Thiên 2 — Phẩm 2: Tùy tín hành (giữ lòng tin)

 Kinh A-duy-việt-trí-già (bánh xe pháp không thoái chuyển), phẩm thứ hai: Trì tín (người giữ niềm tin)

 Bấy giờ Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, tức Phật) nói bài kệ xong, hiền giả A-nan (thị giả thân cận của Phật Thích-ca) đến trước hỏi Phật: "Bạch Đại Thánh, nay Văn-thù-sư-lợi (vị bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ) hỏi Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như) về bánh xe không thoái chuyển chăng?" Phật đáp: "Đúng vậy." "Vậy Ngài sẽ giảng về bánh xe không thoái chuyển chăng?" Phật nói: "A-nan, chư Phật Thế Tôn nhân pháp không thoái chuyển mà tùy cơ thuyết pháp." A-nan lại hỏi: "Bậc Tối Thắng vì duyên cớ gì mà lại nói từ bậc trì tín (người theo niềm tin mà tu, bậc đầu tiên trong hàng đệ tử Thanh văn hướng đến quả thánh) cho đến Duyên giác (người tự quán lý nhân duyên mà giác ngộ, cầu giải thoát riêng mình)? Như Lai chỉ hiển bày pháp của bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) thôi chăng?" Phật đáp: "Như vậy, A-nan nên biết: chỉ có mở bày kinh điển bồ-tát là cao nhất. Vì sao? Thân ta xuất hiện ở đời ngũ trược (đời có năm thứ vẩn đục: thời thế suy loạn, tà kiến, phiền não, chúng sinh xấu ác, tuổi thọ ngắn), vì những kẻ lười nhác bỏ dở, chí yếu kém, nên chư Phật phải dùng thiện quyền phương tiện (cách khéo léo, linh hoạt, thích hợp với căn cơ người nghe), tùy thời thích hợp mà giảng kinh đạo. Ít người có chí ưa lời dạy vi diệu, phần đông ưa điều thấp kém. Vì thế Như Lai dùng phương tiện khéo léo mà hiện bày pháp, rồi mở diễn Đại thừa (con đường lớn tu thành Phật, cứu độ tất cả) thì mới đúng với yếu chỉ gốc. Do đó, quan sát tâm người, thuận theo chỗ họ phát ý mà cứu độ. Nếu chí họ vào được, thì điều hòa, mềm dịu, an ổn, không còn tạo tác, khổ vui được trừ, được dẫn đến chỗ vô sinh, không khởi không diệt, sự an lạc vô vi (không do tạo tác, vượt ngoài sinh diệt), dần dần hướng đến trí tuệ lớn, nhất thiết trí (trí biết hết thảy của Phật)." Rồi Thế Tôn im lặng không nói.

 Bấy giờ A-nan hỏi Văn-thù-sư-lợi: "Vì sao Như Lai im lặng không nói?" Văn-thù đáp: "Người đời ít ai tin được pháp này. Vô số trăm nghìn vị A-la-hán (bậc đã dứt hết phiền não, đạt quả cao nhất của hàng Thanh văn) ở đây trong lòng kinh ngạc, không hiểu vì sao Như Lai lại nói giáo pháp khác lạ này. Nay ta thấy tận mắt bốn chúng (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) trong lòng nghi ngờ: vì sao Như Lai lại diễn nói, từ bậc trì tín cho đến bậc phụng pháp (người theo sự hiểu biết giáo pháp mà tu), Duyên giác, đều có ngăn ngại mà muốn khiến họ tiến lên đạt đến pháp này? Vô số ức chư thiên, rồng, thần đều do dự: vì sao Như Lai lại nói rằng các đạo đạo tích (quả Tu-đà-hoàn, bậc vừa vào dòng thánh), vãng lai (quả Tư-đà-hàm, còn trở lại cõi người một lần), bất hoàn (quả A-na-hàm, không còn trở lại cõi dục), vô trước (quả A-la-hán) và Duyên giác cũng là đạo của bồ-tát? Vô lượng ức trăm nghìn cai bồ-tát không hiểu vì sao Thế Tôn lại dùng đạo bồ-tát mà khen ngợi từ bậc trì tín cho đến phụng pháp, bốn quả và Duyên giác. Mọi sông ngòi, dòng chảy, suối nguồn đều tắc nghẽn không chảy, chim bay trên không không tiến lui được, mặt trời mặt trăng không đi tới, bị che lấp không còn sáng, ban ngày tối mờ. Vì sao? Vì pháp này vi diệu khó hiểu đến thế. Cho nên Như Lai im lặng không nói."

