Phẩm "Công đức không có lỗi lầm của Như Lai" (Như Lai: danh hiệu của Phật, chỉ bậc đã giác ngộ hoàn toàn), thứ tám, phần bốn.
"Đại vương nên biết, Sa-môn Cù-đàm (Sa-môn: người xuất gia tu hành; Cù-đàm: họ của Phật Thích-ca, tức Gautama) đã thành tựu trọn vẹn bốn vô sở úy (bốn điều không sợ hãi, tức sự tự tin tuyệt đối khi thuyết pháp)." Vua hỏi: "Thưa đại sư, thế nào là bốn vô sở úy của Như Lai?" Đáp: "Đại vương, đó là: nhất thiết trí vô úy (không sợ hãi vì biết tất cả), lậu tận vô úy (không sợ hãi vì đã dứt sạch phiền não), chướng đạo vô úy (không sợ hãi khi nói về những điều ngăn trở đạo), tận khổ đạo vô úy (không sợ hãi khi nói về con đường dứt hết khổ).
Đại vương nên biết, nhất thiết trí vô úy là: Sa-môn Cù-đàm đã giác biết tất cả các pháp. Nếu trong thế gian có trời, người, ma, Phạm thiên (các vị trời ở cõi Phạm thiên), sa-môn, bà-la-môn (tầng lớp tu sĩ, giáo sĩ của đạo Bà-la-môn ở Ấn Độ) nói rằng: "Sa-môn Cù-đàm không thể giác biết tất cả các pháp", thì nói như vậy mà đúng sự thật là điều không thể có. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm đã giác biết tất cả các pháp, cho nên gọi là Bình đẳng chánh giác.
Các pháp ấy là: pháp của phàm phu, pháp của bậc thánh, pháp Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu chứng, chủ yếu cầu giải thoát riêng mình), pháp Duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ), pháp Phật, pháp Bồ-tát (người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), pháp học và pháp vô học (pháp của người còn đang tu học và của người đã tu xong), pháp thế gian và pháp xuất thế gian (vượt ra khỏi thế gian), pháp thiện và pháp bất thiện, pháp hữu lậu (còn phiền não) và pháp vô lậu (hết phiền não), pháp hữu vi (do nhân duyên tạo thành, có sinh diệt) và pháp vô vi (không do tạo tác, không sinh diệt). Giác ngộ các pháp như vậy nên gọi là chánh giác.
Nói bình đẳng, là: thấy không (mọi pháp không có tự tính cố định) bình đẳng, vì pháp là chân thật; vô tướng bình đẳng, vì phá bỏ mọi tướng; vô nguyện bình đẳng, vì không đắm vào ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc — toàn bộ thế giới sinh tử); bất sinh bình đẳng, vì không có tính sinh; vô hành bình đẳng, vì không có tính hành; vô xuất bình đẳng, vì không có tính xuất; không có nơi đến bình đẳng, vì không có tính nơi đến; chân thật bình đẳng, vì không có ba đời; giải thoát bình đẳng, vì không có tính vô minh (mê muội); niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, dứt hết khổ đau và phiền não) bình đẳng, vì không có tính sinh tử.
Cho nên Sa-môn Cù-đàm giác biết tất cả các pháp, đến chỗ không sợ hãi, dùng tâm đại bi ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử (ví với lời thuyết pháp mạnh mẽ, quả quyết, không gì lay chuyển, như tiếng sư tử khiến muôn thú phải phục), chuyển bánh xe Phạm pháp (bánh xe pháp thanh tịnh, tức giảng dạy giáo pháp, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát mọi tà kiến). Tất cả trời, người, ma, Phạm thiên, sa-môn, bà-la-môn trong thế gian chưa từng ai có thể chuyển được đúng pháp như vậy. Đó gọi là nhất thiết trí vô úy.
