Thiên 1 — Phẩm 1: Pháp luân bất thoái chuyển

 # Kinh Phật nói về A-duy-việt-trí-già (phiên âm tiếng Phạn Avaivartika-cakra, nghĩa là "bánh xe pháp không thoái chuyển": giáo pháp giúp người tu không bao giờ lùi bước trên đường đến giác ngộ)

 Kinh Phật nói về A-duy-việt-trí-già

 Đời Tây Tấn, Trúc Pháp Hộ dịch

 Kinh Phật nói về A-duy-việt-trí-già, quyển thượng

 Đời Tây Tấn, Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) người nước Nguyệt Chi là Trúc Pháp Hộ dịch

 Phẩm thứ nhất: Bánh xe pháp không thoái chuyển (pháp luân: giáo pháp của Phật, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não; không thoái chuyển: không bao giờ lùi lại)

 Tôi nghe như vầy: Một thuở nọ, Phật ngự tại vườn Kỳ Thụ Cấp Cô Độc (khu vườn do thái tử Kỳ-đà hiến cây và trưởng giả Cấp Cô Độc mua đất dâng cúng Phật) ở thành Xá-vệ, cùng với chúng đại tỳ-kheo (tăng sĩ nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) một nghìn hai trăm năm mươi người. Lúc ấy Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật), vào canh cuối đêm, nhập tam-muội chánh thọ (trạng thái thiền định sâu, tâm chuyên nhất không tán loạn) tên là Ly Cấu Quang (Ánh sáng lìa nhơ). Đồng tử bồ-tát Văn-thù-sư-lợi (bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh; Văn-thù-sư-lợi là vị bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ, "đồng tử" là danh xưng chỉ sự trong sạch như trẻ nhỏ) cũng nhập tam-muội Phổ Minh (Sáng khắp). Bồ-tát Di-lặc, bậc đại sĩ dẫn dắt đại chúng, nhập tam-muội Phổ Hiển (Hiện khắp).

 Bấy giờ hiền giả Xá-lợi-phất (một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất), canh cuối đêm thức dậy, tự ra khỏi phòng, khởi ý đi đến chỗ Văn-thù-sư-lợi, định vào phòng ngài. Lúc chưa kịp vào, thấy tịnh thất thần diệu của Phật thì liền tiến về phía đó. Ông thấy mười vạn hoa sen, nhiều không kể xiết, vây quanh phòng Phật; lại từ xa nghe tiếng nhạc lớn với đủ loại âm thanh. Những hoa sen lớn ấy tự nhiên tỏa ánh sáng, chiếu khắp rừng Kỳ, khắp cả thành Xá-vệ, không chỗ nào không thấy. Cả cõi tam thiên đại thiên (thế giới vô cùng rộng lớn, gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ, là phạm vi giáo hóa của một đức Phật) sáng rực lồng lộng.

 Khi ấy Xá-lợi-phất liền đứng lại không đi nữa, dằn lòng không ghé thăm Văn-thù-sư-lợi (?). Nhưng không hiểu sao, ông lại thấy mình đang ở trong phòng của Văn-thù, đứng trước mặt ngài, thấy ngài ngồi kiết-già (thế ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi), lặng lẽ nhập định. Xá-lợi-phất liền búng ngón tay để gọi, nhưng ngài hoàn toàn không tỉnh dậy; cất tiếng lớn gọi, ngài cũng không đứng lên. Ông lại chuyên tâm nhìn Văn-thù-sư-lợi, thấy ngài hiện biến hóa lớn, làm chấn động như thế. Ông tự xét thì thấy thân mình đang ở giữa biển lớn. Kinh ngạc, ông muốn ra khỏi căn phòng nhập định của Văn-thù mà hoàn toàn không lui ra được. Ông định dùng thần túc (năng lực thần thông đi lại, bay lượn tự tại) vọt lên không trung, cũng bị ngăn trở; dùng hết sức thần thông vẫn không bay lên được. Ông lại thấy thân mình cùng với Văn-thù-sư-lợi và cả căn phòng tự nhiên đi về phương đông. Lúc ấy Xá-lợi-phất ở trước Văn-thù, ngồi kiết-già, nhìn ngài mãi không chán.

 Bấy giờ về phương đông, vượt qua cõi Phật này, qua số cõi nhiều như cát sông Hằng, có một thế giới tên là Bất Thoái Chuyển Âm (Tiếng không lùi bước), Phật ở đó hiệu là Tối Tuyển Quang Minh Liên Hoa Khai Phẫu (Hoa sen ánh sáng tuyệt hảo nở bung). Hiền giả Xá-lợi-phất theo Văn-thù-sư-lợi được thấy đấng Thánh Tôn ấy: mọi lỗ chân lông của Ngài đều mọc ra hoa sen; mỗi hoa sen rộng bốn mươi vạn dặm, đều chiếu sáng khắp cõi tam thiên đại thiên. Những hoa sen ấy, có đến mười vạn đóa lấy báu đẹp làm cọng, cùng các tòa sư tử (tòa ngồi cao quý của bậc thuyết pháp, ví như sư tử là chúa muôn thú) bằng kim cương và vàng tử ma (loại vàng ròng màu tía tốt nhất). Tất cả bồ-tát đều ngồi trên đó, không còn thoái chuyển đối với đạo vô thượng chánh chân (đạo giác ngộ cao nhất, chân chính), đã được tổng trì (năng lực ghi nhớ, giữ gìn mọi giáo pháp không quên mất), năm thần thông, tự tại an vui, thành tựu pháp nhẫn (sự thấu hiểu và an trú vững chắc vào chân lý các pháp vốn không sinh không diệt), thân trang nghiêm đủ ba mươi hai tướng tốt (ba mươi hai đặc điểm thân thể cao quý của bậc vĩ nhân).

