Phẩm Mười Hồi Hướng (hồi hướng: đem công đức, tức phần phước lành có được do làm việc thiện, hướng về và trao tặng cho mục đích thành Phật và cho tất cả chúng sinh), thứ hai mươi lăm, phần chín.
"Này Phật tử (con Phật, lời gọi các vị Bồ-tát trong hội chúng)! Thế nào là sự hồi hướng không dính mắc, không trói buộc, giải thoát của Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi loài; ma-ha-tát: bậc lớn)?
"Này Phật tử! Vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy đối với mọi thiện căn (gốc lành: những việc làm tốt, là nền tảng sinh ra quả tốt) đều sinh lòng tôn trọng. Đó là: tôn trọng việc ra khỏi sinh tử (vòng sống chết, tái sinh mãi không dứt); tôn trọng việc thu góp mọi gốc lành; tôn trọng việc mong cầu mọi gốc lành; tôn trọng việc sám hối các nghiệp lỗi (nghiệp: hành động bằng thân, miệng, ý, sẽ đem lại quả báo); tôn trọng việc tùy hỷ (vui mừng theo việc lành của người khác) đối với gốc lành; tôn trọng việc lễ kính các đức Phật; tôn trọng việc chắp tay cung kính; tôn trọng việc cúi đầu lễ tháp miếu (tháp thờ xá-lợi Phật và đền thờ Phật); tôn trọng việc thỉnh cầu Phật thuyết pháp (giảng dạy giáo lý). Đối với các thứ gốc lành như thế, vị ấy đều sinh lòng tôn trọng, thuận theo và ưng nhận.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát đối với các gốc lành ấy đều sinh lòng tôn trọng, thuận theo và ưng nhận, thì vui thích đến tận cùng, tin hiểu vững chắc; tự mình được an trụ, cũng khiến người khác được an trụ; siêng tu hạnh không dính mắc, tự tại gom chứa; thành tựu chí nguyện và niềm vui thù thắng, trụ nơi cảnh giới của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến); sức mạnh tăng trưởng, đều được thấy biết. Vị ấy đem các gốc lành hồi hướng như thế này:
'Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin thành tựu thân nghiệp (việc làm bằng thân) của Phổ Hiền (Bồ-tát Phổ Hiền, vị Bồ-tát tiêu biểu cho đại hạnh và đại nguyện). Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin làm thanh tịnh ngữ nghiệp (việc làm bằng lời nói) của Phổ Hiền. Với tâm ấy, xin làm viên mãn ý nghiệp (việc làm bằng ý nghĩ) của Phổ Hiền. Với tâm ấy, xin phát khởi sự tinh tấn (siêng năng không lười) rộng lớn của Phổ Hiền.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin đầy đủ pháp môn đà-la-ni (đà-la-ni: năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn mọi điều không quên mất; pháp môn: cửa ngõ tu tập) về âm thanh không ngăn ngại của Phổ Hiền, tiếng ấy rộng lớn, vang khắp mười phương. Với tâm ấy, xin đầy đủ pháp môn đà-la-ni thấy tất cả Phật của Phổ Hiền, thường thấy hết thảy chư Phật ở mười phương. Với tâm ấy, xin thành tựu pháp môn đà-la-ni hiểu rõ mọi âm thanh, dùng giọng giống như mọi thứ tiếng mà nói vô lượng pháp. Với tâm ấy, xin thành tựu pháp môn đà-la-ni an trụ suốt mọi kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài) của Phổ Hiền, tu hạnh Bồ-tát khắp mười phương.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin thành tựu sức tự tại của Phổ Hiền, ở trong thân một chúng sinh mà thị hiện (hiện ra cho thấy) việc tu mọi hạnh Bồ-tát, suốt các kiếp tương lai thường không gián đoạn; như thân một chúng sinh, thân của tất cả chúng sinh cũng đều như thế. Với tâm ấy, xin thành tựu sức tự tại của Phổ Hiền, vào khắp đạo tràng (nơi chư Phật thành đạo, thuyết pháp và đại chúng hội họp tu tập) của mọi chúng hội, hiện khắp trước mọi đức Phật mà tu hạnh Bồ-tát.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin thành tựu sức tự tại của Phật theo hạnh Phổ Hiền, thị hiện trong một pháp môn, trải qua bất khả thuyết bất khả thuyết (nhiều đến mức không thể nói hết, rồi lại nhân lên mức không thể nói hết) kiếp không cùng tận, khiến mọi chúng sinh đều được ngộ nhập (hiểu ra và thâm nhập). Với tâm ấy, xin thành tựu sức tự tại của Phật theo hạnh Phổ Hiền, thị hiện trong đủ các pháp môn, trải qua bất khả thuyết bất khả thuyết kiếp không cùng tận, khiến mọi chúng sinh đều được ngộ nhập, thân ấy hiện ra khắp trước mọi đức Phật.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin thành tựu sức tự tại của Phổ Hiền, trong từng niệm (từng khoảnh khắc ý nghĩ) khiến bất khả thuyết bất khả thuyết chúng sinh an trụ nơi trí của mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có), lòng không mỏi mệt. Với tâm ấy, xin thành tựu sức tự tại của Phổ Hiền, trong thân mọi chúng sinh hiện ra thần thông tự tại của mọi đức Phật, khiến mọi chúng sinh an trụ hạnh Phổ Hiền. Với tâm ấy, xin thành tựu sức tự tại của Phổ Hiền, trong lời nói của từng chúng sinh làm ra lời nói của mọi chúng sinh, khiến mọi chúng sinh, từng người một, đều an trụ nơi địa vị Nhất thiết trí (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật). Với tâm ấy, xin thành tựu sức tự tại của Phổ Hiền, trong thân từng chúng sinh dung chứa khắp thân mọi chúng sinh, khiến ai cũng tự cho rằng mình đã thành tựu thân Phật.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin thành tựu sức tự tại của Phổ Hiền, có thể dùng một bông hoa trang nghiêm hết thảy thế giới mười phương. Với tâm ấy, xin thành tựu sức tự tại của Phổ Hiền, phát ra âm thanh lớn vang khắp pháp giới (toàn thể vũ trụ, mọi cảnh giới của các sự vật hiện tượng), khắp các cõi Phật đều nghe, nhiếp thọ (thu nhận, che chở) và điều phục (dạy dỗ, uốn nắn cho thuần thục) mọi chúng sinh. Với tâm ấy, xin thành tựu sức tự tại của Phổ Hiền, suốt bất khả thuyết bất khả thuyết kiếp đến tận cùng tương lai, trong từng niệm đều vào khắp mọi thế giới, dùng thần lực của Phật, tùy ý nghĩ mà trang nghiêm. Với tâm ấy, xin thành tựu sức tự tại của Phổ Hiền, trong những kiếp an trụ đến tận cùng tương lai, thường vào khắp mọi thế giới, thị hiện thành Phật xuất hiện ở đời.