Đại vương nên biết, lậu tận vô úy là: Sa-môn Cù-đàm các lậu (phiền não, ví như nước rỉ chảy làm tâm ô nhiễm) đã dứt hết, cho nên tuyên bố rằng: "Lậu của ta đã hết." Nếu trong thế gian có trời, người, ma, Phạm thiên, sa-môn, bà-la-môn nói rằng: "Các lậu của Sa-môn Cù-đàm chưa hết", thì nói như vậy mà đúng sự thật là điều không thể có. Vì sao? Vì các lậu của Sa-môn Cù-đàm đã hết; đối với dục lậu (phiền não do ham muốn), hữu lậu (phiền não do bám vào sự tồn tại), vô minh lậu (phiền não do mê muội), kiến lậu (phiền não do thấy biết sai), tâm đã được giải thoát, các tập khí (thói quen, vết hằn còn sót lại của phiền não) đã diệt. Cho nên Sa-môn Cù-đàm các lậu đã hết, đến chỗ không sợ hãi, ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử, chuyển bánh xe Phạm pháp. Tất cả trời, người, ma, Phạm thiên, sa-môn, bà-la-môn trong thế gian chưa từng ai có thể chuyển được như vậy. Đó gọi là lậu tận vô úy.
Đại vương nên biết, chướng đạo vô úy là: Sa-môn Cù-đàm biết các pháp tham dục có thể ngăn trở thánh đạo, cho nên nói rằng: "Dục có thể ngăn trở đạo." Nếu trong thế gian có trời, người, ma, Phạm thiên, sa-môn, bà-la-môn nói rằng: "Các pháp tham dục ấy không thể ngăn trở đạo", thì nói như vậy mà đúng sự thật là điều không thể có. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm đã giác biết đúng như thật các pháp ngăn trở đạo. Pháp ngăn trở đạo là mười nghiệp bất thiện (mười điều ác: giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói lời chia rẽ, nói lời độc ác, nói lời thêu dệt, tham lam, giận dữ, si mê tà kiến) có thể ngăn trở thánh đạo. Sa-môn Cù-đàm có thể biết đúng như thật, đến chỗ không sợ hãi, ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử, chuyển bánh xe Phạm pháp. Tất cả trời, người, ma, Phạm thiên, sa-môn, bà-la-môn trong thế gian chưa từng ai có thể chuyển được đúng pháp như vậy. Đó gọi là vô úy khi nói về chướng đạo.
Đại vương nên biết, tận khổ đạo vô úy là: Sa-môn Cù-đàm nói rằng: "Tu tập thánh đạo có thể chấm dứt tận cùng khổ đau, đạt giải thoát vô thượng." Nếu trong thế gian có trời, người, ma, Phạm thiên, sa-môn, bà-la-môn nói rằng: "Tu tập thánh đạo không thể chấm dứt hoàn toàn khổ đau", thì nói như vậy mà đúng sự thật là điều không thể có. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm đã chứng giải thoát vô thượng, đã chấm dứt mọi khổ đau.
Thế nào gọi là thánh đạo chân thật? Đó là nhất thừa (một cỗ xe duy nhất đưa đến thành Phật). Lại có hai thứ, là xa-ma-đà (phép tu chỉ, làm tâm dừng lặng) và tì-bà-xá-na (phép tu quán, dùng trí tuệ quán xét sự thật). Lại có ba thứ, là không tam-muội, vô tướng tam-muội, vô nguyện tam-muội (tam-muội: trạng thái định tâm sâu; ba loại định quán xét các pháp là không, không có tướng, không có gì để mong cầu). Lại có bảy pháp, là bốn niệm xứ cho đến tám thánh đạo. Đó gọi là thánh đạo chân thật rốt ráo. Đạo rốt ráo là: không tăng không giảm, không lấy không bỏ, không nắm giữ không buông thả, không phải chánh không phải tà, không phải một không phải hai. Đó gọi là chánh đạo chân thật rốt ráo. Sa-môn Cù-đàm có thể biết đúng như thật, đến chỗ không sợ hãi, ở giữa đại chúng mà rống tiếng sư tử, chuyển bánh xe Phạm pháp. Tất cả trời, người, ma, Phạm thiên, sa-môn, bà-la-môn trong thế gian chưa từng ai có thể chuyển được đúng pháp như vậy. Đó gọi là tận khổ đạo vô úy.
