Thiên 83 — Phẩm 39: Vào pháp giới (phần 10)

 Phẩm Nhập Pháp Giới (phẩm "Đi vào cõi pháp", tức đi vào cõi chân thật của mọi sự vật mà Bồ-tát chứng nhập), thứ ba mươi chín, phần mười.

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử (cậu bé tên Thiện Tài, nhân vật chính của phẩm này, đi khắp nơi tìm học các bậc thầy) đã hiểu rõ về dạ thần (vị thần coi ban đêm) Bà San Bà Diễn Để. Thiện Tài hiểu rõ kho tàng Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) mà vị thần ấy có được từ lúc mới phát tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật). Thiện Tài cũng hiểu rõ những lời nguyện Bồ-tát mà vị thần đã phát, các pháp "độ" mà vị thần đã làm cho trong sạch (tức các ba-la-mật: những hạnh tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ), các "địa" Bồ-tát đã bước vào (các tầng bậc tu chứng của Bồ-tát), và các hạnh Bồ-tát đã tu. Thiện Tài còn hiểu rõ con đường thoát ra khỏi vòng sinh tử mà vị thần đã đi, biển ánh sáng của nhất thiết trí (trí biết rõ hết thảy mọi sự, tức trí tuệ của Phật), tấm lòng cứu khắp chúng sinh, và đám mây đại bi (lòng thương xót lớn) phủ khắp. Thiện Tài hiểu rõ cả việc vị thần ở tất cả cõi Phật, cho đến tận cùng đời vị lai, luôn có thể làm phát sinh hạnh nguyện Phổ Hiền (những hạnh và nguyện rộng lớn của Bồ-tát Phổ Hiền, tiêu biểu cho sự thực hành trọn vẹn của Bồ-tát).

 Thiện Tài lần lượt đi tiếp, đến chỗ dạ thần Phổ Đức Tịnh Quang. Cậu cúi đầu lạy sát chân thần, đi vòng quanh thần vô số vòng, rồi chắp tay đứng trước mặt mà thưa: "Bậc Thánh! Trước đây con đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp, tức quả vị Phật), nhưng con chưa biết Bồ-tát tu hành địa Bồ-tát như thế nào? Làm sao để sinh ra địa Bồ-tát? Làm sao để thành tựu địa Bồ-tát?"

 Dạ thần đáp:

 "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách gọi người học đạo)! Con đã phát được tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nay lại hỏi về việc tu hành, làm phát sinh và thành tựu địa Bồ-tát.

 "Thiện nam tử! Bồ-tát thành tựu mười pháp thì có thể làm trọn vẹn hạnh Bồ-tát. Mười pháp ấy là gì?

 Một là được tam-muội (trạng thái tâm định, chuyên chú vào một điểm) trong sạch, nên thường thấy tất cả chư Phật.

 Hai là được con mắt trong sạch, nên thường thấy các tướng hảo trang nghiêm của tất cả chư Phật (tướng hảo: ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ trên thân Phật).

 Ba là biết biển công đức lớn vô lượng vô biên của tất cả Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến).

 Bốn là biết biển ánh sáng giáo pháp của vô lượng chư Phật, rộng ngang pháp giới (toàn thể mọi cõi và mọi sự vật).

 Năm là biết rằng mỗi lỗ chân lông của tất cả Như Lai phóng ra biển ánh sáng lớn nhiều bằng số chúng sinh, làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh.

 Sáu là thấy mỗi lỗ chân lông của tất cả Như Lai tỏa ra biển ngọn lửa sáng mang đủ mọi màu báu.

 Bảy là trong từng niệm (từng khoảnh khắc ý nghĩ), hiện ra biển biến hóa của tất cả chư Phật, tràn đầy pháp giới, thấu suốt đến cùng cảnh giới của chư Phật mà điều phục (dạy dỗ, uốn nắn cho thuần thục) chúng sinh.

 Tám là được âm thanh của Phật, giống với biển tiếng nói của tất cả chúng sinh, để chuyển pháp luân của tất cả chư Phật trong ba đời (chuyển pháp luân: giảng giáo pháp, ví như lăn bánh xe đi khắp nơi; ba đời: quá khứ, hiện tại, vị lai).

 Chín là biết biển danh hiệu vô biên của tất cả chư Phật.

 Mười là biết sức tự tại không thể nghĩ bàn mà tất cả chư Phật dùng để điều phục chúng sinh.

 Thiện nam tử! Bồ-tát thành tựu mười pháp này thì có thể làm trọn vẹn mọi hạnh Bồ-tát.

 "Thiện nam tử! Ta đã đạt được một pháp giải thoát của Bồ-tát (một cảnh giới chứng ngộ, thoát khỏi ràng buộc), tên là 'Tịch tĩnh thiền định lạc phổ du bộ' (niềm vui của thiền định vắng lặng, dạo bước khắp mọi nơi). Với pháp ấy, ta thấy khắp tất cả chư Phật trong ba đời. Ta cũng thấy các cõi nước trong sạch của các Đức Phật ấy, cùng với đạo tràng (nơi Phật thành đạo và giảng pháp), hội chúng, thần thông, danh hiệu, việc thuyết pháp, tuổi thọ, tiếng nói và hình tướng của các Ngài. Những điều ấy có muôn vàn sự khác nhau, ta đều thấy rõ cả mà không bám giữ vào đâu.

 Vì sao vậy? Vì ta biết các Như Lai không đi, bởi các nẻo đường thế gian nơi các Ngài đã dứt hẳn. Các Ngài không đến, bởi bản thể vốn không sinh. Các Ngài không sinh, bởi pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý) bình đẳng như nhau. Các Ngài không diệt, bởi vốn không có tướng sinh. Các Ngài không phải thật có, bởi trụ nơi pháp như huyễn. Các Ngài không phải giả dối, bởi làm lợi ích cho chúng sinh. Các Ngài không dời đổi, bởi đã vượt qua sinh tử. Các Ngài không hư hoại, bởi bản tính thường còn, không thay đổi. Các Ngài là một tướng, bởi lìa hết mọi lời nói. Các Ngài là không có tướng, bởi bản tính và hình tướng vốn là không.

 "Thiện nam tử! Khi ta hiểu rõ tất cả Như Lai như thế, ta liền thông suốt rõ ràng pháp môn giải thoát 'Tịch tĩnh thiền định lạc phổ du bộ' của Bồ-tát. Ta thành tựu và làm tăng trưởng pháp môn ấy, suy nghĩ quán xét, trang nghiêm cho vững chắc, không khởi lên bất cứ ý nghĩ sai lầm hay phân biệt nào, và dùng lòng đại bi cứu giúp che chở tất cả chúng sinh.

 Ta một lòng không lay động, tu tập sơ thiền (tầng thiền định thứ nhất trong bốn tầng thiền định). Ở tầng ấy, ta dừng hết mọi ý nghiệp (những hành động do ý nghĩ tạo ra), thu nhận tất cả chúng sinh, sức trí tuệ mạnh mẽ, lòng vui vẻ hân hoan.

 Ta tu nhị thiền (tầng thiền thứ hai), suy nghĩ về bản tính của tất cả chúng sinh mà chán lìa sinh tử.

 Ta tu tam thiền (tầng thiền thứ ba), có thể làm dứt sạch mọi khổ đau và nóng bức phiền não của tất cả chúng sinh.

 Ta tu tứ thiền (tầng thiền thứ tư), làm tăng trưởng và trọn vẹn mọi nguyện về nhất thiết trí, làm phát sinh mọi biển tam-muội, đi vào cửa biển giải thoát của các Bồ-tát. Ta tự do vận dụng mọi thần thông, thành tựu mọi phép biến hóa, và dùng trí tuệ trong sạch đi vào khắp pháp giới.

 "Thiện nam tử! Khi tu pháp giải thoát này, ta dùng đủ mọi phương tiện (cách khéo léo, tùy người mà dạy) để giúp chúng sinh thành tựu.

 Với những chúng sinh sống ở nhà mà buông thả, ta khiến họ khởi lên các ý nghĩ sau: thấy thân là không sạch, là đáng chán, là mệt mỏi, là bức bách, là trói buộc, và là quỷ La-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người). Ta cũng khiến họ nghĩ đến vô thường (mọi thứ đều đổi thay, không bền), đến khổ, đến vô ngã (không có cái "tôi" thật sự tồn tại), đến không (mọi sự vật không có thực thể riêng), đến vô sinh (bản chất không thật có sinh ra), đến sự không được tự chủ, và đến già, bệnh, chết.

