)."

 "Này Xá-lợi-phất, những chúng sinh này đều đã từng cúng dường các đức Phật quá khứ, cũng đã từng nghe pháp. Tùy theo hạnh xưa của mình, họ nhận được nghĩa lý được thị hiện. Ta thấy hạnh xưa của chúng sinh không giống nhau. Phật xem tâm họ ưa thích nhiều điều khác nhau, nên dùng thiện quyền phương tiện, tạo lập quả báo tương ứng mà giảng pháp nghĩa. Tất cả đều vì Đại thừa chánh giác bình đẳng, để đến đạo đức chư thông tuệ. Con đường ấy chỉ là một, không có hai. Các thế giới mười phương đều bình đẳng, không sai khác, làm sao lại có ba thừa?"

 "Này Xá-lợi-phất, giả sử Như Lai nói về những nhơ nhớp của chúng sinh thì nói một kiếp cũng không hết. Nay ta ra đời trong đời ngũ trược (năm thứ vẩn đục của thời suy đồi). Một là trần lao (phiền não làm nhọc nhằn tâm trí). Hai là hung bạo. Ba là tà kiến (cái thấy sai lệch). Bốn là thọ mạng ngắn. Năm là kiếp nhơ đục (thời đại đầy nhơ bẩn, tai ương). Hạng người này gốc đức nông mỏng, keo kiệt tham lam, nhiều nhơ bẩn. Vì thế ta dùng thiện quyền mà hiện ra giáo pháp tam thừa (ba cỗ xe: Thanh văn, Duyên giác và Bồ-tát), khuyên hóa người theo Thanh văn và Duyên giác. Nếu nói ngay Phật thừa thì rốt cuộc họ không nghe nhận, không vào được, không hiểu được."

 "Đừng cho rằng pháp của Như Lai thật có đạo Thanh văn và Duyên giác riêng biệt; Phật đạo vốn sâu xa, nhiều chỗ khó (?). Có những tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni đã được quả A-la-hán, tự cho mình đã đạt đủ. Nếu họ không chịu nhận giáo pháp đạo vô thượng chánh chân, thì chắc chắn họ đang phỉ báng Phật thừa. Dù họ có ý nghĩ ấy, Phật vẫn dạy dỗ bình đẳng. Rồi đến lúc bát-nê-hoàn (nhập Niết-bàn trọn vẹn, tức lúc qua đời), những kẻ rất kiêu mạn ấy mới biết ra."

 "Vì sao vậy? Lại có các tỳ-kheo đã làm A-la-hán, không còn chí cầu gì nữa, các lậu đã hết. Nghe kinh điển này, họ không tin ưa. Đến lúc diệt độ (qua đời, vào Niết-bàn), Như Lai sẽ hiện mặt trước các Thanh văn và cho biết: bậc Đại Thánh diệt độ không phải bằng hạnh ấy (?). Ngài khiến họ thọ trì và nói kinh tụng phương đẳng (kinh Đại thừa, giáo pháp rộng lớn và bình đẳng). Rồi sau đó, nơi một đức Phật Chí Chân Đẳng Chánh Giác khác, họ được dứt sạch lòng ngờ vực. Sau đó, ở nơi ấy, họ mới tin chắc. Lời Như Lai chân thật: chỉ có một thừa, không có hai."

 Thế Tôn nói tụng rằng:

 Có tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni trong lòng rất kiêu mạn buông thả,

 cùng các thanh tín sĩ, thanh tín nữ, năm nghìn người không tin.

 Họ không tự thấy lỗi lầm của mình, việc giữ giới còn thiếu sót,

 gặp nhiều việc nghiêng đổ nguy hiểm, nên khởi lên ý nghĩ ngu muội.

 Trái lại, họ đi tìm những điều pha tạp, hoàn toàn không có phương tiện khéo léo.

 Nhờ thiền định tối thắng của chư Phật mà được nghe pháp.

 Những người cúng dường bậc trí tuệ thanh tịnh thì ngồi lại nghiêm trang trong chúng hội.

 Tất cả đều nhận ơn dạy dỗ, đạt được chí nguyện, thấy được điều cốt yếu.

 Xá-lợi-phất hãy nghe đây: Phật là bậc cao nhất trong loài người.