Đại vương nên biết, Sa-môn Cù-đàm đã thành tựu trọn vẹn trí bốn vô úy như vậy, có thể rống tiếng sư tử, cho nên tôi nói Ngài không có lỗi lầm." Rồi nói bài kệ (thơ tụng trong kinh Phật) rằng:
"Cù-đàm như sư tử, ở giữa đại chúng nói năng không sợ hãi;
Thế gian không ai sánh bằng, huống gì có người hơn được.
Cù-đàm chứng các pháp, đúng như thật, không hư dối;
Vì thấy đúng như thật nên phát ra lời của sư tử chúa.
Nếu có ai nói rằng Cù-đàm nói không đúng,
Rằng Cù-đàm không thể thấy, thì không có chuyện ấy.
Vì không thấy có tướng (?), nên ở giữa trời và người,
Tự tại rống tiếng sư tử, phát ra tiếng nhiệm mầu không sợ hãi.
Cù-đàm lậu đã hết, đã được thân vô lậu,
Vượt hơn thế gian trời và người, cho nên nói là không ai sánh bằng.
Cù-đàm vì chúng sinh nói các pháp ngăn trở đạo,
Tất cả đều đúng như thật, cho nên không nói hư dối.
Cù-đàm nói con đường tiến tới, tự mình chứng rồi mới nói như vậy;
Người tu hành theo pháp ấy không có các chướng ngại.
Cù-đàm biết như vậy, đến chỗ không sợ hãi thù thắng,
Được niềm vui nhiệm mầu không sợ hãi, Cù-đàm an ổn trụ.
Chuyển bánh xe chánh pháp thanh tịnh, người khác chưa từng chuyển được;
Người đời không thể chuyển, trừ bậc Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức Phật)."
"Đại vương nên biết, Sa-môn Cù-đàm đã thành tựu trọn vẹn các pháp bất cộng." Vua hỏi: "Thưa đại sư, thế nào là pháp bất cộng của Như Lai?" Đáp: "Đại vương, pháp bất cộng (những phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với Thanh văn, Duyên giác hay Bồ-tát) của Sa-môn Cù-đàm là:
Không có mọi lỗi lầm, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì thân nghiệp (việc làm của thân) của Sa-môn Cù-đàm không sai sót.
Không có mọi lỗi lầm, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì khẩu nghiệp (lời nói) của Sa-môn Cù-đàm không sai sót.
Không có mọi sự hư vọng, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì ý nghiệp (ý nghĩ) của Sa-môn Cù-đàm không sai sót.
Không có các tướng phân biệt khác nhau, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm nếu được cúng dường thì không sinh lòng tự cao, nếu bị hủy nhục thì không sinh lòng tự ti.
Không có tâm không định, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm dù đi, đứng, ngồi, nằm, nói hay im lặng, luôn ở trong định.
Không có tâm buông xả mà không xét biết, gọi là pháp bất cộng (?). Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm tu thân, tu giới, tu tâm, tu tuệ, dứt si mê. Đó gọi là sự buông xả của bậc thánh.
Chí muốn (độ chúng sinh) không ngừng nghỉ, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm đem đại từ đại bi nói pháp độ người, an trụ trong vắng lặng, không tăng không giảm.
Tinh tấn không ngừng nghỉ, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm vì tất cả chúng sinh mà trong vô lượng kiếp (kiếp: khoảng thời gian dài vô cùng) chịu khổ não lớn, không sinh mệt mỏi chán nản.
Niệm không ngừng nghỉ, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm lúc mới đắc đạo đã quán khắp tâm của tất cả chúng sinh quá khứ, vị lai, hiện tại; về sau nói pháp không cần quán lại nữa, vì không mất niệm trước đó.
Trí tuệ không ngừng nghỉ, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm đối với ba đời đều nhớ không quên.
Giải thoát không ngừng nghỉ, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm không học từ thầy, tự nhiên giác ngộ, không giống nhị thừa (Thanh văn và Duyên giác) phải nghe từ người khác, do nhân duyên mà sinh.