 Bản thân ta không ham mê năm món dục (năm thứ ham muốn do mắt, tai, mũi, lưỡi, thân đuổi theo sắc đẹp, âm thanh, mùi hương, vị ngon và sự xúc chạm). Ta cũng khuyên chúng sinh đừng đắm vào niềm vui dục lạc, chỉ an trụ trong niềm vui của giáo pháp, rời bỏ nhà mà vào chỗ không nhà (tức xuất gia đi tu).

 Nếu có chúng sinh sống nơi vắng vẻ, ta dẹp yên mọi tiếng ồn xấu ác cho họ. Vào lúc đêm thanh vắng, ta giảng pháp sâu xa cho họ, ban cho họ những điều kiện thuận lợi cho việc tu hành. Ta mở cửa xuất gia, chỉ ra con đường chân chính, làm ánh sáng cho họ, trừ đi bóng tối che lấp, dẹp tan nỗi sợ hãi của họ. Ta ca ngợi việc xuất gia, ca ngợi Phật, Pháp, Tăng (ba ngôi báu: Đức Phật, giáo pháp và đoàn thể người tu) cùng các thiện tri thức (người thầy, người bạn lành dẫn dắt tu đạo) đầy đủ mọi công đức. Ta cũng ca ngợi việc gần gũi thiện tri thức.

 "Lại nữa, thiện nam tử! Khi tu pháp giải thoát, ta khiến các chúng sinh không sinh lòng tham trái đạo lý, không khởi phân biệt tà vạy, không làm các nghiệp tội. Ai đã làm thì ta đều khiến họ dừng lại. Ai chưa sinh pháp lành, chưa tu hạnh ba-la-mật, chưa cầu nhất thiết trí, chưa khởi lòng đại từ đại bi, chưa tạo nghiệp để sinh làm người, làm trời, ta đều khiến họ sinh ra các điều ấy. Ai đã có rồi thì ta khiến cho tăng trưởng thêm. Ta ban cho họ những nhân duyên thuận với đạo như thế, cho đến khi họ thành tựu được nhất thiết trí trí (trí tuệ tột cùng của Phật).

 "Thiện nam tử! Ta chỉ đạt được pháp môn giải thoát 'Tịch tĩnh thiền định lạc phổ du bộ' này của Bồ-tát. Còn các vị Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, đã tu lâu và có công hạnh lớn) thì khác.

 Các vị ấy có đủ mọi hạnh nguyện của Phổ Hiền, thông suốt tất cả pháp giới vô biên, thường làm tăng trưởng mọi căn lành (gốc rễ của điều lành, tức những việc thiện đã làm). Các vị ấy soi thấy mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có) của tất cả Như Lai và an trụ trong cảnh giới của tất cả Như Lai. Các vị ấy luôn ở trong sinh tử mà lòng không bị ngăn ngại, mau chóng làm trọn mọi nguyện về nhất thiết trí.

 Các vị ấy có thể đi đến khắp mọi thế giới, thấy hết tất cả chư Phật, nghe nhận hết thảy giáo pháp của Phật. Các vị ấy có thể phá tan bóng tối ngu si của tất cả chúng sinh, và có thể làm phát sinh mọi ánh sáng trí tuệ trong đêm dài sinh tử. Vậy làm sao ta biết được, nói được công đức và hạnh tu của các vị ấy?

 "Thiện nam tử! Cách đây không xa, bên phải đạo tràng bồ-đề (nơi Phật thành đạo), có một vị dạ thần tên là Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh. Con hãy đến đó hỏi: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát và tu đạo Bồ-tát như thế nào?"

 Bấy giờ, dạ thần Phổ Đức Tịnh Quang muốn nói lại ý nghĩa của pháp giải thoát này, liền vì Thiện Tài đồng tử mà nói bài kệ (bài thơ trong kinh Phật):

 "Nếu ai có lòng tin và hiểu biết, sẽ thấy hết chư Phật ba đời;

 Mắt người ấy được trong sạch, có thể vào biển chư Phật.

 Con hãy nhìn thân chư Phật, trang nghiêm bằng các tướng trong sạch,

 Chỉ trong một niệm, sức thần thông đã tràn khắp pháp giới.

 Đức Như Lai Lô Xá Na (tên Phật, nghĩa là ánh sáng chiếu khắp) thành chánh giác (giác ngộ chân chính) nơi đạo tràng,

 Rồi trong khắp pháp giới, chuyển bánh xe pháp trong sạch.

 Như Lai biết rõ pháp tánh (bản tính chân thật của mọi sự vật) vốn vắng lặng, không có hai,

 Lấy các tướng trong sạch trang nghiêm thân, hiện ra khắp mọi thế gian.

 Thân Phật không thể nghĩ bàn, tràn đầy khắp pháp giới,

 Hiện ra khắp mọi cõi, ai ai cũng đều được thấy.

 Thân Phật luôn tỏa ánh sáng, nhiều như số bụi của mọi cõi,

 Muôn sắc màu trong sạch, từng niệm tràn khắp pháp giới.

 Một lỗ chân lông của Như Lai phóng ánh sáng không thể nghĩ bàn,

 Chiếu khắp mọi chúng sinh, khiến phiền não (những nỗi khổ não và tâm xấu như tham, giận, si mê) của họ tiêu diệt.

 Một lỗ chân lông của Như Lai sinh ra vô số thân hóa hiện,

 Tràn đầy khắp pháp giới, trừ diệt khổ đau cho chúng sinh.

 Phật nói ra một tiếng mầu nhiệm, mỗi loài đều hiểu theo cách của mình,

 Như mưa rưới khắp giáo pháp rộng lớn, khiến chúng sinh phát tâm bồ-đề.

 Thuở xưa khi Phật tu các hạnh, Ngài đã từng thu nhận che chở ta,

 Nên ta được thấy Như Lai hiện ra khắp mọi cõi.

 Chư Phật ra đời nhiều bằng số chúng sinh,

 Các cảnh giới giải thoát muôn vẻ ấy, không phải điều ta biết được.

 Tất cả các vị Bồ-tát vào được trong một lỗ chân lông của Phật,

 Sự giải thoát mầu nhiệm như thế, không phải điều ta biết được.

 Gần đây có một vị dạ thần tên là Hỷ Mục Quán Sát,

 Con nên đến chỗ vị ấy, hỏi cách tu hạnh Bồ-tát."

 Khi ấy, Thiện Tài đồng tử cúi đầu lạy sát chân thần, đi vòng quanh vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ biệt ra đi.

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử kính trọng lời dạy của thiện tri thức, làm theo lời thiện tri thức, và nghĩ thế này: "Thiện tri thức rất khó thấy, khó gặp. Thấy thiện tri thức thì lòng không tán loạn. Thấy thiện tri thức thì phá được núi chướng ngại. Thấy thiện tri thức thì vào được biển đại bi để cứu giúp che chở chúng sinh. Thấy thiện tri thức thì được ánh sáng trí tuệ chiếu khắp pháp giới. Thấy thiện tri thức thì tu hành được mọi con đường dẫn đến nhất thiết trí. Thấy thiện tri thức thì thấy được khắp biển chư Phật mười phương. Thấy thiện tri thức thì được thấy chư Phật chuyển bánh xe pháp, và ghi nhớ giữ gìn không quên." Nghĩ như vậy xong, Thiện Tài quyết ý đi đến chỗ dạ thần Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh.

 Khi ấy, thần Hỷ Mục ban sức gia hộ cho Thiện Tài, giúp cậu biết rằng gần gũi thiện tri thức thì sinh được các căn lành, làm cho căn lành tăng trưởng và chín muồi. Cụ thể là thần giúp cậu biết những điều sau. Gần gũi thiện tri thức thì tu được các pháp hỗ trợ cho đạo. Gần gũi thiện tri thức thì khởi được lòng dũng mãnh. Gần gũi thiện tri thức thì làm được những việc khó bị phá hỏng. Gần gũi thiện tri thức thì có được sức mạnh khó bị khuất phục. Gần gũi thiện tri thức thì vào được các phương hướng vô biên. Gần gũi thiện tri thức thì tu hành được lâu dài. Gần gũi thiện tri thức thì làm được vô biên công việc. Gần gũi thiện tri thức thì đi được vô lượng con đường. Gần gũi thiện tri thức thì có được sức nhanh chóng để đến khắp các cõi. Gần gũi thiện tri thức thì không rời chỗ cũ mà vẫn đến được khắp mười phương.