 Ngài giác ngộ chân thật, thấu rõ các pháp, vì người mà nói nhiều lời dạy,

 dùng thiện quyền phương tiện ức trăm nghìn cai cách, tùy theo tâm và hạnh của người

 mà nói pháp. Việc tội, việc phước có nhiều thứ khác nhau,

 tùy theo đời trước mà mỗi người nhận báo ứng. Các chúng sinh này

 tâm mỗi người mỗi khác, việc làm ra rất nhiều, quấn quýt trói buộc.

 Do nhân duyên của các kiến chấp ức trăm nghìn cai thứ, tất cả các loài

 đều nhơ nhớp như thế. Như Lai Đại Thánh nói kinh điển này,

 lời nói chí thành, rốt cuộc không hề hư dối. Từ đầu Ngài dẫn thí dụ

 nhiều vô số. Hễ nói ra điều gì, Ngài liền phân biệt cho rõ.

 Những ai không ưa sự sáng suốt của Chánh giác, ở nơi vô số Phật

 mà không tạo lập hạnh lành, ngu si trong sinh tử, chịu rất nhiều khổ hoạn,

 thì vì những người ấy mà Phật hiện ra nói về nê-hoàn. Bậc Đại Thánh ra đời,

 dùng quyền phương tiện, nhân đó khuyên hóa họ, khiến họ vào được trí tuệ Phật.

 Đạo giáo của Phật hiện rõ ở đời như thế, nhưng lúc đầu ta chưa từng

 hiển bày cho các ngươi. Vì sao vậy? Vì kẻ ngu tối khi thấy bậc Đạo Sư

 thì tự thấy chán khổ (?), nên ta mới vì họ mà phân biệt. Nay mới được nghe

 diễn nói pháp bình đẳng. Vì thế nay được nói điều Phật đã quyết định rõ

 trong giáo pháp của ta, cho những người mới học.

 Phật dùng trí tuệ thánh,

 thực hành quyền phương tiện. Những gì Ngài phân biệt ra đều là vì chúng sinh,

 muốn dạy dỗ cảm hóa họ nên mới chỉ bày nghĩa này. Muốn biết Phật đạo,

 phải thường điều phục tâm cho thanh tịnh, nhân từ, ưa thích thánh điển. Đó thật là điều cốt yếu và vi diệu.

 Những ai ở nơi chư Phật đã làm xong việc cần làm, thì vì hạng ấy

 mà nói kinh phương đẳng. Những ai chí tánh hòa thuận, hạnh và năng lực đầy đủ,

 những người dũng mãnh ấy gần gũi thánh giáo, thì vì họ mà nói

 điều có đức rộng lớn nhất. Ở đời vị lai, với lòng từ bi thương xót,

 tất cả nghe được đều vui mừng khen ngợi: "Chúng ta thành Phật

 cũng sẽ như vậy." Nhờ hạnh ấy mà đời đời thân tướng đoan chánh,

 và sẽ được tập tụng kinh phương đẳng này. Những ai được nghe

 thánh giáo vô cực, những người ấy mới là đệ tử của Phật.

 Giả sử nghe được một bài kệ của Phật thì đều sẽ thành Chánh giác,

 rốt cuộc không có gì phải nghi. Phật đạo chỉ có một, chưa từng có hai,

 huống chi trong một đời lại có ba. Chỉ trừ khi bậc cao nhất trong loài người

 dùng quyền phương tiện, mượn danh các thừa mà dạy dỗ, thuyết pháp.

 Muốn giảng nói trí tuệ sâu của Phật, thiện quyền phương tiện,

 ánh sáng của bậc Đạo Sư, thì chỉ có một thừa, há lại có hai?

 Những người theo thừa thấp kém hãy cầu điều thù thắng mà chư Phật đã giác ngộ,

 luôn luôn đúng như lẽ. Nơi đấng Chí Tôn ở, không ai dám đương đầu.

 Sức của Ngài là nhất tâm, thuận theo cửa giải thoát, đều đặt chúng sinh

 vào đạo giáo này. Chư Phật tối thắng không có tì vết,

 tôn quý không ai sánh, hiện bày sự giác ngộ bình đẳng. Như thế, các Ngài chỉ cho

 chúng sinh pháp lành. Thế Tôn nhân đó khuyên họ đứng vững nơi thừa này.