Giải thoát tri kiến (sự thấy biết rõ ràng rằng mình đã giải thoát) không ngừng nghỉ, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm được trí vô ngại, biết mọi nghĩa, mọi chữ, mọi câu; đối với pháp trong một câu, có thể nói suốt vô lượng kiếp mà nghĩa không cùng tận.
Mọi thân nghiệp đều lấy trí làm gốc mà vận hành, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì mọi thân nghiệp của Sa-môn Cù-đàm đều làm theo trí tuệ.
Mọi khẩu nghiệp đều lấy trí làm gốc mà vận hành, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì mọi khẩu nghiệp của Sa-môn Cù-đàm đều làm theo trí tuệ.
Mọi ý nghiệp đều lấy trí làm gốc mà vận hành, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì mọi ý nghiệp của Sa-môn Cù-đàm đều làm theo trí tuệ.
Biết đời quá khứ không chướng không ngại, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm có đủ túc mạng minh (trí sáng suốt biết các đời trước).
Biết đời vị lai không chướng không ngại, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm được thiên nhãn minh (trí sáng suốt của mắt trời, thấy chúng sinh chết đây sinh kia).
Biết đời hiện tại không chướng không ngại, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm được lậu tận minh (trí sáng suốt biết các phiền não đã dứt sạch).
Không ai thấy được đỉnh đầu, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì thân của Sa-môn Cù-đàm không có giới hạn.
Không ai thắng được, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm vượt hơn trời, người, Thanh văn, Bích-chi-Phật (tức Duyên giác).
Mỗi chúng sinh đều thấy Ngài ở ngay trước mặt mình, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì thân của Sa-môn Cù-đàm không thể nghĩ bàn.
Mọi lời nói ra, người nghe đều sinh điều lành, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm đã thành tựu mọi công đức.
Tiếng nói pháp tùy theo người nhận mà được nghe, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm biết rõ rằng những người khác nghe cũng không có ích.
Lời nói ra trong sạch, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì miệng Sa-môn Cù-đàm không bao giờ nói lời vô nghĩa.
Lời nói ra dù thô hay mềm, người nghe đều vui mừng, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì tâm Sa-môn Cù-đàm bình đẳng, lìa sự phân biệt kẻ thù người thân.
Lời nói ra người nghe không chán, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm nói điều nhiệm mầu.
Ở giữa đại chúng không sợ hãi, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm đã làm trong sạch mọi chướng ngại của trí tuệ.
Nói năng giữa đại chúng không rụt rè yếu đuối, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm đã thành tựu trọn vẹn bốn vô úy.
Nói năng tùy ý, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm biết rõ tâm của tất cả chúng sinh.
Đệ tử đều vắng lặng an tĩnh, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì đồ chúng của Sa-môn Cù-đàm đều thuận theo lời dạy.
Người thấy Ngài thì lìa phiền não, trừ mọi điều bất thiện, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm luôn nguyện thân mình như cây thuốc chúa (cây thuốc quý nhất, ai chạm đến cũng khỏi bệnh).
Người nhìn Ngài không chán, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm có thể khiến người thấy mình giác ngộ được mọi pháp.
Cử động thân, quay đầu nhìn lại như voi chúa, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm nhìn như long vương (vua rồng, ví với bậc oai hùng), oai nghi trong sạch.
Ở giữa bốn chúng (bốn hạng đệ tử: tăng, ni, cư sĩ nam, cư sĩ nữ) có thể rống tiếng sư tử, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm đầy đủ mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), khéo giải quyết mọi nghi ngờ của đại chúng.
Luôn nhận sự cúng dường bậc nhất, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm là phước điền vô thượng (ruộng phước cao nhất: cúng dường Ngài thì phước sinh ra lớn nhất, như gieo hạt vào ruộng tốt).
Công đức không cùng tận, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì các hạnh Sa-môn Cù-đàm tu đều không cầu quả báo.
Tất cả trời, người, ma vương, chúng Phạm thiên không ai có thể phá hoại, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì mỗi đốt xương của Ngài đều có sức mạnh của Na-la-diên (vị thần lực sĩ có sức mạnh vô song).
