Phẩm Mười Hồi Hướng (hồi hướng: đem mọi điều lành, mọi công đức mình đã làm mà hướng về, trao tặng cho tất cả chúng sinh và cho mục đích giác ngộ thành Phật), thứ hai mươi lăm, phần bảy.
"Này Phật tử (con Phật, tiếng gọi người tu theo Phật)! Thế nào là sự hồi hướng 'bình đẳng thuận theo hết thảy chúng sinh' của Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát nguyện cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn, chỉ Bồ-tát ở địa vị cao)?
"Này Phật tử! Vị Bồ-tát ma-ha-tát này tùy theo mọi thiện căn (gốc lành: những việc lành, phẩm chất tốt đã gieo trồng, như rễ cây về sau sẽ sinh hoa trái) mình đã tích góp. Đó là: thiện căn nhỏ, thiện căn lớn, thiện căn rộng, thiện căn nhiều, thiện căn không lường, thiện căn đủ mọi loại, thiện căn nhiều như số hạt bụi nhỏ, thiện căn nhiều đến a-tăng-kỳ (con số lớn không thể đếm xuể), thiện căn không bờ bến, thiện căn không thể nghĩ bàn, thiện căn không thể đo lường.
Thiện căn gieo nơi cảnh giới (phạm vi, đối tượng) của Phật, thiện căn gieo nơi cảnh giới của Pháp (giáo pháp Phật dạy), thiện căn gieo nơi cảnh giới của Tăng (đoàn thể người xuất gia tu hành), thiện căn gieo nơi cảnh giới của thiện tri thức (người thầy, người bạn tốt dẫn dắt mình trên đường tu), thiện căn gieo nơi cảnh giới của hết thảy chúng sinh, thiện căn trong cảnh giới phương tiện thiện xảo (những cách thức khéo léo, linh hoạt để giúp người), thiện căn trong cảnh giới tu các tâm lành, thiện căn trong cảnh giới bên trong, thiện căn trong cảnh giới bên ngoài, thiện căn trong cảnh giới vô số pháp trợ đạo (những pháp tu hỗ trợ cho con đường giác ngộ).
Thiện căn siêng tu buông bỏ tất cả, thiện căn lập chí cao vượt và giữ giới (những điều răn cấm người tu phải giữ) thanh tịnh đến trọn vẹn, thiện căn nhẫn chịu, việc gì cũng xả bỏ được, không gì không chịu đựng nổi (?), thiện căn luôn tinh tấn không thoái lui, thiện căn dùng phương tiện lớn mà vào vô lượng tam muội (trạng thái tâm định tĩnh sâu, chuyên chú vào một chỗ), thiện căn dùng trí tuệ khéo quán xét, thiện căn biết sự sai khác trong tâm và hành vi của hết thảy chúng sinh, thiện căn tích góp vô biên công đức, thiện căn siêng năng tu tập các hạnh nghiệp của Bồ-tát, thiện căn che chở, nuôi dưỡng khắp mọi thế gian.
Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đối với những thiện căn ấy thì tu hành và an trụ vững vàng, đi sâu vào và nắm giữ, tích góp và làm cho đầy đủ, hiểu rõ và tâm trong sạch. Khi chỉ bày cho người khác và khơi dậy cho họ, thì được tâm kham nhẫn (chịu đựng bền bỉ), đóng cửa ác thú (các đường xấu ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh). Khéo giữ gìn các căn (các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý), đầy đủ uy nghi (dáng vẻ, cử chỉ đứng đắn của người tu), xa lìa điên đảo (cái thấy sai trái ngược với sự thật), hạnh chân chánh được tròn đầy.
Xứng đáng làm pháp khí (đồ chứa đựng giáo pháp, tức người đủ sức tiếp nhận giáo pháp) của chư Phật, có thể làm ruộng phước tốt cho chúng sinh (phước điền: ví như ruộng tốt, ai cúng dường, giúp đỡ thì được phước như gieo hạt vào ruộng màu mỡ); được Phật nhớ nghĩ che chở, làm lớn thêm thiện căn Phật, an trụ trong các đại nguyện của chư Phật, làm các việc của chư Phật, tâm được tự tại, ngang bằng với chư Phật ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai).
Hướng đến đạo tràng của Phật (nơi Phật ngồi thành đạo), đi vào năng lực của Như Lai (một danh hiệu của Phật: bậc đã đến từ chân lý như thật), đầy đủ sắc tướng (hình tướng thân thể) của Phật, vượt lên mọi thế gian. Không ưa sinh lên cõi trời, không tham giàu sang khoái lạc, không bám vào các hành (mọi việc tạo tác, mọi sự vật do nhân duyên hợp thành). Hết thảy thiện căn đều đem hồi hướng, làm kho công đức cho các chúng sinh.
