Thiên 30 — Phẩm 22: Mười kho tàng vô tận

 Phẩm Mười Kho Vô Tận, thứ hai mươi hai

 Khi ấy, Bồ-tát Công Đức Lâm (Bồ-tát là người tu hành đã phát nguyện thành Phật để cứu giúp mọi loài; Công Đức Lâm nghĩa là "Rừng Công Đức", tên vị Bồ-tát đang thuyết pháp trong hội này) lại nói với các vị Bồ-tát rằng:

 "Này các Phật tử (con Phật, lời gọi các vị Bồ-tát trong hội)! Bồ-tát Ma-ha-tát (vị Bồ-tát lớn, có hạnh nguyện và công đức lớn) có mười thứ tạng (kho chứa công đức, ví như kho báu dùng mãi không hết). Chư Phật quá khứ đã nói, chư Phật vị lai (tương lai) sẽ nói, chư Phật hiện tại đang nói. Mười thứ ấy là gì? Đó là: tín tạng (kho lòng tin), giới tạng (kho giữ giới luật), tàm tạng (kho biết tự xấu hổ với lương tâm mình), quý tạng (kho biết hổ thẹn với người khác và với chư Phật), văn tạng (kho nghe học nhiều), thí tạng (kho bố thí), tuệ tạng (kho trí tuệ), niệm tạng (kho nhớ nghĩ), trì tạng (kho ghi giữ không quên), biện tạng (kho tài biện thuyết). Đó là mười.

 "Này Phật tử! Thế nào là tín tạng của Bồ-tát Ma-ha-tát? Vị Bồ-tát này tin mọi pháp (mọi sự vật, hiện tượng, cả vật chất lẫn tinh thần) là không (không có tự thể cố định, do nhân duyên hợp thành), tin mọi pháp là vô tướng (không có hình tướng cố định để bám vào), tin mọi pháp là vô nguyện (không có gì đáng để mong cầu, bám víu), tin mọi pháp là vô tác (không do ai tạo tác ra), tin mọi pháp là không có phân biệt, tin mọi pháp là không có chỗ nương tựa, tin mọi pháp là không thể đo lường, tin mọi pháp là không có gì cao hơn, tin mọi pháp là khó vượt qua, tin mọi pháp là vô sinh (xét đến tận cùng thì không thật có sinh ra).

 Nếu Bồ-tát có thể thuận theo mọi pháp như vậy mà sinh lòng tin trong sạch rồi, thì nghe pháp của chư Phật là không thể nghĩ bàn, tâm không sợ hãi yếu hèn; nghe tất cả chư Phật là không thể nghĩ bàn, tâm không sợ hãi yếu hèn; nghe cõi chúng sinh (cõi của mọi loài có sự sống) là không thể nghĩ bàn, tâm không sợ hãi yếu hèn; nghe pháp giới (toàn thể mọi hiện tượng trong vũ trụ) là không thể nghĩ bàn, tâm không sợ hãi yếu hèn; nghe cõi hư không là không thể nghĩ bàn, tâm không sợ hãi yếu hèn; nghe cõi Niết-bàn (cảnh giới đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sống chết) là không thể nghĩ bàn, tâm không sợ hãi yếu hèn; nghe đời quá khứ là không thể nghĩ bàn, tâm không sợ hãi yếu hèn; nghe đời vị lai là không thể nghĩ bàn, tâm không sợ hãi yếu hèn; nghe đời hiện tại là không thể nghĩ bàn, tâm không sợ hãi yếu hèn; nghe việc đi vào tất cả các kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài, tính bằng sự thành và hoại của một thế giới) là không thể nghĩ bàn, tâm không sợ hãi yếu hèn.

 Vì sao vậy? Vì vị Bồ-tát này đối với chư Phật một mực tin chắc, biết trí tuệ của Phật không có bờ bến, không có cùng tận. Trong vô lượng thế giới ở mười phương, mỗi thế giới đều có vô lượng chư Phật; đối với A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật), các Ngài đã đạt, đang đạt, sẽ đạt; đã ra đời, đang ra đời, sẽ ra đời; đã vào Niết-bàn, đang vào Niết-bàn, sẽ vào Niết-bàn. Trí tuệ của chư Phật ấy không thêm không bớt, không sinh không diệt, không tiến không lùi, không gần không xa, không có sự biết và không có sự buông bỏ (?).

 Vị Bồ-tát này đi vào trí tuệ của Phật, thành tựu lòng tin không bờ bến, không cùng tận. Được lòng tin ấy rồi, tâm không thoái lui, tâm không rối loạn, không thể bị phá hoại, không bị nhiễm dính vào đâu, luôn có gốc rễ vững vàng, thuận theo bậc thánh, ở trong nhà Như Lai (Như Lai: một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như, tức chân lý như thật; "ở trong nhà Như Lai" nghĩa là thuộc dòng dõi Phật), giữ gìn hạt giống Phật (dòng dõi, mầm mống để thành Phật) của tất cả chư Phật, làm tăng trưởng lòng tin và sự hiểu biết của tất cả Bồ-tát, thuận theo căn lành (những việc thiện làm gốc sinh ra quả tốt) của tất cả Như Lai, làm phát sinh phương tiện (những cách khéo léo để dẫn dắt chúng sinh) của tất cả chư Phật. Đó gọi là tín tạng của Bồ-tát Ma-ha-tát. Bồ-tát an trú trong tín tạng này thì có thể nghe và ghi giữ tất cả Phật pháp, giảng nói cho chúng sinh, khiến ai nấy đều được tỏ ngộ.

 "Này Phật tử! Thế nào là giới tạng của Bồ-tát Ma-ha-tát? Vị Bồ-tát này thành tựu: giới làm lợi ích khắp nơi, giới không thọ nhận (giới của ngoại đạo), giới không bám trụ, giới không hối hận, giới không trái nghịch tranh cãi, giới không làm tổn hại phiền não người, giới không lẫn tạp ô uế, giới không tham cầu, giới không lỗi lầm, giới không hủy phạm.

 Thế nào là giới làm lợi ích khắp nơi? Vị Bồ-tát này thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) giới trong sạch, vốn là để làm lợi ích cho tất cả chúng sinh.