 Đức Tối Tuyển Quang Minh Liên Hoa Khai Phẫu Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (Như Lai: bậc đến từ chân như; Chí Chân: bậc chân thật tột cùng; Đẳng Chánh Giác: bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn — đều là danh hiệu của Phật) cũng làm mọc lên một hoa sen thanh tịnh không tì vết, màu sắc trăm nghìn không đếm xiết, cọng bằng lưu ly xanh đẹp đẽ đan xen, tòa làm bằng gỗ chiên-đàn (loại gỗ thơm quý) thượng hạng và châu báu, chuông ngọc kỳ lạ treo rủ bốn phía. Riêng tòa ấy để trống. Văn-thù-sư-lợi liền ngồi lên đó, rồi cùng với tòa sư tử hoa sen ấy biến hóa vọt lên đến cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời Đao-lợi, nơi ba mươi ba vị trời cai quản), rồi lập tức trở về chỗ Phật, cúi đầu làm lễ, đi quanh Phật ba vòng, rồi trở về ngồi trên hoa sen, chắp tay trước đức Thế Tôn ấy, tự xin quy y.

 Bấy giờ đức Tối Tuyển Quang Minh Liên Hoa Khai Phẫu Như Lai Đẳng Chánh Giác hỏi Văn-thù-sư-lợi: "Này nhân giả, từ đâu ông hạ cố đến cõi này?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Bạch Thế Tôn, con từ cõi Nhẫn (thế giới Sa-bà, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ đau) đến." Khi ấy vị thị giả của đức Phật kia là bồ-tát đại sĩ hiệu Nhu Âm Nhuyễn Hưởng (Tiếng dịu, âm êm), một lòng hướng về đạo vô thượng chánh chân, đã đạt bậc không thoái chuyển, liền ở trên hoa sen sửa lại y phục, quỳ thẳng chắp tay hỏi đức Phật ấy: "Cõi Nhẫn ấy cách đây bao xa?" Đức Phật đáp: "Từ đây về phương tây, qua số cõi nhiều như cát sông Hằng, có thế giới Nhẫn. Văn-thù-sư-lợi này từ cõi ấy đến."

 Bồ-tát Nhu Âm Nhuyễn Hưởng lại hỏi Phật: "Ở thế giới Nhẫn ấy, Phật hiệu là gì? Nay có đang tại thế không?" Thế Tôn đáp: "Hiệu là Năng Nhân (dịch nghĩa của tên Thích-ca, tức Phật Thích-ca Mâu-ni) Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, hiện đang giảng pháp." Lại hỏi Phật: "Đức Phật Đại Thánh ấy hiển bày pháp như thế nào?" Phật đáp: "Ngài mở ra giáo pháp ba đường." Vị thị giả lại hỏi: "Ba đường là những gì?" "Là Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, cầu giải thoát cho riêng mình), Duyên giác (người tự quán xét lý nhân duyên mà giác ngộ, cũng cầu giải thoát cho riêng mình), và đạo Phật rộng lớn (con đường thành Phật để cứu độ tất cả). Phật Thích-ca Văn thuyết pháp như vậy, đó là giáo pháp ba đường."

 Vị thị giả lại hỏi: "Chư Phật Thế Tôn thuyết kinh giáo hóa chẳng phải đều như nhau sao?" Phật đáp: "Đều như nhau, này Nhu Âm Nhuyễn Hưởng." Lại hỏi Phật: "Thế nào gọi là như nhau?" Thế Tôn đáp: "Đều giảng pháp không thoái chuyển, đó gọi là bình đẳng." Lại hỏi: "Vậy vì sao đức Năng Nhân Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác lại tuyên giảng giáo pháp ba đường?" Đức Phật ấy đáp: "Nhân dân cõi ấy cứng cỏi, khó giáo hóa, tâm kém, ý yếu, khó dùng Nhất thừa (một con đường duy nhất đưa thẳng đến thành Phật) mà cứu độ. Vì thế chư Phật Thế Tôn dùng thiện quyền phương tiện (cách thức khéo léo, linh hoạt, thích hợp với căn cơ người nghe) mà thuyết pháp. Đức Năng Nhân Như Lai xuất hiện trong đời ngũ trược (đời có năm thứ vẩn đục: thời thế suy loạn, tà kiến lan tràn, phiền não dày đặc, chúng sinh xấu ác, tuổi thọ ngắn ngủi), nên dùng phương tiện khéo léo ấy, tùy thời thích hợp mà cứu độ họ."

 Lại hỏi: "Bạch Thế Tôn, ở thế giới Nhẫn ấy, việc giảng pháp giáo hóa nhọc nhằn khó khăn đến thế sao?" Phật đáp: "Đúng vậy, có nhiều vất vả, hiểm nguy, hoạn nạn." Vị thị giả lại thưa: "Bạch Thế Tôn, chúng con thật may mắn, được lợi lớn, vì không sinh ở cõi ấy." Phật bảo: "Thôi, đừng nói như thế. Hãy bỏ ý ấy đi, tự sửa đổi, sám hối lỗi lầm." Lại hỏi: "Vì sao phải sửa lỗi cũ mà tu về sau? Ở thế giới Nhẫn giảng pháp rất khó, vì thế chúng con không muốn sinh vào cõi ấy." Thế Tôn đáp: "Các hiền giả chớ nghĩ như vậy, chớ nói lại lời ấy, hãy tự sửa lỗi. Vì sao? Ở cõi Phật này, tu hành suốt hai mươi ức na-thuật (con số cực lớn) trăm nghìn kiếp, gieo trồng các gốc công đức, cũng không bằng ở cõi Nhẫn, chỉ từ sáng sớm đến giờ ăn trưa, giảng cho người khác nghe pháp độ vô cực (ba-la-mật: các hạnh tu hoàn hảo đưa người từ bờ mê sang bờ giác), mở mang kẻ ngu tối, khiến họ quy y Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng), thọ năm giới (năm điều răn của người tại gia: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), giảng giải đạo Thanh văn, Duyên giác. Việc vị bồ-tát đại sĩ ấy làm khó hơn rất nhiều so với ở cõi kia. Huống hồ là dạy dỗ khiến người trở thành sa-môn (người xuất gia tu hành), bỏ đời tục mà gần đạo, lấy pháp mà che chở, khuyến khích, giúp đỡ, chỉ dẫn ý nghĩa của pháp lành, hoặc làm sáng tỏ và xây dựng cho họ đạo lớn. Đó là việc giáo hóa mà bồ-tát đại sĩ khó theo kịp. Vì sao? Vì thế giới Nhẫn có nhiều hoạn nạn."