 Khi ấy, Thiện Tài đồng tử liền nghĩ: "Nhờ gần gũi thiện tri thức, ta có thể dũng mãnh siêng tu mọi con đường dẫn đến nhất thiết trí. Nhờ gần gũi thiện tri thức, ta có thể mau chóng làm phát sinh các biển nguyện lớn. Nhờ gần gũi thiện tri thức, ta có thể vì tất cả chúng sinh mà chịu khổ vô biên cho đến tận cùng các kiếp vị lai. Nhờ gần gũi thiện tri thức, ta có thể mặc áo giáp tinh tấn lớn (sự siêng năng bền bỉ ví như áo giáp), ở trong một hạt bụi nhỏ mà tiếng thuyết pháp vang khắp pháp giới. Nhờ gần gũi thiện tri thức, ta có thể mau chóng đến khắp biển các phương.

 Nhờ gần gũi thiện tri thức, ta có thể ở trong một sợi lông mà tu hạnh Bồ-tát cho đến tận cùng các kiếp vị lai. Nhờ gần gũi thiện tri thức, ta có thể trong từng niệm thực hành hạnh Bồ-tát, rốt cùng an trụ nơi bậc nhất thiết trí. Nhờ gần gũi thiện tri thức, ta có thể vào được các con đường trang nghiêm của sức thần tự tại nơi tất cả Như Lai ba đời. Nhờ gần gũi thiện tri thức, ta có thể thường vào khắp các cửa pháp giới. Nhờ gần gũi thiện tri thức, ta thường hướng tâm về pháp giới, chưa từng lay động hay rời ra, mà vẫn đi đến khắp các cõi nước mười phương."

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử nghĩ như vậy xong, liền đến chỗ dạ thần Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh.

 Cậu thấy vị dạ thần ấy đang ở trong đạo tràng nơi hội chúng của Như Lai, ngồi trên tòa sư tử bằng đài sen (tòa ngồi của bậc thánh, ví như sư tử là chúa muôn thú). Thần đang nhập vào pháp giải thoát "Đại thế lực phổ hỷ tràng" (ngọn cờ đem niềm vui đến khắp nơi bằng sức thế lực lớn). Từ mỗi lỗ chân lông trên thân thần tuôn ra vô lượng loại mây thân biến hóa. Các thân ấy tùy chỗ thích hợp mà dùng lời lẽ mầu nhiệm để thuyết pháp, thu nhận khắp vô lượng chúng sinh, khiến ai cũng vui mừng và được lợi ích. Cụ thể như sau:

 Thần tuôn ra vô lượng mây thân hóa hiện, tràn đầy tất cả thế giới mười phương. Các thân ấy nói về việc các Bồ-tát thực hành Đàn ba-la-mật (hạnh bố thí trọn vẹn, đưa người sang bờ giác ngộ): không lưu luyến bất cứ thứ gì, đem cho khắp tất cả chúng sinh. Lòng Bồ-tát bình đẳng, không coi thường ai, cho cả những thứ bên trong lẫn bên ngoài (cả thân thể lẫn của cải), những gì khó bỏ cũng bỏ được.

 Thần lại tuôn ra vô lượng mây thân hóa hiện nhiều bằng số chúng sinh, tràn đầy pháp giới, hiện ra trước mặt khắp mọi chúng sinh. Các thân ấy nói về việc giữ giới trong sạch, không thiếu sót, không vi phạm, tu đủ mọi khổ hạnh, không nương dựa vào thế gian, không đắm yêu bất cứ cảnh nào.

 Các thân ấy nói về việc chúng sinh qua lại trong vòng luân hồi sinh tử. Các thân ấy nói về sự thịnh suy, khổ vui của loài người và loài trời. Các thân ấy nói rằng mọi cảnh giới đều không sạch, mọi pháp đều vô thường, mọi hành (mọi sự vật do nhân duyên tạo thành) đều là khổ, không có gì đáng thích. Nhờ vậy, các thân ấy khiến người thế gian bỏ lìa sự điên đảo (thấy sai sự thật), an trụ trong cảnh giới của Phật và giữ giới của Như Lai. Các thân ấy giảng giải đủ loại hạnh giữ giới như thế. Hương thơm của giới xông khắp nơi, khiến các chúng sinh đều được chín muồi.

 Thần lại tuôn ra đủ loại mây thân nhiều bằng số chúng sinh. Các thân ấy nói về việc chịu đựng được mọi nỗi khổ, như bị cắt xẻo, đánh đập, mắng chửi, lừa gạt, sỉ nhục, mà lòng vẫn thản nhiên, không lay động, không rối loạn. Trong mọi việc làm, Bồ-tát không tự hạ mình cũng không tự đề cao. Với chúng sinh, Bồ-tát không khởi ngã mạn (lòng kiêu ngạo cho mình hơn người). Với pháp tánh, Bồ-tát an trụ và chấp nhận.

 Các thân ấy nói rằng tâm bồ-đề không bao giờ cùng tận. Vì tâm không cùng tận nên trí tuệ cũng không cùng tận, dứt sạch phiền não của tất cả chúng sinh. Các thân ấy nói về những thân hèn kém, xấu xí, không lành lặn của chúng sinh, khiến họ sinh lòng chán lìa. Các thân ấy ca ngợi thân vô thượng (cao quý nhất), sắc đẹp trong sạch mầu nhiệm của các Như Lai, khiến họ sinh lòng ưa thích. Thần dùng phương tiện như thế để giúp chúng sinh chín muồi.

 Thần lại tuôn ra đủ loại mây thân nhiều bằng số chúng sinh, tùy theo lòng ưa thích của mỗi chúng sinh mà nói về sự dũng mãnh tinh tấn (siêng năng không lười, không lùi). Đó là dũng mãnh tinh tấn tu các pháp hỗ trợ cho con đường đến nhất thiết trí. Đó là dũng mãnh tinh tấn hàng phục ma (những thế lực ngăn cản việc tu hành) và kẻ oán. Đó là dũng mãnh tinh tấn phát tâm bồ-đề, không lay động, không thối lui. Đó là dũng mãnh tinh tấn đưa tất cả chúng sinh ra khỏi biển sinh tử. Đó là dũng mãnh tinh tấn trừ diệt mọi tai nạn trong các đường ác (các cõi khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).

 Đó còn là dũng mãnh tinh tấn phá núi vô trí. Đó là dũng mãnh tinh tấn cúng dường tất cả chư Phật Như Lai mà không mỏi mệt chán nản. Đó là dũng mãnh tinh tấn thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) bánh xe pháp của tất cả chư Phật. Đó là dũng mãnh tinh tấn phá tan mọi núi chướng ngại. Đó là dũng mãnh tinh tấn giáo hóa, giúp tất cả chúng sinh chín muồi. Đó là dũng mãnh tinh tấn trang nghiêm làm trong sạch mọi cõi nước của chư Phật. Thần dùng phương tiện như thế để giúp chúng sinh chín muồi.

 Thần lại tuôn ra vô lượng mây thân đủ loại, dùng đủ mọi phương tiện khiến chúng sinh sinh lòng vui mừng, bỏ ý xấu, chán mọi dục vọng. Các thân ấy giảng về lòng biết hổ thẹn, khiến chúng sinh giữ gìn các căn (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý). Các thân ấy giảng về phạm hạnh (hạnh sống trong sạch, dứt bỏ dâm dục) vô thượng trong sạch. Các thân ấy giảng rằng Dục giới (cõi của những loài còn ham muốn, trong đó có loài người) là cảnh giới của ma, khiến chúng sinh sinh lòng sợ hãi.

 Các thân ấy tự hiện ra dáng không ưa thú vui dục lạc thế gian mà an trụ trong niềm vui giáo pháp. Các thân ấy lần lượt vào niềm vui của các thiền định và tam-muội, khiến chúng sinh suy nghĩ quán xét mà trừ diệt mọi phiền não. Các thân ấy lại giảng về biển tam-muội của tất cả Bồ-tát, cùng sức thần biến hiện tự tại của các vị. Nhờ vậy, chúng sinh vui mừng thoải mái, lìa mọi lo sợ, lòng trong sạch, các căn sắc bén, quý trọng giáo pháp, tu tập và tăng trưởng.

 Thần lại tuôn ra đủ loại mây thân nhiều bằng số chúng sinh. Các thân ấy giảng về việc đi đến các cõi nước mười phương để cúng dường chư Phật, các bậc thầy và các thiện tri thức chân thật, thọ trì bánh xe pháp của tất cả chư Phật một cách siêng năng không lười biếng. Các thân ấy lại giảng giải và ca ngợi biển tất cả các Như Lai, quán xét biển mọi pháp môn (cánh cửa đi vào giáo pháp), chỉ rõ bản tính và hình tướng của mọi pháp, mở bày mọi cửa tam-muội.