 Thế nào là giới không thọ nhận? Vị Bồ-tát này không thọ nhận và thực hành mọi thứ giới của ngoại đạo (những đạo ngoài Phật giáo), mà chỉ tự mình tinh tấn, vâng giữ giới trong sạch bình đẳng của chư Phật Như Lai trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai).

 Thế nào là giới không bám trụ? Vị Bồ-tát này khi giữ giới, tâm không bám trụ vào Dục giới (cõi của chúng sinh còn ham muốn ăn uống, dâm dục, gồm loài người, súc sinh, các tầng trời thấp…), không bám trụ vào Sắc giới (cõi trời cao hơn, đã lìa dục nhưng còn thân hình vật chất vi tế), không bám trụ vào Vô sắc giới (cõi trời cao nhất, chỉ còn tâm thức, không còn thân hình). Vì sao vậy? Vì giữ giới mà không cầu được sinh về các cõi ấy.

 Thế nào là giới không hối hận? Vị Bồ-tát này luôn được an trú trong tâm không hối hận. Vì sao vậy? Vì không làm tội nặng, không làm điều dối trá nịnh hót, không phá giới trong sạch.

 Thế nào là giới không trái nghịch tranh cãi? Vị Bồ-tát này không chê bỏ những giới đã được chế định từ trước, cũng không tự đặt thêm giới mới; tâm luôn thuận theo giới hướng về Niết-bàn, giữ gìn đầy đủ, không hề hủy phạm; không vì việc giữ giới mà làm phiền não các chúng sinh khác, khiến họ đau khổ, mà chỉ mong cho tất cả tâm luôn vui vẻ mà giữ giới.

 Thế nào là giới không làm tổn hại phiền não người? Vị Bồ-tát này không nhân danh giới luật mà học các bùa chú, chế các phương thuốc để làm hại chúng sinh, mà chỉ vì cứu giúp che chở tất cả chúng sinh mà giữ giới.

 Thế nào là giới không lẫn tạp? Vị Bồ-tát này không chấp vào biên kiến (cái thấy lệch về một bên cực đoan, như cho rằng mọi thứ hoàn toàn mất hẳn hoặc tồn tại mãi mãi), không giữ thứ giới lẫn tạp, mà chỉ quán sát duyên khởi (lẽ mọi sự vật đều do nhiều nhân duyên hợp lại mà sinh ra) để giữ giới xuất ly (giới đưa đến chỗ ra khỏi vòng sinh tử khổ đau).

 Thế nào là giới không tham cầu? Vị Bồ-tát này không tỏ ra vẻ khác người để phô bày mình có đức hạnh, mà chỉ vì muốn làm đầy đủ pháp xuất ly nên giữ giới.

 Thế nào là giới không lỗi lầm? Vị Bồ-tát này không tự cao ngạo, nói rằng "ta giữ giới"; thấy người phạm giới cũng không khinh chê, làm họ xấu hổ nhục nhã; chỉ một lòng chuyên nhất mà giữ giới.

 Thế nào là giới không hủy phạm? Vị Bồ-tát này dứt hẳn việc giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói hai lưỡi (nói đâm thọc gây chia rẽ), nói lời độc ác, cùng nói lời vô nghĩa, tham lam, giận dữ, tà kiến (thấy biết sai lệch), giữ gìn đầy đủ mười điều thiện (mười việc lành, ngược lại với mười điều ác vừa kể).

 Bồ-tát khi giữ giới không hủy phạm này, nghĩ rằng: 'Tất cả chúng sinh hủy phạm giới trong sạch đều là do điên đảo (thấy biết sai lạc, trái ngược với sự thật); chỉ có Phật Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính) mới biết chúng sinh do nhân duyên gì mà sinh điên đảo, hủy phạm giới trong sạch. Ta sẽ thành tựu Bồ-đề vô thượng (giác ngộ cao nhất), rộng vì chúng sinh nói pháp chân thật, khiến họ lìa khỏi điên đảo.' Đó gọi là giới tạng, kho thứ hai của Bồ-tát Ma-ha-tát.

 "Này Phật tử! Thế nào là tàm tạng của Bồ-tát Ma-ha-tát? Vị Bồ-tát này nhớ lại những điều ác đã làm trong quá khứ mà sinh lòng tự xấu hổ. Nghĩa là vị Bồ-tát ấy tự nghĩ trong lòng rằng:

 'Ta từ vô thủy (từ thuở không có khởi đầu) đến nay, cùng với các chúng sinh đều đã từng làm cha mẹ, anh em, chị em, con trai con gái của nhau. Vì đầy đủ tham lam, giận dữ, si mê, kiêu mạn, nịnh hót dối trá cùng mọi phiền não (những trạng thái tâm làm rối loạn, gây khổ đau) khác, nên đã làm khổ hại lẫn nhau, cướp đoạt áp bức lẫn nhau, gian dâm, làm thương tổn, giết hại, không điều ác nào là không làm. Tất cả chúng sinh cũng đều như vậy, vì các phiền não mà làm đủ mọi điều ác; vì thế ai nấy đều không cung kính nhau, không tôn trọng nhau, không vâng thuận nhau, không khiêm nhường với nhau, không chỉ dẫn cho nhau, không che chở thương tiếc nhau, mà lại giết hại nhau, làm kẻ thù oán của nhau.

 Tự nghĩ thân ta và các chúng sinh, trong quá khứ, vị lai, hiện tại, làm những việc không biết xấu hổ, chư Phật ba đời không ai là không biết, không thấy. Nay nếu ta không dứt bỏ hành vi không biết xấu hổ này, chư Phật ba đời cũng sẽ thấy ta. Sao ta lại còn làm mãi không thôi? Thật là không nên. Vì thế ta phải chuyên tâm dứt bỏ, chứng đắc A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, rộng vì chúng sinh nói pháp chân thật.' Đó gọi là tàm tạng, kho thứ ba của Bồ-tát Ma-ha-tát.

 "Này Phật tử! Thế nào là quý tạng của Bồ-tát Ma-ha-tát? Vị Bồ-tát này tự hổ thẹn rằng từ trước đến nay, trong năm thứ dục (năm thứ ham muốn do mắt, tai, mũi, lưỡi, thân đối với sắc, tiếng, mùi, vị, xúc chạm), đã tham cầu đủ thứ, không bao giờ thấy đủ, do đó làm tăng trưởng mọi phiền não như tham, giận, si mê: 'Nay ta không nên làm việc ấy nữa.'