 Ở đâu cũng an hòa, dẫn dắt họ tiến lên, cúi đầu kính lễ (?) các danh hiệu cảnh giới (?).

 Ở đây hãy thực hành, đoạn trừ tất cả các pháp hung bạo.

 Vì thế gọi là Phật, tức bậc Đại Dũng Mãnh. Nay Ngài đã tạo lập

 nhiều thứ tướng, có quyến thuộc vây quanh, tỏa ra ánh sáng pháp,

 vì vô số chúng sinh ức trăm nghìn cai mà giảng nói

 dấu ấn tự nhiên (pháp ấn: dấu hiệu xác chứng chân lý) (?). Ngài bảo Xá-lợi-phất: Ta thấy như vầy,

 nay phải làm sao với các loài chúng sinh này? Ta có ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân Phật),

 dung nhan đẹp lạ, được tự tại, không bị ràng buộc ngăn ngại.

 Điều ta quán xét, điều ta suy nghĩ, như thời xa xưa

 có những chí nguyện, nay đều đầy đủ thành tựu. Những việc sâu xa vi diệu,

 ta phân biệt giảng nói, để tất cả đều đến địa vị Phật. Bảo Xá-lợi-phất:

 Lời Phật chí thành, dùng việc gì để thức tỉnh chúng sinh?

 Nếu vì họ mà nói thì họ không thể hiểu rõ, không chịu mở lòng đón nhận.

 Lời lành chí thành, ngay khi ấy ta nghĩ đến nghĩa như thế này:

 ở đời xa xưa trước kia, ta đã thực hành điều không thể nghĩ bàn, hôm nay mới đạt

 được nguyện xưa. Ta đã đoạn ái dục, trừ cơn mưa dầm lớn (ví phiền não u tối che lấp).

 Dân chúng vì dục vọng mà rơi vào ác thú (các nẻo khổ dữ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), an trú trong sự nhơ nhớp đáng chán,

 các thứ nhơ bẩn, pháp đen tối cứ ngày càng tăng thêm.

 Kẻ ít đức bị khổ hoạn làm phiền não, bị các tà kiến

 trói buộc: chấp là có, chấp là không, chấp là không khác, chấp là chẳng có chẳng không.

 Họ nương tựa trọn vào sáu mươi hai kiến chấp (sáu mươi hai loại quan điểm sai lầm của các học thuyết ngoài đạo Phật thời ấy) và cứ ở mãi nơi đó,

 bám rễ vào những gì mình có. Thế lực họ mỏng yếu, nên mang lòng sợ hãi.

 Chưa từng được nghe tiếng của Phật, họ mãi mãi sa đọa,

 không lìa khỏi ba chỗ (ba đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh). Trải ức trăm nghìn đời, họ không thể hiểu pháp.

 Phật thấu rõ thiện quyền, vượt trội, khó ai bì kịp. Ngài vì họ mà nói về khổ,

 và đoạn trừ gốc nguồn của khổ. Các loài chúng sinh bị các kiến chấp làm phiền não,

 nên Phật dẫn dắt chỉ bày, khiến họ liền đến nê-hoàn. Vì cớ ấy,

 ta thường giảng giải về diệt độ, khiến tất cả các pháp đều đến chỗ vắng lặng.

 Lại nữa, những người con của chư Phật quá khứ, ở đời vị lai

 sẽ thành bậc Tối Thắng. Nay ta cũng như thế, dùng quyền phương tiện,

 khiến mỗi người được nghỉ ngơi, nên nói giáo pháp ba thừa. Nhưng thừa chỉ có một,

 cũng không phải là không phải một (?). Đại Thánh Thế Tôn vì vậy lại nói là một.

 Những người dân nào sinh lòng phân vân, ý nghĩ rối loạn,

 ngờ vực do dự, thì hãy biết: lời Như Lai nói rốt cuộc không hề khác,

 thừa trí tuệ chỉ có một, chưa từng có hai. Những bậc xưa kia,

 Thế Hùng Đạo Sư, ức trăm nghìn đức Phật đã diệt độ,

 hoặc những vị ở quá khứ vô số kiếp, tính hạn lượng

 không thể đo đếm, tất cả những bậc cao nhất trong loài người ấy

 đều giảng nói kinh pháp thanh tịnh vô số. Những việc các Ngài làm,

 như báo ứng, thí dụ, quyền phương tiện ức trăm nghìn cai cách,

 đều là để chỉ bày một thừa cho khắp chúng sinh. Vì thế các Ngài nói đạo

 để độ những người chưa được độ, thường vì người mà nói trí tuệ của đạo bình đẳng,

 dạy dỗ cảm hóa dân chúng ức trăm nghìn cai. Lại thấy nhiều

 bậc Đại Thánh khác vì họ giảng giải, phân biệt pháp đại tôn này.