 Các thân ấy mở ra cảnh giới trí tuệ để làm cạn biển nghi ngờ của tất cả chúng sinh. Các thân ấy đưa ra chày kim cương (vật cứng chắc nhất, phá được mọi thứ) trí tuệ để phá núi tà kiến của tất cả chúng sinh. Các thân ấy làm vầng mặt trời trí tuệ mọc lên để phá bóng tối ngu si của tất cả chúng sinh. Tất cả đều khiến chúng sinh vui mừng mà thành tựu nhất thiết trí.

 Thần lại tuôn ra đủ loại mây thân nhiều bằng số chúng sinh, đến trước mặt khắp mọi chúng sinh, tùy chỗ thích hợp mà dùng đủ loại lời lẽ để thuyết pháp. Có khi các thân ấy nói về thần thông và sức phước ở thế gian. Có khi các thân ấy nói rằng ba cõi (Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, tức toàn bộ các cõi luân hồi) đều đáng sợ, khiến chúng sinh không làm các nghiệp thế gian, lìa khỏi ba cõi, ra khỏi rừng rậm kiến chấp (những quan điểm sai lầm rối rắm như rừng rậm). Có khi các thân ấy ca ngợi con đường đến nhất thiết trí, khiến chúng sinh vượt qua bậc Nhị thừa (hai hàng Thanh văn và Duyên giác, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình).

 Có khi các thân ấy giảng về việc không trụ trong sinh tử mà cũng không trụ trong niết-bàn (cảnh giới dứt hết khổ đau, lặng yên tuyệt đối), khiến chúng sinh không bám vào pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh diệt), cũng không bám vào pháp vô vi (những gì không do tạo tác, không sinh diệt). Có khi các thân ấy giảng về việc Phật ở cung trời cho đến lúc lên đạo tràng, khiến chúng sinh vui thích mà phát tâm bồ-đề. Thần dùng phương tiện như thế để giáo hóa chúng sinh, khiến ai cũng rốt cùng đạt được nhất thiết trí.

 Thần lại tuôn ra các mây thân nhiều bằng số bụi nhỏ của tất cả thế giới, đến trước mặt khắp mọi chúng sinh. Trong từng niệm, các thân ấy chỉ bày mọi hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền. Trong từng niệm, các thân ấy chỉ bày nguyện lớn trong sạch tràn khắp pháp giới. Trong từng niệm, các thân ấy chỉ bày việc trang nghiêm làm trong sạch biển tất cả thế giới. Trong từng niệm, các thân ấy chỉ bày việc cúng dường biển tất cả Như Lai. Trong từng niệm, các thân ấy chỉ bày việc đi vào biển tất cả pháp môn. Trong từng niệm, các thân ấy chỉ bày việc đi vào biển tất cả thế giới, và những biển thế giới nhiều như số bụi nhỏ.

 Trong từng niệm, các thân ấy chỉ bày việc ở tất cả các cõi, cho đến tận cùng các kiếp vị lai, tu hành trong sạch con đường đến nhất thiết trí. Trong từng niệm, các thân ấy chỉ bày việc đi vào sức mạnh của Như Lai. Trong từng niệm, các thân ấy chỉ bày việc đi vào biển phương tiện của cả ba đời. Trong từng niệm, các thân ấy chỉ bày việc đến tất cả các cõi để hiện đủ loại thần thông biến hóa. Trong từng niệm, các thân ấy chỉ bày mọi hạnh nguyện của các Bồ-tát, khiến tất cả chúng sinh an trụ trong nhất thiết trí. Những việc như thế các thân ấy làm mãi không ngừng nghỉ.

 Thần lại tuôn ra các mây thân nhiều bằng số tâm niệm của tất cả chúng sinh, đến trước mặt khắp mọi chúng sinh, giảng về các sức mạnh của Bồ-tát. Đó là sức mạnh vô biên trong việc gom góp các pháp hỗ trợ cho nhất thiết trí. Đó là sức mạnh không thể phá hoại và sức mạnh không cùng tận trong việc cầu nhất thiết trí. Đó là sức mạnh không thối lui và sức mạnh không gián đoạn trong việc tu hạnh vô thượng. Đó là sức mạnh không nhiễm đắm vào pháp sinh tử. Đó là sức mạnh phá được mọi đạo quân ma. Đó là sức mạnh xa lìa mọi cấu bẩn phiền não. Đó là sức mạnh phá được mọi núi nghiệp chướng (những trở ngại do nghiệp xấu đã tạo gây ra).

 Đó còn là sức mạnh ở trong mọi kiếp tu hạnh đại bi mà không mỏi mệt. Đó là sức mạnh làm rung động mọi cõi nước của chư Phật, khiến tất cả chúng sinh vui mừng. Đó là sức mạnh phá được mọi ngoại đạo (các giáo phái ngoài đạo Phật, theo quan điểm sai lầm). Đó là sức mạnh chuyển bánh xe pháp khắp thế gian. Thần dùng các phương tiện như thế để giúp chúng sinh chín muồi, khiến họ đạt đến nhất thiết trí.

 Thần lại tuôn ra vô lượng mây thân sắc tướng biến hóa, nhiều bằng số tâm niệm của tất cả chúng sinh, đến khắp vô lượng thế giới mười phương, tùy theo lòng chúng sinh mà giảng về các hạnh trí tuệ của tất cả Bồ-tát. Đó là giảng về trí đi vào biển các cõi chúng sinh, trí đi vào biển tâm của tất cả chúng sinh, trí đi vào biển căn tánh (khả năng tiếp nhận đạo, cao thấp khác nhau) của tất cả chúng sinh, và trí đi vào biển hành vi của tất cả chúng sinh. Đó là giảng về trí độ tất cả chúng sinh mà chưa từng lỡ thời, và trí phát ra âm thanh khắp pháp giới.

 Đó còn là giảng về trí trong từng niệm tràn khắp biển pháp giới, trí trong từng niệm biết sự hoại diệt của biển các thế giới, và trí trong từng niệm biết những khác biệt trong sự hình thành, tồn tại và trang nghiêm của biển các thế giới. Đó là giảng về trí trong từng niệm tự tại gần gũi, cúng dường tất cả Như Lai và nghe nhận bánh xe pháp.

 Thần hiện ra Trí ba-la-mật (sự trọn vẹn của trí tuệ biết rõ mọi pháp) như thế, khiến các chúng sinh đều rất vui mừng, thư thái dễ chịu, lòng trong sạch, sinh ra hiểu biết quyết định, cầu nhất thiết trí mà không thối lui. Thần đã giảng về các ba-la-mật của Bồ-tát để giúp chúng sinh chín muồi như thế, thì cũng giảng về đủ loại hạnh pháp của tất cả Bồ-tát như thế để làm lợi ích cho chúng sinh.

 Từ mỗi lỗ chân lông, thần lại tuôn ra mây thân của vô lượng loài chúng sinh. Cụ thể như sau.

 Thần tuôn ra mây thân giống chư thiên ở các tầng trời Sắc Cứu Cánh, Thiện Hiện, Thiện Kiến, Vô Nhiệt và Vô Phiền (các tầng trời cao nhất của Sắc giới, tức cõi có hình sắc vi tế nhưng không còn ham muốn). Thần tuôn ra mây thân giống chư thiên ở các tầng trời Thiểu Quảng, Quảng Quả, Phúc Sinh và Vô Vân. Thần tuôn ra mây thân giống chư thiên ở các tầng trời Biến Tịnh, Vô Lượng Tịnh và Thiểu Tịnh. Thần tuôn ra mây thân giống chư thiên ở các tầng trời Quang Âm, Vô Lượng Quang và Thiểu Quang. Thần tuôn ra mây thân giống chư thiên ở các tầng trời Đại Phạm, Phạm Phụ và Phạm Chúng.

 Thần tuôn ra mây thân giống chư thiên ở các tầng trời Tự Tại, Hóa Lạc, Đâu Suất Đà, Tu Dạ Ma và Đao Lợi (các tầng trời thuộc Dục giới), cùng các thể nữ và các thiên tử của các tầng trời ấy.

 Thần tuôn ra mây thân giống vua Càn-thát-bà Đề Đầu Lại Tra (Càn-thát-bà là loài thần âm nhạc của trời; Đề Đầu Lại Tra là vị Thiên vương trấn giữ phương Đông), cùng các con trai và con gái Càn-thát-bà. Thần tuôn ra mây thân giống vua Cưu-bàn-trà Tỳ Lâu Lặc Xoa (Cưu-bàn-trà là một loài quỷ thần; Tỳ Lâu Lặc Xoa là vị Thiên vương trấn giữ phương Nam), cùng các con trai và con gái Cưu-bàn-trà. Thần tuôn ra mây thân giống Long vương (vua loài rồng) Tỳ Lâu Bác Xoa (vị Thiên vương trấn giữ phương Tây), cùng các con trai và con gái loài rồng. Thần tuôn ra mây thân giống vua Dạ-xoa Tỳ Sa Môn (Dạ-xoa là loài quỷ thần nhanh nhẹn, mạnh mẽ; Tỳ Sa Môn là vị Thiên vương trấn giữ phương Bắc), cùng các con trai và con gái Dạ-xoa.