An trụ nơi con đường rốt ráo, che chở khắp tất cả, kéo chúng sinh ra khỏi con đường hư dối, khiến họ an trụ trong mọi pháp lành, khắp mọi cảnh giới không đứt đoạn, không cùng tận. Mở cửa bồ-đề (giác ngộ) của nhất thiết trí (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật), dựng lên cờ phướn trí tuệ, trang nghiêm và làm sạch con đường lớn. Có thể hiện ra khắp mọi thế gian, khiến chúng sinh trừ bỏ nhơ bẩn, tâm khéo được điều phục (thuần hóa), sinh vào nhà Như Lai, làm trong sạch chủng tánh Phật (dòng giống, hạt giống thành Phật). Công đức đầy đủ, làm ruộng phước lớn, làm chỗ nương tựa cho đời; an lập chúng sinh, khiến tất cả đều thanh tịnh, thường siêng năng tu tập hết thảy thiện căn.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát dùng sức của chí nguyện trong sạch và tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh) mà tu các thiện căn, thì nghĩ như vầy: 'Những thiện căn này là do tâm bồ-đề tích góp, do tâm bồ-đề suy nghĩ, do tâm bồ-đề khởi lên, do tâm bồ-đề mong cầu, do tâm bồ-đề làm cho tăng thêm. Tất cả đều vì thương xót hết thảy chúng sinh, đều vì hướng cầu nhất thiết chủng trí (trí biết rõ mọi loại, mọi chi tiết của tất cả các pháp, tức trí tuệ trọn vẹn của Phật), đều vì thành tựu thập lực của Như Lai (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có, như biết rõ điều hợp lẽ và trái lẽ, biết rõ nghiệp và quả báo của chúng sinh…).' Khi nghĩ như thế, thiện căn tăng tiến, mãi mãi không thối chuyển (không lui sụt).
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát lại nghĩ thế này: 'Nguyện cho tôi đem quả báo của những thiện căn này, suốt mọi kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) trong tương lai, tu hạnh Bồ-tát, đều đem ban tặng cho hết thảy chúng sinh, đều đem hồi hướng cho hết thảy chúng sinh, khắp cả, không sót một ai.
Nguyện khiến a-tăng-kỳ thế giới đầy châu báu, a-tăng-kỳ thế giới đầy y phục, a-tăng-kỳ thế giới đầy hương thơm quý, a-tăng-kỳ thế giới đầy đồ trang sức, a-tăng-kỳ thế giới đầy vô lượng ngọc ma-ni (một loại ngọc quý trong suốt, sáng rực), a-tăng-kỳ thế giới đầy hoa đẹp, a-tăng-kỳ thế giới đầy món ăn ngon thượng hạng, a-tăng-kỳ thế giới đầy của cải hàng hóa, a-tăng-kỳ thế giới đầy giường tòa — trên che màn báu, dưới trải vải đẹp —, a-tăng-kỳ thế giới đầy các loại mũ báu trang nghiêm.
Giả sử có một người, suốt mọi kiếp vị lai, thường đến xin, thì tôi đem những vật ấy mà ban cho, chưa từng chán mệt mà dừng nghỉ. Như đối với một người, thì đối với hết thảy chúng sinh cũng đều như thế.'
Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí như vậy, không có tâm giả dối, không có tâm mong cầu đền đáp, không có tâm cầu danh tiếng, không có tâm giữa chừng hối tiếc, không có tâm bực bội phiền não; chỉ khởi lên tâm chuyên cầu con đường nhất thiết trí, tâm buông bỏ tất cả, tâm thương xót chúng sinh, tâm giáo hóa cho họ được thành thục, tâm khiến tất cả đều an trụ nơi nhất thiết trí trí (trí tuệ của bậc biết tất cả, tức trí Phật). Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đem các thiện căn hồi hướng như vậy, suốt mọi kiếp vị lai, thường làm việc bố thí.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát lại nghĩ thế này: 'Vì một chúng sinh, tôi muốn khiến a-tăng-kỳ thế giới đầy voi báu, đủ bảy chi (bốn chân, vòi, đuôi và bộ phận sinh dục đều chạm đất — tướng của voi quý), tính rất thuần hậu dễ bảo, trên dựng cờ vàng, lưới vàng phủ khắp, lấy đủ thứ báu quý để trang sức, đem dùng bố thí.
Nguyện khiến a-tăng-kỳ thế giới đầy ngựa báu, như vua loài ngựa rồng, lấy đủ thứ đồ trang sức bằng châu báu mà tô điểm, đem dùng bố thí. Nguyện khiến a-tăng-kỳ thế giới đầy kỹ nữ, ai cũng biết tấu đủ thứ âm nhạc hay, đem dùng bố thí. Nguyện khiến a-tăng-kỳ thế giới đầy con trai con gái, đem dùng bố thí. Nguyện khiến a-tăng-kỳ thế giới đầy thân mình, phát tâm bồ-đề mà đem bố thí.
Nguyện khiến a-tăng-kỳ thế giới đầy đầu của mình, khởi tâm không phóng dật (không buông lung, luôn chuyên cần cẩn trọng) mà đem bố thí. Nguyện khiến a-tăng-kỳ thế giới đầy mắt của mình mà đem bố thí. Nguyện khiến a-tăng-kỳ thế giới đầy máu thịt và xương tủy của thân mình, lòng không chút luyến tiếc, đem dùng bố thí. Nguyện khiến a-tăng-kỳ thế giới đầy ngôi vua tự tại, đem dùng bố thí. Nguyện khiến a-tăng-kỳ thế giới đầy tôi tớ người hầu, đem dùng bố thí.'