 Người có bản tánh thanh tịnh mới tin hiểu được. Dù ở trên trời

 hay ở thế gian cũng vậy, những ai nghe kinh, hoặc lắng nghe suy xét,

 những chúng sinh ấy đều được an ổn. Ai thường làm bố thí,

 giữ giới đầy đủ, nhẫn nhục không thiếu, thực hành bình đẳng,

 tinh tấn, nhất tâm, tu thiện dũng mãnh, đối với kinh điển này

 vâng theo trí tuệ, hoặc có người gây dựng nhiều thứ công đức,

 những người ấy đều sẽ thành Phật đạo. Những đức Như Lai đã diệt độ,

 tất cả chúng sinh có mặt vào thời ấy,

 nếu nhẫn nhục, điều phục tâm ý, được đến chỗ đại an, thì những người ấy đều sẽ

 thành Phật đạo. Giả sử có người cúng dường xá-lợi (di cốt còn lại sau khi hỏa táng) của chư Phật,

 của bậc Đại Thánh Tối Thắng và những vị đã diệt độ, dựng miếu thờ Phật

 nhiều ức trăm nghìn ngôi, bằng vàng, bạc, thủy tinh, lưu ly (ngọc màu xanh biếc),

 hoặc dùng mã não làm tháp chùa, dùng xà cừ (loại ngọc làm từ vỏ sò lớn) và các báu lạ,

 cùng ngọc minh nguyệt (ngọc sáng như trăng), hoặc dùng gạch mộc và bùn dựng hình tượng,

 những người ấy đều sẽ thành Phật đạo. Giả sử dùng đá

 làm miếu thờ Phật, hoặc dùng gỗ chiên-đàn (gỗ đàn hương), hoặc gỗ trầm hương,

 hoặc làm tháp chùa, dựng tượng bậc Thiên Tôn (bậc tôn quý cả cõi trời, chỉ Phật), dùng gỗ chạm khắc,

 tô vẽ, trang trí nhiều màu, hoặc có người giữ giới, miệng nói lời chí thành,

 hoặc dựng chùa miếu thờ bậc Tối Thắng ngay trong nhà ở,

 tụng đọc kinh điển, hoặc ở nơi đồng hoang, dựng chùa trong hang sâu,

 vì hàng ức người mà cất tiếng sư tử rống. Hiện nay ở mười phương có

 chùa miếu của chư Phật, trong có xá-lợi, có đồng tử múa đối nhau,

 những người ấy đều sẽ thành Phật đạo. Nếu vì Như Lai

 làm tượng báu theo khuôn mẫu, đủ ba mươi hai tướng, gìn giữ một cách đặc biệt tôn quý,

 giả sử lại có người tụng kinh, giảng nghĩa, những người ấy đều sẽ

 thành Phật đạo. Nếu vì An Trụ mà dựng tượng tô màu,

 về sau sẽ đạt được bảy báu giác ý (thất giác chi: bảy yếu tố dẫn tới giác ngộ, gồm chọn lựa pháp, tinh tấn, hoan hỷ, khinh an, niệm, định, xả) trên con đường đạo. Ánh sáng của họ chiếu khắp,

 thông suốt mọi hạnh, những người ấy đều sẽ thành Phật đạo.