Những việc Ngài báo trước không hề sai lầm, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Ngài biết rõ căn và sử (căn cơ và các phiền não ngầm sai khiến tâm) của tất cả chúng sinh.
Biết tất cả các hạnh, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm đã giác ngộ tất cả các pháp.
Mọi trí tuệ không có nghi ngờ vẩn đục, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm biết rõ ba đời, trí tuệ trong sạch.
Tập khí phiền não đã hết, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm khéo làm trong sạch nhân của phiền não.
Ở giữa các chúng trời, người, ma, Phạm thiên, sa-môn, bà-la-môn trong thế gian mà làm bậc thầy đứng đầu, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm thông suốt tướng của tất cả các pháp.
Pháp thân (thân chân thật của Phật, tức chân lý, công đức và trí tuệ, không phải thân xác thịt) đã đạt được, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì thọ mạng của Sa-môn Cù-đàm không cùng tận.
Người thấy, nghe, gần gũi Ngài đều được lợi ích lớn, gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm thành tựu pháp lành, ba nghiệp thân, miệng, ý không luống uổng.
Ai làm thân Ngài chảy máu thì phạm tội nghịch (tội đại ác, thuộc năm tội nặng nhất), gọi là pháp bất cộng. Vì sao? Vì Sa-môn Cù-đàm đã thành tựu căn lành thù thắng vô thượng.
Đại vương nên biết, Sa-môn Cù-đàm đã thành tựu trọn vẹn các pháp bất cộng như vậy, cho nên tôi nói Ngài không có lỗi lầm." Rồi nói bài kệ rằng:
"Cù-đàm không có lỗi lầm, cũng không còn mọi tập khí;
Các niệm đều trong sạch, bậc trí ấy không có lỗi.
Tất cả không có tướng khác biệt, mà tâm không quên mất;
Tâm xả không phải là không làm gì, các chí muốn đều không giảm.
Tinh tấn không biếng nhác, có niệm chưa từng quên;
Tuệ và giải thoát không lui sụt, chánh kiến không mất không giảm.
Trí tuệ không thể lay động, nghiệp thân và miệng cũng vậy;
Lấy trí làm gốc, cứ thế luôn vận hành.
Trí thường còn không lỗi lầm, đối với đời quá khứ cũng vậy,
Vị lai và hiện tại, mọi nơi đều không chướng ngại.
Cù-đàm là bậc trí, có các công đức như vậy,
Lại còn các pháp thù thắng khác, thưa địa chủ (người làm chủ đất đai, tức nhà vua), không thể đếm hết."
Vua hỏi: "Thưa đại sư, Như Lai thành tựu thân được trang nghiêm bằng các công đức như vậy, thân ấy là thường còn hay vô thường (không bền vững, sẽ biến đổi và mất đi)? Các công đức như vậy là có cùng tận hay không cùng tận?" Đáp: "Đại vương, Sa-môn Cù-đàm an trụ trong các công đức này, đã dứt hết bờ mé sinh tử; thân cuối cùng của Ngài là thân thường trụ, không phải vô thường. Đại vương nên biết, chớ xem Cù-đàm giống như vật vô thường."
Vua hỏi: "Thưa đại sư, thân thường còn như vậy nên quán xét thế nào?" Đáp: "Đại vương, như tự quán thân pháp tính (thân là bản tính chân thật của mọi sự vật) của chính mình thế nào, thì quán pháp thân của Cù-đàm cũng như thế. Thân ấy là sắc (hình sắc), nhưng không thể thấy như thấy hình sắc. Thân ấy là tâm, nhưng không thể biết như biết tâm. Thân ấy là ngọn đuốc, vì bản tính không tối tăm. Thân ấy dũng mãnh, vì hàng phục mọi điều ác. Thân ấy là sức mạnh, vì không gì hàng phục được. Thân ấy không trái nghịch, vì bản tính bình đẳng. Thân ấy là không, vì lìa thấy nghe. Thân ấy vô tướng, vì lìa giác quán (sự suy xét của tâm). Thân ấy vô nguyện, vì ra khỏi ba cõi. Thân ấy một tướng, vì không có tướng khác. Thân ấy như hư không, vì không có gì giống nó. Thân ấy không phải sinh, vì từ duyên mà sinh. Thân ấy không phải diệt, vì vốn không sinh. Thân ấy không phải trụ, vì không thuộc ba đời. Thân ấy không phải phương hướng, vì không lìa phương hướng. Thân ấy không phải chúng sinh, vì không lìa tất cả chúng sinh. Đại vương nên biết, quán như vậy gọi là quán thân thường còn, gọi là thấy pháp thân. Đại vương nên biết, quán như vậy gọi là chánh quán; nếu quán cách khác thì gọi là tà quán."