Bồ-tát ma-ha-tát đem đủ mọi thứ như vậy, suốt mọi kiếp vị lai, an trụ trong tâm bố thí rộng lớn trọn vẹn, mà bố thí cho một chúng sinh; như đối với một chúng sinh, thì đối với hết thảy chúng sinh trong toàn cõi chúng sinh cũng đều bố thí như thế.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát ở trong một thế giới, suốt mọi kiếp vị lai, tu hạnh Bồ-tát, đem những vật như thế bố thí cho một chúng sinh, và cũng ban phát như thế cho hết thảy chúng sinh, khiến ai cũng được đầy đủ. Như ở một thế giới, thì ở hết thảy thế giới cùng khắp hư không, cùng khắp pháp giới (toàn thể mọi cõi, mọi sự vật hiện tượng) cũng đều như thế. Lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho chúng sinh) che chở khắp nơi, chẳng bao giờ gián đoạn; thương xót khắp mọi loài, tùy theo nhu cầu của họ mà cung cấp, cúng dưỡng; không để việc bố thí gặp duyên trở ngại mà ngừng, cho đến chẳng trong khoảng một cái búng tay mà sinh lòng mỏi mệt.
Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí như vậy, sinh ra những tâm này. Đó là: tâm không bám dính, tâm không bị trói buộc, tâm giải thoát, tâm sức mạnh lớn, tâm rất sâu xa, tâm khéo thu nhiếp, tâm không chấp giữ, tâm không có ý niệm 'người thọ mạng' (không chấp có một cái 'ta' thường còn sống mãi), tâm khéo điều phục, tâm không tán loạn, tâm không suy tính sai lầm, tâm đầy đủ các phẩm chất quý như châu báu, tâm không cầu quả báo, tâm thấu suốt hết thảy các pháp (mọi sự vật, hiện tượng và đạo lý), tâm an trụ trong sự hồi hướng lớn, tâm khéo quyết đoán mọi nghĩa lý, tâm khiến hết thảy chúng sinh an trụ nơi trí tuệ cao tột, tâm phát sinh ánh sáng lớn của Pháp, tâm đi vào nhất thiết trí trí.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đem những thiện căn đã tích góp, trong từng niệm (từng khoảnh khắc ý nghĩ) hồi hướng như vầy: 'Nguyện cho hết thảy chúng sinh của cải dồi dào, không thiếu thốn gì; nguyện cho hết thảy chúng sinh thành tựu kho công đức lớn không cùng tận; nguyện cho hết thảy chúng sinh đầy đủ mọi sự yên ổn vui sướng; nguyện cho hết thảy chúng sinh tăng trưởng sự nghiệp của Bồ-tát ma-ha-tát; nguyện cho hết thảy chúng sinh thành tựu trọn vẹn vô lượng pháp thù thắng bậc nhất; nguyện cho hết thảy chúng sinh được cỗ xe nhất thiết trí không thối chuyển (thừa: cỗ xe, ví con đường tu đưa người đến đích); nguyện cho hết thảy chúng sinh thấy khắp hết thảy chư Phật trong mười phương; nguyện cho hết thảy chúng sinh mãi lìa mọi mê lầm và bụi nhơ của thế gian; nguyện cho hết thảy chúng sinh đều được tâm thanh tịnh bình đẳng; nguyện cho hết thảy chúng sinh lìa khỏi các nan xứ (những hoàn cảnh khó có cơ hội tu học, như sinh vào địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, nơi không có Phật pháp…), được nhất thiết trí.'
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng như vậy thì sinh lòng hoan hỷ: Vì muốn cho hết thảy chúng sinh được lợi ích an vui; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được tâm bình đẳng; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm biết buông bỏ; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí tất cả; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí với niềm vui; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí khiến mãi lìa nghèo khổ; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí mọi thứ của báu; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí vô số của báu; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí khắp nơi, bố thí không lường, bố thí tất cả.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí không gián đoạn suốt mọi kiếp vị lai; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí buông bỏ tất cả mà không hối tiếc, không buồn phiền; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí buông bỏ mọi vật dụng nuôi sống; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí tùy thuận; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí để thu nhiếp người; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí rộng lớn; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí buông bỏ vô lượng đồ trang nghiêm để cúng dường; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí không bám dính; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí bình đẳng; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí có sức cực lớn như kim cương; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí sáng như ánh mặt trời; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tâm bố thí thu giữ trí tuệ Như Lai.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh có đầy đủ thiện căn như quyến thuộc vây quanh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh luôn có thiện căn và trí tuệ hiện rõ trước mắt; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được tâm thanh tịnh không thể phá hoại, tròn đầy; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thành tựu thiện căn thanh tịnh thù thắng nhất; vì muốn cho hết thảy chúng sinh tỉnh thức khỏi giấc ngủ phiền não (những trạng thái tâm gây khổ như tham lam, giận dữ, si mê); vì muốn cho hết thảy chúng sinh trừ diệt mọi nghi ngờ; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được trí tuệ bình đẳng và công đức trong sạch; vì muốn cho hết thảy chúng sinh công đức tròn đầy không ai phá hoại được; vì muốn cho hết thảy chúng sinh đầy đủ tam muội thanh tịnh bất động; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi nhất thiết trí trí không thể phá hoại; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thành tựu trọn vẹn vô lượng hạnh thần thông (năng lực siêu phàm như thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biến hiện…) thanh tịnh của Bồ-tát; vì muốn cho hết thảy chúng sinh tu tập thiện căn không bám dính; vì muốn cho hết thảy chúng sinh nhớ nghĩ hết thảy chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại với tâm thanh tịnh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh sinh ra thiện căn thù thắng thanh tịnh.