 Nếu lại dùng đồng, hoặc chạm khắc ngọc bích, vì bậc Đại Thánh Tôn

 mà dựng hình tượng đặc biệt, hoặc chép chữ kinh lên lụa trắng đẹp,

 những người ấy đều sẽ thành Phật đạo. Nếu sửa chữa chùa hư hỏng,

 tu bổ hình tượng, có công đức và chí tánh, có tướng trăm phước (tướng tốt do trăm điều phước tạo nên),

 xuất gia học pháp, chép quyển kinh Phật, những người ấy đều sẽ

 thành Phật đạo. Giả sử mỗi người làm một hạnh kỳ lạ,

 trừ bỏ tất cả những trò vui đùa mình ưa thích, như bậc chánh sĩ, như đồng tử

 thông minh, hiểu nghĩa, không cợt nhả, lời nói không hư dối khoác lác,

 thì cũng đều tự đạt được lòng đại từ đại bi. Tất cả đều sẽ

 đạt Phật đạo, liền khiến ức nghìn chúng sinh được độ,

 cùng vô số Bồ-tát có thần thông và tam muội. Nếu vì những vị ấy,

 vì xá-lợi của An Trụ mà dựng tháp chùa, tô vẽ hình tượng,

 trát vôi trang hoàng, chép kinh lên tường, dâng hoa và hương,

 xông hương, rải hoa lên tháp và tượng, hoặc dùng kỹ nhạc ca tụng đức Phật,

 thổi tiêu, đánh trống, múa, nhịp điệu thiết tha hòa hợp, khen ngợi vui cười,

 lại thêm nghiêm kính, dùng nhiều việc mà vâng làm cúng dường,

 gảy đàn cầm, đàn không hầu, chập chõa, chiêng (?) hòa theo dây đàn, đàn tranh, sáo, thổi kèn sênh,

 phát lên âm thanh vi diệu, đều với một lòng, không phải vì bị quan lại bắt buộc (?),

 thì nhờ đó đều đạt được sự vắng lặng an vui. Nếu dùng nước vẩy

 quét sạch tháp chùa, dâng nước mềm dịu, bố thí nước mật cho uống,

 dùng các thứ hương, vôi trát, sửa sang nhạc cụ, quy mạng An Trụ,

 cúng dường bậc Tối Thắng, dùng nhiều vật dâng lên xá-lợi

 khi Như Lai đã diệt độ, nghiêm kính dù ít hay nhiều, giả sử chỉ một lần

 đánh trống, gảy nhạc, tất cả đều sẽ được thành Phật đạo.

 Giả sử được thấy tranh tượng An Trụ, cầm một bông hoa

 dâng lên tượng linh thiêng, với ý cung kính, tin sâu không nghi,

 thì sẽ dần dần thấy được vô số ức Phật. Những người nào

 chắp tay trước miếu thờ Phật, đi vòng quanh trọn một lần, tự mình quy y,

 lễ bái bậc Đại Thánh, khen ngợi, cúi đầu, làm được như vậy,

 thì thân không còn nhơ nhiễm, sẽ dần dần được gặp vô số ức Phật,

 và làm nhiều điều lợi ích nơi các bậc Đạo Sư. Giả sử có người cầm

 xá-lợi cúng dường, miệng nói lên: "Nam-mô (xin kính lạy, xin quy y) Phật Tôn",

 dù là kẻ tâm tán loạn mà nói lời này, những người ấy đều sẽ

 đạt Phật đạo tôn quý. Nhờ nhân duyên diệt độ,

 họ trừ sạch lửa độc (phiền não thiêu đốt),

 những người ấy đều sẽ đạt thành Phật đạo. Trong chúng hội,

 ai đã dựng được lòng tin, khi ấy An Trụ sẽ cứu độ hạng người này.

 Giả sử có người chỉ nghe tên pháp này, những người ấy đều sẽ

 đạt thành Phật đạo. Lại ở đời vị lai, vô số ức Phật

 không thể nghĩ bàn, không thể hạn lượng, những bậc cao vượt ấy,

 các Thế Hùng Đạo Sư, sẽ giảng nói việc trí tuệ thiện quyền.

 Những bậc đại nhân ấy dùng quyền phương tiện, sẽ được thành Phật,

 làm bậc thánh hùng dẫn dắt đời. Vì thế các Ngài dạy dỗ cảm hóa ức số chúng sinh,

 dùng thiền định và trí tuệ để tiêu trừ các lậu. Những ai được nghe pháp này,

 trong các loài chúng sinh, không có một người nào lại không giác ngộ trọn vẹn.

 Pháp của các bậc Đại Thánh đều do nguyện xưa. Khi thực hành Phật đạo,

 cuối cùng rốt ráo, vô lượng pháp môn (cửa ngõ, phương pháp tu học), số đến ức nghìn cai,

 sẽ được các bậc Tối Thắng vị lai giảng nói. Các đấng Như Lai

 thường tuyên bố pháp, ai nghe được thì được thấy chánh giáo của chư Phật.