Vua hỏi: "Thưa đại sư, thế nào là không phải sinh mà lại từ duyên sinh?" "Đại vương nên biết, pháp thân không phải sinh, vì từ duyên mà sinh." Vua hỏi: "Thưa đại sư, thế nào là từ duyên sinh?" "Đại vương nên biết, từ duyên sinh là: sinh từ vô lượng công đức trí tuệ; sinh từ giới (giữ gìn các điều răn), sinh từ định, sinh từ tuệ, sinh từ giải thoát, sinh từ giải thoát tri kiến; sinh từ từ, bi, hỉ, xả (bốn tâm rộng lớn: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo điều lành, buông xả bình đẳng); sinh từ bố thí, sinh từ trì giới, sinh từ nhẫn nhục, sinh từ tinh tấn, sinh từ thiền định, sinh từ trí tuệ; sinh từ giải thoát tam-muội; sinh từ các phương tiện ba-la-mật (các phép tu đưa đến bờ bên kia, tức giải thoát); sinh từ sáu thần thông; sinh từ ba minh (ba trí sáng suốt: biết đời trước, thấy chúng sinh chết đây sinh kia, biết phiền não đã dứt); sinh từ bốn vô ngại (bốn trí thông suốt khi thuyết pháp); sinh từ mười lực, bốn vô sở úy, mười tám pháp bất cộng; sinh từ việc dứt mọi pháp bất thiện và gom tụ mọi pháp lành; sinh từ trí tuệ chân thật; sinh từ sự không buông lung. Đại vương nên biết, pháp thân sinh từ vô lượng pháp công đức trong sạch như vậy. Vì công đức của thân Cù-đàm không cùng tận, nên pháp thân không cùng tận."
Vua hỏi: "Thưa đại sư, pháp có sinh thì có tận; vì sao có sinh mà không có tận?" Đáp: "Đại vương, vì vốn không sinh nên không có tận." Vua hỏi: "Thưa đại sư, thế nào là vốn không sinh?" Đáp: "Đại vương, pháp thân không phải sinh, vì vốn đã có; vì từ duyên mà hiện nên gọi đó là sinh."
Vua hỏi: "Thưa đại sư, các duyên như vậy vô lượng vô biên; nếu muốn thực hành thì lấy gì làm gốc, bắt đầu từ đâu?" Đáp: "Đại vương, mọi hạnh công đức trợ đạo, nói tóm lại, lấy giới làm gốc, lấy trì giới làm bước đầu. Nếu không giữ giới thì đến cả thân con chồn hoang ghẻ lở cũng không được, huống gì được thân công đức. Đại vương nên biết, vì giới trong sạch nên không dứt hạt giống Phật, thành bậc Đẳng chánh giác (giác ngộ chân chính, bình đẳng, tức thành Phật); không dứt hạt giống Pháp, phân biệt được pháp tính; không dứt hạt giống Tăng (đoàn thể người tu), tu đạo vô vi. Vì giữ giới trong sạch nối tiếp không dứt nên công đức không cùng tận."