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin thành hạnh Phổ Hiền, dùng một tia sáng chiếu khắp mọi thế giới trong toàn cõi hư không. Với tâm ấy, xin thành hạnh Phổ Hiền, được vô lượng trí tuệ, đủ mọi thần thông, nói đủ các thứ pháp. Với tâm ấy, xin thành hạnh Phổ Hiền, đi vào thần thông và trí tuệ không thể đo lường của Như Lai suốt mọi kiếp. Với tâm ấy, xin thành hạnh Phổ Hiền, trụ nơi chỗ của chư Như Lai khắp pháp giới, dùng thần lực của Phật tu tập mọi hạnh Bồ-tát; việc làm của thân, miệng, ý chưa từng lười mỏi. Với tâm ấy, xin thành hạnh Phổ Hiền, không trái nghĩa lý, không phá hoại pháp, lời lẽ trong sạch, vui nói không cùng; giáo hóa điều phục mọi chúng sinh, khiến họ sẽ được Bồ-đề vô thượng (sự giác ngộ cao tột) của chư Phật.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu hạnh Phổ Hiền, khi vào một pháp môn thì phóng vô lượng ánh sáng, chiếu tất cả pháp môn không thể nghĩ bàn; như một pháp môn, mọi pháp môn cũng thông suốt không ngăn ngại như thế, rốt cuộc sẽ được địa vị Nhất thiết trí. Với tâm ấy, xin trụ hạnh Bồ-tát, tự tại đối với pháp, đến bờ bên kia (chỗ viên mãn, giải thoát) của sự trang nghiêm Phổ Hiền; đối với từng cảnh giới đều dùng Nhất thiết trí quán sát và ngộ nhập, mà Nhất thiết trí cũng không cùng tận. Với tâm ấy, xin bắt đầu từ đời này cho đến tận cùng tương lai an trụ hạnh Phổ Hiền, thường không ngơi nghỉ, được Nhất thiết trí, ngộ được bất khả thuyết bất khả thuyết pháp chân thật, rốt ráo đối với pháp, không còn mê lầm.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu nghiệp Phổ Hiền, phương tiện (cách khéo léo thích hợp để giáo hóa) tự tại, được ánh sáng của pháp, đối với các hạnh mà Bồ-tát thực hành đều chiếu rõ không ngăn ngại. Với tâm ấy, xin tu hạnh Phổ Hiền, được trí về mọi phương tiện, biết mọi phương tiện, đó là: phương tiện vô lượng, phương tiện không thể nghĩ bàn, phương tiện của Bồ-tát, phương tiện của Nhất thiết trí, phương tiện điều phục của mọi Bồ-tát, phương tiện chuyển vô lượng pháp luân (bánh xe pháp, ví cho việc giảng dạy giáo pháp lan truyền khắp nơi), phương tiện về thời gian không thể nói hết, phương tiện nói đủ các thứ pháp, phương tiện về kho vô úy (sự không sợ hãi khi thuyết pháp) vô biên, phương tiện nói hết mọi pháp không sót.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin trụ hạnh Phổ Hiền, thành tựu thân nghiệp, khiến chúng sinh nào thấy cũng vui mừng, không sinh chê bai; phát tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh), mãi không thoái chuyển (lùi bước), rốt ráo thanh tịnh. Với tâm ấy, xin tu hạnh Phổ Hiền, được trí thanh tịnh hiểu rõ ngôn ngữ của mọi chúng sinh, mọi lời lẽ đầy đủ trang nghiêm, đáp ứng khắp chúng sinh, đều khiến họ vui mừng. Với tâm ấy, xin trụ hạnh Phổ Hiền, lập chí nguyện thù thắng, đủ tâm thanh tịnh, được thần thông rộng lớn, trí tuệ rộng lớn, đến khắp mọi thế gian rộng lớn, quốc độ rộng lớn, nơi chúng sinh rộng lớn, nói pháp rộng lớn không thể nói hết của mọi Như Lai, cùng kho tàng viên mãn của sự trang nghiêm rộng lớn.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin thành tựu trọn vẹn hạnh nguyện hồi hướng của Phổ Hiền, được thân thanh tịnh, tâm thanh tịnh, sự hiểu biết thanh tịnh của mọi Phật, thu nhận công đức của Phật, an trụ cảnh giới của Phật, dấu ấn trí tuệ chiếu khắp, thị hiện việc làm thanh tịnh của Bồ-tát, khéo đi vào nghĩa của mọi câu chữ khác biệt, chỉ bày sự tự tại rộng lớn của chư Phật và Bồ-tát, vì mọi chúng sinh mà hiện thành Chánh giác (sự giác ngộ chân chính, tức thành Phật).
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin siêng tu hạnh nguyện về các căn (căn: nền tảng năng lực bên trong, căn tính) của Phổ Hiền, được căn thông minh lanh lợi, căn điều hòa thuận thảo, căn tự tại đối với mọi pháp, căn vô tận, căn siêng tu mọi gốc lành, căn bình đẳng với mọi cảnh giới Phật, căn đại tinh tấn trao lời thọ ký (lời báo trước sẽ thành Phật) không thoái chuyển cho mọi Bồ-tát, căn cõi kim cang (vững chắc như kim cương) hiểu rõ mọi Phật pháp, căn ngọn lửa kim cang được ánh sáng trí tuệ của mọi Như Lai chiếu soi, căn tự tại phân biệt mọi căn, căn an lập vô lượng chúng sinh vào Nhất thiết trí, căn rộng lớn vô biên, căn viên mãn tất cả, căn thanh tịnh không ngăn ngại.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu hạnh Phổ Hiền, được thần lực của mọi Bồ-tát, đó là: thần lực của sức mạnh rộng lớn vô lượng; thần lực của trí tự tại vô lượng; thần lực không động thân mà hiện khắp mọi cõi Phật; thần lực tự tại không ngăn ngại, không gián đoạn; thần lực thu khắp mọi cõi Phật đặt vào một chỗ; thần lực một thân đầy khắp mọi cõi Phật; thần lực du hí (thong dong tự do như dạo chơi) trong giải thoát không ngăn ngại; thần lực tự tại trong một niệm mà không tạo tác; thần lực trụ nơi không có tự tính (không có bản chất cố định), không có chỗ nương; thần lực trong một lỗ chân lông lần lượt an lập bất khả thuyết thế giới, đi khắp đạo tràng của chư Phật trong pháp giới, chỉ bày cho chúng sinh, khiến ai cũng được vào cửa đại trí tuệ.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin vào cửa Phổ Hiền, sinh hạnh Bồ-tát, dùng trí tự tại, trong khoảng một niệm vào khắp vô lượng cõi Phật, một thân dung chứa vô lượng cõi Phật, được trí làm trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật, thường dùng trí tuệ quán thấy vô biên cõi Phật, mãi không khởi tâm nhị thừa (hai thừa Thanh văn và Duyên giác: những người tu chỉ cầu giải thoát cho riêng mình). Với tâm ấy, xin tu hạnh phương tiện của Phổ Hiền, vào cảnh giới trí tuệ, sinh vào nhà Như Lai, trụ đạo Bồ-tát, đầy đủ bất khả thuyết bất khả thuyết vô lượng tâm thù thắng không thể nghĩ bàn, thực hành vô lượng nguyện chưa từng ngưng nghỉ, biết rõ mọi pháp giới trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai).