 Lại nghĩ thế này: 'Chúng sinh không có trí tuệ, khởi lên các phiền não, làm đủ các việc ác, không cung kính nhau, không tôn trọng nhau, cho đến dần dần trở thành oán thù của nhau. Những điều ác như vậy, không điều gì là không làm; làm xong lại vui mừng, tìm cầu sự khen ngợi, mù lòa không có mắt trí tuệ, không biết không thấy gì. Vào trong bụng mẹ, thọ thai mà sinh ra, thành cái thân nhơ bẩn, rốt cuộc đến lúc tóc bạc mặt nhăn. Người có trí tuệ quán xét thấy đây chỉ là pháp không trong sạch sinh ra từ dâm dục; chư Phật ba đời đều biết đều thấy. Nếu nay ta còn làm việc này thì là lừa dối chư Phật ba đời. Vì thế ta phải tu tập lòng hổ thẹn, mau thành A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, rộng vì chúng sinh nói pháp chân thật.' Đó gọi là quý tạng, kho thứ tư của Bồ-tát Ma-ha-tát.

 "Này Phật tử! Thế nào là văn tạng của Bồ-tát Ma-ha-tát? Vị Bồ-tát này biết: vì cái này có nên cái kia có, vì cái này không nên cái kia không; vì cái này khởi lên nên cái kia khởi lên, vì cái này diệt nên cái kia diệt; đây là pháp thế gian, đây là pháp xuất thế gian (pháp vượt ra khỏi thế gian, đưa đến giải thoát); đây là pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt), đây là pháp vô vi (những gì không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt); đây là pháp hữu ký (những điều có thể xác định, được Phật giải đáp rõ ràng), đây là pháp vô ký (những câu hỏi không thể xác định, Phật gác lại không trả lời vì không ích lợi cho việc giải thoát).

 Thế nào là vì cái này có nên cái kia có? Nghĩa là: vì có vô minh (sự mê mờ, không thấy rõ chân lý) nên có hành (những hành động tạo nghiệp). Thế nào là vì cái này không nên cái kia không? Nghĩa là: vì không có thức (tâm thức đi thọ thai) nên không có danh sắc (thân và tâm lúc mới thành hình). Thế nào là vì cái này khởi lên nên cái kia khởi lên? Nghĩa là: vì ái (lòng tham luyến) khởi lên nên khổ khởi lên. Thế nào là vì cái này diệt nên cái kia diệt? Nghĩa là: vì hữu (sự tồn tại do nghiệp tạo thành, làm nhân cho đời sau) diệt nên sinh diệt. (Đây là các khâu trong mười hai nhân duyên — chuỗi nhân quả nối nhau gây ra vòng sống chết.)

 Thế nào là pháp thế gian? Đó là: sắc (thân thể, vật chất), thọ (cảm giác), tưởng (nhận biết, hình dung), hành (ý chí, các hoạt động tâm), thức (sự phân biệt nhận biết) — gọi chung là năm uẩn (năm nhóm hợp thành con người). Thế nào là pháp xuất thế gian? Đó là: giới (giữ giới luật), định (tâm an định), tuệ (trí tuệ), giải thoát (thoát khỏi trói buộc), giải thoát tri kiến (cái biết rõ mình đã giải thoát).

 Thế nào là pháp hữu vi? Đó là: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, cõi chúng sinh. Thế nào là pháp vô vi? Đó là: hư không, Niết-bàn, số duyên diệt (sự diệt trừ phiền não nhờ sức trí tuệ phân biệt), phi số duyên diệt (sự không sinh khởi do thiếu duyên, không nhờ trí tuệ phân biệt), và pháp tính duyên khởi thường trụ (bản tính chân thật vốn có của lẽ duyên khởi, không đổi thay).

 Thế nào là pháp hữu ký? Đó là: bốn Thánh đế (bốn chân lý cao quý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự dứt khổ, con đường dứt khổ), bốn quả Sa-môn (bốn bậc quả chứng của người xuất gia tu hành: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán), bốn biện tài (bốn tài biện thuyết thông suốt: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về sự ứng đáp), bốn vô sở úy (bốn điều không sợ hãi khi thuyết pháp giữa đại chúng), bốn niệm xứ (bốn phép quán: quán thân, cảm giác, tâm, các pháp), bốn chánh cần (bốn sự siêng năng đúng đắn: ngăn ác chưa sinh, dứt ác đã sinh, làm thiện chưa sinh, tăng thiện đã sinh), bốn thần túc (bốn nền tảng của năng lực thiền định: ý muốn, tinh tấn, tâm, quán xét), năm căn (năm khả năng gốc: tin, tinh tấn, nhớ nghĩ, định, tuệ), năm lực (năm sức mạnh do năm căn phát triển), bảy giác phần (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), tám thánh đạo phần (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng).

 Thế nào là pháp vô ký? Đó là: thế gian có bờ bến, thế gian không có bờ bến, thế gian vừa có bờ bến vừa không có bờ bến, thế gian chẳng phải có bờ bến chẳng phải không có bờ bến; thế gian là thường còn, thế gian là vô thường, thế gian vừa thường còn vừa vô thường, thế gian chẳng phải thường còn chẳng phải vô thường; Như Lai sau khi diệt độ là còn, Như Lai sau khi diệt độ là không còn, Như Lai sau khi diệt độ vừa còn vừa không còn, Như Lai sau khi diệt độ chẳng phải còn chẳng phải không còn; ta và chúng sinh là có, ta và chúng sinh là không, ta và chúng sinh vừa có vừa không, ta và chúng sinh chẳng phải có chẳng phải không.

 Trong quá khứ có bao nhiêu Như Lai vào Bát-niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn, tức khi bậc giác ngộ qua đời)? Bao nhiêu Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ cho riêng mình), Bích-chi Phật (người tự mình giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không cần thầy, cũng gọi là Duyên giác hay Độc giác) vào Bát-niết-bàn? Trong vị lai có bao nhiêu Như Lai? Bao nhiêu Thanh văn, Bích-chi Phật? Bao nhiêu chúng sinh? Trong hiện tại có bao nhiêu Phật đang trụ thế? Bao nhiêu Thanh văn, Bích-chi Phật đang trụ thế? Bao nhiêu chúng sinh đang sống?