Vua hỏi: "Thưa đại sư, mọi điều lành của giới đều không có tận, hay cũng có tận?" Đáp: "Đại vương, không phải tất cả đều tận, cũng không phải tất cả không tận. Vì sao? Vì sự nối tiếp bị đứt thì có tận, không đứt thì không tận." Vua hỏi: "Thưa đại sư, thế nào là nối tiếp bị đứt, thế nào là nối tiếp không đứt?" Đáp: "Đại vương, giới trong sạch nối tiếp, không đứt giữa chừng, nên công đức không cùng tận. Vì sao? Giới của phàm phu, ở nơi thọ sinh thì bị đứt nên có tận. Quả báo do mười điều lành trong cõi người, vì đứt nên có tận. Công đức phước báo của chư thiên cõi Dục (cõi còn ham muốn các dục lạc), vì đứt nên có tận. Thiền định và tâm vô lượng của chư thiên cõi Sắc (cõi trời đã lìa dục nhưng còn thân hình vi tế), vì đứt nên có tận. Sự nhập vào các định của chư thiên cõi Vô sắc (cõi trời không còn thân hình, chỉ còn tâm thức), vì đứt nên có tận. Giới học và vô học của tất cả Thanh văn, khi vào bờ niết-bàn thì đứt nên có tận. Giới của Bích-chi-Phật không có tâm đại bi, vì đứt nên có tận. Giới của các Bồ-tát đi đến bồ-đề (giác ngộ), thành tựu đại bi, nên công đức không cùng tận. Vì sao? Vì trong giới này sinh ra mọi giới của phàm phu và nhị thừa; như hạt giống không cùng tận nên quả cũng không cùng tận. Cho nên hạt giống bồ-đề không thể cùng tận."
Vua hỏi: "Thưa đại sư, pháp thân như vậy nên nương vào pháp nào mà quán như thế?" Đáp: "Đại vương, nên nương nơi thân phiền não của tất cả chúng sinh mà quán; nên nương nơi chúng sinh có tham dục, sân hận, ngu si mà quán; nên nương nơi chúng sinh có bốn điên đảo kiến (bốn cái thấy trái ngược: cho vô thường là thường, khổ là vui, vô ngã là có ta, nhơ là sạch) mà quán; nên nương nơi ấm, giới, nhập (năm ấm, mười tám giới, mười hai nhập — các cách phân chia thân tâm và thế giới thành những thành phần hợp lại) mà quán; nên nương nơi các thân địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ (quỷ đói), cho đến a-tu-la (loài thần hay ghen ghét, thích chiến đấu) mà quán. Vì sao? Vì thân này chính là Như Lai tạng (cái kho chứa Như Lai, tức tính Phật vốn sẵn có trong mọi chúng sinh nhưng bị phiền não che lấp).
Đại vương nên biết, trong kho chứa đầy cáu bẩn phiền não có tính Như Lai lặng trong, đầy đủ; như vàng trong đá, như lửa trong gỗ, như nước dưới đất, như váng sữa trong sữa, như dầu trong hạt mè, như mầm trong hạt giống, như báu trong kho, như pho tượng trong khuôn đúc, như thai trong bụng mẹ, như mặt trời trong mây. Cho nên tôi nói: trong thân phiền não có Như Lai tạng." Bấy giờ Tát-già Ni-kiền-tử (một vị thầy thuộc phái tu Ni-kiền, tức đạo Kỳ-na, người đang thuyết giảng) nói lại bằng bài kệ rằng:
"Thân pháp tính của Cù-đàm, sắc nhiệm mầu luôn lặng trong,
Trong sạch, thường vắng lặng, tướng của nó như hư không.
Thân pháp tính như vậy, chúng sinh đều có như nhau, không khác biệt;
Cảnh giới này rất sâu xa, nhị thừa không thể biết được."