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin thành tựu pháp môn thanh tịnh của Phổ Hiền, ở chỗ chỉ bằng đầu một sợi lông mà dung chứa hết thảy bất khả thuyết bất khả thuyết quốc độ cùng khắp hư không, khắp pháp giới, đều khiến thấy rõ; như chỗ bằng đầu một sợi lông, mỗi chỗ bằng đầu sợi lông khắp pháp giới, khắp hư không cũng đều như thế. Với tâm ấy, xin thành tựu tâm sâu xa và phương tiện của Phổ Hiền, trong tâm một niệm hiện ra những tâm niệm suốt bất khả thuyết bất khả thuyết kiếp của một chúng sinh, như thế cho đến hiện ra những tâm niệm suốt chừng ấy kiếp của mọi chúng sinh. Với tâm ấy, xin vào hồi hướng Phổ Hiền, thực hành địa vị phương tiện, trong một thân dung nạp hết bất khả thuyết bất khả thuyết thân khắp pháp giới, mà cõi chúng sinh không tăng không giảm; như một thân, cho đến mọi thân khắp pháp giới cũng đều như thế.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin thành tựu phương tiện đại nguyện của Phổ Hiền, lìa bỏ mọi tưởng đảo, tâm đảo, kiến đảo (ba thứ điên đảo: nhận thức, tâm ý và quan điểm sai lệch, trái với sự thật), vào khắp mọi cảnh giới của chư Phật; thường thấy pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý) thanh tịnh của chư Phật rộng ngang hư không, tướng hảo (các tướng tốt và vẻ đẹp nơi thân Phật) trang nghiêm, thần lực tự tại; thường dùng tiếng nhiệm mầu khai mở, diễn nói không ngại không dứt, khiến người nghe đúng như lời mà thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn), đối với thân Như Lai hoàn toàn không có chỗ chấp là được.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu hạnh Phổ Hiền, trụ các địa (bậc tu chứng) của Bồ-tát, trong một niệm vào mọi thế giới, đó là: vào thế giới ngửa, thế giới úp, bất khả thuyết bất khả thuyết thế giới rộng lớn ở khắp mọi nơi trong lưới mười phương; dùng phương tiện phân biệt theo kiểu lưới Nhân-đà-la (lưới báu của trời Đế Thích, mỗi mắt lưới có một viên ngọc, các ngọc phản chiếu lẫn nhau vô tận, ví cho mọi sự vật đan xen, thu nhiếp lẫn nhau) mà phân biệt khắp mọi pháp giới; đem đủ thứ thế giới vào một thế giới, đem bất khả thuyết bất khả thuyết vô lượng thế giới vào một thế giới, đem vô lượng thế giới được an lập trong mọi pháp giới vào một thế giới, đem vô lượng thế giới được an lập trong mọi cõi hư không vào một thế giới, mà cũng không phá hoại hình tướng an lập của chúng, đều khiến thấy rõ.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu tập hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền, được Phật quán đảnh (rưới nước lên đỉnh đầu, nghi thức Phật xác nhận Bồ-tát đã đạt địa vị cao nhất, sắp nối ngôi Phật), trong một niệm vào địa vị phương tiện, thành tựu trọn vẹn viên ngọc trí tuệ an trụ trong mọi hạnh; biết rõ mọi tưởng (ý niệm, hình ảnh khái niệm trong tâm), đó là: tưởng về chúng sinh, tưởng về pháp, tưởng về cõi, tưởng về phương hướng, tưởng về Phật, tưởng về đời, tưởng về nghiệp, tưởng về hạnh, tưởng về cảnh giới, tưởng về sự hiểu, tưởng về căn, tưởng về thời, tưởng về sự gìn giữ, tưởng về phiền não, tưởng về thanh tịnh, tưởng về thành thục, tưởng thấy Phật, tưởng chuyển pháp luân, tưởng nghe pháp hiểu rõ, tưởng điều phục, tưởng vô lượng, tưởng thoát ra khỏi sinh tử, tưởng về các địa khác nhau, tưởng về vô lượng địa, tưởng Bồ-tát hiểu biết, tưởng Bồ-tát tu tập, tưởng về tam-muội (định: trạng thái tâm chuyên chú, lắng yên) của Bồ-tát, tưởng Bồ-tát ra khỏi tam-muội, tưởng Bồ-tát thành, tưởng Bồ-tát hoại, tưởng Bồ-tát mất, tưởng Bồ-tát sinh, tưởng Bồ-tát giải thoát, tưởng Bồ-tát tự tại, tưởng Bồ-tát gìn giữ, tưởng cảnh giới Bồ-tát, tưởng kiếp thành kiếp hoại, tưởng sáng, tưởng tối, tưởng ngày, tưởng đêm, tưởng biến đổi theo nửa tháng, một tháng, một mùa, một năm, tưởng đi, tưởng đến, tưởng đứng, tưởng ngồi, tưởng ngủ, tưởng thức.