 Lại hỏi: "Hoạn nạn những gì?" Thế Tôn đáp: "Này Nhu Âm Nhuyễn Hưởng, giả sử thân ông sống lâu đến na-thuật ức trăm nghìn kiếp, được nghe biết về vô số cõi Phật với tuổi thọ cực dài, không thể cùng tận, thì cùng lúc ấy mà đếm các ác pháp vô lượng do dâm dục, giận dữ, si mê ở cõi Nhẫn cũng không thể đếm hết. Nay ta dùng miệng nói về nhân duyên tội phúc mà người cõi ấy vướng mắc, lại dùng trí tuệ của Phật phân biệt rõ ràng, thì những nhơ bẩn, cấu uế của thế giới Nhẫn ấy vẫn chưa thể kể cho hết."

 Bấy giờ bồ-tát đại sĩ Nhu Âm Nhuyễn Hưởng ba lần cất tiếng khen ngợi rằng: "Lạ thay, đức Năng Nhân Như Lai! Bậc sư tử từ bi bậc nhất, vua trong loài người, đạo đức lồng lộng không gì ngăn ngại. Nghĩ đến sự sáng suốt của Thế Tôn mà lòng nghiêm trang cung kính. Nhờ công đức gốc và chí nguyện của Ngài, vì chúng sinh mà Ngài chịu nhọc nhằn, khiêm cung giảng nói đạo nghĩa, trừ bỏ vô lượng pháp xấu ác do dâm dục, giận dữ, si mê, dạy người phát tâm Thanh văn, Duyên giác, dần dần mở mang khiến họ đạt đến quả Thánh của Phật, hiển bày trí tuệ sâu xa của đạo; vì tất cả chúng sinh mà gieo các gốc công đức, chí không mong cầu vinh hiển."

 Các bồ-tát ấy cầm hoa bảy báu, màu sắc chói sáng, nhiều vô số trăm nghìn, thanh tịnh không bụi, với vô lượng cánh mọc trên cọng kim cương; trên ngó sen như có màn lưới ngọc giao nhau, làm bằng gỗ chiên-đàn mầu nhiệm hợp với các thứ báu, chuỗi ngọc giăng khắp để trang nghiêm. Tâm thông đạt, mắt sáng suốt nhờ công đức gốc từ đời trước, những gì các vị phát khởi giáo hóa đều hiện hạnh thánh thanh nhã, như phép huyễn hóa. Lòng vui mừng tràn đầy, các vị vọt lên hư không, tay cầm hoa ấy hướng từ xa về đức Thích-ca Văn Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, nhìn về cõi Nhẫn, một lòng rải hoa; như mưa xuống lọng báu, lụa màu, cờ phướn, giữ vững chí nguyện cúng dường đức Năng Nhân Như Lai. Rải các thứ hương xong, lại đốt hương chiên-đàn, các loại hương trộn, hương bột. Ngay tại cõi ấy, các vị gieo năm vóc (đầu, hai tay, hai đầu gối) sát đất, hướng về phương tây cúi đầu, liền khen ngợi rằng: "Kính lạy đức Phật Năng Nhân Đẳng Chánh Giác, cùng các bồ-tát đại sĩ ở cõi Nhẫn kia, mặc áo giáp công đức vô cùng, một lòng tinh tấn, ý không kiêu căng buông thả, đức hạnh đầy đủ lồng lộng, tâm đạt đến chỗ tôn quý, thánh diệu tột cùng, phụng thờ chánh pháp, lấy pháp làm sức mạnh, thương xót chúng sinh, phóng ánh sáng lớn, cùng tu một thừa." Các vị khác miệng mà cùng một lời khen rằng: "Chúng con nguyện được đến chiêm bái đức Năng Nhân Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác cùng các bồ-tát, khiến lời dạy của Phật không bị đứt đoạn."

 Bấy giờ đức Tối Tuyển Quang Minh Liên Hoa Khai Phẫu Như Lai nghe tiếng ca tụng của các bồ-tát, xét thấu nguồn tâm của họ, liền vì các bồ-tát đại sĩ diễn nói Phật pháp, phân tích yếu nghĩa khiến lòng họ vui vẻ, rồi bảo các bồ-tát: "Này các thiện nam tử, các ông có thấy đức Năng Nhân, bậc Chánh Giác không còn vướng mắc, cùng nơi các bồ-tát, người học đạo và nhân dân ở thế giới Nhẫn chăng? Các vị ấy tu theo giáo pháp của đức Phật ấy, thuận theo mà giáo hóa chúng sinh, muốn cứu họ khỏi hiểm nguy khốn khổ, lòng chất chứa từ bi thương xót, đối với pháp sâu mầu chưa từng sợ hãi, không coi là khó, chưa từng chê bai, gieo các gốc công đức, tâm không vướng mắc, không mong báo đáp, vâng làm hạnh sáu độ vô cực (sáu ba-la-mật: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ). Các bồ-tát đại sĩ sinh ở thế giới Nhẫn liền tôn sùng bản nguyện từ đời trước của đức Năng Nhân Như Lai, vâng giữ chánh pháp, lấy đạo làm sức mạnh, giác ngộ các hạnh của chư Phật." Các bồ-tát đáp: "Bạch Thế Tôn, nhờ thánh ý của Phật, chúng con đều đã thấy hết. Lại nhờ lòng từ ân của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại, chúng con vĩnh viễn không còn lưới nghi ngờ."