 Chư Phật vốn thanh tịnh, thường hành theo lẽ tự nhiên. Các nghĩa này

 đều do Phật dạy dỗ cảm hóa. Như bậc Lưỡng Túc Tôn đã phân biệt đạo,

 nên mở bày lời dạy này, tức là nghĩa một thừa. Tâm định nơi các pháp,

 chí giữ giới luật phòng hộ, các Ngài thường ở trong đời, diễn những lời khen ngợi này.

 Các Ngài đều cùng khen ngợi, nói về thiện quyền phương tiện. Các đấng Tối Thắng Tôn

 chí ý rộng lớn. Các Ngài được cúng dường, là chỗ trời và người quy hướng.

 Các đức Phật hiện tại nhiều như cát sông, muốn làm lợi ích và an ổn

 cho tất cả dân chúng. Các bậc Chánh Giác ấy cũng nói về điều Phật tôn quý

 đã diễn nói, tức thiện quyền phương tiện. Các Ngài dùng nhiều lời dạy

 dạy dỗ cảm hóa, khiến chúng sinh đi vào, đều cùng khen ngợi đạo một thừa này,

 là chốn vắng lặng, không có hai bậc cao nhất. Muốn biết chúng sinh

 hạnh nghiệp từ cội nguồn xa xưa, từ quá khứ chí tánh họ nương vào đâu,

 các Ngài xem xét sự tinh tấn, quán xét cội nguồn. Với những ai chưa giải thoát,

 các Ngài phân biệt mà nói. Sức của các bậc Đạo Sư dùng nhiều nhân duyên,

 vin thí dụ, dẫn ví von để chỉ bày. Các Ngài dò xét xem chúng sinh

 ưa thích những gì, rồi dùng nhiều loại âm thanh mà dạy dỗ cảm hóa họ.

 Nay ta cũng như thế, là vua trong loài người, làm khởi lên cho dân chúng

 lợi ích và an ổn, bằng nhiều thứ âm thanh ức trăm nghìn cai,

 vì thế chỉ bày đại đạo của Phật này. Pháp ta nói

 biến hóa nhiều cách. Ta biết lòng các loài chúng sinh ưa thích

 nhiều sắc tướng, liền khiến họ vui vẻ, nhân theo trí tuệ của họ

 mà dạy bằng sức của đạo. Ta là Pháp Vương (vua của chánh pháp), xem thấy khắp

 những kẻ ngu tối, lìa xa đức trí tuệ, rơi sụp vào sinh tử,

 như rơi vào hố sâu, hang hiểm, không được giải thoát, đời sau gian nan,

 bị ái dục trói buộc, trôi đi như cát chảy, cùng các nhơ bẩn của trần lao.

 Hôm nay ta được tự tại, có oai thần của Đại Thánh, giác ngộ rằng mọi thứ không từ đâu đến,

 các pháp chưa từng gây ra khổ hoạn. Các loài chúng sinh

 im lìm trong sáu hào sâu (sáu nẻo luân hồi: trời, người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục), giữ chặt tà kiến, không thể lay chuyển,

 ở trong khổ não, đi trên con đường hiểm nguy. Ta khởi lòng đại bi,

 thương xót kẻ ngu si này, cầu cho họ được an ổn. Ta ngồi nơi đạo tràng

 trọn bảy ngày, trên nệm cỏ, liền suy nghĩ nghĩa lý:

 nên làm gì đây? Ngay khi ấy, ta đoạn được sự kiêu mạn buông thả của đời.

 Ta nhìn cây tôn quý (cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo), mắt chưa từng chớp. Ta lại đi kinh hành (đi qua đi lại chậm rãi để giữ tâm tỉnh thức)

 dưới cây này, nhờ trí tuệ kỳ đặc mà được điều chưa từng có.

 Chúng sinh xoay vần trong vô minh (sự mê mờ, không thấy chân lý) lớn. Lúc ấy Phạm thiên (vị trời cai quản cõi Phạm thiên)

 liền biết ý Phật. Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương), các vị hộ thế (các vị thần giữ gìn thế gian),

 các vị trời có đại thần lực vi diệu (?), cùng các Thiện thiên tử, vô số ức nghìn,

 đều cùng biết, tất cả chắp tay, trang nghiêm cung kính.

