Thiên 82 — Phẩm 39: Vào pháp giới (phần 9)

 Phẩm Nhập Pháp Giới (phẩm "Đi vào cõi pháp", tức đi vào thế giới chân thật của mọi sự vật theo cái thấy của Phật), thứ ba mươi chín, phần chín.

 Bấy giờ, ánh sáng trí tuệ lớn soi mở tâm trí của Thiện Tài đồng tử (cậu bé tên Thiện Tài, nhân vật chính của phẩm này, đi khắp nơi tìm thầy học đạo). Cậu suy nghĩ, quán sát (nhìn sâu bằng tâm) và thấy được pháp tính (bản chất chân thật của mọi sự vật). Cậu đạt được pháp môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn mà không quên mất) hiểu biết mọi lời nói và âm thanh. Cậu đạt được pháp môn đà-la-ni tiếp nhận và giữ gìn mọi pháp luân (bánh xe giáo pháp, tức lời Phật dạy lan truyền như bánh xe lăn đi, nghiền nát mê lầm). Cậu đạt được sức đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho tất cả) để làm chỗ nương tựa cho mọi chúng sinh. Cậu đạt được pháp môn ánh sáng quán sát nghĩa lý của mọi pháp (mọi sự vật, mọi giáo lý), đạt được lời nguyện trong sạch tràn đầy pháp giới (toàn thể vũ trụ, gồm mọi cõi và mọi sự vật). Cậu đạt được ánh sáng của trí biết mọi pháp, chiếu khắp mười phương (bốn hướng chính, bốn hướng chéo, phía trên và phía dưới, tức khắp mọi nơi). Cậu đạt được sức tự tại (tự do làm được mọi việc, không bị ngăn trở) để trang hoàng khắp mọi thế giới, và đạt được lời nguyện trọn vẹn khơi dậy khắp mọi việc làm của Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh).

 Cậu dần dần đi tới, đến thành Bảo Trang Nghiêm thuộc nước Hiểm Nạn, đi khắp nơi tìm kiếm người nữ Bà-tu-mật-đa.

 Trong thành có người không biết công đức và trí tuệ của người nữ này, nên nghĩ rằng:

 "Cậu bé này có các giác quan lặng lẽ, trí tuệ sáng suốt, không mê không loạn. Mắt cậu chăm chú nhìn xuống phía trước khoảng một tầm (chừng một sải tay), không mỏi mệt lười nhác, không bám víu vào điều gì, mắt nhìn không chớp, tâm không lay động, sâu rộng như biển cả. Lẽ ra cậu không nên đối với cô Bà-tu-mật này mà có lòng tham luyến, có tâm điên đảo (nhận thức sai lệch, thấy trái với sự thật), cho rằng sắc đẹp là trong sạch đáng ưa, khởi lên ý ham muốn. Lẽ ra cậu không nên bị sắc đẹp của người nữ này lôi cuốn.

 "Cậu bé này không làm việc của ma (các thế lực xấu ngăn trở người tu hành), không bước vào cõi của ma, không chìm trong bùn lầy dục vọng, không bị ma trói buộc; việc không nên làm thì cậu đã có thể không làm. Vậy cậu có ý gì mà đi tìm người nữ này?"

 Trong số đó có người đã biết trước rằng người nữ này có trí tuệ, liền nói với Thiện Tài:

 "Lành thay! Lành thay! Thiện nam tử (người con trai hiền lành, lời gọi trìu mến dành cho người tu)! Nay ngươi biết đi tìm kiếm cô Bà-tu-mật, vậy là ngươi đã được lợi ích tốt lành lớn lao. Thiện nam tử! Ngươi hẳn đã quyết chí cầu quả vị Phật, quyết chí làm chỗ nương tựa che chở cho mọi chúng sinh, quyết chí nhổ bỏ mũi tên độc tham luyến của mọi chúng sinh, quyết chí phá tan cái ý nghĩ của mọi chúng sinh cho rằng sắc đẹp người nữ là trong sạch đáng ưa.

 "Thiện nam tử! Cô Bà-tu-mật sống trong nhà riêng ở phía bắc khu chợ trong thành này."

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử nghe lời ấy xong thì vui mừng hớn hở, đi đến cửa nhà cô. Cậu thấy nhà cửa rộng lớn, trang nghiêm đẹp đẽ. Tường báu, cây báu và hào báu, mỗi thứ đều có mười lớp bao quanh. Trong hào báu đầy nước thơm, đáy hào trải cát vàng; hoa báu cõi trời, hoa ưu-bát-la (sen xanh), hoa ba-đầu-ma (sen đỏ), hoa câu-vật-đầu (một loại hoa súng) và hoa phân-đà-lợi (sen trắng, loài hoa cao quý thanh khiết) phủ khắp mặt nước. Cung điện, lầu gác phân bố khắp nơi; cửa lớn, cửa sổ nối nhau xen kẽ, đều giăng lưới có treo chuông nhỏ, đều dựng cờ phướn, lấy vô số vật quý lạ để trang hoàng. Nền lát bằng lưu ly (thứ ngọc màu xanh biếc), xen lẫn các thứ báu. Nơi đây đốt gỗ trầm hương, trát hương chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý), treo nhiều chuông báu, gió lay thì ngân thành tiếng, rải hoa cõi trời phủ khắp mặt đất. Vẻ trang nghiêm đẹp đẽ đủ mọi kiểu không sao kể xiết. Có hàng trăm hàng nghìn kho châu báu, và mười khu vườn rừng lớn để tô điểm.