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh trừ diệt mọi pháp do ma (thế lực xấu ác chuyên ngăn cản người tu) gây ra làm chướng ngại con đường đạo; vì muốn cho hết thảy chúng sinh đầy đủ pháp công đức bình đẳng thanh tịnh không ngăn ngại; vì muốn cho hết thảy chúng sinh dùng tâm rộng lớn thường nhớ nghĩ chư Phật không lười bỏ; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thường gần gũi chư Phật siêng năng cúng dường; vì muốn cho hết thảy chúng sinh mở rộng mọi cửa thiện căn, làm tròn đầy khắp các pháp bạch tịnh (pháp trắng trong, tức các việc lành trong sạch); vì muốn cho hết thảy chúng sinh có tâm vô lượng, tâm rộng lớn, tâm thù thắng nhất, đều thanh tịnh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thành tựu tâm bố thí bình đẳng thanh tịnh.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh vâng giữ thi-ba-la-mật của chư Phật cho thanh tịnh như nhau (thi-ba-la-mật: trì giới ba-la-mật, tức hạnh giữ giới hoàn hảo; ba-la-mật: hạnh tu hoàn hảo đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ); vì muốn cho hết thảy chúng sinh được nhẫn nhục ba-la-mật lớn (hạnh nhẫn chịu hoàn hảo); vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi tinh tấn ba-la-mật (hạnh siêng năng hoàn hảo), thường không lười biếng; vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi vô lượng thiền định, có thể khởi lên đủ loại trí thần thông; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ hoàn hảo thấy rõ thực tánh các pháp), biết hết thảy các pháp đều không có tự thể cố định; vì muốn cho hết thảy chúng sinh làm tròn đầy pháp giới thanh tịnh vô biên; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thành tựu trọn vẹn mọi thiện căn thanh tịnh về thần thông.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh an trụ nơi hạnh bình đẳng, tích góp pháp lành đều tròn đầy; vì muốn cho hết thảy chúng sinh khéo đi vào hết thảy cảnh giới của chư Phật, thảy đều cùng khắp; vì muốn cho hết thảy chúng sinh có hành động của thân, lời nói của miệng và ý nghĩ của tâm đều thanh tịnh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh có quả báo của nghiệp lành đều thanh tịnh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thấu suốt các pháp đều thanh tịnh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thấu suốt nghĩa chân thật đều thanh tịnh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh tu các hạnh thù thắng đều thanh tịnh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thành tựu mọi đại nguyện của Bồ-tát đều thanh tịnh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh chứng được mọi công đức trí tuệ đều thanh tịnh.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh thành tựu mọi thiện căn đồng một thể (cùng chung một thể với tất cả), hồi hướng để sinh ra cỗ xe nhất thiết trí, đều tròn đầy; vì muốn cho hết thảy chúng sinh trang nghiêm và làm sạch mọi cõi Phật, đều tròn đầy; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thấy hết thảy Phật mà không bám dính, đều tròn đầy; vì muốn cho hết thảy chúng sinh đầy đủ các tướng hảo (ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp nơi thân Phật), được công đức trang nghiêm, đều tròn đầy; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được sáu mươi loại âm thanh (sáu mươi phẩm chất tốt đẹp của giọng nói Phật), lời nói thành thật đúng đắn, ai cũng tin nhận được, được trăm nghìn pháp trang nghiêm, giọng nói vi diệu với công đức không ngăn ngại của Như Lai đều tròn đầy.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh thành tựu tâm bình đẳng không ngăn ngại được trang nghiêm bằng mười lực; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được ánh sáng giáo pháp không cùng tận của hết thảy chư Phật, mọi tài biện thuyết đều tròn đầy; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được tiếng sư tử hống (tiếng rống của sư tử, ví lời thuyết pháp không sợ hãi, khiến mọi tà thuyết phải khuất phục) không gì cao hơn, không sợ hãi, của bậc anh hùng trong loài người; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được nhất thiết trí, chuyển bánh xe pháp không thối lui, không cùng tận (chuyển pháp luân: ví việc thuyết giảng giáo pháp như bánh xe lăn đi khắp nơi nghiền nát mê lầm); vì muốn cho hết thảy chúng sinh hiểu rõ hết thảy pháp, chỉ bày và giảng nói đều tròn đầy; vì muốn cho hết thảy chúng sinh đúng thời tu tập pháp lành thanh tịnh đều tròn đầy; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thành tựu pháp bảo vô thượng của bậc Đạo Sư (người dẫn đường, chỉ Phật) cho thanh tịnh như nhau.