 Như Lai nào ra đời đầu tiên? Thanh văn, Bích-chi Phật nào ra đời đầu tiên? Chúng sinh nào ra đời đầu tiên? Như Lai nào ra đời sau cùng? Thanh văn, Bích-chi Phật nào ra đời sau cùng? Chúng sinh nào ra đời sau cùng? Pháp nào có trước hết? Pháp nào có sau hết? Thế gian từ đâu đến, rồi đi về đâu? Có bao nhiêu thế giới thành? Có bao nhiêu thế giới hoại? Thế giới từ đâu đến, rồi đi về đâu? Đâu là điểm khởi đầu đầu tiên của sinh tử (vòng sống chết luân hồi)? Đâu là điểm kết thúc sau cùng của sinh tử? Đó gọi là pháp vô ký.

 Bồ-tát Ma-ha-tát nghĩ như vầy: 'Tất cả chúng sinh trong vòng sinh tử không được nghe học nhiều, không thể hiểu rõ tất cả các pháp này. Ta sẽ phát tâm, giữ kho nghe học nhiều, chứng A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, vì các chúng sinh nói pháp chân thật.' Đó gọi là đa văn tạng (kho nghe học nhiều), kho thứ năm của Bồ-tát Ma-ha-tát.

 "Này Phật tử! Thế nào là thí tạng của Bồ-tát Ma-ha-tát? Vị Bồ-tát này thực hành mười cách bố thí, đó là: bố thí chia bớt phần mình, bố thí đến cạn hết, bố thí những gì bên trong (thân thể mình), bố thí những gì bên ngoài (của cải, ngôi vị), bố thí cả trong lẫn ngoài, bố thí tất cả, bố thí quá khứ, bố thí vị lai, bố thí hiện tại, bố thí rốt ráo.

 Này Phật tử! Thế nào là Bồ-tát bố thí chia bớt phần mình? Vị Bồ-tát này bẩm tính nhân từ, ưa làm việc ban cho. Nếu được món ăn ngon, không riêng mình hưởng, mà phải chia cho chúng sinh rồi sau mới ăn; mọi vật nhận được cũng đều như vậy. Khi tự mình ăn, nghĩ rằng: 'Trong thân ta có tám vạn loài vi trùng nương ở; thân ta no đủ vui sướng thì chúng cũng no đủ vui sướng; thân ta đói khổ thì chúng cũng đói khổ. Nay ta nhận lấy đồ ăn uống này, nguyện cho chúng sinh khắp nơi đều được no đủ.' Vì để bố thí cho chúng mà tự ăn, không tham mùi vị. Lại nghĩ thế này: 'Ta trong đêm dài (ví cho thời gian lâu dài mê muội trong sinh tử) tham luyến thân mình, muốn cho nó no đủ nên ăn uống. Nay đem món ăn này ban cho chúng sinh, nguyện cho ta dứt hẳn lòng tham luyến đối với thân.' Đó gọi là bố thí chia bớt phần mình.

 Thế nào là Bồ-tát bố thí đến cạn hết? Này Phật tử! Vị Bồ-tát này có được đủ thứ thức ăn ngon thượng hạng, hương hoa, áo quần và các vật dụng nuôi sống; nếu tự mình dùng thì được an vui sống lâu, nếu bớt phần mình đem cho người thì phải nghèo khổ chết yểu. Khi ấy, nếu có người đến nói rằng: 'Tất cả những gì ông có hiện nay, hãy cho tôi hết.' Bồ-tát tự nghĩ: 'Ta từ vô thủy đến nay, vì đói khát mà mất thân không biết bao nhiêu lần, chưa từng có được chút nào, dù nhỏ như đầu sợi lông, làm lợi ích cho chúng sinh để được điều lành. Nay ta rồi cũng sẽ bỏ mạng như những lần trước, vậy nên vì làm lợi ích chúng sinh, có gì đều bỏ hết; cho đến hết cả mạng sống, cũng không tiếc gì.' Đó gọi là bố thí đến cạn hết.

 Thế nào là Bồ-tát bố thí những gì bên trong? Này Phật tử! Vị Bồ-tát này tuổi đang trẻ khỏe, dung mạo đoan chính đẹp đẽ, dùng hương hoa, áo quần trang sức thân mình; vừa mới được làm lễ quán đảnh (lễ rưới nước lên đầu khi lên ngôi vua), lên ngôi Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chính pháp), đầy đủ bảy báu (bảy vật quý đặc biệt của Chuyển luân vương: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, người nữ báu, quan giữ kho báu, tướng quân báu), làm vua cả bốn châu thiên hạ (bốn đại lục quanh núi Tu-di, tức cả thế giới).

 Khi ấy, nếu có người đến thưa với vua: 'Xin Đại vương biết cho! Nay tôi già yếu, thân mang bệnh nặng, cô đơn một mình, gầy mòn kiệt sức, sắp chết đến nơi. Nếu được tay chân, máu thịt, đầu mắt, xương tủy trên thân vua, mạng tôi chắc mong được sống. Cúi xin Đại vương đừng cân nhắc thêm, đừng có gì tiếc nuối; chỉ xin rủ lòng thương, đem cho tôi!' Khi ấy, Bồ-tát nghĩ rằng: 'Thân ta đây, sau này rồi cũng phải chết, không có chút lợi ích gì; nên kịp thời mau bỏ, để cứu giúp chúng sinh.' Nghĩ xong liền đem cho, lòng không hối tiếc. Đó gọi là bố thí những gì bên trong.