 Bấy giờ, Thiện Tài thấy người nữ ấy dung mạo đoan trang, hình sắc tròn đầy, da màu vàng ròng, mắt và tóc màu xanh thẫm; thân không cao không thấp, không thô không mảnh; trong cõi Dục (cõi của các loài còn ham muốn ăn uống, tình dục), cả người lẫn trời không ai sánh bằng. Giọng nói của cô hay đẹp, vượt hơn cả các cõi Phạm thế (các tầng trời của Phạm thiên, nơi âm thanh rất trong trẻo). Cô đầy đủ ngôn ngữ riêng của mọi chúng sinh, không tiếng nào không hiểu. Cô thông suốt sâu sắc nghĩa của chữ, khéo léo nói năng; cô đạt được trí như huyễn (trí hiểu mọi sự như trò ảo thuật, không thật có), đi vào cửa phương tiện (những cách khéo léo tùy hoàn cảnh để dẫn dắt người khác). Thân cô được trang sức bằng chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo trang sức) kết bằng nhiều thứ báu cùng các đồ trang sức khác; trên đầu đội mũ báu làm bằng ngọc ma-ni như ý (viên ngọc quý mà theo truyền thuyết, cầu gì được nấy). Lại có vô số quyến thuộc (người thân và những người đi theo) vây quanh; ai nấy đều cùng chung thiện căn (gốc lành, tức những việc thiện đã gieo như hạt giống), cùng chung một hạnh nguyện (việc làm và lời nguyện), đầy đủ kho phúc đức lớn không bao giờ cạn. Khi ấy, từ thân cô Bà-tu-mật-đa phát ra ánh sáng rộng lớn, chiếu khắp mọi cung điện trong nhà; ai gặp ánh sáng ấy thì thân được mát mẻ dễ chịu.

 Bấy giờ, Thiện Tài tiến đến chỗ cô, cúi đầu lạy dưới chân cô, chắp tay đứng đó, thưa rằng: "Bậc thánh! Con trước đây đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn, tức quả vị Phật), nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào. Con nghe bậc thánh khéo dạy bảo, xin hãy nói cho con!"

 Cô liền bảo:

 "Thiện nam tử! Ta đạt được một pháp giải thoát của Bồ-tát (một cảnh giới chứng đắc, thoát khỏi mọi ràng buộc) tên là Ly Tham Dục Tế (Đạt đến chỗ lìa hẳn tham dục), tùy theo điều người ta ưa thích mà hiện thân. Nếu trời thấy ta thì ta là thiên nữ, hình dáng và ánh sáng đẹp đẽ không gì sánh được; cho đến người hay phi nhân (các loài không phải người như quỷ, thần) thấy ta, ta liền hiện làm người nữ của loài người hay loài phi nhân, tùy theo điều họ ưa thích mà cho họ được thấy.

 "Nếu có chúng sinh bị lòng ham muốn quấn chặt mà đến chỗ ta, ta nói pháp cho họ nghe; họ nghe pháp xong thì lìa được tham dục, đạt tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên chú sâu lắng) Cảnh giới không bám víu của Bồ-tát. Nếu có chúng sinh thoáng thấy ta, liền lìa tham dục, đạt tam-muội Hoan hỷ của Bồ-tát. Nếu có chúng sinh thoáng nói chuyện với ta, liền lìa tham dục, đạt tam-muội Âm thanh không ngăn ngại của Bồ-tát. Nếu có chúng sinh thoáng nắm tay ta, liền lìa tham dục, đạt tam-muội Đi khắp mọi cõi Phật của Bồ-tát. Nếu có chúng sinh thoáng bước lên tòa ngồi của ta, liền lìa tham dục, đạt tam-muội Ánh sáng giải thoát của Bồ-tát. Nếu có chúng sinh thoáng ngắm nhìn ta, liền lìa tham dục, đạt tam-muội Trang nghiêm vắng lặng của Bồ-tát. Nếu có chúng sinh thấy ta vươn mình, liền lìa tham dục, đạt tam-muội Dẹp phục ngoại đạo (các giáo phái ngoài đạo Phật) của Bồ-tát. Nếu có chúng sinh thấy ta chớp mắt, liền lìa tham dục, đạt tam-muội Ánh sáng cảnh giới Phật của Bồ-tát. Nếu có chúng sinh ôm ta, liền lìa tham dục, đạt tam-muội Thu nhận mọi chúng sinh, mãi mãi không rời bỏ của Bồ-tát. Nếu có chúng sinh hôn môi ta, liền lìa tham dục, đạt tam-muội Làm tăng trưởng kho phúc đức của mọi chúng sinh của Bồ-tát. Hễ chúng sinh nào gần gũi ta, thảy đều được ở yên nơi chỗ lìa tham dục, đi vào bậc nhất thiết trí (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật) của Bồ-tát, đạt sự giải thoát không ngăn ngại hiện ra ngay trước mắt."

 Thiện Tài thưa: "Bậc thánh đã gieo thiện căn gì, tu việc phúc gì mà được sự tự tại như thế?"

 Cô đáp:

 "Thiện nam tử! Ta nhớ thời quá khứ, có một vị Phật ra đời, hiệu là Cao Hạnh; kinh thành của nhà vua tên là Diệu Môn. Thiện nam tử! Đức Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) Cao Hạnh thương xót chúng sinh, đi vào kinh thành, bước qua ngưỡng cửa thành. Khi ấy cả thành đều rung chuyển, bỗng trở nên rộng lớn, được trang hoàng bằng nhiều thứ báu, vô số ánh sáng chiếu rọi lẫn nhau, đủ loại hoa báu rải khắp mặt đất, nhạc trời đồng loạt trỗi lên, chư thiên đầy khắp không trung. Thiện nam tử! Lúc ấy ta là vợ của một vị trưởng giả (người giàu có, có danh vọng), tên là Thiện Tuệ. Ta thấy sức thần của Phật thì trong tâm tỉnh ngộ, liền cùng chồng đến chỗ Phật, dâng một đồng tiền báu để cúng dường. Lúc ấy, đồng tử Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tượng trưng cho trí tuệ) làm thị giả (người hầu cận) của Phật, đã nói pháp cho ta, khiến ta phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 "Thiện nam tử! Ta chỉ biết pháp giải thoát Lìa hẳn tham dục này của Bồ-tát. Còn các vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát đã tu chứng cao) thì thành tựu trí phương tiện khéo léo không bờ bến, kho tàng rộng lớn, cảnh giới không gì sánh bằng; ta làm sao biết được, nói được công đức và hạnh của các ngài?