Những tưởng như thế, trong một niệm đều biết rõ, mà lìa mọi tưởng, không phân biệt; dứt mọi chướng ngại, không chấp giữ; trí của mọi Phật đầy khắp tâm, mọi Phật pháp nuôi lớn gốc lành, cùng chư Như Lai đồng một thân, được mọi đức Phật thu nhận, lìa nhơ thanh tịnh, mọi Phật pháp đều theo đó tu học mà đến bờ bên kia.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin vì mọi chúng sinh tu hạnh Phổ Hiền, sinh ra viên ngọc đại trí, trong từng tâm biết vô lượng tâm: theo chỗ nương tựa, theo sự phân biệt, theo chủng tính (căn tính vốn có), theo việc làm, theo tác dụng của nghiệp, theo hình tướng, theo sự suy nghĩ cảm biết của chúng, đủ thứ khác nhau không gì không thấy rõ. Với tâm ấy, xin thành tựu viên ngọc trí về đại nguyện của Phổ Hiền, ở một chỗ biết vô lượng bất khả thuyết chỗ; như một chỗ, mọi chỗ cũng đều như thế. Với tâm ấy, xin tu tập địa vị trí tuệ về hạnh nghiệp của Phổ Hiền, trong một nghiệp biết được vô lượng bất khả thuyết bất khả thuyết nghiệp, mỗi nghiệp do đủ thứ duyên (điều kiện) tạo nên, đều biết thấy rõ ràng; như một nghiệp, mọi nghiệp cũng đều như thế.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu tập trí biết các pháp của Phổ Hiền, trong một pháp biết bất khả thuyết bất khả thuyết pháp, trong mọi pháp mà biết một pháp; các pháp như thế mỗi mỗi khác nhau, không chướng ngại, không trái nhau, không dính mắc. Với tâm ấy, xin trụ hạnh Bồ-tát, được đủ nhĩ căn (giác quan nghe, tức tai) không ngăn ngại của Phổ Hiền, trong một tiếng nói biết bất khả thuyết bất khả thuyết tiếng nói với vô lượng vô biên đủ thứ khác biệt mà không dính mắc; như một tiếng nói, mọi tiếng nói cũng đều như thế.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu trí Phổ Hiền, khởi hạnh Phổ Hiền, trụ địa vị Phổ Hiền, trong từng pháp diễn nói bất khả thuyết bất khả thuyết pháp; pháp ấy rộng lớn, giáo hóa và thu nhận bằng đủ cách khác nhau, tương ứng với phương tiện không thể nghĩ bàn; trong vô lượng thời, trong mọi thời, tùy theo mong muốn và sự hiểu biết của chúng sinh, tùy căn tính, tùy thời điểm, dùng âm thanh của Phật mà thuyết pháp; dùng một tiếng nhiệm mầu, khiến vô lượng chúng sinh trong bất khả thuyết chúng hội đạo tràng đều vui mừng, nơi một đức Như Lai có vô lượng Bồ-tát đầy khắp pháp giới; lập chí nguyện thù thắng, sinh cái thấy rộng lớn, biết rõ đến tận cùng mọi hạnh, trụ địa vị Phổ Hiền, tùy pháp được nói, trong từng niệm đều chứng nhập, trong một sát-na (khoảnh khắc cực ngắn) tăng trưởng vô lượng bất khả thuyết bất khả thuyết khối đại trí tuệ; suốt các kiếp tương lai diễn nói như thế, ở mọi cõi tu hạnh rộng lớn như hư không, thành tựu viên mãn.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu tập pháp môn hạnh về các căn của Phổ Hiền, thành bậc vua của đại hạnh, trong từng căn đều biết rõ vô lượng căn, vô lượng ý thích, cùng những hạnh nhiệm mầu sinh ra từ cảnh giới không thể nghĩ bàn.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin trụ tâm đại hồi hướng của hạnh Phổ Hiền, được trí rất vi tế về sắc (hình tướng vật chất), trí rất vi tế về thân, về cõi, về kiếp, về đời, về phương hướng, về thời gian, về số lượng, về nghiệp báo, về thanh tịnh — mọi điều rất vi tế như thế, trong một niệm đều biết rõ, mà tâm không sợ hãi, không mê lầm, không rối, không tán loạn, không vẩn đục, không yếu kém; tâm chuyên vào một đối tượng, khéo lắng yên trong định, khéo phân biệt, khéo an trụ.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin trụ trí Bồ-tát, tu hạnh Phổ Hiền không lười mỏi, biết được sự rất vi tế về các nẻo tái sinh của mọi chúng sinh, rất vi tế về cái chết của chúng sinh, rất vi tế về sự sinh, sự trụ, nơi chốn, chủng loại, cảnh giới, hành vi, sự chấp lấy, sự bám víu của chúng sinh — mọi điều rất vi tế như thế, trong một niệm đều biết rõ.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin lập chí nguyện sâu xa, tu hạnh Phổ Hiền, biết được: sự rất vi tế về việc mọi Bồ-tát từ lúc mới phát tâm vì mọi chúng sinh tu hạnh Bồ-tát; rất vi tế về chỗ trụ của Bồ-tát; rất vi tế về thần thông của Bồ-tát; rất vi tế về việc Bồ-tát dạo đi vô lượng cõi Phật; rất vi tế về ánh sáng pháp của Bồ-tát; rất vi tế về mắt thanh tịnh của Bồ-tát; rất vi tế về việc Bồ-tát thành tựu tâm thù thắng; rất vi tế về việc Bồ-tát đến các chúng hội đạo tràng của mọi Như Lai; rất vi tế về trí của pháp môn đà-la-ni của Bồ-tát; rất vi tế về việc Bồ-tát diễn nói kho biện tài ở địa vị không sợ hãi vô lượng; rất vi tế về tướng của vô lượng tam-muội của Bồ-tát; rất vi tế về trí tam-muội thấy mọi Phật; rất vi tế về trí tam-muội rất sâu; rất vi tế về trí tam-muội đại trang nghiêm; rất vi tế về trí tam-muội pháp giới; rất vi tế về trí tam-muội thần thông đại tự tại; rất vi tế về trí tam-muội gìn giữ hạnh rộng lớn đến tận cùng tương lai; rất vi tế về trí tam-muội sinh ra vô lượng sai biệt; rất vi tế về trí tam-muội sinh ra trước mọi đức Phật siêng tu cúng dường, thường không rời bỏ; rất vi tế về trí tam-muội tu hành mọi điều rất sâu rộng không chướng không ngại; rất vi tế về trí tam-muội lìa màng che, ở địa vị rốt ráo Nhất thiết trí, địa vị trí của hạnh gìn giữ, địa vị đại thần thông, địa vị nghĩa quyết định — mọi điều rất vi tế như thế đều biết rõ.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu hạnh Phổ Hiền, biết hết: sự rất vi tế về trí an lập của mọi Bồ-tát; rất vi tế về các địa của Bồ-tát; về vô lượng hạnh của Bồ-tát; về việc Bồ-tát sinh ra hồi hướng; về việc Bồ-tát được kho tàng của mọi Phật; về trí quán sát của Bồ-tát; về sức thần thông và nguyện của Bồ-tát; về việc Bồ-tát diễn nói tam-muội; về phương tiện tự tại của Bồ-tát; về dấu ấn của Bồ-tát; về Bồ-tát nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là thành Phật, sẽ nối ngôi Phật); về việc Bồ-tát sinh lên cõi trời Đâu-suất (cõi trời nơi Bồ-tát ở trước khi xuống trần thành Phật); về việc Bồ-tát ở trong cung trời; về việc Bồ-tát trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật; về việc Bồ-tát quán sát cõi người; về việc Bồ-tát phóng ánh sáng lớn; về dòng tộc thù thắng của Bồ-tát; về chúng hội đạo tràng của Bồ-tát; về việc Bồ-tát thọ sinh khắp mọi thế giới; về việc Bồ-tát trong một thân thị hiện sự chết của mọi thân; về việc Bồ-tát vào thai mẹ; về việc Bồ-tát ở trong thai mẹ; về việc Bồ-tát ở trong thai mẹ tự tại thị hiện chúng hội đạo tràng khắp mọi pháp giới; về việc Bồ-tát ở trong thai mẹ thị hiện thần lực của mọi Phật; về việc Bồ-tát thị hiện sự ra đời; về trí của Bồ-tát khi đi bảy bước oai dũng như sư tử; về trí phương tiện khéo léo khi Bồ-tát thị hiện ở cung vua; về việc Bồ-tát xuất gia tu hạnh điều phục; về việc Bồ-tát ngồi nơi đạo tràng dưới cây bồ-đề (cây nơi Phật thành đạo); về việc Bồ-tát phá quân ma, thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp của Phật);
rất vi tế về việc Như Lai ngồi tòa bồ-đề phóng ánh sáng lớn chiếu khắp mười phương; về việc Như Lai thị hiện vô lượng biến hóa thần diệu; về việc Như Lai cất tiếng sư tử hống (lời tuyên thuyết hùng mạnh, không sợ hãi như tiếng sư tử rống) và nhập đại niết-bàn (dứt hẳn sinh tử, tịch diệt hoàn toàn); về việc Như Lai điều phục mọi chúng sinh mà không ngăn ngại; về sức tự tại không thể nghĩ bàn của Như Lai, như tâm bồ-đề kim cang; về việc Như Lai che chở, nghĩ nhớ khắp cảnh giới của mọi thế gian; về việc Như Lai làm Phật sự khắp mọi thế giới suốt các kiếp tương lai mà không ngơi nghỉ; về thần lực không ngăn ngại của Như Lai trùm khắp pháp giới; về việc Như Lai trong mọi thế giới khắp hư không hiện thành Phật, điều phục chúng sinh; về việc Như Lai trong một thân Phật hiện vô lượng thân Phật; về trí tự tại của Như Lai luôn ở đạo tràng trong cả ba đời quá khứ, vị lai, hiện tại — mọi điều vi tế như thế đều biết rõ.