 Thần tuôn ra mây thân giống các vị sau đây, cùng con trai và con gái của họ: vua Khẩn-na-la Đại Thụ (Khẩn-na-la là loài thần ca hát của trời), vua Ma-hầu-la-già Thiện Tuệ (Ma-hầu-la-già là loài thần rắn lớn), vua Ca-lâu-la Đại Tốc Tật Lực (Ca-lâu-la là loài chim thần cánh vàng), vua A-tu-la La Hầu (A-tu-la là loài thần hay gây chiến với chư thiên), và Diêm La pháp vương (vua cai quản cõi âm).

 Thần tuôn ra mây thân giống các vua loài người cùng con trai và con gái của họ. Thần tuôn ra mây thân giống hàng Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ), hàng Độc giác (người tự giác ngộ mà không cần thầy) và các vị Phật. Thần tuôn ra mây thân giống thần đất, thần nước, thần lửa, thần gió, thần sông, thần biển, thần núi, thần cây, cho đến thần coi ban ngày, thần coi ban đêm, thần coi phương hướng. Các mây thân ấy trải khắp mười phương, tràn đầy pháp giới.

 Trước mặt tất cả chúng sinh ấy, thần phát ra đủ loại âm thanh. Đó là tiếng của phong luân (tầng gió lớn nâng đỡ thế giới), tiếng của thủy luân (tầng nước lớn nâng đỡ thế giới), tiếng lửa cháy, tiếng sóng biển, tiếng động đất, tiếng núi lớn va nhau, tiếng thành trời rung chuyển, và tiếng ngọc ma-ni (một loại ngọc báu quý) chạm nhau. Đó còn là tiếng của vua trời, vua rồng, vua Dạ-xoa, vua Càn-thát-bà, vua A-tu-la, vua Ca-lâu-la, vua Khẩn-na-la, vua Ma-hầu-la-già, vua loài người, vua trời Phạm, tiếng ca hát của thiên nữ, tiếng âm nhạc của chư thiên, và tiếng của vua ngọc ma-ni.

 Thần dùng đủ loại âm thanh như thế để kể lại những công đức mà dạ thần Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh đã gom góp từ lúc mới phát tâm. Cụ thể như sau.

 Thần đã phụng sự tất cả các thiện tri thức, gần gũi chư Phật, tu hành pháp lành.

 Thần thực hành Đàn ba-la-mật (bố thí), những gì khó bỏ cũng bỏ được.

 Thần thực hành Thi-la ba-la-mật (giữ giới trọn vẹn), bỏ ngôi vua, cung điện và quyến thuộc để xuất gia học đạo.

 Thần thực hành Sằn-đề ba-la-mật (nhẫn nhục trọn vẹn). Thần chịu đựng được mọi việc khổ ở thế gian, cùng những khổ hạnh mà Bồ-tát phải tu, và giữ vững chánh pháp, lòng không lay động. Thần cũng chịu đựng được mọi hành động xấu, lời nói xấu mà chúng sinh nhắm vào thân và tâm mình. Thần nhẫn chịu mà mọi nghiệp lành không bị mất mát hư hoại. Thần nhẫn chịu với mọi pháp mà sinh ra hiểu biết quyết định. Thần nhẫn chịu với pháp tánh mà có thể suy xét kỹ càng.

 Thần thực hành Tinh tấn ba-la-mật (siêng năng trọn vẹn), khởi lên các hạnh hướng đến nhất thiết trí và thành tựu mọi pháp của Phật.

 Thần thực hành Thiền ba-la-mật (thiền định trọn vẹn). Mọi điều liên quan đến Thiền ba-la-mật đều được chỉ bày rõ: những gì hỗ trợ cho nó, cách tu tập nó, sự thành tựu nó, sự trong sạch của nó, việc từ đó khởi lên thần thông của tam-muội, và việc đi vào cửa biển tam-muội.

 Thần thực hành Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ trọn vẹn, thấu suốt bản chất thật của mọi sự vật). Mọi điều liên quan đến Bát-nhã ba-la-mật đều được chỉ bày rõ: những gì hỗ trợ cho nó, sự trong sạch của nó, mặt trời trí tuệ lớn, mây trí tuệ lớn, kho trí tuệ lớn và cửa trí tuệ lớn.

 Thần thực hành Phương tiện ba-la-mật (sự khéo léo trọn vẹn trong việc độ chúng sinh). Mọi điều liên quan đến Phương tiện ba-la-mật đều được chỉ bày rõ: những gì hỗ trợ cho nó, cách tu hành nó, bản thể của nó, ý nghĩa của nó, sự trong sạch của nó, và những việc tương ứng với nó.

 Thần thực hành Nguyện ba-la-mật (sự trọn vẹn của các lời nguyện). Mọi điều liên quan đến Nguyện ba-la-mật đều được chỉ bày rõ: bản thể của nó, sự thành tựu nó, cách tu tập nó, và những việc tương ứng với nó.

 Thần thực hành Lực ba-la-mật (sự trọn vẹn của sức mạnh tu hành). Mọi điều liên quan đến Lực ba-la-mật đều được chỉ bày rõ: những gì hỗ trợ cho nó, nhân duyên của nó, ý nghĩa của nó, lời giảng về nó, và những việc tương ứng với nó.

 Thần thực hành Trí ba-la-mật. Mọi điều liên quan đến Trí ba-la-mật đều được chỉ bày rõ. Đó là những gì hỗ trợ cho nó, bản thể của nó, sự thành tựu nó, sự trong sạch của nó, chỗ của nó, sự tăng trưởng của nó, sự đi sâu vào nó, ánh sáng của nó, sự chỉ bày của nó, ý nghĩa của nó, những việc tương ứng với nó, sự lựa chọn phân biệt của nó, hình tướng hoạt động của nó, và những pháp tương ứng với nó.

 Đó còn là những pháp nó bao gồm, những pháp nó biết, những nghiệp nó biết, những cõi nó biết, những kiếp nó biết, những đời nó biết, những lần Phật ra đời mà nó biết, những vị Phật nó biết, và những vị Bồ-tát nó biết. Nó biết tâm của Bồ-tát, địa vị của Bồ-tát, những gì hỗ trợ cho Bồ-tát, sự phát tâm tiến tới của Bồ-tát, sự hồi hướng của Bồ-tát (đem công đức mình tu được hướng về giác ngộ và chia cho chúng sinh), nguyện lớn của Bồ-tát, và bánh xe pháp của Bồ-tát. Nó biết pháp lựa chọn của Bồ-tát, biển pháp của Bồ-tát, biển pháp môn của Bồ-tát, dòng xoáy pháp của Bồ-tát, và ý nghĩa pháp của Bồ-tát.

 Các cảnh giới tương ứng với Trí ba-la-mật như thế đều được chỉ bày rõ để giúp chúng sinh chín muồi.

 Các mây thân ấy lại kể lại trình tự nối tiếp của những điều sau nơi vị thần này. Đó là trình tự của những công đức thần gom góp từ lúc mới phát tâm, của những căn lành thần đã tập, của vô lượng ba-la-mật thần đã tu, và của những lần chết ở chỗ này sinh ra chỗ kia cùng tên gọi của thần trong mỗi đời.

 Các mây thân ấy cũng kể lại trình tự nối tiếp của mọi việc sau. Thần gần gũi bạn lành, phụng sự chư Phật, thọ trì chánh pháp, tu hạnh Bồ-tát, và vào các tam-muội. Nhờ sức tam-muội, thần thấy khắp chư Phật, thấy khắp các cõi, biết khắp các kiếp, đi sâu vào pháp giới, quán xét chúng sinh, vào biển pháp giới, và biết các chúng sinh chết ở chỗ này sinh ra chỗ kia.

 Thần được thiên nhĩ (tai thần thông nghe được mọi âm thanh xa gần) trong sạch nên nghe được mọi tiếng. Thần được thiên nhãn (mắt thần thông thấy được mọi hình sắc xa gần) trong sạch nên thấy được mọi sắc. Thần được tha tâm trí (trí biết được tâm người khác) nên biết được tâm chúng sinh. Thần được túc trú trí (trí nhớ biết các đời trước) nên biết được việc thuở trước. Thần được thần túc trí thông (năng lực thần thông đi lại tự do khắp nơi), không nương tựa, không tạo tác, nên tự tại đi khắp các cõi mười phương.