 "Thiện nam tử! Ở phương nam, cách đây, có một thành tên là Thiện Độ; trong đó có một cư sĩ (người tu tại gia) tên là Bệ-sắt-chi-la, ông thường cúng dường tháp thờ Phật Chiên-đàn Tòa. Ngươi hãy đến đó hỏi ông: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào?"

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử cúi lạy dưới chân cô, đi nhiễu (đi vòng quanh theo chiều bên phải để tỏ lòng tôn kính) vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng rồi từ biệt ra đi.

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử dần dần đi tới, đến thành Thiện Độ, vào nhà vị cư sĩ, cúi lạy dưới chân ông, chắp tay đứng đó, thưa rằng:

 "Bậc thánh! Con trước đây đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào. Con nghe bậc thánh khéo dẫn dắt dạy bảo, xin hãy nói cho con!"

 Cư sĩ bảo:

 "Thiện nam tử! Ta đạt được một pháp giải thoát của Bồ-tát tên là Bất Bát Niết Bàn Tế (Đạt đến chỗ không có niết-bàn). Thiện nam tử! Ta không khởi tâm nghĩ rằng: 'Đức Như Lai này đã bát-niết-bàn (nhập niết-bàn, tức Phật rời bỏ thân xác, đi vào cõi vắng lặng hoàn toàn), Đức Như Lai này đang bát-niết-bàn, Đức Như Lai này sẽ bát-niết-bàn.' Ta biết rằng chư Phật Như Lai trong mọi thế giới mười phương, rốt cuộc không có vị nào thật sự bát-niết-bàn, chỉ trừ khi vì muốn điều phục (dạy dỗ, uốn nắn cho thuần thục) chúng sinh mà thị hiện (hiện ra cho thấy) như vậy mà thôi.

 "Thiện nam tử! Khi ta mở cửa tháp thờ Đức Như Lai Chiên-đàn Tòa, ta đạt được một tam-muội tên là Phật Chủng Vô Tận (Giống Phật không cùng tận). Thiện nam tử! Trong từng niệm (từng khoảnh khắc ý nghĩ), ta đều vào tam-muội này, và trong từng niệm, ta biết được mọi việc thù thắng vô lượng."

 Thiện Tài thưa: "Cảnh giới của tam-muội này thế nào?"

 Cư sĩ đáp:

 "Thiện nam tử! Khi ta vào tam-muội này, ta theo thứ tự mà thấy hết thảy chư Phật của thế giới này, như: Phật Ca-diếp, Phật Câu-na-hàm Mâu-ni, Phật Câu-lưu-tôn, Phật Thi-khí, Phật Tì-bà-thi, Phật Đề-xá, Phật Phất-sa, Phật Vô Thượng Thắng, Phật Vô Thượng Liên Hoa. Lấy những vị ấy làm đầu, trong khoảng một niệm, ta thấy được trăm vị Phật, thấy được nghìn vị Phật, thấy được trăm nghìn vị Phật, thấy được một ức vị Phật, nghìn ức vị Phật, trăm nghìn ức vị Phật, a-dữu-đa (một con số cực lớn) ức vị Phật, na-do-tha (một con số còn lớn hơn nữa) ức vị Phật, cho đến số Phật nhiều bằng số hạt bụi nhỏ của những thế giới nhiều đến không thể nói hết, không thể nói hết; tất cả như thế, ta đều theo thứ tự mà thấy. Ta cũng thấy các vị Phật ấy lúc mới phát tâm, gieo các thiện căn, đạt được thần thông (năng lực siêu phàm) thù thắng, thành tựu đại nguyện, tu hành các hạnh nhiệm mầu, đầy đủ các ba-la-mật (các pháp tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ, như bố thí, giữ giới, nhẫn nhục…), vào các địa của Bồ-tát (các bậc tu chứng của Bồ-tát), đạt được nhẫn thanh tịnh (sự an nhiên chấp nhận chân lý, tâm không còn dao động), dẹp tan quân ma, thành chánh đẳng giác (giác ngộ chân chính trọn vẹn, tức thành Phật), cõi nước trong sạch, đại chúng vây quanh, phóng ánh sáng lớn, chuyển bánh xe pháp nhiệm mầu, biến hóa thần thông. Đủ mọi điều khác biệt ấy, ta đều giữ được, ta đều nhớ được, đều quán sát được, phân biệt rõ ràng và chỉ bày ra được. Hết thảy chư Phật vị lai như Phật Di-lặc (vị Phật sẽ ra đời trong tương lai), hết thảy chư Phật hiện tại như Phật Tì-lô-giá-na (đức Phật có ánh sáng chiếu khắp, chính là vị Phật giảng kinh này), cũng đều như vậy. Như thế giới này thế nào, thì hết thảy chư Phật, Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chủ yếu cầu giải thoát cho riêng mình), Độc giác (người tự giác ngộ không cần thầy dạy), các chúng Bồ-tát trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) ở các thế giới mười phương cũng đều như vậy.

 "Thiện nam tử! Ta chỉ đạt được pháp giải thoát Đạt đến chỗ không có niết-bàn mà Bồ-tát đạt được này. Còn các vị Bồ-tát ma-ha-tát thì dùng trí trong một niệm mà biết khắp ba đời, trong một niệm vào khắp mọi tam-muội; mặt trời trí tuệ của Như Lai luôn chiếu soi tâm các ngài; đối với mọi pháp, các ngài không phân biệt; các ngài hiểu rằng mọi vị Phật đều bình đẳng, Như Lai với ta và mọi chúng sinh đều như nhau, không có hai; các ngài biết tự tính của mọi pháp vốn trong sạch, không có suy tính, không có lay động, mà lại có thể đi vào khắp mọi thế gian, lìa mọi phân biệt, an trụ nơi pháp ấn của Phật (dấu ấn của chân lý, tiêu chuẩn xác nhận đúng là Phật pháp), có thể khai ngộ cho chúng sinh khắp pháp giới. Ta làm sao biết được, nói được công đức và hạnh của các ngài?

 "Thiện nam tử! Ở phương nam, cách đây, có một ngọn núi tên là Bổ-đát-lạc-ca; ở đó có một vị Bồ-tát tên là Quán Tự Tại (tức Bồ-tát Quán Thế Âm). Ngươi hãy đến đó hỏi ngài: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào?"