Bấy giờ vua Nghiêm Sí nghe Đại Tát-già Ni-kiền-tử nói về pháp thân công đức không thể nghĩ bàn của Như Lai, liền sinh tâm vui mừng, sinh tâm hớn hở, sinh tâm nhảy nhót vui sướng, sinh tâm vui mừng vô lượng, sinh tâm tin kính vô lượng, sinh tâm yêu mến vô lượng, sinh tâm hân hoan vô lượng. Đối với Đại Tát-già Ni-kiền-tử, vua lại sinh tâm xem ông là bậc không thể nghĩ bàn, sinh tâm xem là bậc không thể đo lường, sinh tâm xem là bậc đáng tôn, sinh tâm xem là bậc đáng tôn trọng, sinh tâm xem là bậc đáng cung kính, sinh tâm xem là bậc khéo biết đường bồ-đề, sinh tâm xem là bậc biết tất cả, sinh tâm xem là bậc đã đến bờ bên kia, sinh tâm xem là bậc thức tỉnh, sinh tâm xem là bậc luôn nhớ nghĩ đến mình, sinh tâm xem là vị Bồ-tát an trụ trong giải thoát không thể nghĩ bàn.
Sinh các loại tâm không thể nghĩ bàn như vậy rồi, vua đem chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo trang sức) giá trị trăm nghìn vạn a-tăng-kỳ (con số lớn không thể đếm), cùng những tấm áo đẹp quý giá không thể đo lường, dâng tặng Tát-già Ni-kiền-tử, rồi nói: "Lành thay, lành thay, đại sư Tát-già! Ngài có thể nói được pháp môn khéo léo nhiệm mầu, phương tiện lớn lao thù thắng như vậy." Lại nói: "Đại sư Tát-già, pháp thầy nói khéo léo thuận theo nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả của Phật); pháp này có thể đưa đến địa vị nhất thiết trí. Pháp thầy nói có thể đưa người vượt qua mọi dòng nước của thế gian. Pháp thầy nói có thể rửa sạch mọi cáu bẩn phiền não. Pháp thầy nói có thể phá tan mọi cánh cửa ganh ghét. Pháp thầy nói có thể nhổ bật mọi khổ đau của các đường ác. Pháp thầy nói có thể khéo dùng phương tiện phá tan mọi núi kiêu mạn lớn. Pháp thầy nói có thể làm khô cạn biển lớn ái dục của thế gian. Pháp thầy nói có thể soi sáng mọi rừng rậm vô minh. Pháp thầy nói có thể không lỡ thời, không lỡ lúc người nghe có thể tiếp nhận."
Bấy giờ Tát-già Ni-kiền-tử bảo vua Nghiêm Sí: "Đúng vậy, đúng vậy, đại vương. Các vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có địa vị cao) không có oai nghi cử chỉ nào mà không giáo hóa chúng sinh; không có một pháp nào mà không thể thuận theo pháp môn Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh); không có một pháp nào mà không thể đưa đến địa vị nhất thiết trí; không có một pháp nào mà không thể dứt mọi phiền não; không có một pháp nào mà không chỉ ra mọi lỗi lầm của thế gian; không có một pháp nào mà không chỉ ra công đức vô thượng của niết-bàn; không có một pháp nào mà không chỉ ra hạnh thù thắng vô thượng của Bồ-tát. Đại vương nên biết, mọi hạnh mà các vị Bồ-tát ma-ha-tát thực hành đều để lợi mình, cũng để lợi người, cả hai đều được lợi."
Khi Tát-già Ni-kiền-tử nói pháp môn này, vua Nghiêm Sí được tâm bồ-đề lớn lao vững chắc, không thoái chuyển (không bao giờ lui sụt). Mười sáu người con của vua đạt được lòng tin gọi là cảnh giới vui mừng hớn hở. Tám nghìn thiên tử (các vị trời) đạt được tam-muội gọi là Quán Phật trang nghiêm. Bấy giờ quyến thuộc của vua Nghiêm Sí và các quyến thuộc của Đại Tát-già Ni-kiền-tử, gồm mười ba nghìn người, phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu giác ngộ vô thượng, chân chính, cùng khắp, tức tâm cầu thành Phật). Các chúng sinh ấy mỗi người đều cởi áo ngoài đang mặc dâng tặng Tát-già Ni-kiền-tử, và nói: "Nay chúng tôi được lợi lớn vô thượng, vì được gặp thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách gọi tôn trọng người tu hành) Tát-già, được nghe pháp môn thù thắng nhiệm mầu về trí tuệ biết tất cả này."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video