 Đức Tối Tuyển Quang Minh Liên Hoa Khai Phẫu Như Lai Đẳng Chánh Giác bảo bồ-tát Nhu Âm Nhuyễn Hưởng: "Các ông hãy cùng Văn-thù-sư-lợi đến cõi Nhẫn, vâng theo tu tập lời dạy, khiến tâm bừng sáng." Bồ-tát Nhu Âm Nhuyễn Hưởng thưa với Văn-thù-sư-lợi: "Chúng tôi muốn đến chỗ đức Năng Nhân Như Lai, xem thế giới Nhẫn; nhờ thánh tuệ của nhân giả, mong cho ước nguyện được thành." Văn-thù đáp: "Hay thay, hãy đi! Này các thiện nam tử, chư Phật Thế Tôn khó thấy khó gặp. Vì sao? Vì phải ức đời mới có một lần. Chúng ta nên cùng nhau cúng dường, phụng sự. Chư Phật sở dĩ xuất hiện ở mười phương thế giới là để thương xót chúng sinh, giáo hóa họ vào đạo lớn, khiến đạt được trí tuệ giác ngộ. Chúng ta nên vì tất cả loài bò bay máy cựa, loài có hơi thở, loài người và muôn vật, mà cúng dường, thuận theo, lễ kính chư Phật Thế Tôn, thưa hỏi kinh điển, khiến người mười phương được phúc lành cao nhất." Các bồ-tát đáp: "Xin cho chúng tôi được cùng đi với tôn giả, được chiêm bái chư Phật, quy y thưa hỏi lãnh nhận, học tập trí tuệ của bậc Thánh, dùng lòng từ giáo hóa muôn dân."

 Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi cúi đầu lễ đức Tối Tuyển Quang Minh Liên Hoa Khai Phẫu Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, đi quanh Ngài ba vòng; cùng với các bồ-tát và Xá-lợi-phất, ai nấy lòng nghiêm trang cung kính, nghe Phật thuyết pháp, lãnh nhận lời dạy, nhìn Phật không chán, quán thấy năm phần hợp thành thân (năm ấm: sắc, thọ, tưởng, hành, thức) như huyễn ảo. Mỗi vị dùng hoa, hương chiên-đàn, các loại hương trộn, hương bột, lụa màu, cờ phướn để cúng dường Phật. Nhờ công đức gốc của Phật mà tâm vững ý chắc, vâng theo Tam bảo (Phật, Pháp, Tăng), muốn cứu độ chúng sinh nên phụng thờ Phật. Nói xong, trong khoảng co duỗi cánh tay, các vị bỗng biến mất, liền đến trước các đức Phật Thế Tôn ở số cõi nhiều như cát sông Hằng về phương đông, đều được nghe chư Phật diễn nói kinh này, giảng về pháp phương đẳng (kinh điển Đại thừa rộng lớn, bình đẳng) không thoái chuyển, ánh sáng thanh tịnh không nhơ.

 Các cõi Phật ấy đều không có nữ nhân, cũng không có giáo pháp Thanh văn, Duyên giác. Tất cả cõi Phật ấy, công đức và nghĩa lý đều bình đẳng, sinh mạng trong sạch tươi đẹp, giống hệt cõi Phật của đức Tối Tuyển Quang Minh Liên Hoa Khai Phẫu Như Lai, không có gì khác biệt. Đạo tràng của bồ-tát đầy khắp cõi Phật. Hoa sen của các đức Thế Tôn ấy đều cùng mọc ra từ rốn. Văn-thù-sư-lợi ngồi trên tòa mà khắp nơi đều hiện biến hóa chấn động, oai nghi như một, cúng dường chư Phật ở phương đông, phương nam, phương tây, phương bắc, đông nam, tây nam, tây bắc, đông bắc, phương trên, phương dưới. Khi ấy ở mười phương, mỗi phương có số cõi Phật nhiều như cát sông Hằng, Văn-thù-sư-lợi đều hiện ra trước các đức Phật, không đâu không khắp. Các đức Như Lai ấy đều giảng bánh xe không thoái chuyển, pháp phương đẳng không tì vết. Tất cả các vị thị giả đều nghiêm trang cung kính, chí hướng về đạo lớn, ở trên hoa sen quỳ thẳng chắp tay, tự hỏi đức Phật của mình: "Vì sao đức Năng Nhân Như Lai lại lập ra giáo pháp ba đường?" Họ đều muốn đến chỗ đức Năng Nhân Như Lai thưa hỏi về pháp hóa, nên cầu xin Văn-thù-sư-lợi ban ơn giúp đỡ. Chư Phật mười phương cũng bảo các bồ-tát: "Các ông hãy theo hầu Văn-thù-sư-lợi, cùng đến cõi Phật của đức Năng Nhân Như Lai."

 Lúc ấy ở cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người sinh sống) thuộc thế giới Nhẫn, đêm còn chưa sáng, hiền giả A-nan (thị giả thân cận của Phật Thích-ca, nổi tiếng nghe nhiều nhớ nhiều) thấy ánh sáng từ cửa sổ chiếu vào, liền từ chỗ nằm đứng dậy, muốn ra khỏi tinh xá. Ông thấy tinh xá Kỳ-hoàn sáng rực như ban ngày; ngẩng nhìn hư không cũng không thấy mặt trăng. Nhìn về rừng Kỳ chỉ thấy toàn nước, xanh biếc như ngọc bích, mềm mại và trong suốt, hoàn toàn không còn thấy cây cối, nhà cửa. Ông tự nghĩ: "Sáng nay chắc Phật sẽ giảng pháp lớn sâu xa, nên trước tiên hiện ra điềm lành này." Bấy giờ A-nan nhấc chân bước xuống nước, nước không dính chân, chẳng hề ướt hay chìm, ông vô cùng vui mừng, liền đến tịnh thất thần diệu muốn gặp Thế Tôn. Ông thấy nghìn vạn hoa sen vây quanh tịnh thất của Phật, lại nghe âm thanh lớn tấu lên nhiều loại nhạc. Hoa sen tỏa sáng chiếu khắp Kỳ-hoàn và thành Xá-vệ, cả cõi tam thiên đại thiên không đâu không sáng tỏ. Lòng tràn vui mừng, ông trịch áo để hở vai phải, quỳ thẳng chắp tay, cúi đầu làm lễ, tự quy y Phật.