 Thế nào là Bồ-tát bố thí những gì bên ngoài? Này Phật tử! Vị Bồ-tát này tuổi đang sung sức, dung sắc đẹp đẽ, đủ các tướng tốt, dùng hoa quý, áo đẹp trang sức thân mình; vừa mới được làm lễ quán đảnh, lên ngôi Chuyển luân vương, đầy đủ bảy báu, làm vua cả bốn châu thiên hạ. Khi ấy, nếu có người đến thưa với vua: 'Nay tôi nghèo túng, bị đủ mọi khổ sở bức bách. Cúi xin bậc nhân từ đặc biệt rủ lòng thương xót, bỏ ngôi vua này để cấp cho tôi; tôi sẽ cai quản, hưởng phúc lạc của nhà vua!' Khi ấy, Bồ-tát nghĩ rằng: 'Mọi sự vinh hoa thịnh vượng rồi sẽ suy tàn; đến lúc suy tàn thì không thể làm lợi ích cho chúng sinh nữa. Nay ta nên theo lời người ấy cầu xin mà làm cho thỏa ý.' Nghĩ như vậy rồi, liền đem cho mà không hối tiếc. Đó gọi là bố thí những gì bên ngoài.

 Thế nào là Bồ-tát bố thí cả trong lẫn ngoài? Này Phật tử! Vị Bồ-tát này như đã nói ở trên, ở ngôi Chuyển luân vương, đầy đủ bảy báu, làm vua cả bốn châu thiên hạ. Khi ấy, nếu có người đến thưa: 'Ngôi Chuyển luân này, nhà vua ở đã lâu, còn tôi chưa từng có được. Cúi xin Đại vương bỏ ngôi cho tôi, và cả thân nhà vua cũng làm bề tôi, đầy tớ cho tôi!' Khi ấy, Bồ-tát nghĩ rằng: 'Thân ta, của báu và ngôi vua đều là pháp vô thường, sẽ hư hoại. Nay ta đang khỏe mạnh, giàu có cả thiên hạ; người xin đã đến trước mặt, ta nên đem cái không bền chắc để cầu lấy pháp bền chắc.' Nghĩ như vậy rồi, liền đem cho, cho đến đem thân mình cung kính siêng năng làm việc phục dịch, lòng không hối tiếc. Đó gọi là bố thí cả trong lẫn ngoài.

 Thế nào là Bồ-tát bố thí tất cả? Này Phật tử! Vị Bồ-tát này cũng như đã nói ở trên, ở ngôi Chuyển luân vương, đầy đủ bảy báu, làm vua cả bốn châu thiên hạ. Khi ấy, có vô số người nghèo khổ đến trước mặt vua mà nói rằng: 'Danh tiếng của Đại vương vang khắp mười phương, chúng tôi kính mến đức hạnh nên tìm đến đây. Nay chúng tôi mỗi người đều có điều cầu xin, mong vua rủ lòng từ bi khắp cả, cho được thỏa mãn!' Khi ấy, những người nghèo ấy xin nơi nhà vua: có người xin đất nước, có người xin vợ con, có người xin tay chân, máu thịt, tim phổi, đầu mắt, tủy não. Lúc ấy Bồ-tát trong lòng nghĩ rằng: 'Mọi ân ái rồi sẽ phải chia lìa, mà đối với chúng sinh lại không có ích lợi gì. Nay ta vì muốn dứt bỏ hẳn lòng tham luyến, đem tất cả những vật nhất định sẽ phải lìa tan này làm thỏa nguyện chúng sinh.' Nghĩ như vậy rồi, đem cho hết thảy, lòng không hối hận, cũng không sinh lòng chán ghét khinh rẻ chúng sinh. Đó gọi là bố thí tất cả.

 Thế nào là Bồ-tát bố thí quá khứ? Vị Bồ-tát này nghe những công đức của chư Phật và Bồ-tát trong quá khứ, nghe rồi không chấp giữ, hiểu thấu chúng chẳng phải thật có, không khởi phân biệt, không tham, không đắm vị, cũng không cầu lấy, không nương tựa vào đâu; thấy các pháp như giấc mộng, không có gì bền chắc; đối với các căn lành không khởi ý tưởng cho là thật có, cũng không nương tựa vào đó; chỉ vì để giáo hóa những chúng sinh còn chấp trước, làm cho Phật pháp thành thục nơi họ, mà giảng nói cho họ; lại quán xét rằng: 'Các pháp quá khứ, tìm khắp mười phương đều không thể nắm bắt được.' Nghĩ như vậy rồi, đối với các pháp quá khứ, rốt ráo buông bỏ hết. Đó gọi là bố thí quá khứ.

 Thế nào là Bồ-tát bố thí vị lai? Vị Bồ-tát này nghe những hạnh tu của chư Phật vị lai, hiểu thấu chẳng phải thật có, không chấp vào hình tướng, không riêng ưa thích được vãng sinh (sinh về sau khi chết) các cõi nước của Phật, không đắm vị, không chấp trước, cũng không sinh lòng chán bỏ; không đem căn lành hồi hướng (hướng công đức về một mục đích) về nơi đó, cũng không vì nơi đó mà làm thoái lui căn lành, thường siêng năng tu hành, chưa từng bỏ phế; chỉ muốn nhân cảnh giới ấy mà thu nhiếp chúng sinh, vì họ nói điều chân thật, khiến Phật pháp được thành thục; nhưng pháp ấy chẳng phải có chỗ ở, chẳng phải không có chỗ ở, chẳng phải trong, chẳng phải ngoài, chẳng phải gần, chẳng phải xa. Lại nghĩ thế này: 'Nếu pháp chẳng phải thật có thì không thể không buông bỏ.' Đó gọi là bố thí vị lai.

 Thế nào là Bồ-tát bố thí hiện tại? Vị Bồ-tát này nghe công đức đầy đủ của các tầng trời (các cõi của chư thiên, chúng sinh hưởng phúc lạc cao hơn loài người, từ thấp đến cao): trời Tứ Thiên Vương, trời Ba Mươi Ba, trời Dạ-ma, trời Đâu-suất-đà, trời Hóa Lạc, trời Tha Hóa Tự Tại (sáu tầng trời này thuộc Dục giới); trời Phạm, trời Phạm Thân, trời Phạm Phụ, trời Phạm Chúng, trời Đại Phạm, trời Quang, trời Thiểu Quang, trời Vô Lượng Quang, trời Quang Âm, trời Tịnh, trời Thiểu Tịnh, trời Vô Lượng Tịnh, trời Biến Tịnh, trời Quảng, trời Thiểu Quảng, trời Vô Lượng Quảng, trời Quảng Quả, trời Vô Phiền, trời Vô Nhiệt, trời Thiện Kiến, trời Thiện Hiện, trời Sắc Cứu Cánh (các tầng trời này thuộc Sắc giới); cho đến nghe công đức đầy đủ của Thanh văn, Duyên giác.