Thành tựu thanh tịnh, có thể thị hiện khắp mọi thế gian; trong từng niệm tăng trưởng trí tuệ, viên mãn không thoái lui; dùng phương tiện khéo léo tu hạnh Bồ-tát không ngơi nghỉ; thành tựu địa vị hồi hướng Phổ Hiền, đầy đủ công đức của mọi Như Lai, mãi không chán bỏ hạnh Bồ-tát, sinh ra cảnh giới hiện tiền của Bồ-tát; vô lượng phương tiện đều thanh tịnh, muốn đem an ổn đến khắp mọi chúng sinh; tu hạnh Bồ-tát, thành tựu địa vị đại oai đức (uy lực và đức hạnh lớn) của Bồ-tát, được điều tâm các Bồ-tát ưa muốn, được cửa hồi hướng Kim Cang Tràng (Cờ Kim Cương, tên pháp môn hồi hướng được giảng trong phẩm này), sinh ra kho công đức khắp pháp giới, thường được chư Phật che chở nghĩ nhớ; vào pháp môn sâu xa nhiệm mầu của các Bồ-tát, diễn nói mọi nghĩa chân thật, khéo léo đối với pháp không sai sót, phát nguyện lớn không bỏ chúng sinh; trong một niệm biết hết kho cảnh giới của tâm và của nơi không phải tâm, ở nơi không phải tâm mà thị hiện sinh ra tâm (?); lìa xa ngôn ngữ, an trụ trí tuệ, cùng thực hành các hạnh mà Bồ-tát thực hành, dùng sức tự tại thị hiện thành Phật đạo, suốt đến tận cùng tương lai thường không ngơi nghỉ; mọi thế gian, chúng sinh và số kiếp — vốn do vọng tưởng và lời nói dựng lập nên — đều dùng sức thần thông và nguyện lực mà thị hiện được.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu hạnh Phổ Hiền, được trí rất vi tế về mọi cõi chúng sinh, đó là: trí rất vi tế về sự phân biệt của cõi chúng sinh, trí rất vi tế về lời nói của cõi chúng sinh, về sự chấp giữ của cõi chúng sinh, về các loài khác nhau trong cõi chúng sinh, về các loài giống nhau trong cõi chúng sinh, về vô lượng nẻo tái sinh của cõi chúng sinh, về những việc làm do đủ thứ phân biệt không thể nghĩ bàn của cõi chúng sinh, về vô lượng nhiễm ô của cõi chúng sinh, về vô lượng thanh tịnh của cõi chúng sinh — mọi điều rất vi tế trong cảnh giới của cõi chúng sinh như thế, trong một niệm đều dùng trí tuệ biết đúng như thật; thu nhận rộng khắp chúng sinh mà thuyết pháp cho họ, mở bày đủ các pháp môn thanh tịnh, khiến họ tu trí tuệ rộng lớn của Bồ-tát; hóa thân vô lượng, ai thấy cũng vui mừng, dùng ánh mặt trời trí tuệ chiếu soi tâm Bồ-tát, khiến họ khai ngộ, trí tuệ tự tại.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin vì mọi chúng sinh tu hạnh Phổ Hiền trong mọi thế giới, được trí rất vi tế về mọi thế giới cùng khắp hư không và pháp giới, đó là: trí rất vi tế về thế giới nhỏ, về thế giới lớn, về thế giới nhiễm ô, về thế giới thanh tịnh, về thế giới không gì sánh, về đủ thứ thế giới, về thế giới rộng, về thế giới hẹp, về thế giới trang nghiêm không ngăn ngại, về việc Phật xuất hiện khắp mọi thế giới, về việc nói chánh pháp khắp mọi thế giới, về việc hiện thân khắp mọi thế giới, về việc phóng ánh sáng lớn khắp mọi thế giới, về việc thị hiện thần thông tự tại của chư Phật khắp mọi thế giới, về việc dùng một âm thanh hiện ra mọi âm thanh khắp mọi thế giới, về việc vào chúng hội đạo tràng của mọi cõi Phật trong mọi thế giới, về việc lấy các cõi Phật khắp pháp giới làm thành một cõi Phật, về việc lấy một cõi Phật làm thành các cõi Phật khắp pháp giới, về việc biết mọi thế giới như giấc mộng, như hình bóng, như trò ảo thuật.
Biết rõ như thế, sinh ra đạo của mọi Bồ-tát, vào trí tuệ và thần thông của hạnh Phổ Hiền, đủ cái quán sát của Phổ Hiền, tu hạnh Bồ-tát thường không ngơi nghỉ; được thần biến tự tại của mọi Phật, đủ thân không ngăn ngại, trụ trí không nương tựa, đối với các pháp lành không nắm giữ, dính mắc, những gì tâm thực hành đều không có chỗ được; ở mọi nơi khởi ý tưởng lìa xa, đối với hạnh Bồ-tát khởi ý tưởng tu hành thanh tịnh, đối với Nhất thiết trí khởi ý tưởng không nắm giữ, dùng các tam-muội tự trang nghiêm, trí tuệ thuận theo mọi pháp giới.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin vào pháp môn hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền, được trí rất vi tế về vô lượng pháp giới, trí rất vi tế diễn nói mọi pháp giới, về việc vào pháp giới rộng lớn, về việc phân biệt pháp giới không thể nghĩ bàn, về việc phân biệt mọi pháp giới, về việc trong một niệm đi khắp mọi pháp giới, về việc vào khắp mọi pháp giới, về việc biết mọi pháp giới không có chỗ được, về việc quán mọi pháp giới không có chỗ ngăn ngại, về việc biết mọi pháp giới không có sinh, về việc hiện thần biến trong mọi pháp giới — mọi điều rất vi tế về pháp giới như thế, đều dùng trí rộng lớn biết đúng như thật; tự tại đối với pháp, chỉ bày hạnh Phổ Hiền, khiến chúng sinh đều được đầy đủ; không bỏ nghĩa lý, không dính mắc vào pháp, sinh ra trí bình đẳng không ngăn ngại; biết gốc rễ của sự không ngăn ngại, không trụ vào mọi pháp, không phá hoại bản tính của các pháp, đúng như thật mà không nhiễm, giống như hư không, thuận theo thế gian mà khởi lời nói; mở bày nghĩa chân thật, chỉ ra tính vắng lặng, đối với mọi cảnh không nương, không trụ, không phân biệt; thấy rõ pháp giới được an lập rộng lớn, hiểu các thế gian và mọi pháp đều bình đẳng không hai, lìa mọi dính mắc.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu hạnh Phổ Hiền, sinh trí rất vi tế về các kiếp, đó là: trí rất vi tế lấy bất khả thuyết kiếp làm một niệm, lấy một niệm làm bất khả thuyết kiếp, đem a-tăng-kỳ (con số lớn không đếm được) kiếp vào một kiếp, đem một kiếp vào a-tăng-kỳ kiếp, đem kiếp dài vào kiếp ngắn, đem kiếp ngắn vào kiếp dài, vào kiếp có Phật và kiếp không có Phật, biết mọi số kiếp, biết mọi kiếp và chẳng phải kiếp, trong một niệm thấy mọi kiếp của ba đời — mọi điều rất vi tế về các kiếp như thế, dùng trí Như Lai trong một niệm đều biết đúng như thật.