 Các mây thân ấy còn kể lại trình tự nối tiếp của mọi công đức sau. Thần đạt được giải thoát của Bồ-tát, vào biển giải thoát của Bồ-tát, đạt được sự tự tại của Bồ-tát, đạt được sự dũng mãnh của Bồ-tát, đạt được những bước dạo của Bồ-tát, trụ trong tư tưởng của Bồ-tát, và vào đạo Bồ-tát.

 Tất cả những điều ấy đều được giảng giải, phân biệt và chỉ bày rõ để giúp chúng sinh chín muồi.

 Khi giảng nói như thế, trong từng niệm, ở mỗi phương trong mười phương đều có vô số không thể nói hết cõi nước của chư Phật được trang nghiêm làm trong sạch. Vô lượng chúng sinh ở các đường ác được độ thoát. Vô lượng chúng sinh được sinh làm người, làm trời, giàu sang tự tại. Vô lượng chúng sinh ra khỏi biển sinh tử. Vô lượng chúng sinh an trụ ở bậc Thanh văn và bậc Bích-chi Phật (tức Độc giác). Vô lượng chúng sinh an trụ ở bậc Như Lai.

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử thấy và nghe tất cả những việc hiếm có hiện ra như trên. Cậu quán xét trong từng niệm, suy nghĩ mà hiểu rõ, đi sâu vào và an trụ trong đó. Nhờ oai lực của Phật và sức của pháp giải thoát, cậu liền đạt được pháp giải thoát "Đại thế lực phổ hỷ tràng tự tại lực" không thể nghĩ bàn của Bồ-tát.

 Vì sao vậy? Vì thuở xưa cậu đã cùng tu hành với dạ thần Hỷ Mục. Vì cậu được sức thần của Như Lai gia trì (ban sức che chở, nâng đỡ). Vì cậu được các căn lành không thể nghĩ bàn phù trợ. Vì cậu đã có các căn của Bồ-tát. Vì cậu đã sinh vào dòng giống Như Lai. Vì cậu được sức của bạn lành thu nhận. Vì cậu được các Như Lai nhớ nghĩ che chở. Vì cậu từng được Như Lai Tỳ Lô Giá Na (vị Phật có ánh sáng chiếu khắp, giáo chủ của kinh Hoa Nghiêm) giáo hóa. Vì phần căn lành ấy của cậu đã chín muồi. Vì cậu đủ sức tu hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền.

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử đạt được pháp giải thoát này rồi, lòng vui mừng, chắp tay hướng về dạ thần Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh mà nói kệ ca ngợi:

 "Suốt vô lượng vô số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), Ngài học giáo pháp rất sâu của Phật,

 Tùy theo người cần được giáo hóa, Ngài hiện ra thân sắc mầu nhiệm.

 Ngài biết rõ các chúng sinh chìm đắm mê muội, bị vọng tưởng (ý nghĩ sai lầm, không thật) ràng buộc,

 Nên Ngài hiện ra đủ loại thân, tùy chỗ thích hợp mà điều phục tất cả.

 Pháp thân Ngài luôn vắng lặng, trong sạch, không có hai tướng,

 Vì muốn giáo hóa chúng sinh, Ngài hiện ra đủ loại hình dạng.

 Với các uẩn, giới, xứ (những cách Phật phân chia thân tâm và thế giới thành các thành phần: năm uẩn, mười tám giới, mười hai xứ), Ngài chưa từng bám giữ,

 Ngài hiện ra hạnh tu và thân sắc để điều phục mọi chúng sinh.

 Ngài không bám vào pháp trong hay pháp ngoài, đã vượt qua biển sinh tử,

 Mà vẫn hiện ra đủ loại thân, ở trong các cõi tồn tại của luân hồi.

 Ngài đã xa lìa mọi phân biệt, không bị hý luận (lời bàn luận rỗng tuếch, vô ích) lay động,

 Vì những ai bám vào vọng tưởng, Ngài truyền rộng giáo pháp của bậc đủ mười lực (tức Phật).

 Ngài một lòng trụ trong tam-muội, suốt vô lượng kiếp không lay động,

 Từ lỗ chân lông tuôn ra mây hóa thân, cúng dường chư Phật mười phương.

 Ngài được sức phương tiện của Phật, từng niệm đều không có bờ bến,

 Hiện ra đủ loại thân, thu nhận khắp mọi chúng sinh.

 Ngài biết rõ biển các cõi tồn tại, được tô điểm bằng đủ loại nghiệp,

 Nên giảng pháp không ngăn ngại, khiến tất cả đều được trong sạch.

 Thân sắc Ngài mầu nhiệm không gì sánh, trong sạch như Bồ-tát Phổ Hiền,

 Tùy theo tâm của chúng sinh, mà hiện ra hình tướng thế gian."

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử nói bài kệ này xong, thưa: "Thưa thần! Ngài phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề đã bao lâu rồi? Ngài đạt được pháp giải thoát này đã được bao lâu?"

 Bấy giờ, chủ dạ thần (vị thần chủ coi ban đêm) Hỷ Mục Quán Sát Chúng Sinh dùng kệ đáp:

 "Ta nhớ đời quá khứ, đã qua số kiếp nhiều như bụi của các cõi,

 Có một cõi tên là Ma Ni Quang, kiếp ấy tên là Tịch Tĩnh Âm.

 Cõi ấy có trăm vạn na-do-tha (một con số cực lớn) câu-chi (mười triệu) tứ thiên hạ (một thế giới gồm bốn châu lớn quanh núi Tu-di),

 Số vua cũng nhiều như thế, mỗi vua tự cai trị một nơi.

 Trong đó có một kinh đô tên là Hương Tràng Bảo,

 Trang nghiêm đẹp đẽ bậc nhất, ai thấy cũng vui thích.

 Ở đó có một vị Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chánh pháp), thân hình rất đẹp đẽ,

 Có ba mươi hai tướng tốt, và được trang nghiêm bằng các vẻ đẹp phụ;

 Vua hóa sinh (sinh ra tự nhiên, không qua cha mẹ) từ hoa sen, thân sáng rực màu vàng ròng,

 Bay lên không trung chiếu sáng xa gần, rọi khắp cõi Diêm-phù (châu lục nơi loài người chúng ta ở).

 Vua ấy có một nghìn người con, dũng mãnh, thân hình đoan chính;

 Quan đại thần đủ một ức (một trăm triệu) người, có trí tuệ và giỏi tính kế khéo léo;

 Phi tần có mười ức người, dung nhan như thiên nữ,

 Có lòng làm lợi ích, ý tứ dịu dàng, đem lòng thương yêu hầu hạ nhà vua.

 Vua dùng chánh pháp giáo hóa, khắp cả bốn châu,

 Trên mặt đất trong vòng núi Luân Vi (dãy núi sắt bao quanh thế giới), mọi thứ đều sung túc.

 Khi ấy ta là ngọc nữ (người nữ quý báu bậc nhất của Chuyển luân vương), có đủ giọng phạm âm (giọng nói trong trẻo, thanh tịnh như của trời Phạm),

 Thân tỏa ra ánh sáng màu vàng, chiếu xa tới một nghìn do-tuần (đơn vị đo đường xa của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số).

 Lúc mặt trời đã lặn, âm nhạc đều lặng yên,

 Đại vương và những người hầu cận, tất cả đều đã ngủ yên.

 Khi ấy Phật Đức Hải ra đời ở thế gian,

 Hiện ra sức thần thông, tràn đầy mười phương cõi;

 Phóng ra biển ánh sáng lớn, nhiều bằng số bụi của mọi cõi,

 Đủ loại thân tự tại, trải khắp mười phương.

 Mặt đất rung chuyển phát ra tiếng mầu nhiệm, báo khắp nơi rằng Phật đã ra đời;

 Chư thiên, loài người, rồng và thần, tất cả đều vui mừng.

 Trong mỗi lỗ chân lông, tuôn ra biển hóa thân của Phật,

 Tràn đầy khắp mười phương, tùy chỗ thích hợp mà giảng pháp mầu.

 Khi ấy, trong giấc mộng, ta thấy các phép thần biến của Phật,

 Lại nghe được giáo pháp sâu xa mầu nhiệm, lòng sinh vui mừng lớn.

 Một vạn vị chủ dạ thần cùng ở trên không trung,

 Ca ngợi việc Phật ra đời, đồng thời đánh thức ta:

 'Người hiền tuệ, hãy dậy đi, Phật đã hiện ra ở nước của người,

 Suốt biển kiếp dài lâu mới khó gặp được, ai thấy Phật sẽ được trong sạch.'

 Khi ấy ta liền tỉnh giấc, thấy ngay ánh sáng trong sạch.