 Nghe rồi, tâm không mê lầm, không chìm đắm, không gom tụ, không tán loạn, chỉ quán sát các hành (mọi sự vật do nhân duyên tạo thành) như giấc mộng không thật, không tham luyến; vì muốn cho chúng sinh lìa bỏ các đường ác (những cõi khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), tâm không phân biệt, tu đạo Bồ-tát, thành tựu Phật pháp, mà mở bày giảng nói. Đó gọi là bố thí hiện tại.

 Thế nào là Bồ-tát bố thí rốt ráo? Này Phật tử! Đối với vị Bồ-tát này, giả sử có vô lượng chúng sinh, người không có mắt, người không có tai, người không có mũi, lưỡi, tay chân, đến chỗ Bồ-tát, thưa rằng: 'Thân tôi phúc mỏng, các giác quan tàn khuyết. Cúi xin bậc nhân từ dùng phương tiện khéo léo, bỏ những gì mình có, cho tôi được đầy đủ.' Bồ-tát nghe xong liền đem cho; giả sử vì thế mà trải qua a-tăng-kỳ kiếp (số kiếp nhiều không thể đếm được) các giác quan không đầy đủ, cũng không sinh một niệm hối tiếc.

 Chỉ tự quán sát thân mình: từ lúc mới vào thai, là hình hài nhỏ bé không trong sạch, các giác quan dần thành hình trong bào thai, rồi sinh, già, bệnh, chết. Lại quán thân này không có gì chân thật, không biết xấu hổ, chẳng phải vật của bậc hiền thánh, hôi hám dơ bẩn, các khớp xương chống đỡ nhau, máu thịt bao phủ, chín lỗ (hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi, miệng, hai đường đại tiểu tiện) thường tiết ra đồ nhơ, bị người ta ghê ghét khinh rẻ. Quán như vậy rồi, không sinh một niệm tâm tham luyến.

 Lại nghĩ thế này: 'Thân này mong manh dễ vỡ, không có gì bền chắc. Nay sao ta lại sinh lòng luyến tiếc? Ta nên đem cho người ấy, làm thỏa nguyện họ. Như việc ta làm, đem điều này mở bày dẫn dắt tất cả chúng sinh, khiến họ đối với thân và tâm không sinh lòng tham luyến, đều được thành tựu thân trí tuệ thanh tịnh.' Đó gọi là bố thí rốt ráo. Đó là thí tạng, kho thứ sáu của Bồ-tát Ma-ha-tát.

 "Này Phật tử! Thế nào là tuệ tạng của Bồ-tát Ma-ha-tát? Vị Bồ-tát này đối với sắc thì biết đúng như thật, đối với nguyên nhân sinh ra sắc (tập) thì biết đúng như thật, đối với sự diệt của sắc thì biết đúng như thật, đối với con đường đưa đến sự diệt của sắc thì biết đúng như thật; đối với thọ, tưởng, hành, thức thì biết đúng như thật, nguyên nhân sinh ra thọ, tưởng, hành, thức thì biết đúng như thật, sự diệt của thọ, tưởng, hành, thức thì biết đúng như thật, con đường đưa đến sự diệt của thọ, tưởng, hành, thức thì biết đúng như thật;

 đối với vô minh thì biết đúng như thật, nguyên nhân sinh ra vô minh thì biết đúng như thật, sự diệt của vô minh thì biết đúng như thật, con đường đưa đến sự diệt của vô minh thì biết đúng như thật; đối với ái thì biết đúng như thật, nguyên nhân sinh ra ái thì biết đúng như thật, sự diệt của ái thì biết đúng như thật, con đường đưa đến sự diệt của ái thì biết đúng như thật;

 đối với Thanh văn thì biết đúng như thật, pháp của Thanh văn thì biết đúng như thật, sự tu tập tích lũy của Thanh văn thì biết đúng như thật, Niết-bàn của Thanh văn thì biết đúng như thật; đối với Độc giác (người tự giác ngộ không cần thầy, tức Bích-chi Phật) thì biết đúng như thật, pháp của Độc giác thì biết đúng như thật, sự tu tập tích lũy của Độc giác thì biết đúng như thật, Niết-bàn của Độc giác thì biết đúng như thật; đối với Bồ-tát thì biết đúng như thật, pháp của Bồ-tát thì biết đúng như thật, sự tu tập tích lũy của Bồ-tát thì biết đúng như thật, Niết-bàn của Bồ-tát thì biết đúng như thật.

 Biết như thế nào? Biết rằng chúng do nhân duyên của nghiệp báo (quả báo do hành động thiện ác gây ra) và các hành tạo thành, tất cả đều giả dối, trống rỗng không có thật, chẳng phải là "ta", chẳng phải bền chắc, không có chút pháp nào có thể thành lập được. Vì muốn chúng sinh biết được bản tính chân thật của chúng nên rộng vì họ tuyên nói. Nói những gì? Nói các pháp không thể phá hoại. Những pháp nào không thể phá hoại? Sắc không thể phá hoại; thọ, tưởng, hành, thức không thể phá hoại; vô minh không thể phá hoại; pháp Thanh văn, pháp Độc giác, pháp Bồ-tát không thể phá hoại. Vì sao vậy? Vì tất cả các pháp không có tạo tác, không có người tạo tác, không có lời nói, không có chỗ ở, không sinh, không khởi, không cho, không lấy, không lay động chuyển dời, không có tác dụng.