 Rồi ông nói bài kệ (bài thơ tụng trong kinh) rằng:

 "Trên biển có núi, nhiều bậc thánh hiền, — Do các thứ báu hợp thành, vô cùng trong sạch,

 Rừng cây hoa trái mọc đầy khắp chốn, — Suối chảy, ao hồ thảy đều đủ cả.

 Bậc trượng phu dũng mãnh Quán Tự Tại, — Vì lợi ích chúng sinh mà ở núi này;

 Ngươi nên đến hỏi về các công đức, — Ngài sẽ chỉ cho ngươi phương tiện lớn lao."

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử cúi lạy dưới chân ông, đi nhiễu vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng rồi từ biệt ra đi.

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử một lòng suy nghĩ lời dạy của vị cư sĩ ấy, đi vào kho tàng giải thoát của vị Bồ-tát ấy, đạt được sức nhớ theo của vị Bồ-tát ấy: nhớ thứ tự xuất hiện của các vị Phật kia, nhớ thứ tự nối tiếp của các vị Phật kia, giữ được thứ tự danh hiệu của các vị Phật kia, quán sát pháp nhiệm mầu mà các vị Phật kia đã nói, biết sự trang nghiêm đầy đủ của các vị Phật kia, thấy các vị Phật kia thành chánh đẳng giác, hiểu rõ những việc làm không thể nghĩ bàn của các vị Phật kia.

 Cậu dần dần đi tới, đến ngọn núi ấy, đi khắp nơi tìm kiếm vị đại Bồ-tát này. Cậu thấy trong hang đá phía tây núi, suối chảy quanh co lấp lánh, rừng cây xanh um rậm rạp, cỏ thơm mềm mại xoắn theo chiều bên phải trải khắp mặt đất. Bồ-tát Quán Tự Tại ngồi kết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi) trên một tảng đá báu kim cương; vô số Bồ-tát đều ngồi trên đá báu, cung kính vây quanh. Ngài đang giảng cho họ pháp đại từ bi (pháp thương yêu và cứu khổ lớn lao), khiến họ biết thu nhận, che chở mọi chúng sinh.

 Thiện Tài thấy rồi, vui mừng hớn hở, chắp tay chăm chú nhìn, mắt không chớp, nghĩ rằng: "Thiện tri thức (người thầy, người bạn tốt dẫn dắt trên đường tu) chính là Như Lai; thiện tri thức là đám mây của mọi pháp; thiện tri thức là kho tàng các công đức; thiện tri thức là điều khó được gặp; thiện tri thức là nguyên nhân quý báu dẫn đến thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật); thiện tri thức là ngọn đuốc trí tuệ không bao giờ tắt; thiện tri thức là mầm rễ của phúc đức; thiện tri thức là cửa vào nhất thiết trí; thiện tri thức là người dẫn đường trong biển trí tuệ; thiện tri thức là phương tiện hỗ trợ đưa đến nhất thiết trí." Rồi cậu liền đến chỗ vị đại Bồ-tát.

 Bấy giờ, Bồ-tát Quán Tự Tại từ xa trông thấy Thiện Tài, bảo rằng: "Ngươi đến thật tốt lành! Ngươi phát tâm Đại thừa (cỗ xe lớn, tức con đường tu đưa tất cả chúng sinh cùng thành Phật) để thu nhận khắp chúng sinh; khởi tâm ngay thẳng, chuyên tâm cầu Phật pháp; lòng đại bi sâu nặng, cứu giúp che chở tất cả; hạnh nhiệm mầu của Phổ Hiền (vị Bồ-tát tượng trưng cho hạnh nguyện rộng lớn) liên tục hiện ra nơi ngươi; đại nguyện và tâm sâu xa tròn đầy trong sạch; siêng năng cầu Phật pháp và đều lĩnh hội được; tích chứa thiện căn mãi không biết chán; thuận theo thiện tri thức, không trái lời dạy. Ngươi được sinh ra từ biển lớn công đức trí tuệ của Văn-thù-sư-lợi; tâm ngươi đã chín muồi, được sức mạnh của Phật; đã đạt ánh sáng tam-muội rộng lớn, một lòng mong cầu pháp nhiệm mầu sâu xa; thường thấy chư Phật mà sinh niềm vui lớn; trí tuệ trong sạch như hư không; tự mình đã hiểu rõ lại còn nói cho người khác; an trụ trong ánh sáng trí tuệ của Như Lai."

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử cúi lạy dưới chân Bồ-tát Quán Tự Tại, đi nhiễu vô số vòng, chắp tay đứng đó, thưa rằng: "Bậc thánh! Con trước đây đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào. Con nghe bậc thánh khéo dạy bảo, xin hãy nói cho con!"

 Bồ-tát bảo:

 "Lành thay! Lành thay! Thiện nam tử! Ngươi đã biết phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 "Thiện nam tử! Ta đã thành tựu pháp môn giải thoát Hạnh đại bi của Bồ-tát. Thiện nam tử! Ta dùng pháp môn Hạnh đại bi của Bồ-tát này để giáo hóa mọi chúng sinh một cách bình đẳng, liên tục không dứt.

 "Thiện nam tử! Ta an trụ trong pháp môn Hạnh đại bi này, thường ở nơi chỗ của chư Như Lai, mà lại hiện ra trước mặt khắp mọi chúng sinh. Có khi ta dùng bố thí (cho người của cải, giáo pháp, sự không sợ hãi) để thu phục chúng sinh; có khi dùng ái ngữ (lời nói dịu dàng, ân cần), có khi dùng lợi hành (làm việc có lợi cho người), có khi dùng đồng sự (cùng sống, cùng làm việc chung với họ) để thu phục chúng sinh. Có khi ta hiện sắc thân (thân hình có thể nhìn thấy) để thu phục chúng sinh; có khi hiện đủ loại lưới ánh sáng trong sạch đủ màu không thể nghĩ bàn để thu phục chúng sinh. Có khi dùng âm thanh, có khi dùng dáng vẻ oai nghi, có khi nói pháp cho họ, có khi hiện thần biến (biến hóa thần diệu), khiến tâm họ tỉnh ngộ mà được chín muồi; có khi hóa hiện thân hình giống như loài của họ, cùng sống chung với họ để làm cho họ chín muồi.