 Lúc ấy ta tự nghĩ: phải làm sao đây? Giả sử ta khen ngợi

 đạo đức của Phật, các loài dân chúng không chịu nhận giáo hóa,

 những kẻ tối tăm sẽ phỉ báng. Vừa phỉ báng xong,

 họ liền đi vào chốn phi pháp. Lúc đầu ta chưa từng nói pháp kỳ diệu,

 vì họ thường ưa những việc khác, vậy nên dựng lập điều gì? Ta xét khắp những việc xưa kia

 chư Phật đã làm: thời ấy các bậc thánh đều dùng quyền phương tiện.

 Nay ta thà đem Phật đạo này chia làm ba thừa

 mà dạy dỗ cảm hóa. Khi mới thành Phật, ta đã suy nghĩ như thế.

 Lại có chư Phật Thế Tôn mười phương, các bậc Đại Thánh,

 đều tự hiện ra, cất tiếng khen: "Lành thay! Chúng ta vui mừng.

 Hay thay, Năng Nhân (danh hiệu Phật Thích-ca: bậc có năng lực và lòng nhân), Thế Hùng Đạo Sư! Đây là chánh pháp,

 chế ngự đúng như lẽ, nên mới có thể nghĩ ra thiện quyền phương tiện.

 Các thánh điển lớn cũng học cách cứu đời như thế. Chúng ta khi làm Phật,

 bước theo dấu xưa, cũng chia làm ba thừa mà dạy dỗ cảm hóa.

 Kẻ thấp kém, hèn mọn, chí ý yếu ớt, dù thấy chư Phật ra đời

 rốt cuộc vẫn không chịu tin. Chúng ta cũng như thế, dựng lập cách thu nhận và cứu giúp,

 dùng quyền phương tiện mà chỉ bày, khen ngợi ca tụng

 những bằng chứng của việc đắc quả, lại khuyên giúp vô số Bồ-tát."

 Lúc ấy thân Phật nghe các bậc tôn quý khen ngợi, liền hiểu rõ

 tiếng nói của các bậc Đại Thánh. Bậc có tâm rộng lớn vi diệu ấy trong lòng vui mừng.

 "Nay bậc đại thần thông phân biệt danh sắc (phần tinh thần và phần thể xác của con người). Lúc ấy chúng ta

 nên vâng theo hạnh ấy, đúng như lời các bậc Đạo Sư đã nói."

 Này tỳ-kheo, lúc ấy ta cũng giữ pháp này, sinh ra giữa

 hàng dân chúng loài người. Bảo Xá-lợi-phất: ta nghe và xét điều kia rồi,

 liền đi đến nước Ba-la-nại (vùng Varanasi ở Ấn Độ, nơi Phật thuyết pháp lần đầu), bèn tập hợp

 các chúng tỳ-kheo. Thân Tử (tên khác của Xá-lợi-phất), hãy biết thiện quyền pháp của Phật:

 Đại Thánh đúng lúc liền chuyển pháp luân (giảng pháp, ví như lăn bánh xe chánh pháp đi khắp nơi), phát khởi và tuyên dương

 sự diệt độ vắng lặng, khen ngợi tiếng A-la-hán,

 khen ngợi tiếng pháp, rồi ca tụng đức của Thánh chúng (đoàn thể những người tu đã chứng thánh).

 Những ai nghe bậc Tối Thắng nói kinh điển ấy, tất cả đều đến

 quy y Thế Tôn, cùng nhau chắp tay, cung kính đứng.

 Thiện quyền phương tiện có nhiều loại. Lúc ấy Thế Tôn

 lại suy nghĩ: ta nói pháp tôn quý, nay đã đúng lúc rồi.

 Vì cớ ấy, ta là bậc Tối Thắng ở đời, nên giảng nói

 Phật đạo tôn quý này. Kẻ có chí ý ngu si thì khởi lên vọng tưởng.

 Nếu ta nói pháp, ít người tin, họ kiêu mạn tự cao,

 không chịu nhận lấy. Pháp như thế này, Bồ-tát mới nghe được.