Được các tâm của Bồ-tát: tâm vua của các hạnh viên mãn; tâm vào hạnh Phổ Hiền; tâm lìa mọi phân biệt, tà đạo và lời bàn suông vô ích; tâm phát nguyện lớn không lười nghỉ; tâm thấy khắp vô lượng lưới thế giới đầy vô lượng chư Phật; tâm nghe và giữ được gốc lành của chư Phật và hạnh của các Bồ-tát; tâm nghe hạnh rộng lớn an ủi mọi chúng sinh rồi không quên; tâm có thể trong mọi kiếp hiện Phật ra đời; tâm ở từng thế giới đến tận cùng tương lai thực hành hạnh không lay động, không ngơi nghỉ; tâm ở trong mọi thế giới dùng thân nghiệp của Như Lai làm đầy thân Bồ-tát.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu hạnh Phổ Hiền, thành bậc không thoái chuyển, được trí rất vi tế về mọi pháp, đó là: trí rất vi tế về pháp rất sâu, về pháp rộng lớn, về đủ thứ pháp, về pháp trang nghiêm, về việc mọi pháp không có hạn lượng, về việc mọi pháp vào một pháp, về việc một pháp vào mọi pháp, về việc mọi pháp vào chẳng phải pháp, về việc trong chỗ không có pháp an lập mọi pháp mà không trái nhau, về việc vào mọi phương tiện của Phật pháp không sót — các trí vi tế về những pháp được an lập bởi mọi lời nói trong mọi thế giới như thế, đều ngang bằng với chúng, trí ấy không ngăn ngại, đều biết đúng như thật.
Được tâm vào pháp giới vô biên, ở từng pháp giới tâm sâu vững trụ, thành hạnh không ngăn ngại; dùng Nhất thiết trí làm đầy các căn, vào trí của chư Phật, chánh niệm (ý nghĩ chân chính, luôn tỉnh giác) và phương tiện, thành tựu công đức rộng lớn của chư Phật; đầy khắp pháp giới, vào khắp thân của mọi Như Lai, hiện mọi thân nghiệp của các Bồ-tát, thuận theo lời lẽ của mọi thế giới mà diễn nói pháp; được ý nghiệp trí tuệ do thần lực của mọi Phật gia hộ, sinh ra trí tát-bà-nhã (Nhất thiết trí, trí biết tất cả của Phật) với vô lượng phương tiện khéo léo phân biệt các pháp.
Với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát, xin tu hạnh Phổ Hiền, sinh ra mọi trí rất vi tế, đó là: trí rất vi tế biết mọi cõi, biết mọi chúng sinh, biết quả báo của mọi pháp, biết tâm của mọi chúng sinh, biết mọi lúc thuyết pháp, biết mọi pháp giới, biết ba đời của mọi cõi hư không, biết mọi con đường ngôn ngữ, biết mọi hạnh thế gian, biết mọi hạnh xuất thế gian (vượt khỏi thế gian), cho đến trí rất vi tế biết mọi đạo của Như Lai, mọi đạo của Bồ-tát, mọi đạo của chúng sinh; tu hạnh Bồ-tát, trụ đạo Phổ Hiền, cả văn lẫn nghĩa đều biết đúng như thật; sinh trí thấy mọi sự như bóng, như mộng, như ảo thuật, như tiếng vang, như vật biến hóa, như hư không; sinh trí vắng lặng, sinh trí về mọi pháp giới, sinh trí không nương tựa, sinh trí về mọi Phật pháp.'
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát thì không phân biệt đây là thế gian hay pháp thế gian; không phân biệt đây là bồ-đề (giác ngộ) hay Bồ-đề-tát-đõa (tên đầy đủ của Bồ-tát: chúng sinh giác ngộ); không phân biệt đây là hạnh Bồ-tát hay con đường thoát ra; không phân biệt đây là Phật hay mọi Phật pháp; không phân biệt đây là điều phục chúng sinh hay không điều phục chúng sinh; không phân biệt đây là gốc lành hay hồi hướng; không phân biệt mình hay người; không phân biệt vật bố thí hay người nhận bố thí; không phân biệt hạnh Bồ-tát hay Đẳng chánh giác (sự giác ngộ chân chính trọn vẹn, tức quả Phật); không phân biệt pháp hay trí.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đem các gốc lành ấy hồi hướng như thế này: 'Tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát; thân không dính mắc, không trói buộc, giải thoát; miệng không dính mắc, không trói buộc, giải thoát; nghiệp không dính mắc, không trói buộc, giải thoát; quả báo không dính mắc, không trói buộc, giải thoát; thế gian không dính mắc, không trói buộc, giải thoát; cõi Phật không dính mắc, không trói buộc, giải thoát; chúng sinh không dính mắc, không trói buộc, giải thoát; pháp không dính mắc, không trói buộc, giải thoát; trí không dính mắc, không trói buộc, giải thoát.'
Khi Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng như thế, thì hồi hướng giống như sự hồi hướng mà chư Phật ba đời đã tu khi còn làm Bồ-tát; học theo sự hồi hướng của chư Phật quá khứ, thành tựu sự hồi hướng của chư Phật vị lai, an trụ sự hồi hướng của chư Phật hiện tại; an trụ con đường hồi hướng của chư Phật quá khứ, không bỏ con đường hồi hướng của chư Phật vị lai, thuận theo con đường hồi hướng của chư Phật hiện tại; siêng tu lời dạy của chư Phật quá khứ, thành tựu lời dạy của chư Phật vị lai, hiểu rõ lời dạy của chư Phật hiện tại; làm đầy đủ sự bình đẳng của chư Phật quá khứ, thành tựu sự bình đẳng của chư Phật vị lai, an trụ sự bình đẳng của chư Phật hiện tại; thực hành cảnh giới của chư Phật quá khứ, trụ nơi cảnh giới của chư Phật vị lai, ngang bằng cảnh giới của chư Phật hiện tại; được gốc lành của mọi đức Phật ba đời, đủ chủng tính của mọi đức Phật ba đời, trụ nơi những gì mọi đức Phật ba đời đã thực hành, thuận theo cảnh giới của mọi đức Phật ba đời.