 "Thiện nam tử! Ta tu hành pháp môn Hạnh đại bi này, nguyện luôn cứu giúp che chở mọi chúng sinh. Nguyện cho mọi chúng sinh: lìa nỗi sợ đường hiểm, lìa nỗi sợ khổ não thiêu đốt, lìa nỗi sợ mê lầm, lìa nỗi sợ bị trói buộc, lìa nỗi sợ bị giết hại, lìa nỗi sợ nghèo khổ, lìa nỗi sợ không sống nổi, lìa nỗi sợ tiếng xấu, lìa nỗi sợ chết, lìa nỗi sợ đứng trước đám đông, lìa nỗi sợ rơi vào ác thú (các cõi khổ như địa ngục, quỷ đói, súc sinh), lìa nỗi sợ tối tăm, lìa nỗi sợ phải dời đổi, lìa nỗi sợ xa lìa người thương, lìa nỗi sợ gặp kẻ thù oán, lìa nỗi sợ thân bị bức bách, lìa nỗi sợ tâm bị bức bách, lìa nỗi sợ lo buồn. Ta lại phát nguyện rằng: 'Nguyện cho các chúng sinh, hoặc nhớ nghĩ đến ta, hoặc xưng niệm tên ta, hoặc thấy thân ta, đều được thoát khỏi mọi sợ hãi.' Thiện nam tử! Ta dùng phương tiện này, khiến các chúng sinh lìa sợ hãi rồi, lại dạy họ phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, mãi mãi không thối lui.

 "Thiện nam tử! Ta chỉ đạt được pháp môn Hạnh đại bi này của Bồ-tát. Còn các vị Bồ-tát ma-ha-tát thì đã làm trong sạch mọi lời nguyện của Phổ Hiền, đã an trụ trong mọi hạnh của Phổ Hiền, thường làm mọi điều thiện, thường vào mọi tam-muội, thường ở trong mọi kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) vô biên, thường biết mọi pháp trong ba đời, thường đến mọi cõi nước vô biên, thường dập tắt điều ác của mọi chúng sinh, thường làm tăng trưởng điều thiện của mọi chúng sinh, thường cắt đứt dòng sinh tử (vòng chết đi sống lại không dứt) của chúng sinh. Ta làm sao biết được, nói được công đức và hạnh của các ngài?"

 Bấy giờ, ở phương đông có một vị Bồ-tát tên là Chánh Thú, từ trên không trung bay đến đỉnh núi Luân Vi (dãy núi bao quanh một thế giới, theo vũ trụ quan Phật giáo) của thế giới Ta-bà (thế giới chúng ta đang sống, nghĩa là cõi phải nhẫn chịu nhiều khổ), lấy chân ấn xuống đất. Thế giới Ta-bà liền chấn động theo sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất, điềm lành khi có việc lớn xảy ra), và tất cả đều được trang hoàng bằng nhiều thứ báu. Bồ-tát Chánh Thú phóng ánh sáng từ thân, che lấp mọi ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, sao, chớp; mọi ánh sáng của thiên long bát bộ (tám loài thần hộ trì Phật pháp như trời, rồng, dạ-xoa…), của Đế Thích (vua cõi trời Đao Lợi), Phạm Thiên (vua các cõi trời cao) và các vị Hộ thế (bốn vị Thiên vương giữ gìn thế gian) đều trở nên đen như một đống mực. Ánh sáng ấy chiếu khắp mọi địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ (quỷ đói) và chốn của vua Diêm-la (vua cai quản cõi âm), khiến cho ở các cõi ác, mọi khổ đều dứt, phiền não (những tâm xấu làm khổ mình khổ người như tham, giận, si mê) không khởi lên, lo buồn đều lìa. Ngài lại ở khắp mọi cõi Phật, mưa xuống đủ mọi thứ hoa, hương, chuỗi ngọc, y phục, cờ phướn, lọng che; đem tất cả những đồ trang nghiêm ấy cúng dường Phật. Ngài lại tùy theo điều tâm chúng sinh ưa thích, hiện thân trong khắp mọi cung điện, khiến ai thấy đều vui mừng, rồi sau đó mới đến chỗ Bồ-tát Quán Tự Tại.

 Khi ấy, Bồ-tát Quán Tự Tại bảo Thiện Tài: "Thiện nam tử! Ngươi có thấy Bồ-tát Chánh Thú đến hội này không?" Thiện Tài thưa: "Con đã thấy." Ngài bảo: "Thiện nam tử! Ngươi có thể đến hỏi vị ấy: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào?"

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử kính vâng lời dạy, vội đến chỗ vị Bồ-tát ấy, cúi lạy dưới chân ngài, chắp tay đứng đó, thưa rằng: "Bậc thánh! Con trước đây đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào. Con nghe bậc thánh khéo dạy bảo, xin hãy nói cho con!"

 Bồ-tát Chánh Thú nói: "Thiện nam tử! Ta đạt được một pháp giải thoát của Bồ-tát tên là Phổ Môn Tốc Tật Hành (Đi nhanh chóng khắp mọi nẻo)."

 Thiện Tài thưa: "Bậc thánh! Ngài đạt được pháp môn này ở chỗ Đức Phật nào? Cõi nước ngài từ đó đến đây cách xa bao nhiêu? Ngài khởi hành đã bao lâu?"

 Ngài bảo: "Thiện nam tử! Việc này khó biết, mọi trời, người, a-tu-la (loài thần có thần lực nhưng hay giận dữ, hiếu chiến), sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tế lễ ở Ấn Độ xưa) trong thế gian đều không thể hiểu được. Chỉ có các vị Bồ-tát dũng mãnh tinh tấn, không thối lui, không khiếp sợ, đã được mọi bạn lành che chở, được chư Phật nhớ nghĩ, thiện căn đầy đủ, chí nguyện trong sạch, đạt được căn tính của Bồ-tát, có mắt trí tuệ, mới có thể nghe, có thể giữ, có thể hiểu, có thể nói."