 Khi sao mai mọc, đêm sắp tàn, những hoa sen lớn vây quanh phòng Phật đi vào Kỳ-hoàn, dừng ngay giữa đó. A-nan nghĩ: "Nay ta nên đi trải tòa cho Phật, đây chính là điềm báo gốc của việc thuyết pháp." Vừa trải tòa xong, tức thì cõi tam thiên đại thiên sáu lần chấn động; mười phương cõi Phật, mỗi phương mười lần số cát sông Hằng, cũng đều như thế. Mọi người đều cảm nhận rõ, ai nấy kinh ngạc vui mừng. Sen xanh, sen đỏ, sen vàng, sen trắng mọc khắp cõi Phật; cây cối tự nhiên mọc lên, cành lá hoa quả đều tươi tốt. Chúng tỳ-kheo ai nấy muốn ra khỏi phòng mà không tự đi được, vì thấy vườn Kỳ Thụ bị nước ngập, nước mềm và trong. Họ đứng ở cửa tinh xá, chỉ thấy ánh sáng lớn, ai nấy đều nghĩ: "Hôm nay Phật sẽ nói pháp lớn vi diệu, nên trước hiện ra biến hóa này."

 Bấy giờ Thế Tôn, bậc Đại Thánh Năng Nhân, từ tam-muội đứng dậy, ra khỏi tịnh thất, đến tòa sư tử. Thân Phật vừa ngồi xuống, tức thì chư Phật Thế Tôn ở khắp mười phương thế giới đều từ thân phóng ra ánh sáng lớn, màu sắc khác nhau không thể kể xiết; dân chúng ở các cõi ấy không ai không thấy. Khi ấy Văn-thù-sư-lợi đi khắp mười phương, cùng các bồ-tát dạo khắp các cõi Phật, cúng dường cùng khắp. Vị đại bồ-tát, bậc đại sĩ dẫn dắt đại chúng ấy, thị hiện thần thông không thể nghĩ bàn để cứu giúp muôn loài, giữ theo Phật pháp mà giáo hóa độ thoát, tùy theo chỗ ưa thích của chúng sinh mà mở đường chỉ dẫn. Thuyết pháp cho người mười phương xong, Văn-thù-sư-lợi thấy đức Năng Nhân Như Lai ngồi trên giường sư tử, liền cùng các bồ-tát từ dưới đất vườn Kỳ Thụ vọt lên, cùng vô số ức ức trăm nghìn na-thuật triệu cai (các con số cực lớn) bồ-tát, đi quanh Phật Thế Tôn vô lượng vòng. Mỗi vị hóa ra hoa sen nhiều không kể xiết, mỗi hoa có mười vạn cánh, màu sắc khác nhau, để cúng dường Phật. Những hoa sen ấy phủ khắp cõi Phật, không chỗ nào trống. Các bồ-tát ấy lại rải hương chiên-đàn, hương trộn, hương bột, hương mầu nhiệm; hương thơm xông khắp cõi tam thiên đại thiên, đâu đâu cũng tỏa hương đẹp. Đó là hương bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, nhất tâm (thiền định), trí tuệ; hương thiện quyền phương tiện, thần thông; hương pháp lan tỏa; hương trí tuệ đạo vi diệu của bồ-tát tu sáu độ vô cực; hương tu hành đầy đủ nghĩa lý kinh điển. Các thứ hương ấy đều tỏa ra ánh sáng lớn, chiếu khắp trước chư Phật mười phương. Các vị dũng mãnh, ý chí mạnh mẽ, nhờ oai lực giáo hóa của Phật mà cúng dường đức Năng Nhân Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác; tinh tấn vượt bậc, siêng tu chánh đạo, tâm kiên cố không ai hơn được, quy y Như Lai.

 Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi cùng các bồ-tát, vì tất cả chúng sinh, trang nghiêm bằng ngọc ma-ni như ý (viên ngọc quý có thể làm theo mọi ý muốn), hiện ra những hàng cây báu tám loại xếp thành hàng lối; có những cây báu nổi tiếng, bên cạnh dựng cờ phướn; màn châu ngọc đan xen như lưới, bằng vàng tử ma, kết thành mặt đất bằng ngọc minh nguyệt (ngọc sáng như trăng). Các vị hóa ra nhà cửa, giảng đường, lầu gác, cửa trời, cửa sổ chạm trổ lưới hoa; suối nguồn, ao hồ, sông ngòi; trong nước suối ở vườn tược mọc lên hoa sen xanh, đỏ, vàng, trắng, cánh đều là ngọc sáng, không đâu không khắp. Đất tuôn ra nước cam lộ (nước ngọt như sương trời, ví cho nước thần diệu) có tám vị. Vì muốn làm chúng sinh vui lòng, chỉ bày đạo lớn và những điều người phát tâm bồ-tát nên làm, nên các vị vì tất cả mà rủ lòng thương hiện biến hóa. Văn-thù-sư-lợi vâng theo thánh ý của Phật, thuận theo đạo lực của mình và bản nguyện của đức Năng Nhân Như Lai, nên dùng biến hóa ấy để giáo hóa chúng sinh. Bồ-tát Nhu Âm Nhuyễn Hưởng cùng các vị khác đều hết lòng khuyến khích giúp đỡ. Không thể nghĩ bàn, không có tâm cũng không phải không tâm (?), các vị khéo dùng tâm suy nghĩ, xướng lên dẫn dắt, khoác áo giáp đại công đức, thuận theo sự tinh tấn, thân làm hạnh đức cao, dùng chí nguyện từ trước mà trang nghiêm hư không. Tất cả xong xuôi, đều đứng trước Phật.