 Lúc ấy mười vạn hoa sen vây quanh phòng Phật đều đồng thanh khuyến thỉnh: "Bạch Thế Tôn, xin giảng yếu chỉ kinh điển phương đẳng (kinh Đại thừa rộng lớn, bình đẳng) thanh tịnh về bánh xe không thoái chuyển. Chúng con thường được nghe trí tuệ của kinh này từ chín mươi hai ức trăm nghìn cai đức Phật, và ở các cõi Phật ấy đã tu rộng pháp này." Xá-lợi-phất (đại đệ tử trí tuệ bậc nhất của Phật) lại đến trước khẩn cầu: "Xin bậc Đại Thánh diễn nói bánh xe không thoái chuyển. Canh cuối đêm nay con đã cùng Văn-thù-sư-lợi đi khắp vô số cõi Phật mười phương, nghe chư Phật Thế Tôn nói pháp mầu này." Khi ấy trên hư không có tám mươi lăm ức trăm nghìn cai vị trời quy y thỉnh cầu, muốn Như Lai nói bánh xe không thoái chuyển: "Chúng con ở các cõi này đã từ chín mươi hai ức trăm nghìn cai đức Phật thưa hỏi lãnh nhận pháp này."

 Hiền giả A-nan lại bạch Phật: "Xin Ngài rủ lòng thương nói bánh xe không thoái chuyển. Vì sao Thế Tôn lại khen ngợi nghĩa của bậc trì tín, phụng pháp cho đến Duyên giác? Bốn chúng ở đây đang lặng im không tiếng, muốn nghe Thế Tôn phân tích giảng nói. Nay vô số trăm nghìn người bị bế tắc không hiểu vì sao Thế Tôn lại tán dương bồ-tát là bậc trì tín, phụng pháp cho đến Duyên giác. Xin hãy giải mối nghi lớn. Mong Như Lai mở lòng đại bi, trừ bỏ chỗ vướng mắc, để mọi người cùng chứng biết và tin vào thánh đạo này." Phật bảo A-nan: "Như vậy, Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (các danh hiệu của Phật: bậc chân thật tột cùng, bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn) không lìa bỏ sự minh chứng mà nói kinh đạo." A-nan bạch Phật: "Thế nào gọi là minh chứng?" Đấng Chúng Hựu (một danh hiệu của Phật: bậc ban phúc cho muôn loài) đáp: "Minh chứng (làm sáng tỏ, xác chứng) về kinh điển và về người nghe, rồi sau đó mới thuyết pháp. Sức pháp của Như Lai là sự giác ngộ bình đẳng sáng suốt nhất; nhân sự minh chứng ấy mà phân tích. A-nan, hãy lắng nghe kỹ, khéo suy nghĩ. Nay ta sẽ giải rõ cho ông duyên cớ vì sao Như Lai tán dương bồ-tát là bậc trì tín, phụng pháp cho đến Duyên giác." Bấy giờ A-nan cùng đại chúng vâng lời lắng nghe.