 Thiện Tài thưa: "Bậc thánh! Con nương sức thần của Phật và sức của thiện tri thức, có thể tin, có thể nhận, xin ngài nói cho con!"

 Bồ-tát Chánh Thú nói:

 "Thiện nam tử! Ta từ chỗ Đức Phật Phổ Thắng Sinh ở thế giới Diệu Tạng phương đông mà đến cõi này; ở chỗ Đức Phật ấy, ta đạt được pháp môn này. Từ khi khởi hành ở đó đến nay đã trải qua số kiếp nhiều bằng số hạt bụi của những cõi Phật nhiều đến không thể nói hết, không thể nói hết. Trong mỗi niệm, ta bước những bước nhiều bằng số hạt bụi của những cõi Phật nhiều không thể nói hết; mỗi bước vượt qua số cõi Phật nhiều bằng số hạt bụi của những thế giới nhiều không thể nói hết. Mỗi cõi Phật ta đều vào khắp, đến chỗ Đức Phật ở đó, dùng những đồ cúng nhiệm mầu để cúng dường. Những đồ cúng ấy đều do tâm cao tột tạo thành, được pháp vô tác (chân lý tự nhiên, không do tạo tác) ấn chứng, được chư Như Lai chấp nhận, được chư Bồ-tát ngợi khen. Thiện nam tử! Ta lại thấy khắp mọi chúng sinh trong các thế giới ấy, biết hết tâm họ, biết hết căn tính (khả năng tiếp nhận giáo pháp) của họ; tùy theo điều họ mong muốn và hiểu biết mà hiện thân nói pháp, hoặc phóng ánh sáng, hoặc ban của cải châu báu, dùng đủ mọi phương tiện để giáo hóa điều phục, không hề ngừng nghỉ. Như ở phương đông thế nào, thì ở phương nam, phương tây, phương bắc, bốn hướng chéo, phương trên, phương dưới cũng đều như vậy.

 "Thiện nam tử! Ta chỉ đạt được pháp giải thoát Đi nhanh khắp mọi nẻo này của Bồ-tát, có thể nhanh chóng đến khắp mọi nơi. Còn các vị Bồ-tát ma-ha-tát thì ở khắp mười phương không đâu không đến, cảnh giới trí tuệ bình đẳng không sai khác, khéo phân bố thân mình khắp pháp giới, đến mọi nẻo đường, vào mọi cõi nước, biết mọi pháp, đến mọi đời, bình đẳng giảng nói mọi pháp môn, cùng lúc chiếu soi mọi chúng sinh, đối với chư Phật không khởi phân biệt, ở mọi nơi đều không có chướng ngại. Ta làm sao biết được, nói được công đức và hạnh của các ngài?

 "Thiện nam tử! Ở phương nam, cách đây, có một thành tên là Đọa-la-bát-để; trong đó có một vị thần tên là Đại Thiên. Ngươi hãy đến đó hỏi vị ấy: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào?"

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử cúi lạy dưới chân ngài, đi nhiễu vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng rồi từ biệt ra đi.

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử đi vào hạnh rộng lớn của Bồ-tát, tìm cầu cảnh giới trí tuệ của Bồ-tát, thấy những việc thần thông của Bồ-tát, nhớ nghĩ công đức thù thắng của Bồ-tát, sinh niềm vui lớn của Bồ-tát, khởi sự tinh tấn bền chắc của Bồ-tát, vào pháp giải thoát tự tại không thể nghĩ bàn của Bồ-tát, đi trên bậc công đức của Bồ-tát, quán sát bậc tam-muội của Bồ-tát, an trụ nơi bậc tổng trì (năng lực nắm giữ trọn vẹn mọi giáo pháp không quên) của Bồ-tát, vào bậc đại nguyện của Bồ-tát, đạt bậc biện tài (tài nói năng lưu loát, giảng giải không ngăn ngại) của Bồ-tát, thành tựu bậc các năng lực của Bồ-tát.

 Cậu dần dần đi tới, đến thành ấy, dò hỏi thần Đại Thiên hiện đang ở đâu. Mọi người đều bảo: "Ngài ở trong thành này, đang hiện thân to lớn để nói pháp cho đại chúng."

 Bấy giờ, Thiện Tài đến chỗ thần Đại Thiên, cúi lạy dưới chân ngài, chắp tay đứng trước mặt mà thưa rằng: "Bậc thánh! Con trước đây đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào. Con nghe bậc thánh khéo dạy bảo, xin hãy nói cho con!"

 Bấy giờ, thần Đại Thiên duỗi dài bốn cánh tay, lấy nước bốn biển lớn tự rửa mặt, cầm những đóa hoa vàng rải lên Thiện Tài, rồi bảo rằng:

 "Thiện nam tử! Mọi vị Bồ-tát đều khó được thấy, khó được nghe, hiếm khi xuất hiện ở đời. Các ngài đứng bậc nhất trong chúng sinh, là hoa sen trắng giữa loài người; là chỗ quy về của chúng sinh, là người cứu giúp chúng sinh; là nơi yên ổn cho thế gian, là ánh sáng lớn cho thế gian; chỉ cho người mê lầm con đường chân chính yên ổn; là bậc dẫn đường lớn, đưa chúng sinh vào cửa Phật pháp; là vị đại tướng của Chánh pháp, khéo giữ gìn thành trì nhất thiết trí (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật). Bồ-tát khó gặp như thế; chỉ những ai thân, lời nói và ý nghĩ không có lỗi lầm, mới được thấy hình dáng các ngài, nghe tài biện thuyết của các ngài, và các ngài luôn hiện ra trước mặt họ ở mọi lúc.

 "Thiện nam tử! Ta đã thành tựu một pháp giải thoát của Bồ-tát tên là Vân Võng (Lưới mây)."

 Thiện Tài thưa: "Bậc thánh! Cảnh giới của pháp giải thoát Lưới mây thế nào?"