 Bấy giờ Thế Tôn dùng giáo pháp của đạo, phóng ánh sáng pháp chiếu đến Văn-thù-sư-lợi cùng các bồ-tát đại sĩ, để các vị có giường tòa. Tức thì tự nhiên có mười vạn hoa sen từ thân Phật mọc ra, ánh sáng màu sắc vô số không thể hạn lượng, trăm nghìn vẻ rực rỡ mà riêng mình tỏa sáng, lấy báu làm cọng, ngọc quý treo rủ khắp xung quanh, tòa sư tử bằng màn lưới ngọc ma-ni, chiên-đàn và các thứ hương. Đại chúng bồ-tát đại sĩ đều ngồi lên đó, ở giữa hư không. Khi ấy từ rốn của đức Phật Năng Nhân có ánh sáng tên là Kim Cương, lại gọi là Cứu Tế Chúng Sinh Chi Loại (Cứu giúp các loài chúng sinh). Ngài phóng ánh sáng ấy ra, có ức trăm nghìn hoa sen, ánh sáng mỗi hoa khác nhau; ánh sáng hoa sen không thể đo lường, thanh tịnh vi diệu, màu vàng tử ma, màn lưới ngọc rất thơm và tươi sạch, chiếu khắp mười phương không gì ngăn ngại. Trong các hoa sen ấy lại tự nhiên hóa ra ức nghìn hoa sen. Tất cả chư Phật đều thọ nhận pháp giới (toàn thể mọi sự vật hiện tượng, xét về bản tính chân thật của chúng) bình đẳng như một, dạy dỗ chúng sinh mở ra cửa độ thoát, cùng tiếng nói lời dạy về không (các pháp không có tự tính), vô tưởng (không có hình tướng để nắm bắt), pháp vô nguyện (không mong cầu tạo tác) — ba cửa giải thoát —, không có hạnh tà, không khởi không diệt, ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) đều là không. Từ mắt Ngài, thanh tịnh, theo lối tự nhiên, hóa ra ức nghìn hoa sen báu danh tiếng. Văn-thù-sư-lợi thong thả bước đi khoan thai, tâm lặng lẽ, liền ngồi lên đó; không chấp vào thân Phật, thấy thân Phật không có tướng, tâm nghĩ đến Thế Tôn là bậc giác ngộ thấu suốt tất cả. Tam-muội mà ngài hướng đến gọi là Du Kim Cương (Vượt hơn kim cương); ngài học pháp của đức Năng Nhân Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, rồi thực hành vượt qua tam-muội không, không gì là không ngưỡng mộ (?).

 Bấy giờ Thế Tôn thấy Văn-thù-sư-lợi cùng các bồ-tát đại sĩ ở các cõi Phật mười phương đã ngồi xong, đều an định; các vị đã tu các pháp của Phật, đã cúng dường vô số bậc Đại Thánh trong quá khứ. Những gì Văn-thù-sư-lợi thấy đều được thu giữ, tâm không khiếp nhược, thuận theo hạnh Phật đạo mà ngồi trên tòa sư tử. Phật liền bảo hiền giả A-nan: "Ông hãy đi khắp trong ngoài vườn Kỳ Thụ ở Xá-vệ, báo cho tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (nữ tu sĩ xuất gia), thanh tín sĩ (nam cư sĩ tại gia giữ giới), thanh tín nữ (nữ cư sĩ tại gia giữ giới), những người tin vui Tam bảo, Phật và chúng tăng, đã gieo các gốc công đức, cùng những người đang đi về phía thành, bảo tất cả đến tụ họp, nay ta sẽ thuyết pháp."

 A-nan nhận lời, đi khắp nơi truyền lệnh. Các tỳ-kheo đáp: "Đêm nay chúng tôi thấy điềm lành lớn, liền biết Phật sẽ giảng pháp lớn, diễn bày việc sâu xa trọng yếu. Chúng tôi muốn đến dự hội mà không tự đi được." A-nan hỏi: "Có gì ngăn trở?" Đáp: "Ai cũng thấy rừng Kỳ bị nước ngập, nước xanh như ngọc bích, mềm mại và trong suốt, không thấy cây cối, nhà cửa đều chìm, chỉ thấy ánh sáng lớn. Vì thế mà không tự đi được." A-nan liền thưa đầy đủ với Phật. Phật bảo A-nan: "Các tỳ-kheo ấy bị che lấp, không hiểu. Hoàn toàn không có nước, mà họ tự bày đặt ra ý tưởng có nước. Các tỳ-kheo như vậy, không có nước mà cho là có. Không chỉ riêng việc ấy mà tâm ý họ không khai mở: sắc (thân thể, vật chất), thống dương (cảm thọ khổ vui), tư tưởng (tri giác, ý niệm), sinh tử (các hành tạo tác dẫn đến sống chết) và thức (sự nhận biết) — năm ấm vốn không có — họ lại cho là có. Chưa phải bậc trì tín (người theo niềm tin mà tu, bậc đầu tiên trong hàng đệ tử Thanh văn hướng đến quả thánh) mà cho là trì tín; chưa phải bậc phụng pháp (người theo sự hiểu biết giáo pháp mà tu, cũng thuộc bậc đầu hướng đến quả thánh) mà tưởng là phụng pháp; chưa đạt bậc bát đẳng (bậc thứ tám tính ngược từ A-la-hán, tức người đang hướng đến quả Tu-đà-hoàn) mà tâm tưởng là đã đạt. Đối với các đạo đạo tích (quả Tu-đà-hoàn, bậc vừa vào dòng thánh), vãng lai (quả Tư-đà-hàm, bậc còn trở lại cõi người một lần), bất hoàn (quả A-na-hàm, bậc không còn trở lại cõi dục), vô trước (quả A-la-hán, bậc không còn vướng mắc, đã dứt hết phiền não) cũng thế. Chưa thành Thanh văn mà tâm nghĩ đã xong; chưa rõ Duyên giác mà tâm tưởng đã đạt. Ông hãy đi lại một lần nữa, bảo họ đến hội." A-nan nhận lệnh, nói lại với từng người đúng như lời Thế Tôn dạy, rồi trở về bạch Phật: "Nay bốn chúng (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) đều đã đến tụ họp."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo hiền giả Mục-liên (một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng thần thông bậc nhất): "Ông hãy đến cõi tam thiên đại thiên, gọi hết các bồ-tát đại sĩ học sâu, đã khoác áo giáp vô cùng, chí cầu Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh); cùng tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, thanh tín sĩ, thanh tín nữ; trời, rồng, quỷ thần (?), kiền-đạp-hòa (thần âm nhạc của trời), a-tu-luân (loài thần hiếu chiến, hay đánh nhau với chư thiên), ca-lưu-la (chim thần cánh vàng), chân-đà-la (thần ca hát, thân người đầu có sừng), ma-hầu-lặc (thần rắn lớn), người và loài chẳng phải người, cho họ biết hôm nay có pháp hội lớn, giảng điều trọng yếu chưa từng nghe. Hãy báo cho các đệ tử bốn chúng, người và chẳng phải người, hoặc ở trên trời hoặc ở thế gian, những ai đều đã kính thờ chư Phật quá khứ, chí hướng Đại thừa, học và an trú vào một đạo, lòng ngưỡng mộ trí tuệ lớn, mầu nhiệm, tôn quý, cao tột, lồng lộng vô cùng; cùng các bồ-tát đại sĩ đã khoác áo giáp công đức lớn, cầu lợi ích của pháp nghĩa, tinh tấn không bỏ, bảo tất cả đến hội nghe pháp sâu mầu."