"Này Phật tử! Đó là sự hồi hướng thứ chín của Bồ-tát ma-ha-tát: hồi hướng với tâm không dính mắc, không trói buộc, giải thoát. Khi Bồ-tát ma-ha-tát trụ trong sự hồi hướng này, thì mọi núi Kim Cang Luân Vi (dãy núi kim cương bao quanh thế giới, theo quan niệm vũ trụ trong đạo Phật) cũng không phá hoại được; trong mọi chúng sinh, sắc tướng đứng đầu, không ai sánh kịp; có thể dẹp tan mọi việc làm tà ác của ma (loài chuyên ngăn trở người tu đạo); hiện khắp mọi thế giới mười phương; tu hạnh Bồ-tát, vì muốn khai ngộ mọi chúng sinh nên dùng phương tiện khéo léo nói các Phật pháp; được trí tuệ lớn, đối với Phật pháp tâm không mê lầm; sinh ra ở đâu, dù đi hay đứng, đều thường gặp được quyến thuộc (người thân thuộc, bạn đồng tu) không bị phá hoại; chánh pháp mà chư Phật ba đời đã nói, đều dùng niệm thanh tịnh mà thọ trì được; suốt các kiếp tương lai tu hạnh Bồ-tát, thường không ngơi nghỉ, không nương tựa dính mắc; hạnh nguyện Phổ Hiền tăng trưởng đầy đủ, được Nhất thiết trí mà làm Phật sự, thành tựu thần thông tự tại của Bồ-tát."
Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cang Tràng (vị Bồ-tát giảng thuyết về mười hồi hướng trong phẩm này) nương thần lực của Phật, nhìn khắp mười phương mà nói kệ tụng (bài thơ tóm ý giáo pháp) rằng:
"Với các bậc tôn quý không ai sánh khắp mười phương, chưa từng khởi một ý coi thường,
theo những việc công đức các vị ấy tu, cũng đều cung kính, sinh lòng tôn trọng.
Mọi công đức mình đã tu, không vì bản thân, cũng chẳng vì riêng người nào,
mà luôn với tâm tin hiểu cao nhất, vì làm lợi ích chúng sinh mà hồi hướng.
Chưa từng thoáng khởi lòng kiêu mạn, cũng không sinh ý tự cho mình thấp kém,
mọi việc làm của thân cùng miệng, ý của Như Lai, vị ấy đều thưa hỏi và siêng năng tu tập.
Đủ thứ gốc lành đã tu, đều vì làm lợi ích cho mọi hàm thức (loài có tâm thức, tức chúng sinh),
an trụ trong tâm sâu xa và sự hiểu biết rộng lớn, hồi hướng về ngôi vị công đức của bậc nhân tôn (bậc tôn quý nhất trong loài người, tức Phật).
Vô lượng điều khác biệt trong thế gian, đủ thứ việc khéo léo kỳ lạ,
thô, tế, rộng lớn và rất sâu, không gì không tu hành và thông suốt.
Đủ thứ thân trong thế gian, đều dùng thân bình đẳng mà vào trong đó,
tu hành nơi ấy mà được giác ngộ, thành tựu cửa trí tuệ không thoái lui.
Quốc độ thế gian có vô lượng loại, nhỏ, lớn, ngửa, úp khác nhau,
Bồ-tát dùng cửa trí tuệ, trong một lỗ chân lông đều thấy hết.
Tâm và hành vi của chúng sinh không có hạn lượng, có thể khiến bình đẳng vào trong một tâm,
dùng cửa trí tuệ khai ngộ tất cả, đối với điều đã tu hành không thoái lui.
Căn tính và ý thích của chúng sinh, bậc trên, giữa, dưới đều khác nhau,
tất cả rất sâu, khó biết được, vậy mà tùy bản tính của từng người đều hiểu rõ.
Đủ thứ nghiệp của chúng sinh, bậc trên, giữa, dưới đều sai khác,
Bồ-tát thâm nhập sức mạnh của Như Lai, dùng cửa trí tuệ thấy rõ khắp cả.
Vô lượng kiếp không thể nghĩ bàn, có thể khiến bình đẳng vào trong một niệm,
thấy như thế rồi đi khắp mười phương, tu hành mọi nghiệp thanh tịnh.
Quá khứ, vị lai và hiện tại, biết rõ hình tướng mỗi thời đều khác,
mà cũng không trái lẽ bình đẳng, đó chính là hạnh thông suốt của tâm lớn.
Hành vi của chúng sinh thế gian không giống nhau, hoặc hiện rõ hoặc ẩn kín, vô lượng loại,
Bồ-tát đều biết các tướng khác biệt, cũng biết các tướng ấy đều là không tướng.
Mọi đức Phật ở các thế giới mười phương, sức thần thông tự tại mà các ngài hiện ra,
rộng lớn, khó nghĩ bàn được, Bồ-tát đều phân biệt mà biết.
Trong cõi trời Đâu-suất (cõi trời nơi Bồ-tát ở trước khi xuống trần thành Phật) của mọi thế giới, bậc Sư tử trong loài người (tức Phật) tự nhiên giác ngộ,
công đức rộng lớn, thanh tịnh không ai sánh, Bồ-tát đều thấy đúng như thể tướng của ngài.
Hoặc hiện từ trời giáng xuống, ở trong thai mẹ, với vô lượng biến hóa thần diệu lớn lao tự tại,
thành Phật, thuyết pháp, thị hiện diệt độ (nhập niết-bàn, tức sự ra đi của Phật, giải thoát hoàn toàn), khắp thế gian không lúc nào ngừng.
Khi bậc Sư tử trong loài người mới sinh ra, mọi bậc trí tuệ thù thắng đều kính vâng phụng sự,
chư thiên, Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên) cùng các vị khác, không ai không cung kính chiêm ngưỡng hầu hạ.
Khắp mười phương, không sót nơi nào, trong pháp giới vô lượng vô biên,
không có khởi đầu, không có kết thúc, không xa không gần, đều thị hiện sức tự tại của Như Lai.
Bậc tôn quý dẫn đường trong loài người hiện ra đời rồi, đi về các phương, mỗi phương bảy bước,
muốn dùng pháp nhiệm mầu khai ngộ quần sinh, vì thế Như Lai nhìn khắp bốn phía.
Thấy các chúng sinh chìm trong biển dục vọng, bị mù tối, ngu si che lấp,
bậc Tự tại trong loài người mỉm cười, nghĩ sẽ cứu họ khỏi khổ của ba cõi (tam hữu: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc — toàn bộ nơi chúng sinh còn luân hồi).