 Phật nói: "A-nan, vì sao Như Lai khen ngợi bồ-tát là bậc giữ vững niềm tin? Ở đây, bồ-tát giáo hóa vô lượng không thể đếm người, khiến họ đứng vững trong niềm tin, được thấy chư Phật. Đã thấy bậc Đại Thánh mà không chấp vào thân Phật; đối với sắc (thân thể, vật chất), thống dương (cảm thọ khổ vui), tư tưởng (tri giác), sinh tử (các hành tạo tác) và thức (sự nhận biết) cũng không ham mến, thấy năm ấm (năm phần hợp thành con người) như hư không. Đó gọi là bồ-tát giữ vững niềm tin. Lại nữa A-nan, bồ-tát tin các pháp là không, như Như Lai đã nói, đều như nhau không khác. Lại nữa A-nan, bồ-tát tin sẽ thành tựu trí tuệ Phật, tự nghĩ trong tâm: 'Do đâu mà đạt được trí tuệ bằng phẳng ấy?' mà hoàn toàn không thấy chỗ trí tuệ hướng về. Quán bình đẳng như vậy gọi là giữ vững niềm tin. Lại nữa, bồ-tát không tin rằng năm thứ dục lạc (sắc đẹp, âm thanh, hương thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái) có thể đem lại sức mạnh của đạo; đó gọi là niềm tin vững chắc. Lại nữa, bồ-tát nghĩ: 'Do duyên gì mà điều phục tâm, lan tỏa pháp thí (bố thí bằng giáo pháp), riêng mình đạt quả Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác?' Tâm lặng lẽ, chuyên tâm vào pháp thí; trong lòng ôm ý niệm ấy, đó gọi là giữ niềm tin.

 "Lại nữa, bồ-tát có thể đem tất cả những gì mình có ra bố thí, không tiếc thân mạng, khuyến khích giúp người theo đạo; ban ơn không chọn lựa, không chút keo kiệt; mọi phúc đức đều hồi hướng giúp cho đạo; quán chiếu tính không một cách bình đẳng, không thấy có bồ-tát. Xét đúng như vậy thì gọi là niềm tin. Lại nữa, bồ-tát chuyên tâm vào Phật đạo mà tâm không buông lơi, ưa pháp vắng lặng, xa bỏ sáu tình (sáu căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý cùng sự đắm nhiễm của chúng), không ham các giống loại (?), chí hướng về con đường thánh. Ai chưa chuyên tâm vào đạo thì giáo hóa, giúp họ đứng vững, khiến họ thuận theo kinh Phật, khuyến khích họ sinh lòng ưa thích, phát tâm đạo lớn; mà không thấy có tâm của họ, không vướng chấp, bình đẳng như pháp giới (toàn thể mọi pháp, xét về bản tính chân thật). Biết bình đẳng là thế nào? Chỉ là lời nói và âm thanh thôi. Bình đẳng với bốn đại (đất, nước, lửa, gió — bốn yếu tố cấu thành vật chất), các giống loại không thể nắm bắt. Có niềm tin rằng mọi việc làm, muôn vật đều vô thường (không bền), khổ, không, không phải là thân mình, thì đạt được sức mạnh ấy; tin vào nghĩa của giới thánh, không buông lung, giữ giới cấm thanh tịnh, định tâm chánh thọ, vắng lặng vô vi. Tin rằng mọi cõi đều trở về không, hết; thân bình đẳng không khác. Đó là tín căn (gốc rễ của niềm tin). Quán bình đẳng như vậy mà không bỏ chúng sinh, thấy mọi người đều đồng đẳng với pháp giới, rồi lại không thấy pháp giới ở đâu. Vì sao? Vì muôn dân rốt cuộc đều trở về pháp giới. Nếu có niềm tin vững chắc vào các pháp như vậy, đó gọi là giữ niềm tin.

 "Lại nữa, bồ-tát tin rằng mọi chúng sinh, những tham dục mà họ có, cũng không thật có thọ nhận, như hư không tự nhiên; không thấy chỗ chúng sinh đứng ở. Xét thấy tất cả loài bò bay máy cựa, loài có hơi thở, loài người và muôn vật đều là nê-hoàn (niết-bàn: cảnh giới tắt hết phiền não). Vì sao? Vì chúng sinh là không, xét thật thì bản vô (vốn không có tự thể), nên thấy chúng sinh đều là nê-hoàn. Khiến vô số người tin vâng như vậy; vì thế bồ-tát được gọi là bậc giữ niềm tin." Rồi Phật nói kệ:

 Giáo hóa vô số người / khiến họ thấy vô lượng đức Phật

 Mà đối với các Phật ấy không vướng chấp / đó gọi là giữ niềm tin

 Tin hiểu tất cả các pháp / phân biệt đều là không

 Chuyên tâm ưa thích giáo pháp như vậy / đó gọi là giữ niềm tin

 Chí ngưỡng mộ trí tuệ của đạo / tâm thường nghĩ đến điều ấy:

 "Ta rồi sẽ nhờ nhân duyên / đạt được sự sáng suốt mà tâm hướng đến"

 Đối với năm thứ dục lạc / chưa từng tin và ưa thích

 Vì được sức mạnh của niềm tin ấy / đó gọi là giữ niềm tin

 Tin vào việc giữ giới cấm: / "Ta do đâu mà đạt thành?"