 Phật khi ấy vui mừng, giữ gìn tu tập dũng mãnh, đúng lúc giải trừ, đoạn dứt

 tất cả các kết (phiền não trói buộc). Hôm nay ta sẽ nói pháp tự do của bậc Tối Thắng,

 hoặc dùng sự khuyên giúp để khiến vào Phật đạo. Các người con của Phật

 được thấy điều này, nhân đó mà có lòng tin, thuận theo pháp và giới luật mà tu.

 Khi ấy một nghìn hai trăm vị đã hết các lậu đều sẽ ở đời

 thành Phật đạo. Cũng như chư Phật Đại Thánh xưa kia,

 cũng như pháp của các bậc Tối Thắng vị lai, ta cũng như vậy,

 dẹp bỏ mọi vọng tưởng, rồi sau đó mới giảng pháp của bậc Thiên Tôn.

 Rất lâu, thỉnh thoảng thế gian mới có Phật, bậc Đại Tiên (bậc thánh lớn, chỉ Phật) trí tuệ,

 phát khởi thánh đạo, có mắt sáng vô cực. Khi đã hiện ra ở đời,

 Ngài chọn lúc hiếm có mới giảng pháp này. Trong ức trăm nghìn

 vô lượng số kiếp, mới được gặp pháp như thế này.

 Giả sử Bồ-tát có được kinh như thế này, hoặc được nghe

 Phật đạo tôn quý này, thì cũng như hoa linh thụy chỉ thỉnh thoảng mới thấy,

 muốn thấy, mong gặp, mà không ai thấy được. Dung mạo bậc Tối Thắng

 hòa nhã vui vẻ, khó gặp, là bậc thánh hiền vô thượng ở trên trời và thế gian.

 Nay đấng Đại Tôn này mới thật đáng gọi là của báu quý lạ. Giả sử có người

 nói kinh này, chỉ một lần cất tiếng, vui mừng khuyên giúp,

 thì đã là cúng dường tất cả chư Phật. Hãy cùng bỏ tâm loạn,

 đừng mang lòng ngờ vực. Ta là Pháp Vương, bảo khắp mọi người:

 trong pháp của ta, tất cả Thanh văn đều được khuyên giúp

 bằng Phật đạo tôn quý. Ông Xá-lợi-phất cùng các Thanh văn

 hiện có mặt, hãy đều lặng im mà nghe (?). Các Bồ-tát

 có ý dũng mãnh và trí tuệ, hãy giữ gìn kỹ pháp này, chớ đem tuyên nói bừa bãi (?).

 Vì sao nói đời có năm việc (năm thứ vẩn đục đã nói ở trên)? Vì có những chúng sinh

 mang lòng độc ác, tìm chỗ xấu của người, tham dục, ngu muội, ưa phỉ báng.

 Hạng như thế không quý trọng đạo tột cùng. Nếu người đời sau

 nói pháp này, hãy lắng nghe và xét giáo pháp một thừa của Như Lai.

 Nếu lại có kẻ thấy danh hiệu các bậc Tối Thắng mà phỉ báng kinh này,

 thì sẽ rơi vào địa ngục. Giả sử có người biết hổ thẹn, thanh tịnh,

 phát tâm chí nguyện đến với Phật đạo tôn quý, được nghe Đại giác thừa

 với công đức vô lượng, thì sự thánh minh của chư Phật sẽ hiện ra trước mắt.

 Các bậc tôn quý, đạo sư dũng mãnh, giảng pháp như thế, dùng thiện quyền phương tiện

 ức trăm nghìn cai cách, phân biệt vô số, không còn vọng tưởng.

 Kẻ không học thì không thể hiểu rõ. Vì cớ ấy,

 hãy hiểu rõ lời chánh chân. Bậc Chánh Giác ra đời, thuận theo đó mà tu, sáng suốt,

 dứt các ngờ vực, trừ bỏ do dự. Đấng Năng Nhân vui mừng, dũng mãnh,

 tất cả đều đến được Phật đạo.

 Hết quyển thứ nhất kinh Chánh Pháp Hoa.

 Kinh Chánh Pháp Hoa, quyển thứ hai.

 Do Tam tạng (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Trúc Pháp Hộ, người nước Nguyệt Chi (một dân tộc ở vùng Trung Á), dịch vào đời Tây Tấn.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video