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh đối với một sự trang nghiêm, vô lượng sự trang nghiêm, sự trang nghiêm lớn, sự trang nghiêm của chư Phật đều tròn đầy; vì muốn cho hết thảy chúng sinh cùng đi vào mọi cảnh giới trong ba đời, thảy đều cùng khắp; vì muốn cho hết thảy chúng sinh đều có thể đi đến mọi cõi Phật, nghe nhận chánh pháp (giáo pháp chân chánh) không nơi nào không khắp; vì muốn cho hết thảy chúng sinh dùng trí tuệ làm lợi ích, được đời tôn kính ngang với Phật; vì muốn cho hết thảy chúng sinh dùng nhất thiết trí biết hết thảy các pháp, đều tròn đầy; vì muốn cho hết thảy chúng sinh làm nghiệp bất động, được quả không ngăn ngại, đều tròn đầy.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh, mọi giác quan của họ đều được thần thông, có thể biết căn cơ (khả năng tiếp nhận, trình độ tâm linh) của hết thảy chúng sinh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được trí tuệ bình đẳng không sai biệt, đối với pháp 'một tướng' (tánh chung không khác biệt của mọi pháp) đều thanh tịnh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh không trái với chân lý, mọi thiện căn đều đầy đủ; vì muốn cho hết thảy chúng sinh đều thông suốt mọi thần thông tự tại của Bồ-tát; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được công đức không cùng tận của hết thảy chư Phật, cả phước lẫn trí đều bình đẳng; vì muốn cho hết thảy chúng sinh phát tâm bồ-đề, hiểu hết thảy các pháp bình đẳng một tướng, không sót thiếu.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh thấu suốt chánh pháp, làm ruộng phước tối thượng cho đời; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thành tựu lòng đại bi bình đẳng thanh tịnh, làm ruộng có sức lớn cho những người bố thí; vì muốn cho hết thảy chúng sinh vững chắc bậc nhất, không gì làm suy sụp, phá hoại được; vì muốn cho hết thảy chúng sinh hễ ai thấy đến đều được lợi ích, không gì khuất phục được; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thành tựu trọn vẹn tâm bình đẳng thù thắng nhất; vì muốn cho hết thảy chúng sinh khéo thấu suốt hết thảy các pháp, được sự không sợ hãi lớn; vì muốn cho hết thảy chúng sinh phóng ra một luồng ánh sáng chiếu khắp mọi thế giới mười phương; vì muốn cho hết thảy chúng sinh tu khắp mọi hạnh tinh tấn của Bồ-tát, không lười biếng thoái lui.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh dùng một hạnh nguyện mà làm tròn đầy khắp mọi hạnh nguyện; vì muốn cho hết thảy chúng sinh dùng một âm thanh vi diệu mà khiến mọi người nghe đều hiểu được; vì muốn cho hết thảy chúng sinh đều có thể đầy đủ mọi tâm thanh tịnh của Bồ-tát; vì muốn cho hết thảy chúng sinh đều được gặp các thiện tri thức và đều phụng sự họ; vì muốn cho hết thảy chúng sinh tu hạnh Bồ-tát, điều phục chúng sinh không ngừng nghỉ; vì muốn cho hết thảy chúng sinh dùng tài biện thuyết vi diệu đủ mọi âm thanh, tùy căn cơ mà giảng rộng không dứt; vì muốn cho hết thảy chúng sinh có thể dùng một tâm biết hết thảy tâm, đem mọi thiện căn hồi hướng một cách bình đẳng.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh thường ưa tích góp mọi thiện căn, an lập chúng sinh trong trí tuệ thanh tịnh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được nhất thiết trí, được thân thanh tịnh của phước đức và trí tuệ; vì muốn cho hết thảy chúng sinh khéo biết thiện căn của hết thảy chúng sinh, quán xét hồi hướng, đều thành tựu; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được nhất thiết trí, thành Đẳng Chánh Giác (sự giác ngộ chân chánh trọn vẹn, tức thành Phật), đều tròn đầy; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được trí thần thông đầy đủ, hễ xuất hiện ở một nơi thì mọi nơi đều xuất hiện; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được trí trang nghiêm khắp nơi, trang nghiêm một hội chúng thì mọi hội chúng đều được trang nghiêm; vì muốn cho hết thảy chúng sinh ở trong một cõi Phật mà thấy khắp hết thảy cõi Phật.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh dùng mọi đồ trang nghiêm, đồ trang nghiêm nhiều không thể nói, đồ trang nghiêm vô lượng, đồ trang nghiêm không cùng tận, mà trang nghiêm hết thảy cõi Phật cùng khắp; vì muốn cho hết thảy chúng sinh đối với hết thảy pháp đều quyết đoán rõ được nghĩa sâu xa; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được thần thông tự tại bậc nhất, tối thượng của chư Như Lai; vì muốn cho hết thảy chúng sinh được thần thông tự tại của mọi công đức, chẳng phải một cũng chẳng phải khác; vì muốn cho hết thảy chúng sinh đầy đủ mọi thiện căn bình đẳng, được khắp chư Phật làm lễ quán đỉnh (lễ rưới nước lên đỉnh đầu, như vua lập thái tử nối ngôi; ở đây chỉ việc chư Phật trao cho Bồ-tát địa vị sắp thành Phật); vì muốn cho hết thảy chúng sinh đều thành tựu trọn vẹn thân trí tuệ thanh tịnh, tôn quý nhất trong các cõi tồn tại (các cõi trong vòng luân hồi sinh tử).
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát thương xót, làm lợi ích, đem an vui cho hết thảy chúng sinh như vậy, khiến tất cả đều thanh tịnh, xa lìa keo kiệt và ganh ghét, được sinh vào nơi tốt đẹp thù thắng, đầy đủ uy đức lớn, sinh lòng tin hiểu lớn, mãi lìa giận dữ và mọi thứ che lấp vẩn đục. Tâm họ thanh tịnh, ngay thẳng mềm mỏng, không có dua nịnh quanh co, mê lầm, ngu si; thực hành hạnh xuất ly (hạnh thoát ra khỏi vòng sinh tử), tâm bình đẳng vững chắc không hoại, mãi không thối chuyển; sức mạnh của pháp bạch tịnh được thành tựu đầy đủ, không phiền não, không sai lỗi, khéo léo hồi hướng.