 Ta nhìn xem ánh sáng từ đâu đến, thì thấy Phật dưới cây bồ-đề (cây nơi Phật ngồi thành đạo, gọi tôn là vua của các cây),

 Thân trang nghiêm bằng các tướng tốt, như vua của các núi báu;

 Trong mọi lỗ chân lông, đều phóng ra biển ánh sáng lớn.

 Thấy rồi lòng ta vui mừng, liền khởi lên ý nghĩ:

 'Nguyện cho ta được như Phật, có sức thần thông rộng lớn.'

 Khi ấy ta liền đánh thức đại vương và quyến thuộc,

 Cho họ thấy ánh sáng của Phật, ai nấy đều vui mừng.

 Khi ấy ta cùng đại vương, với nghìn vạn ức người theo hầu,

 Cùng vô lượng chúng sinh, cùng nhau đến chỗ Phật.

 Suốt hai vạn năm, ta cúng dường Đức Như Lai ấy,

 Đem bảy món báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê và các thứ quý khác) và cả bốn châu, tất cả đều dâng cúng.

 Khi ấy Đức Như Lai ấy giảng kinh Công Đức Phổ Vân,

 Đáp ứng khắp lòng chúng sinh, trang nghiêm các biển nguyện.

 Vị dạ thần đánh thức ta, giúp ta được lợi ích,

 Nên ta nguyện được thân như thế, để đánh thức những ai buông lung.

 Từ đó ta bắt đầu phát nguyện bồ-đề cao tột nhất,

 Qua lại trong các cõi tồn tại, lòng chưa từng quên mất.

 Từ đó về sau, ta cúng dường mười ức na-do-tha Đức Phật,

 Thường hưởng niềm vui cõi người cõi trời, làm lợi ích cho mọi chúng sinh.

 Đức Phật đầu tiên là Công Đức Hải; thứ hai là Công Đức Đăng;

 Thứ ba là Diệu Bảo Tràng; thứ tư là Hư Không Trí;

 Thứ năm là Liên Hoa Tạng; thứ sáu là Vô Ngại Tuệ;

 Thứ bảy là Pháp Nguyệt Vương; thứ tám là Trí Đăng Luân;

 Thứ chín là bậc Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức Phật) tên Bảo Diệm Sơn Đăng Vương;

 Thứ mười là bậc Điều Ngự Sư (bậc thầy điều phục chúng sinh, tức Phật) tên Tam Thế Hoa Quang Âm.

 Các Đức Phật như thế, ta đều đã từng cúng dường,

 Nhưng vẫn chưa được mắt tuệ để vào biển giải thoát.

 Từ đó lần lượt có cõi tên là Nhất Thiết Bảo Quang,

 Kiếp ấy tên là Thiên Thắng, có năm trăm Đức Phật ra đời.

 Đức đầu tiên là Nguyệt Quang Luân; thứ hai tên là Nhật Đăng;

 Thứ ba tên là Quang Tràng; thứ tư là Bảo Tu Di;

 Thứ năm tên là Hoa Diệm; thứ sáu hiệu là Đăng Hải;

 Thứ bảy là Phật Sí Nhiên; thứ tám là Phật Thiên Tạng;

 Thứ chín là Quang Minh Vương Tràng; thứ mười là Phổ Trí Quang Vương.

 Các Đức Phật như thế, ta đều đã từng cúng dường,

 Nhưng đối với các pháp, ta vẫn còn chấp cái không có cho là có.

 Từ đó lại có kiếp tên là Phạm Quang Minh;

 Thế giới tên là Liên Hoa Đăng, trang nghiêm đẹp đẽ bậc nhất.

 Ở đó có vô lượng Đức Phật, mỗi Đức Phật có vô lượng hội chúng,

 Ta đều đã từng cúng dường, tôn kính mà nghe pháp.

 Đức thứ nhất là Phật Bảo Tu Di; thứ hai là Phật Công Đức Hải;

 Thứ ba là Phật Pháp Giới Âm; thứ tư là Phật Pháp Chấn Lôi;

 Thứ năm tên là Phật Pháp Tràng; thứ sáu tên là Phật Địa Quang;

 Thứ bảy tên là Pháp Lực Quang; thứ tám tên là Hư Không Giác;

 Thứ chín là Tu Di Quang; thứ mười là Công Đức Vân.

 Các Đức Như Lai như thế, ta đều đã từng cúng dường,

 Nhưng vẫn chưa hiểu rõ được pháp để vào biển chư Phật.

 Sau đó lại có kiếp tên là Công Đức Nguyệt;

 Khi ấy có thế giới tên là Công Đức Tràng.

 Trong đó có các Đức Phật, nhiều đến tám mươi na-do-tha,

 Ta đều đem phẩm vật mầu nhiệm, hết lòng cung kính dâng cúng.

 Đức thứ nhất là Càn Thát Bà Vương; thứ hai tên là Đại Thụ Vương;

 Thứ ba là Công Đức Tu Di; thứ tư là Phật Bảo Nhãn;

 Thứ năm là Lô Xá Na; thứ sáu là Quang Trang Nghiêm;

 Thứ bảy là Phật Pháp Hải; thứ tám là Phật Quang Thắng;

 Thứ chín tên là Phật Hiền Thắng; thứ mười là Phật Pháp Vương.

 Các Đức Phật như thế, ta đều đã từng cúng dường,

 Nhưng vẫn chưa được trí sâu xa để vào biển các pháp.

 Sau đó lại có kiếp tên là Tịch Tĩnh Tuệ,

 Cõi ấy tên là Kim Cương Bảo, trang nghiêm đều đẹp đẽ bậc nhất.

 Trong đó có một nghìn Đức Phật lần lượt ra đời,

 Chúng sinh ít phiền não, hội chúng đều trong sạch.

 Đức thứ nhất là Phật Kim Cương Tề; thứ hai là Phật Vô Ngại Lực;

 Thứ ba tên là Pháp Giới Ảnh; thứ tư hiệu là Thập Phương Đăng;

 Thứ năm tên là Bi Quang; thứ sáu tên là Giới Hải;

 Thứ bảy là Nhẫn Đăng Luân; thứ tám là Pháp Luân Quang;

 Thứ chín tên là Quang Trang Nghiêm; thứ mười tên là Tịch Tĩnh Quang.

 Các Đức Phật như thế, ta đều đã từng cúng dường,

 Nhưng vẫn chưa ngộ sâu được pháp trong sạch như hư không.

 Ta dạo đi khắp mọi cõi, và tu các hạnh ở những nơi ấy.

 Lần lượt lại có kiếp tên là Thiện Xuất Hiện,

 Cõi ấy tên là Hương Đăng Vân, do cả sạch lẫn nhơ cùng tạo thành.

 Một ức Đức Phật hiện ra trong đó, trang nghiêm cõi ấy và kiếp ấy,

 Đủ loại giáo pháp các Ngài giảng, ta đều nhớ và giữ được.

 Đức đầu tiên tên là Phật Quảng Xưng; kế đến tên là Phật Pháp Hải;

 Thứ ba tên là Tự Tại Vương; thứ tư tên là Công Đức Vân;

 Thứ năm là Phật Pháp Thắng; thứ sáu là Phật Thiên Quan;

 Thứ bảy là Phật Trí Diệm; thứ tám là Hư Không Âm;

 Thứ chín là bậc Lưỡng Túc Tôn tên là Phổ Sinh Thù Thắng;

 Thứ mười là bậc Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn, tức Phật) tên là Mi Gian Thắng Quang Minh.

 Tất cả các Đức Phật như thế, ta đều đã từng cúng dường,

 Nhưng vẫn chưa làm trong sạch được con đường lìa mọi chướng ngại.

 Lần lượt lại có kiếp tên là Tập Kiên Cố Vương,

 Cõi ấy tên là Bảo Tràng Vương, mọi thứ đều được bày biện khéo léo.

 Có năm trăm Đức Phật xuất hiện trong đó;

 Ta cung kính cúng dường, cầu giải thoát không ngăn ngại.

 Đức đầu tiên là Công Đức Luân; kế đến là Tịch Tĩnh Âm;

 Kế đến tên là Công Đức Hải; kế đến tên là Nhật Quang Vương;

 Thứ năm là Công Đức Vương; thứ sáu là Tu Di Tướng;

 Kế đến tên là Pháp Tự Tại; kế đến là Phật Công Đức Vương;

 Thứ chín là Phúc Tu Di; thứ mười là Quang Minh Vương.

 Các Đức Phật như thế, ta đều đã từng cúng dường,

 Mọi con đường trong sạch, ta đều vào khắp không sót,

 Nhưng với những cửa đã vào, ta chưa thành tựu được nhẫn (sự an trú vững chắc, chấp nhận trọn vẹn chân lý).