 Bồ-tát thành tựu vô lượng tuệ tạng như vậy, chỉ dùng chút ít phương tiện mà hiểu rõ tất cả các pháp, tự nhiên sáng suốt thông đạt, không nhờ người khác chỉ cho mới ngộ. Kho trí tuệ vô tận này vì có mười điều không thể cùng tận nên gọi là vô tận. Mười điều ấy là gì? Đó là: vì sự nghe nhiều và khéo léo không thể cùng tận; vì sự gần gũi thiện tri thức (bậc thầy, bạn hiền dẫn dắt mình trên đường tu) không thể cùng tận; vì sự khéo phân biệt câu chữ và ý nghĩa không thể cùng tận; vì sự đi sâu vào pháp giới thâm sâu không thể cùng tận; vì sự dùng trí tuệ một vị (trí tuệ thấy mọi pháp đều cùng một bản tính bình đẳng, như nước biển chỉ có một vị mặn) để trang nghiêm không thể cùng tận; vì sự tích tập tất cả phúc đức mà tâm không mỏi mệt không thể cùng tận; vì sự đi vào tất cả các môn đà-la-ni (pháp tổng trì: năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn mọi pháp không quên mất) không thể cùng tận; vì có thể phân biệt ngôn ngữ âm thanh của tất cả chúng sinh không thể cùng tận; vì có thể dứt trừ mọi nghi ngờ của tất cả chúng sinh không thể cùng tận; vì vì tất cả chúng sinh mà hiện ra thần lực (năng lực siêu nhiên) của tất cả chư Phật, giáo hóa điều phục, khiến họ tu hành không gián đoạn, không thể cùng tận. Đó là mười. Đó là tuệ tạng, kho thứ bảy của Bồ-tát Ma-ha-tát. Người an trú trong kho này được trí tuệ vô tận, có thể khai ngộ khắp tất cả chúng sinh.

 "Này Phật tử! Thế nào là niệm tạng của Bồ-tát Ma-ha-tát? Vị Bồ-tát này lìa bỏ si mê lầm lạc, được sự nhớ nghĩ đầy đủ, nhớ lại quá khứ một đời, hai đời, cho đến mười đời, trăm đời, nghìn đời, trăm nghìn đời, vô lượng trăm nghìn đời; kiếp thành, kiếp hoại, kiếp thành hoại (các giai đoạn thế giới hình thành và tan rã), chẳng phải một kiếp thành, chẳng phải một kiếp hoại, chẳng phải một kiếp thành hoại; trăm kiếp, nghìn kiếp, trăm nghìn ức na-do-tha kiếp (na-do-tha: một con số cực lớn của Ấn Độ xưa), cho đến vô số, vô lượng, vô biên, vô đẳng, không thể đếm, không thể xưng, không thể nghĩ, không thể lường, không thể nói, không thể nói không thể nói kiếp (đều là tên những con số cực lớn, lớn dần, không thể tính đếm);

 nhớ danh hiệu một vị Phật, cho đến danh hiệu không thể nói không thể nói vị Phật; nhớ một vị Phật ra đời nói lời thọ ký (lời Phật báo trước rằng người nào đó trong tương lai sẽ thành Phật), cho đến không thể nói không thể nói vị Phật ra đời nói lời thọ ký; nhớ một vị Phật ra đời nói tu-đa-la (kinh văn trường hàng, lời dạy bằng văn xuôi), cho đến không thể nói không thể nói vị Phật ra đời nói tu-đa-la; như tu-đa-la, thì kỳ-dạ (kệ tụng lặp lại ý văn xuôi), thọ ký, già-tha (bài kệ đứng riêng), ni-đà-na (lời kể nhân duyên thuyết pháp), ưu-đà-na (lời Phật tự nói không đợi ai hỏi), bản sự (chuyện đời trước của các đệ tử), bản sinh (chuyện tiền thân của Phật), phương quảng (giáo lý rộng lớn sâu xa), vị tằng hữu (chuyện kỳ diệu chưa từng có), thí dụ (lời ví dụ), luận nghị (lời bàn giải giáo lý) cũng như vậy (đây là mười hai thể loại kinh điển);

 nhớ một chúng hội (pháp hội, nơi đại chúng tụ họp nghe Phật thuyết pháp), cho đến không thể nói không thể nói chúng hội; nhớ việc giảng một pháp, cho đến giảng không thể nói không thể nói pháp; nhớ các tính chất khác nhau của một căn (căn cơ: khả năng tiếp nhận giáo pháp của mỗi người), cho đến các tính chất khác nhau của không thể nói không thể nói căn; nhớ vô lượng tính chất khác nhau của một căn, cho đến vô lượng tính chất khác nhau của không thể nói không thể nói căn; nhớ các tính chất khác nhau của một phiền não, cho đến các tính chất khác nhau của không thể nói không thể nói phiền não; nhớ các tính chất khác nhau của một tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú vào một đối tượng), cho đến các tính chất khác nhau của không thể nói không thể nói tam-muội.

 Sự nhớ nghĩ này có mười thứ, đó là: nhớ nghĩ vắng lặng, nhớ nghĩ trong sạch, nhớ nghĩ không vẩn đục, nhớ nghĩ sáng suốt thấu triệt, nhớ nghĩ lìa bụi trần (bụi trần: ví cho phiền não, những thứ làm nhơ tâm), nhớ nghĩ lìa mọi thứ bụi trần, nhớ nghĩ lìa cấu bẩn, nhớ nghĩ rực sáng, nhớ nghĩ đáng yêu thích, nhớ nghĩ không chướng ngại.

 Khi Bồ-tát an trú trong sự nhớ nghĩ này, tất cả thế gian không ai có thể làm rối loạn, tất cả các học thuyết khác không thể làm lay chuyển, căn lành các đời trước đều được trong sạch, đối với các pháp thế gian không bị nhiễm dính, các loài ma (những thế lực ngăn trở người tu hành) và ngoại đạo không thể phá hoại, chuyển thân sinh sang đời khác cũng không quên mất; trong quá khứ, hiện tại, vị lai, thuyết pháp không cùng tận; ở trong tất cả các thế giới, sống cùng chúng sinh mà chưa từng có lỗi lầm; vào tất cả chúng hội và đạo tràng (nơi chư Phật thành đạo và thuyết pháp) của chư Phật không bị ngăn ngại, được gần gũi tất cả chư Phật. Đó gọi là niệm tạng, kho thứ tám của Bồ-tát Ma-ha-tát.