Thường tu hạnh chân chánh để điều phục chúng sinh, trừ diệt mọi nghiệp chẳng lành, tu khổ hạnh và mọi thiện căn; lại khuyên chúng sinh tu tập theo, vì khắp các loài có tâm thức mà chịu đủ mọi khổ; dùng mắt đại trí quán xét các thiện căn, biết rằng chúng đều lấy trí tuệ làm bản tánh, rồi dùng phương tiện hồi hướng cho hết thảy chúng sinh.
Vì muốn cho hết thảy chúng sinh đều được an trụ nơi mọi chốn công đức thanh tịnh; vì muốn cho hết thảy chúng sinh đều có thể nắm giữ mọi thiện căn, biết bản tánh và ý nghĩa của các công đức; vì muốn cho hết thảy chúng sinh làm thanh tịnh khắp mọi thiện căn; vì muốn cho hết thảy chúng sinh ở nơi ruộng phước gieo các pháp lành mà lòng không hối tiếc; vì muốn cho hết thảy chúng sinh có thể thu nhiếp khắp hết thảy chúng sinh, khiến mỗi mỗi đều hướng đến nhất thiết trí; vì muốn cho hết thảy chúng sinh thu nhiếp khắp mọi thiện căn đang có, mỗi mỗi đều tương ưng với sự hồi hướng bình đẳng.
Lại đem các thiện căn hồi hướng như vầy: 'Nguyện cho hết thảy chúng sinh rốt ráo yên ổn; nguyện cho hết thảy chúng sinh rốt ráo thanh tịnh; nguyện cho hết thảy chúng sinh rốt ráo an vui; nguyện cho hết thảy chúng sinh rốt ráo giải thoát; nguyện cho hết thảy chúng sinh rốt ráo bình đẳng; nguyện cho hết thảy chúng sinh rốt ráo thấu suốt; nguyện cho hết thảy chúng sinh rốt ráo an trụ trong các pháp bạch tịnh; nguyện cho hết thảy chúng sinh được mắt không ngăn ngại; nguyện cho hết thảy chúng sinh khéo điều phục tâm mình; nguyện cho hết thảy chúng sinh đầy đủ mười lực để điều phục chúng sinh.'
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng như vậy, không bám vào nghiệp, không bám vào quả báo, không bám vào thân, không bám vào vật, không bám vào cõi nước, không bám vào phương hướng, không bám vào chúng sinh, không bám vào 'không có chúng sinh', không bám vào hết thảy pháp, không bám vào 'không có hết thảy pháp'. Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng như vậy, đem thiện căn này bố thí khắp thế gian: 'Nguyện cho hết thảy chúng sinh thành tựu trọn vẹn trí tuệ Phật, được tâm thanh tịnh, trí tuệ sáng suốt, nội tâm vắng lặng, ngoại duyên không lay động được, tăng trưởng và thành tựu hạt giống Phật của ba đời.'
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát tu hành sự hồi hướng như vậy, thì vượt lên tất cả, không ai hơn được; dù dùng hết mọi lời lẽ của thế gian cùng nhau khen ngợi cũng không thể khen hết. Vị ấy tu khắp mọi hạnh của Bồ-tát, đều có thể đi đến mọi cõi Phật, thấy khắp chư Phật không gì ngăn ngại; lại có thể thấy khắp các hạnh mà Bồ-tát ở mọi thế giới thực hành; dùng phương tiện khéo léo, vì chúng sinh mà phân tích nghĩa lý sâu xa của các pháp; được đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ giáo pháp không quên) để giảng nói pháp vi diệu, suốt mọi kiếp vị lai không dứt.
Vì chúng sinh, trong từng niệm, ở nơi những thế giới nhiều đến bất khả thuyết bất khả thuyết (không thể nói hết, không thể nói hết — tên một con số cực lớn), hiện thân khắp nơi như bóng hình, để cúng dường chư Phật; trong từng niệm trang nghiêm và làm sạch những cõi Phật nhiều đến bất khả thuyết bất khả thuyết, khiến đều cùng khắp, tu hành trí tuệ trang nghiêm cõi Phật mà không biết chán đủ; trong từng niệm khiến trăm nghìn ức na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) chúng sinh nhiều đến bất khả thuyết bất khả thuyết được thanh tịnh thành tựu, đầy đủ bình đẳng.