 Lần lượt lại có kiếp tên là Diệu Thắng Chủ,

 Cõi ấy tên là Tịch Tĩnh Âm, chúng sinh ít phiền não.

 Trong đó có các Đức Phật hiện ra, nhiều đến tám mươi na-do-tha;

 Ta đều đã từng cúng dường, tu hành con đường thù thắng nhất.

 Đức Phật đầu tiên tên là Hoa Tụ; Đức Phật kế đến tên là Hải Tạng;

 Kế đến tên là Công Đức Sinh; kế đến hiệu là Thiên Vương Kế;

 Thứ năm là Ma Ni Tạng; thứ sáu là Chân Kim Sơn;

 Thứ bảy là Bảo Tụ Tôn; thứ tám là Phật Pháp Tràng;

 Thứ chín tên là Thắng Tài; thứ mười tên là Trí Tuệ.

 Mười Đức Phật này đứng đầu, ta đều cúng dường không sót vị nào.

 Lần lượt lại có kiếp tên là Thiên Công Đức;

 Khi ấy có thế giới hiệu là Thiện Hóa Tràng Đăng;

 Có sáu mươi ức na-do-tha Đức Phật ra đời.

 Đức đầu tiên là Tịch Tĩnh Tràng; kế đến là Xa Ma Tha (vốn có nghĩa là sự dừng lặng của tâm);

 Thứ ba là Bách Đăng Vương; thứ tư là Tịch Tĩnh Quang;

 Thứ năm là Vân Mật Âm; thứ sáu là Nhật Đại Minh;

 Thứ bảy hiệu là Pháp Đăng Quang; thứ tám tên là Thù Thắng Diệm;

 Thứ chín tên là Thiên Thắng Tạng; thứ mười tên là Đại Hống Âm.

 Các Đức Phật như thế, ta đều thường cúng dường,

 Nhưng chưa được nhẫn trong sạch để đi sâu vào biển các pháp.

 Lần lượt lại có kiếp tên là Vô Trước Trang Nghiêm;

 Khi ấy có thế giới tên là Vô Biên Quang;

 Trong đó có ba mươi sáu na-do-tha Đức Phật hiện ra.

 Đức đầu tiên là Công Đức Tu Di; thứ hai là Hư Không Tâm;

 Thứ ba là Cụ Trang Nghiêm; thứ tư là Pháp Lôi Âm;

 Thứ năm là Pháp Giới Thanh; thứ sáu là Diệu Âm Vân;

 Thứ bảy là Chiếu Thập Phương; thứ tám là Pháp Hải Âm;

 Thứ chín là Công Đức Hải; thứ mười là Công Đức Tràng.

 Các Đức Phật như thế, ta đều đã từng cúng dường.

 Kế đến có Đức Phật xuất hiện, tên là Công Đức Tràng;

 Khi ấy ta là vị trời Nguyệt Diện, cúng dường bậc chủ của loài người (tức Phật).

 Khi ấy Phật giảng cho ta pháp môn mầu nhiệm "Không nương tựa";

 Ta nghe xong chuyên tâm nhớ giữ, sinh ra các biển nguyện.

 Ta được mắt trong sạch, được định tịch diệt (thiền định vắng lặng dứt hết mọi xao động) và tổng trì (năng lực ghi nhớ, giữ gìn mọi giáo pháp không quên),

 Có thể trong từng niệm thấy hết biển chư Phật.

 Ta được kho đại bi, được con mắt phương tiện sáng khắp,

 Làm tăng trưởng tâm bồ-đề, thành tựu sức mạnh của Như Lai.

 Ta thấy chúng sinh điên đảo, chấp rằng có thường còn, có vui sướng, có cái tôi, có trong sạch (bốn cái thấy sai lầm về thân và thế gian),

 Bị bóng tối ngu si che lấp, vọng tưởng khởi lên phiền não.

 Đi đứng trong rừng rậm kiến chấp, qua lại trong biển tham dục,

 Gom góp vô lượng đủ loại nghiệp dẫn vào các đường ác.

 Trong mọi nẻo luân hồi, họ theo nghiệp mà nhận lấy thân,

 Bị các hoạn nạn sinh, già, chết và vô lượng khổ đau bức bách.

 Vì những chúng sinh ấy, ta phát tâm vô thượng,

 Nguyện được như tất cả các bậc đủ mười lực ở mười phương.

 Hướng tâm về Phật và chúng sinh, ta dấy lên mây nguyện lớn,

 Từ đó tu các công đức, đi vào con đường phương tiện.

 Mây nguyện phủ trùm khắp nơi, đi vào khắp mọi con đường,

 Đầy đủ các ba-la-mật, tràn đầy khắp pháp giới.

 Ta mau chóng vào các địa, vào biển phương tiện của ba đời,

 Trong một niệm tu tất cả các hạnh không ngăn ngại của chư Phật.

 Này Phật tử (con Phật, cách gọi người học đạo Phật), khi ấy ta được vào đạo Phổ Hiền,

 Biết rõ mười pháp giới và mọi cửa sai khác của nó.

 "Thiện nam tử! Ý con nghĩ sao? Vị Chuyển luân Thánh vương thuở ấy tên là Thập Phương Chủ, người có thể nối dõi và làm hưng thịnh dòng giống Phật, đâu phải là ai khác? Đó chính là Văn Thù Sư Lợi đồng tử (Bồ-tát Văn Thù, tiêu biểu cho trí tuệ)! Còn vị dạ thần đánh thức ta thuở ấy là do Bồ-tát Phổ Hiền hóa hiện ra! Thuở ấy ta là ngọc nữ của vua, nhờ vị dạ thần kia đánh thức, cho ta thấy Phật mà phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Từ đó đến nay, trải qua số kiếp nhiều như bụi nhỏ của các cõi Phật, ta không rơi vào đường ác, thường sinh làm người hoặc làm trời, ở mọi nơi thường thấy chư Phật. Cho đến khi ở chỗ Phật Diệu Đăng Công Đức Tràng, ta đạt được pháp giải thoát Bồ-tát 'Đại thế lực phổ hỷ tràng' này. Ta dùng pháp giải thoát này để làm lợi ích cho tất cả chúng sinh như thế.

 "Thiện nam tử! Ta chỉ đạt được pháp môn giải thoát 'Đại thế lực phổ hỷ tràng' này. Còn các vị Bồ-tát Ma-ha-tát thì khác.

 Trong từng niệm, các vị ấy đến khắp chỗ của tất cả Như Lai, mau chóng đi vào biển nhất thiết trí. Trong từng niệm, các vị ấy dùng cửa phát tâm tiến tới mà vào tất cả các biển nguyện lớn. Trong từng niệm, các vị ấy dùng cửa biển nguyện mà làm phát sinh mọi hạnh, cho đến tận cùng các kiếp vị lai.

 Trong mỗi hạnh, các vị ấy sinh ra số thân nhiều như bụi nhỏ của mọi cõi. Mỗi thân đi vào khắp mọi cửa pháp giới. Trong mỗi cửa pháp giới, ở mọi cõi Phật, các vị ấy tùy theo lòng chúng sinh mà giảng các hạnh mầu nhiệm.

 Trong mỗi hạt bụi của mọi cõi, các vị ấy đều thấy biển vô biên các Như Lai. Ở chỗ mỗi Như Lai, các vị ấy đều thấy thần thông của chư Phật trải khắp pháp giới. Ở chỗ mỗi Như Lai, các vị ấy đều thấy việc tu hạnh Bồ-tát trong các kiếp trước. Ở chỗ mỗi Như Lai, các vị ấy thọ trì và giữ gìn mọi bánh xe pháp. Ở chỗ mỗi Như Lai, các vị ấy đều thấy biển thần biến của tất cả Như Lai ba đời. Vậy làm sao ta biết được, nói được công đức và hạnh tu của các vị ấy?

 "Thiện nam tử! Trong hội chúng này có một vị dạ thần tên là Phổ Cứu Chúng Sinh Diệu Đức. Con hãy đến đó hỏi: Bồ-tát vào hạnh Bồ-tát và làm trong sạch đạo Bồ-tát như thế nào?"

 Khi ấy, Thiện Tài đồng tử cúi đầu lạy sát chân thần, đi vòng quanh vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ biệt ra đi.

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ sáu mươi chín.

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ bảy mươi.

 Tam tạng (pháp sư thông thạo cả ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Thật Xoa Nan Đà, người nước Vu Điền (một vương quốc cổ ở vùng Tây Vực, nay thuộc Tân Cương, Trung Quốc), vâng chiếu vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video