 Bấy giờ, trước mặt Thiện Tài, thần Đại Thiên hiện ra những đống vàng, đống bạc, đống lưu ly (ngọc màu xanh biếc), đống pha lê, đống xa cừ (một loại vỏ sò quý), đống mã não, đống báu Lửa lớn, đống báu Kho lìa nhơ, đống báu Ánh sáng lớn, đống báu Hiện khắp mười phương, đống mũ báu, đống ấn báu, đống chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo trang sức) báu, đống hoa tai báu, đống vòng tay báu, đống dây xích báu, đống lưới ngọc, đống đủ loại ngọc ma-ni (ngọc quý), đống mọi đồ trang sức, đống ngọc ma-ni như ý (ngọc quý mà theo truyền thuyết, cầu gì được nấy), đống nào cũng to như núi lớn. Ngài lại hiện ra mọi thứ hoa, mọi thứ vòng hoa, mọi thứ hương, mọi thứ hương đốt, mọi thứ hương xoa, mọi thứ y phục, mọi thứ cờ phướn, mọi thứ âm nhạc, mọi thứ đồ vui chơi thỏa mãn năm dục (năm thứ ham muốn của giác quan: sắc đẹp, âm thanh, mùi hương, vị ngon, cảm giác chạm êm ái), thảy đều chất cao như núi; và hiện ra vô số trăm nghìn vạn ức thiếu nữ. Rồi thần Đại Thiên bảo Thiện Tài:

 "Thiện nam tử! Ngươi có thể lấy những vật này cúng dường Như Lai, tu các phúc đức, và đem cho tất cả mọi người, để thu phục chúng sinh, khiến họ tu học đàn ba-la-mật (sự bố thí trọn vẹn, đưa người qua bờ giác ngộ), có thể buông bỏ những gì khó buông bỏ. Thiện nam tử! Như ta vì ngươi mà hiện ra những vật này, dạy ngươi thực hành bố thí, thì đối với mọi chúng sinh ta cũng đều như vậy, khiến họ đều được thiện căn này thấm dần, mà đối với Tam bảo (ba ngôi quý: Phật, Pháp là giáo lý, và Tăng là đoàn thể người tu) và thiện tri thức (người thầy, người bạn tốt dẫn dắt trên đường tu) thì cung kính cúng dường, làm tăng trưởng điều thiện, phát tâm cầu bồ-đề (giác ngộ) cao tột.

 "Thiện nam tử! Nếu có chúng sinh đắm say năm dục, tự buông thả mình, ta hiện cho họ thấy những cảnh nhơ nhớp đáng ghê. Nếu có chúng sinh nóng giận, kiêu căng, hay tranh cãi, ta hiện cho họ thấy những hình thù cực kỳ đáng sợ như loài la-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người) uống máu ăn thịt; khiến họ thấy rồi kinh hoàng khiếp sợ, tâm ý trở nên mềm mỏng, buông bỏ mối thù oán. Nếu có chúng sinh mê muội nặng nề, lười biếng, ta hiện cho họ thấy cảnh bị vua bắt, bị giặc cướp, bị nước cuốn, lửa thiêu và các bệnh nặng; khiến họ thấy rồi trong lòng sợ hãi, biết rằng có lo âu khổ sở mà tự thúc giục mình gắng sức. Ta dùng đủ mọi phương tiện như thế, khiến họ bỏ mọi việc làm bất thiện, tu hành điều thiện; khiến họ trừ bỏ mọi chướng ngại của các ba-la-mật (các pháp tu đưa người qua bờ giác ngộ), đầy đủ các ba-la-mật; khiến họ vượt qua mọi con đường hiểm trở chướng ngại, đến nơi không còn chướng ngại.

 "Thiện nam tử! Ta chỉ biết pháp giải thoát Lưới mây này. Còn các vị Bồ-tát ma-ha-tát thì giống như Đế Thích (vua cõi trời, thường đánh thắng quân a-tu-la), đã dẹp tan được đạo quân a-tu-la là mọi phiền não; giống như nước lớn, dập tắt được khắp mọi ngọn lửa phiền não của chúng sinh; giống như lửa mạnh, làm khô cạn được khắp mọi dòng nước ái dục của chúng sinh; giống như gió lớn, thổi đổ được khắp mọi ngọn cờ kiến thủ (thói bám chặt vào quan điểm sai lầm mà cho là đúng) của chúng sinh; giống như kim cương (vật cứng nhất, phá được mọi thứ), phá nát được mọi ngọn núi ngã kiến (cái thấy sai lầm cho rằng có một cái tôi thật sự) của chúng sinh. Ta làm sao biết được, nói được công đức và hạnh của các ngài?

 "Thiện nam tử! Ở châu Diêm-phù-đề (châu lục ở phía nam núi Tu-di, tức thế giới loài người chúng ta) này, trong đạo tràng bồ-đề (nơi Đức Phật ngồi dưới cây bồ-đề mà thành đạo) thuộc nước Ma-kiệt-đề (một vương quốc cổ ở Ấn Độ), có một vị thần cai quản đất đai tên là An Trụ. Ngươi hãy đến đó hỏi vị ấy: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào?"

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử lạy dưới chân thần Đại Thiên, đi nhiễu vô số vòng rồi từ biệt ra đi.

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử dần dần đi tới, hướng về chỗ thần An Trụ trong đạo tràng bồ-đề thuộc nước Ma-kiệt-đề. Trăm vạn vị thần đất cùng ở đó, nói với nhau rằng: "Cậu bé đang đến này chính là kho tàng của Phật, ắt sẽ làm chỗ nương tựa cho khắp mọi chúng sinh, ắt sẽ phá vỡ lớp vỏ trứng vô minh (?) (sự si mê, không thấy chân lý, bao bọc chúng sinh như vỏ trứng) của khắp mọi chúng sinh. Người này đã sinh vào dòng dõi của Pháp vương (vua của Chánh pháp, tức Đức Phật), sẽ được đội lên đầu dải lụa pháp không nhơ không ngại (như thái tử được buộc lụa lên đầu khi sắc phong), sẽ mở kho tàng châu báu lớn là trí tuệ, dẹp tan mọi luận thuyết tà vạy và các đạo khác."