Ở trong tất cả các cõi nước ấy, siêng tu mọi ba-la-mật, thu nhiếp chúng sinh, thành tựu nghiệp thanh tịnh; được tai không ngăn ngại, ở nơi các thế giới Phật nhiều đến bất khả thuyết bất khả thuyết, đối với pháp luân mà mỗi vị Như Lai chuyển, đều nghe, nhận lấy, giữ gìn, tinh cần tu tập, không sinh một niệm muốn rời bỏ. An trụ nơi thần thông của Bồ-tát vốn không có gì để nắm bắt, không nương tựa, không tạo tác, không bám dính; trong một sát-na (khoảnh khắc cực ngắn), trong khoảng một cái búng tay, phân thân đến khắp các thế giới Phật nhiều không thể nói, cùng các Bồ-tát có chung một cái thấy.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát tu tập hạnh Bồ-tát như vậy, còn có thể thành tựu trọn vẹn vô lượng công đức thanh tịnh nhiều đến bất khả thuyết bất khả thuyết, nhớ nghĩ khen ngợi không thể hết, huống gì là thành tựu vô thượng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột không gì hơn): hết thảy cõi Phật đều bình đẳng thanh tịnh, hết thảy chúng sinh đều bình đẳng thanh tịnh, hết thảy thân đều bình đẳng thanh tịnh, hết thảy căn đều bình đẳng thanh tịnh, hết thảy quả của nghiệp đều bình đẳng thanh tịnh, hết thảy hội chúng và đạo tràng đều bình đẳng thanh tịnh, hết thảy hạnh tròn đầy đều bình đẳng thanh tịnh, hết thảy trí phương tiện về pháp đều bình đẳng thanh tịnh, hết thảy nguyện và hồi hướng của chư Như Lai đều bình đẳng thanh tịnh, hết thảy cảnh giới thần thông của chư Phật đều bình đẳng thanh tịnh.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng như vậy, được pháp môn hoan hỷ thanh tịnh của mọi công đức, được vô lượng công đức trang nghiêm tròn đầy. Khi hồi hướng như vậy, chúng sinh không trái với mọi cõi nước, cõi nước không trái với mọi chúng sinh; cõi nước và chúng sinh không trái với nghiệp, nghiệp không trái với cõi nước và chúng sinh; ý nghĩ không trái với tâm, tâm không trái với ý nghĩ; ý nghĩ và tâm không trái với cảnh giới, cảnh giới không trái với ý nghĩ và tâm; nghiệp không trái với quả báo, quả báo không trái với nghiệp; nghiệp không trái với nghiệp đạo (con đường của nghiệp, như mười điều lành hay mười điều dữ), nghiệp đạo không trái với nghiệp.
Pháp tánh (bản tánh chân thật của các pháp) không trái với tướng, pháp tướng (hình tướng biểu hiện bên ngoài của các pháp) không trái với tánh; sự sinh khởi của pháp không trái với tánh, pháp tánh không trái với sự sinh khởi; cõi nước bình đẳng không trái với chúng sinh bình đẳng, chúng sinh bình đẳng không trái với cõi nước bình đẳng; hết thảy chúng sinh bình đẳng không trái với hết thảy pháp bình đẳng, hết thảy pháp bình đẳng không trái với hết thảy chúng sinh bình đẳng; ly dục tế (cảnh giới tột cùng của sự lìa tham dục, tức niết-bàn) bình đẳng không trái với sự an trụ bình đẳng của hết thảy chúng sinh, sự an trụ bình đẳng của hết thảy chúng sinh không trái với ly dục tế bình đẳng.
Quá khứ không trái với vị lai, vị lai không trái với quá khứ; quá khứ và vị lai không trái với hiện tại, hiện tại không trái với quá khứ và vị lai; đời bình đẳng không trái với Phật bình đẳng, Phật bình đẳng không trái với đời bình đẳng; hạnh Bồ-tát không trái với nhất thiết trí, nhất thiết trí không trái với hạnh Bồ-tát.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng như vậy, được nghiệp bình đẳng, được quả báo bình đẳng, được thân bình đẳng, được phương tiện bình đẳng, được nguyện bình đẳng, được hết thảy chúng sinh bình đẳng, được hết thảy cõi nước bình đẳng, được hết thảy hạnh bình đẳng, được hết thảy trí bình đẳng, được chư Phật ba đời bình đẳng; được phụng sự hết thảy chư Phật, được cúng dường hết thảy Bồ-tát, được gieo hết thảy thiện căn, được làm tròn hết thảy đại nguyện, được giáo hóa hết thảy chúng sinh, được hiểu biết hết thảy nghiệp, được phụng sự cúng dường hết thảy thiện tri thức, được vào hết thảy hội chúng và đạo tràng thanh tịnh, được thông suốt hết thảy chánh giáo, được thành tựu trọn vẹn hết thảy pháp trắng trong.
"Này Phật tử! Đó là sự hồi hướng thứ bảy 'bình đẳng thuận theo hết thảy chúng sinh' của Bồ-tát ma-ha-tát. Bồ-tát ma-ha-tát thành tựu sự hồi hướng này thì có thể dẹp tan mọi ma oán (ma như kẻ thù), nhổ hết gai nhọn của tham dục, được niềm vui thoát ly, an trụ nơi tánh không hai, đầy đủ uy đức lớn, cứu giúp che chở chúng sinh, làm vua của công đức; có thần túc (thần thông đi lại tự tại) không ngăn ngại, đi đến mọi cõi nước, vào nơi tịch diệt (cảnh vắng lặng, dứt hết phiền não).
Đầy đủ mọi thân, thành tựu hạnh Bồ-tát, đối với các hạnh nguyện thì tâm được tự tại, phân biệt hiểu rõ hết thảy các pháp, đều có thể sinh ra khắp mọi cõi Phật; được tai không ngăn ngại, nghe mọi âm thanh trong mọi cõi nước; được mắt tuệ thanh tịnh, thấy hết thảy chư Phật chưa từng rời bỏ dù chốc lát; ở trong mọi cảnh giới thành tựu thiện căn, tâm không cao không thấp; đối với hết thảy pháp, đạt đến chỗ không có gì để nắm bắt. Bồ-tát ma-ha-tát đem hết thảy thiện căn, bình đẳng thuận theo hết thảy chúng sinh, mà hồi hướng như vậy."
Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cang Tràng (vị Bồ-tát đang giảng giải phẩm Mười Hồi Hướng này) nương theo sức thần thông của Phật, nhìn khắp mười phương mà nói kệ (bài văn vần để tụng) rằng:
"Bao công đức Bồ-tát làm ra, vi diệu, rộng lớn, sâu xa lắm,
Cho đến chỉ tu trong một niệm, đều hồi hướng khắp chốn không bờ.
Bao vật dụng nuôi sống Bồ-tát có, đủ loại dồi dào vô hạn ức,
Voi thơm (loài voi quý, lớn mạnh), ngựa báu dùng kéo xe, y phục, của quý thảy tuyệt đẹp.
Hoặc đem đầu, mắt cùng tay chân, hoặc đem thịt thân cùng xương tủy,
Khắp cả vô lượng cõi mười phương, bố thí tất cả, khiến tràn đầy.
Trong vô lượng kiếp đã tu tập, hết thảy công đức đều hồi hướng,
Vì muốn cứu độ các muôn loài, tâm ấy rốt ráo không lui sụt.
Bồ-tát vì độ chúng sinh nên, thường tu hạnh hồi hướng tối thắng,
Khiến khắp tam giới (ba cõi: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc — toàn thể thế gian luân hồi) được an vui, đều sẽ thành quả vô thượng (quả Phật cao tột).
Bồ-tát khắp phát nguyện bình đẳng, tùy theo nghiệp tịnh đã tích góp,
Đều đem hồi thí cho muôn loài, lời thề lớn ấy chẳng hề bỏ.
Nguyện lực Bồ-tát không hạn ngại, mọi thế gian thảy đều thu nhận,
Hồi hướng như thế cho muôn loài, chưa từng thoáng khởi tâm phân biệt.
Nguyện khắp chúng sinh trí sáng tỏ, bố thí, giữ giới đều thanh tịnh,
Tinh tấn tu hành không lười bỏ, lời thề lớn ấy chẳng ngừng nghỉ.
Bồ-tát hồi hướng đến bờ kia (bờ giác ngộ, thoát khỏi sinh tử), mở khắp pháp môn vi diệu thanh tịnh,
Trí tuệ ngang bằng Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức Phật), phân biệt nghĩa thật đến rốt ráo.
Bồ-tát đã thông suốt lời lẽ, đủ thứ trí tuệ cũng như vậy,
Nói pháp đúng lý không ngăn ngại, mà ở trong đó tâm chẳng bám.
Đối với các pháp chẳng làm 'hai', cũng lại chẳng làm thành 'không hai',
Cả 'hai' lẫn 'không hai' đều lìa, biết đó đều chỉ là đường ngôn ngữ (chỉ là khái niệm do lời nói đặt ra).
Biết mọi thế gian đều bình đẳng, đều là mọi nghiệp của tâm và lời,
Chúng sinh như huyễn hóa, chẳng thật, mọi quả báo từ đó mà ra.
Tất cả những gì thế gian có, đủ thứ quả báo đều khác nhau,
Không gì chẳng do sức nghiệp thành, nếu nghiệp diệt thì chúng đều hết.
Bồ-tát quán xét các thế gian, nghiệp thân, miệng, ý đều bình đẳng,
Cũng khiến chúng sinh trụ bình đẳng, như bậc Đại Thánh Tôn không ai sánh (chỉ Phật).
Nghiệp lành Bồ-tát đều hồi hướng, khiến khắp chúng sinh thân sắc sạch,
Phước đức, phương tiện đều đầy đủ, ngang bằng Vô Thượng Điều Ngự Sĩ (danh hiệu Phật: bậc cao tột, khéo điều phục và dẫn dắt chúng sinh).
Bồ-tát làm lợi cho muôn loài, biển lớn công đức đều hồi hướng,
Nguyện cho uy quang vượt hẳn đời, được thành thân sức lớn hùng mạnh.
Mọi công đức đã từng tu tập, nguyện khiến thế gian đều thanh tịnh,
Chư Phật thanh tịnh không ai sánh, chúng sinh thanh tịnh cũng như vậy.
Bồ-tát khéo léo về nghĩa lý, biết được pháp tối thắng của Phật,
Đem mọi nghiệp lành bình đẳng hồi hướng, nguyện muôn loài đều như Như Lai.
Bồ-tát biết rõ các pháp không (không có tự tánh cố định), mọi thế gian vốn chẳng có gì,
Không có việc tạo tác, người làm, mà nghiệp báo chúng sinh chẳng mất.
Các pháp tịch diệt, chẳng tịch diệt, xa lìa tâm phân biệt hai bên ấy,
Biết mọi phân biệt là thấy thế gian, vào chánh vị (địa vị chân chánh của bậc thánh đã chứng chân lý) thì phân biệt dứt.
Những Phật tử chân thật như thế, từ pháp Như Lai mà hóa sinh (sinh ra một cách tự nhiên, không qua cha mẹ; ý nói được sinh ra từ giáo pháp),
Họ có thể khéo hồi hướng vậy, mọi nghi lầm thế gian đều dứt."
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ hai mươi chín.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ ba mươi.
Tam tạng (danh hiệu vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Thật-xoa-nan-đà người nước Vu Điền (vương quốc xưa ở vùng Tân Cương, Trung Quốc ngày nay) vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video