 Mục-liên nhận lời, nương thánh ý của Phật, tự dùng sức đạo của mình, trong khoảng duỗi cánh tay, đi khắp cõi tam thiên đại thiên mà tuyên cáo: "Có pháp chưa từng có như vậy, mọi người hãy cùng đến nghe." Rồi ông dùng thần túc trở về đứng trước Phật, bạch Thế Tôn: "Con đã tuyên cáo khắp nơi." Khi ấy bốn chúng vây quanh đầy khắp bốn mươi vạn dặm; chư thiên, rồng, thần đứng giữa hư không, năm mươi vạn dặm không còn chỗ trống.

 Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi bạch Thế Tôn: "Nay bốn chúng đều đã đến tụ hội, chư thiên, rồng, thần đầy khắp hư không, tất cả đều một lòng chắp tay lễ Phật, đều chiêm ngưỡng biến hóa oai thần của Như Lai, ánh sáng rực rỡ không đâu không thấu. Đại chúng đã ngồi yên, cung kính nghiêm trang, mong Phật thuyết pháp." Lúc ấy Thế Tôn liền mỉm cười. Hoa sen bảy báu từ dưới đất vọt lên; trên cánh hoa sen có vô số trăm nghìn màn lưới ngọc, như cỗ xe lớn cao vượt hơn tòa của Thiên đế (vua cõi trời), treo rủ ngọc minh nguyệt, ngọc đỏ, chuỗi anh lạc, các thứ báu làm cờ, hướng về tám phương, như muốn cứu tám nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật nghe pháp). Toàn thể đại chúng, đệ tử bốn chúng: tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, thanh tín sĩ, thanh tín nữ, chư thiên, rồng, thần, kiền-đạp-hòa, người và chẳng phải người, đều ngồi lên đó, cùng chiêm ngưỡng dung nhan tôn quý của Phật. Các bồ-tát đại sĩ theo Văn-thù-sư-lợi, tướng tốt đầy đủ, oai thần lồng lộng, chí hướng như một, ở trên hoa sen một lòng chắp tay, cung kính, chăm chú chiêm ngưỡng thánh đức của Phật và việc Văn-thù-sư-lợi chí cầu đạo lớn.

 Bấy giờ Văn-thù-sư-lợi đến trước bạch Phật: "Nay bốn chúng, chư thiên, rồng, thần đều khát ngưỡng, mong Phật khen ngợi giảng nói pháp lìa nhơ, bánh xe không thoái chuyển. Các tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, thanh tín sĩ, thanh tín nữ này, cùng vô số nghìn chư thiên, rồng, thần, ôm lòng tưởng mình là trì tín, tưởng mình là phụng pháp, tưởng mình là bát đẳng, đạo tích, vãng lai, bất hoàn, vô trước, Thanh văn, Duyên giác; ai nấy đều khởi tưởng như vậy. Vì thế, bạch Thế Tôn, xin trừ bỏ những ý niệm ấy. Vì sao Như Lai lại tán dương từ bậc trì tín đến bậc phụng pháp, cho đến hiển bày hạnh Duyên giác?" Bấy giờ Thế Tôn im lặng không đáp.

 Xá-lợi-phất bạch Phật: "Bạch Đại Thánh, con vào canh cuối đêm thức dậy ra khỏi phòng, đến chỗ Văn-thù-sư-lợi, thấy phòng Thế Tôn thì định tiến tới, thấy mười vạn hoa sen vây quanh phòng Như Lai, tỏa ánh sáng lớn chiếu khắp rừng Kỳ, thành Xá-vệ và cõi tam thiên đại thiên, lại nghe tiếng pháp vang lớn cùng tiếng nhạc. Xin Phật giải thích đó là điềm ứng gì?" Phật đáp: "Nay ta sẽ giảng bánh xe không thoái chuyển này, cùng Văn-thù-sư-lợi phân tích; đó là điềm báo gốc." A-nan bạch Phật: "Canh cuối đêm nay con thấy ánh sáng lớn từ cửa sổ chiếu vào nên thức dậy, từ chỗ ngồi đứng lên đi ra, thấy Kỳ-hoàn bị nước ngập, nước mềm và trong, không thấy cây cối và tinh xá, chỉ thấy ánh sáng lớn. Đó là điềm ứng gì?" Phật đáp: "Nay Văn-thù-sư-lợi sẽ nói pháp sâu, bánh xe không thoái chuyển; đó là điềm báo gốc." Bấy giờ Thế Tôn vì hiền giả A-nan nói bài kệ rằng:

 Đây là pháp của chư Phật (?) / một thừa duy nhất, cao tột không gì hơn

 Bậc Nhuyễn Âm dũng mãnh ấy (Phổ Nhuyễn Âm: có lẽ là tên gọi khác của Văn-thù-sư-lợi, người vừa thưa hỏi) (?) / vì nhân duyên ấy mà nêu câu hỏi này