 "Này Phật tử! Thế nào là trì tạng của Bồ-tát Ma-ha-tát? Vị Bồ-tát này ghi giữ các kinh tu-đa-la do chư Phật nói, văn cú và nghĩa lý không hề quên mất; ghi giữ trong một đời, cho đến ghi giữ trong không thể nói không thể nói đời; ghi giữ danh hiệu một vị Phật, cho đến danh hiệu không thể nói không thể nói vị Phật; ghi giữ số của một kiếp, cho đến số của không thể nói không thể nói kiếp; ghi giữ lời thọ ký của một vị Phật, cho đến lời thọ ký của không thể nói không thể nói vị Phật; ghi giữ một bộ tu-đa-la, cho đến không thể nói không thể nói bộ tu-đa-la; ghi giữ một chúng hội, cho đến không thể nói không thể nói chúng hội; ghi giữ việc giảng một pháp, cho đến giảng không thể nói không thể nói pháp; ghi giữ vô lượng tính chất khác nhau của một căn, cho đến vô lượng tính chất khác nhau của không thể nói không thể nói căn; ghi giữ các tính chất khác nhau của một phiền não, cho đến các tính chất khác nhau của không thể nói không thể nói phiền não; ghi giữ các tính chất khác nhau của một tam-muội, cho đến các tính chất khác nhau của không thể nói không thể nói tam-muội.

 Này Phật tử! Kho ghi giữ này không có bờ bến, khó mà làm đầy, khó đến tận đáy, khó được gần gũi, không ai chế phục được, vô lượng vô tận, có uy lực lớn, là cảnh giới của Phật, chỉ có Phật mới hiểu rõ. Đó gọi là trì tạng, kho thứ chín của Bồ-tát Ma-ha-tát.

 "Này Phật tử! Thế nào là biện tạng của Bồ-tát Ma-ha-tát? Vị Bồ-tát này có trí tuệ sâu xa, hiểu rõ thực tướng (bộ mặt chân thật của mọi sự vật), rộng vì chúng sinh giảng nói các pháp, không trái với kinh điển của tất cả chư Phật; nói một phẩm pháp, cho đến không thể nói không thể nói phẩm pháp; nói danh hiệu một vị Phật, cho đến danh hiệu không thể nói không thể nói vị Phật; như vậy, nói một thế giới, nói lời thọ ký của một vị Phật, nói một bộ tu-đa-la, nói một chúng hội, nói việc giảng một pháp, nói vô lượng tính chất khác nhau của một căn, nói vô lượng tính chất khác nhau của một phiền não, nói vô lượng tính chất khác nhau của một tam-muội, cho đến nói vô lượng tính chất khác nhau của không thể nói không thể nói tam-muội; hoặc nói trong một ngày, hoặc nói trong nửa tháng, một tháng, hoặc nói trong trăm năm, nghìn năm, trăm nghìn năm, hoặc nói trong một kiếp, trăm kiếp, nghìn kiếp, trăm nghìn kiếp, hoặc nói trong trăm nghìn ức na-do-tha kiếp, hoặc nói trong vô số, vô lượng cho đến không thể nói không thể nói kiếp. Số kiếp còn có thể hết, chứ nghĩa lý của một chữ một câu thì khó mà nói hết.

 Vì sao vậy? Vì vị Bồ-tát này thành tựu mười kho vô tận. Thành tựu kho này, được môn đà-la-ni thâu tóm tất cả các pháp hiện ra trước mặt, có trăm vạn a-tăng-kỳ đà-la-ni làm quyến thuộc (đi kèm, phụ theo); được đà-la-ni này rồi, dùng ánh sáng của pháp, rộng vì chúng sinh giảng nói pháp. Khi thuyết pháp, dùng tướng lưỡi rộng dài (một trong những tướng tốt của Phật, biểu trưng cho lời nói chân thật) phát ra âm thanh vi diệu, vang khắp tất cả thế giới mười phương; tùy theo căn tính của từng người, đều khiến họ được thỏa mãn, tâm được vui mừng, dứt trừ tất cả các phiền não trói buộc và cấu bẩn. Khéo đi vào mọi âm thanh, ngôn ngữ, văn tự, tài biện thuyết, khiến hạt giống Phật của tất cả chúng sinh không bị đứt mất, tâm trong sạch nối tiếp không ngừng, cũng dùng ánh sáng của pháp mà giảng nói pháp, không có cùng tận, không sinh mỏi mệt.

 Vì sao vậy? Vì vị Bồ-tát này thành tựu thân vô biên trùm khắp hư không, khắp cả pháp giới. Đó là biện tạng, kho thứ mười của Bồ-tát Ma-ha-tát. Kho này không cùng tận, không chia đoạn, không gián cách, không đứt đoạn, không biến đổi, không ngăn ngại, không thoái lui, rất sâu không có đáy, khó mà vào được, đi vào khắp tất cả cửa ngõ của Phật pháp.

 "Này Phật tử! Mười kho vô tận này có mười pháp vô tận, khiến các Bồ-tát rốt ráo thành tựu Bồ-đề vô thượng. Mười pháp ấy là gì? Vì làm lợi ích tất cả chúng sinh; vì đem bản nguyện (lời nguyện gốc phát ra từ ban đầu) khéo hồi hướng; vì trong tất cả các kiếp không hề đứt đoạn; vì khai ngộ khắp cả hư không giới mà tâm không giới hạn; vì hồi hướng về các pháp hữu vi mà không chấp trước; vì trong cảnh giới của một niệm (một khoảnh khắc ý nghĩ cực ngắn) mà tất cả các pháp đều vô tận; vì tâm đại nguyện không biến đổi; vì khéo thâu giữ các đà-la-ni; vì được tất cả chư Phật hộ niệm (che chở và nhớ nghĩ đến); vì hiểu rõ tất cả các pháp đều như huyễn (như trò ảo thuật, có hiện ra mà không thật). Đó là mười pháp vô tận, có thể khiến mọi việc làm của tất cả thế gian đều đạt đến kho lớn vô tận rốt ráo."

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (kinh nói về Phật với giáo lý rộng lớn, ví như hoa trang nghiêm), quyển thứ hai mươi mốt.

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ hai mươi hai.

 Tam tạng (danh hiệu tôn xưng vị pháp sư thông thạo cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Thực-xoa-nan-đà người nước Vu Điền (một nước xưa ở vùng Tây Vực, nay thuộc Tân Cương, Trung Quốc) vâng chiếu vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video