 Thực hành pháp thí / như Phật, bậc Đại Thánh

 Bậc dũng mãnh ấy / tâm tin mà làm việc bố thí

 Chí không mong được đền đáp / đó gọi là giữ niềm tin

 Hễ có người xin / đều đem tâm bình đẳng mà cho tất cả

 Đã cho rồi mà không có ý tưởng là mình cho / đó gọi là giữ niềm tin

 Ưa thích việc ban tặng / đối với mọi thứ không có nhơ tham

 Tất cả đều hướng về thánh đạo / đó gọi là giữ niềm tin

 Dứt trừ sáu tình / thấy rõ mà không mong cầu gì

 Vì được sức mạnh của pháp / đó gọi là giữ niềm tin

 Nghiêm kính hướng về Phật / tâm rốt ráo trong sạch

 Thường chuyên vào pháp của đạo / đó gọi là giữ niềm tin

 Xa lìa sáu bệnh (sáu căn đắm nhiễm) / tâm không mong cầu gì

 Năm ấm đã trừ hẳn / đó gọi là giữ niềm tin

 Nếu người không theo đạo / thì khuyên bảo giáo hóa cho họ vui thích

 Không nghi ngờ Phật pháp / đó gọi là giữ niềm tin

 Nếu thấy người vui mừng / thì khuyên dẫn ý hướng đạo của họ

 Tự xét mà không thấy có tâm / đó gọi là giữ niềm tin

 Trí tuệ bình đẳng với sáu suy (sáu trần: sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp — sáu đối tượng làm hao mòn tâm) / pháp giới không có sai khác

 Đối với cõi không nắm được gì / cõi giới chỉ là lời nói, âm thanh

 Tâm thường nghĩ về trước sau (vòng sống chết) / như hư không, không có ta

 Đối với trí tuệ có sức mạnh lớn / đó gọi là giữ niềm tin

 Ưa tu giới cấm của bậc thánh / thanh tịnh, không buông lung

 Giới và định được thành tựu đầy đủ / đó gọi là giữ niềm tin

 Ưa thích cõi vắng lặng / chúng sinh cũng như vậy

 Người ấy có tướng chí thành / đó gọi là giữ niềm tin

 Không bỏ một người nào / pháp giới cũng như vậy

 Xét các giống loại chúng sinh ấy / cõi kinh pháp không thể nghĩ bàn

 Như pháp giới không khác biệt / niềm tin ấy mới là thông suốt

 Vì thế ta khen ngợi niềm tin vững chắc / bồ-tát không sợ hãi điều gì

 Chúng sinh đều tự nhiên / xét kỹ thì không có chỗ trụ

 Thấu suốt khắp, sáng tỏ pháp là không / chỗ ấy không thể nắm được

 Mọi người đều là vô vi / muôn dân cũng là không

 Đó là nê-hoàn vắng lặng / nên vì tất cả mà hiển bày

 Bồ-tát nếu dũng mãnh / hiểu chúng sinh như vậy

 Vì thế được danh hiệu / được tán dương là bậc giữ niềm tin

 Thực hành chuyên chú pháp như thế / được khen là bậc giữ niềm tin

 A-nan hãy giữ lấy điều này / phân tích giảng nói cũng như vậy

 A-nan, ta nhân đó / vâng làm theo đạo không sót gì

 Pháp này thành bậc Đẳng Giác / bồ-tát diễn bày ánh sáng ấy

 "Như vậy đó, A-nan, Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác vì lẽ ấy mà khen ngợi, xác lập bồ-tát là bậc trì tín. Xét nghĩa này thì đó là dùng thiện quyền phương tiện mà mở đường dẫn dắt."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video