 Thừa này thanh tịnh / là đạo Phật, không gì cao hơn

 Phổ Nhu Âm dũng mãnh / nay nêu lên câu hỏi này

 Thừa này không có tưởng niệm / thanh tịnh, lìa xao động đùa cợt

 Phổ Nhuyễn Âm dũng mãnh / nay nêu lên câu hỏi này

 Điều Phổ Nhuyễn Âm hỏi / là thừa cứu độ tất cả

 Không phải nơi chốn, không có gì để thành / chẳng khởi lên cũng chẳng diệt đi

 Điều mà mọi người đều khen ngợi / ở đây không thành đạo quả

 Thế Tôn lấy bản vô (chân như, thể tính vốn không của mọi pháp) làm gốc / giáo pháp này mới thành chân thật

 Phổ Nhuyễn Âm dũng mãnh / nay nêu lên câu hỏi này

 Ở đây lìa mọi tiếng vang / mọi âm thanh đều bình đẳng

 Điều Phổ Nhuyễn Âm hỏi: / nhân lay động mà có tiếng

 Tiếng ấy không thể nắm bắt / pháp không có tiếng vang, không có chữ

 Điều Phổ Nhuyễn Âm hỏi: / tiếng pháp bình đẳng như gió

 Lìa hình tướng, không chỗ đứng / muốn khiến người vượt khỏi sự chấp vào âm vang

 A-nan hãy nghe đây / điều Phổ Âm hỏi

 Đạo, chánh pháp, thời gian, thân thể / cõi đường và tư tưởng cũng đều là không

 Chư Phật Đẳng Chánh Giác / vắng lặng, không, không có tướng

 Dù nói hay không nói / mọi pháp đều không chỗ trụ

 Giác ngộ bình đẳng không có hình sắc / là chỗ hướng đến của đạo tích

 Đạt quả vãng lai, bất hoàn / đó là pháp Phật nói

 Lìa hình tướng, xa mọi tướng / như hư không, không thể đếm

 Đạo Phật như là không vướng chấp / đó là điều Phổ Âm được nghe

 Chư Phật quá khứ, vị lai / hiện nay cũng như vậy

 Vì hiển bày ý trí tuệ của đạo / mà chưa từng thấy có con đường nào

 Không thể thấy pháp giới / chỉ do âm thanh mà thôi

 Phân biệt kinh điển và bản vô / pháp ấy mới là đạo

 Bố thí độ vô cực (hạnh cho đi hoàn hảo, đưa sang bờ giác) / giữ giới trong sạch cũng như vậy

 Nhẫn nhục độ vô cực / đây là nói để hiển bày Phật đạo

 Tinh tấn độ vô cực / nhất tâm (thiền định) cũng thế

 Trí tuệ độ vô cực / hiển bày ánh sáng trí tuệ của đạo

 Phật dùng thiện quyền phương tiện / thần thông đưa sang bờ kia

 Mượn âm thanh giảng Phật đạo / mà đối với thế tục không vướng chấp

 Vì vậy hiện ra giáo pháp ba thừa / tuyên dương tiếng nói về các quả

 Điều bậc Đạo Sư (Phật, người thầy dẫn đường) giảng / là thuận theo, xét rõ bản tính người nghe

 Ta xuất hiện ở đời ngũ trược / biết người kém cỏi, lười nhác, bỏ dở

 Cho nên vì Phật thừa / mà khiến người thành bậc Đại Thánh

 Ta nói ra tiếng về bốn quả / người đã thành đạo vô trước

 Nhân âm thanh mà gọi là Thanh văn / nhưng các pháp không có duyên hội tụ

 Điều gọi là các thứ hợp lại / mọi giáo pháp đều có chỗ lập ra

 Hiện tại có được nhân duyên / nên nói pháp ngay trước mắt

 A-la-hán gọi là Thanh văn / nhân quán xét mà thành Duyên giác

 Pháp nhẫn vĩnh viễn không khởi (sự an trú vào chân lý các pháp không sinh) / là chỗ bồ-tát thấy

 Không, vô tưởng / thiền bình đẳng, vô nguyện

 Đó là tiếng nói về ba cửa giải thoát / vì thế nói nê-hoàn (niết-bàn: cảnh giới tắt hết phiền não, khổ đau)

 Không chấp vào quá khứ / vị lai, hiện tại cũng thế

 Những gì mười phương dấy lên / đều không khởi, không có gì cả

 Điều Phổ Âm nay hỏi / là pháp sâu mầu vô lượng

 Do lòng chí thành đạt được sức mạnh / mà không bỏ ý tưởng đạt quả

 Vì chuyên vào một thừa / không tưởng đến mọi pháp

 Nên thưa hỏi Phật / về ý niệm duyên theo quả công đức

 Ba đời bình đẳng ấy / vắng lặng, không, không có tưởng

 Đã vượt qua mọi âm thanh / không nương chấp vào Phật đạo

 Như có hai mươi / dòng sông với số cát

 Số bồ-tát nhiều như thế / do Phổ Âm giáo hóa

 Từ chư Phật nghe và lãnh nhận / những hạnh bồ-tát tu

 Ba đường vừa được bình đẳng / tán dương việc vào Đại thừa

 Phổ Âm chí dũng mãnh / vì muốn dứt trừ các lưới nghi

 Chúng sinh chấp vào quả công đức / nên hỏi trí tuệ đạo của ta

 Điều mà Phật này kiến lập / sự tu và nguyện cũng như vậy

 Diễn bày ba thừa như nhau / để cứu khỏi khổ nạn nhọc nhằn

 Phổ Âm chí dũng mãnh / vì những người ấy mà làm

 Thưa thỉnh bậc Đạo Sư giảng pháp / chỉ bày hạnh đạo bồ-tát

 Chư thiên ức trăm nghìn / ở trên hư không cúng dường Phật

 Lòng ưa thích quả công đức / muốn dứt sự do dự này

 Bốn chúng: tỳ-kheo / tỳ-kheo-ni, cư sĩ

 Tưởng chấp vào quả công đức / nên ta phân biệt cho họ hiểu

 Phổ Nhu vì thế mà hỏi / để nhổ bỏ lưới nghi

 Hội các bồ-tát này / cũng còn muốn nghe nhận pháp này

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video