Cất tiếng sư tử hống (lời tuyên thuyết hùng mạnh, không sợ hãi như tiếng sư tử rống) với âm thanh mầu nhiệm: 'Ta là bậc tôn quý bậc nhất ở thế gian,
phải thắp ngọn đèn trí tuệ sáng trong, diệt bóng tối ngu si của sinh tử.'
Khi bậc Vua sư tử trong loài người ra đời, phóng khắp vô lượng ánh sáng lớn,
khiến các ác đạo (những đường tái sinh xấu như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) đều tạm ngưng khổ, mãi diệt trừ mọi khổ nạn ở thế gian.
Có lúc thị hiện ở cung vua, có lúc hiện bỏ nhà đi học đạo,
vì muốn làm lợi ích cho chúng sinh, nên bày ra sức tự tại như thế.
Khi Như Lai mới ngồi nơi đạo tràng, khắp mặt đất đều rung chuyển,
các thế giới mười phương đều được ánh sáng chiếu tới, chúng sinh trong sáu đường (trời, người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục) đều lìa khổ.
Làm chấn động mọi cung điện của ma, khai ngộ tâm chúng sinh mười phương,
những ai xưa từng được giáo hóa và tu hành, đều khiến họ hiểu rõ nghĩa chân thật.
Mọi quốc độ ở mười phương, đều vào trong lỗ chân lông không sót,
trong mọi lỗ chân lông có vô biên cõi, ở đó đều hiện sức thần thông.
Vô lượng phương tiện mà mọi đức Phật giảng bày, đều theo đó mà ngộ,
giả như có điều các Như Lai không nói, cũng có thể hiểu rõ và siêng năng tu tập.
Khắp tam thiên đại thiên thế giới (một vùng vũ trụ gồm một tỉ thế giới nhỏ), mọi quân ma dấy lên chiến đấu tranh giành,
làm ra vô lượng đủ thứ việc ác, cửa trí tuệ không ngăn ngại đều có thể dẹp yên.
Như Lai có khi ở các cõi Phật, có khi hiện ở các cung trời,
có khi hiện thân nơi cung Phạm thiên, Bồ-tát đều thấy không chướng ngại.
Phật hiện vô lượng đủ thứ thân, chuyển bánh xe pháp mầu nhiệm thanh tịnh (giảng dạy giáo pháp),
cho đến mọi kiếp trong ba đời, tìm bờ mé của việc ấy không thể được.
Tòa báu cao rộng không gì sánh, đầy khắp vô lượng cõi mười phương,
trang nghiêm bằng đủ thứ tướng mầu nhiệm, Phật ngồi trên đó, khó mà nghĩ bàn.
Chúng Phật tử cùng vây quanh, trùm khắp cả pháp giới,
mở bày vô lượng hạnh bồ-đề, con đường do đó mà mọi bậc tối thắng (tức chư Phật) thành tựu.
Những việc chư Phật tùy nghi mà làm, vô lượng vô biên, rộng bằng pháp giới,
bậc trí có thể dùng một phương tiện mà biết rõ tất cả, không sót.
Sức thần thông tự tại của chư Phật, thị hiện đủ mọi thứ thân,
có khi hiện vô lượng sự sinh trong các nẻo, có khi hiện có đoàn cung nữ vây quanh.
Có khi trong vô lượng thế giới, thị hiện xuất gia, thành Phật đạo,
cho đến cuối cùng nhập bát-niết-bàn (niết-bàn trọn vẹn, sự ra đi sau cùng của Phật), chia thân (tức xá-lợi) ra khắp nơi, dựng tháp miếu.
Đủ thứ hạnh vô biên như thế, là những chỗ an trụ của Phật mà bậc Đạo sư (người dẫn đường, tức Phật) diễn nói,
mọi công đức lớn của đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật), Bồ-tát thệ nguyện tu hành cho trọn hết.
Khi đem các gốc lành ấy hồi hướng, an trụ trong pháp phương tiện như thế,
tu tập hạnh bồ-đề như thế, tâm rốt ráo không chán nản lười biếng.
Mọi thần thông lớn của Như Lai, cùng vô biên công đức thù thắng,
cho đến các hạnh trí tuệ của thế gian, tất cả đều biết, không sót.
Mọi bậc chủ tể trong loài người như thế, cùng tất cả cảnh giới của các ngài,
trong một niệm đều hiểu rõ, mà cũng không bỏ hạnh bồ-đề.
Những hạnh vi tế của chư Phật, cùng đủ thứ pháp của mọi cõi,
đối với những điều ấy đều thuận theo mà biết, rốt ráo hồi hướng đến bờ bên kia.
Mọi kiếp, dù đếm được hay không đếm được, Bồ-tát biết rõ chính là một niệm,
từ đó khéo vào hạnh bồ-đề, thường siêng tu tập không thoái lui.
Vô lượng cõi ở mười phương, có cõi nhiễm ô, có cõi thanh tịnh,
cùng tất cả các Như Lai nơi đó, Bồ-tát đều phân biệt mà biết.
Trong từng niệm đều thấy rõ, vô lượng kiếp không thể nghĩ bàn,
ba đời như thế không sót, tu sửa đầy đủ hạnh Bồ-tát.
Vào mọi tâm một cách bình đẳng, vào mọi pháp cũng bình đẳng,
các cõi Phật khắp hư không cũng như thế, hạnh tối thắng ấy đều biết rõ.
Đủ thứ trí tuệ sinh ra từ chúng sinh và các pháp,
thần lực của Bồ-tát cũng như vậy, tất cả như thế đều không cùng tận.
Các trí vi tế mỗi thứ khác nhau, Bồ-tát thu hết không sót,
tướng giống và tướng khác đều khéo biết, tu hành hạnh rộng lớn như thế.
Vô lượng cõi Phật ở mười phương, chúng sinh trong đó mỗi cõi vô lượng,
nẻo tái sinh, dòng giống, chủng loại đủ thứ khác nhau, an trụ trong sức của hạnh rồi đều biết được.
Mọi bậc Đạo sư trong quá khứ, vị lai và hiện tại,
nếu ai biết điều này mà hồi hướng, thì hạnh ngang bằng với các đức Phật ấy.
Nếu ai tu được sự hồi hướng này, thì chính là học con đường Phật đã đi,
sẽ được mọi công đức của Phật, cùng mọi trí tuệ của Phật.
Mọi thế gian không thể phá hoại, mọi điều học đều thành tựu,
thường nhớ nghĩ mọi đức Phật, thường thấy mọi ngọn đèn của thế gian (tức chư Phật).
Hạnh thù thắng của Bồ-tát không thể đo lường, các pháp công đức cũng như vậy,
đã an trụ hạnh vô thượng của Như Lai, biết hết sức tự tại của chư Phật."
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ ba mươi mốt.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ ba mươi hai.
Tam tạng (danh hiệu bậc tinh thông ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Thật-xoa-nan-đà, người nước Vu Điền (vương quốc cổ ở vùng Tân Cương ngày nay), vâng chiếu vua dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video