 Khi ấy, An Trụ cùng trăm vạn vị thần đất phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới (một khối gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ, đơn vị vũ trụ lớn trong Phật giáo), làm cho khắp mặt đất cùng lúc rung chuyển gầm vang. Đủ loại vật báu trang hoàng khắp nơi, bóng trong sáng, ánh lan tỏa, soi chiếu thấu suốt lẫn nhau. Mọi cây lá đều cùng lúc mọc lớn, mọi cây hoa đều nở rộ, mọi cây trái không cây nào không chín, mọi dòng sông chảy rót vào nhau, mọi ao hồ đều đầy tràn. Trời mưa hương mịn rưới khắp mặt đất, gió đến thổi hoa rải khắp bên trên, vô số âm nhạc cùng lúc trỗi lên, các đồ trang sức cõi trời đều phát ra âm thanh hay đẹp. Trâu chúa, voi chúa, sư tử chúa đều vui mừng, nhảy nhót, gầm rống, như núi lớn va vào nhau phát ra tiếng. Trăm nghìn kho báu chôn dưới đất tự nhiên vọt lên.

 Khi ấy, thần đất An Trụ bảo Thiện Tài: "Chào mừng cậu bé! Ngươi từng gieo thiện căn ở mảnh đất này, ta sẽ hiện ra cho ngươi xem, ngươi có muốn thấy không?"

 Bấy giờ, Thiện Tài lạy dưới chân thần đất, đi nhiễu vô số vòng, chắp tay đứng đó, thưa rằng: "Bậc thánh! Vâng! Con muốn thấy."

 Khi ấy, thần đất An Trụ lấy chân ấn xuống đất, trăm nghìn ức a-tăng-kỳ (con số nhiều đến không đếm được) kho báu tự nhiên vọt lên. Thần bảo:

 "Thiện nam tử! Những kho báu này nay theo ngươi; đó là quả báo của thiện căn ngươi gieo thuở trước, do sức phúc của ngươi thu nhận được; ngươi hãy tùy ý tự do mà dùng.

 "Thiện nam tử! Ta đạt được một pháp giải thoát của Bồ-tát tên là Bất Khả Hoại Trí Tuệ Tạng (Kho trí tuệ không thể phá hoại), thường dùng pháp này để giúp chúng sinh thành tựu.

 "Thiện nam tử! Ta nhớ từ thời Đức Phật Nhiên Đăng (vị Phật quá khứ đã báo trước rằng Phật Thích-ca sẽ thành Phật) đến nay, ta thường theo bên Bồ-tát, cung kính bảo vệ, quán sát mọi việc làm trong tâm của Bồ-tát, cảnh giới trí tuệ, mọi lời thệ nguyện, các hạnh trong sạch, mọi tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên chú sâu lắng), thần thông rộng lớn, sức tự tại lớn, pháp không gì phá hoại được của Bồ-tát; ngài đi khắp mọi cõi Phật, nhận khắp lời thọ ký (lời Phật báo trước rằng người ấy sẽ thành Phật) của chư Như Lai, chuyển bánh xe pháp của chư Phật, giảng rộng mọi môn tu-đa-la (kinh điển), ánh sáng của Chánh pháp chiếu khắp mọi nơi, giáo hóa điều phục mọi chúng sinh, thị hiện mọi phép thần biến của chư Phật; tất cả những điều ấy ta đều lĩnh hội được, đều nhớ giữ được.

 "Thiện nam tử! Vào thời xa xưa, cách đây số kiếp nhiều hơn số hạt bụi của núi Tu-di (ngọn núi ở trung tâm một thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), có một kiếp tên là Trang Nghiêm, thế giới tên là Nguyệt Tràng, Đức Phật hiệu là Diệu Nhãn; ta đạt được pháp môn này ở chỗ Đức Phật ấy. Thiện nam tử! Đối với pháp môn này, khi vào định cũng như khi ra định, ta đều tu tập làm cho tăng trưởng, thường thấy chư Phật, chưa từng rời xa. Từ lúc mới đạt được cho đến hiền kiếp (kiếp hiện tại, có một nghìn vị Phật ra đời), trong khoảng thời gian ấy, ta đã gặp số Như Lai, Ứng (bậc đáng được cúng dường), Chánh đẳng giác (bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn) nhiều bằng số hạt bụi của những cõi Phật nhiều không thể nói hết, không thể nói hết, đều phụng sự, cung kính cúng dường. Ta cũng thấy các Đức Phật ấy đến tòa bồ-đề (chỗ ngồi thành đạo), hiện sức thần lớn; cũng thấy mọi công đức và thiện căn của các Đức Phật ấy.

 "Thiện nam tử! Ta chỉ biết pháp môn Kho trí tuệ không thể phá hoại này. Còn các vị Bồ-tát ma-ha-tát thì thường theo chư Phật, giữ được mọi điều chư Phật nói, vào được trí tuệ sâu xa của mọi Đức Phật, trong từng niệm tràn khắp mọi pháp giới, thân ngang bằng thân Như Lai, sinh ra tâm của chư Phật, đầy đủ pháp của chư Phật, làm việc của chư Phật. Ta làm sao biết được, nói được công đức và hạnh của các ngài?

 "Thiện nam tử! Ở châu Diêm-phù-đề này, tại thành Ca-tì-la (quê hương của Phật Thích-ca) thuộc nước Ma-kiệt-đề, có một vị thần cai quản ban đêm tên là Bà-san-bà-diễn-để. Ngươi hãy đến đó hỏi vị ấy: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào?"

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử lạy dưới chân thần đất, đi nhiễu vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng rồi từ biệt ra đi.

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử một lòng suy nghĩ lời dạy của thần An Trụ, nhớ giữ pháp giải thoát Kho trí tuệ không thể phá hoại của Bồ-tát; tu tam-muội ấy, học khuôn phép ấy, quán sát sự thong dong tự tại như dạo chơi ấy, đi vào chỗ vi diệu ấy, đạt được trí tuệ ấy, thấu suốt sự bình đẳng ấy, biết chỗ vô biên ấy, đo được chỗ sâu xa ấy.

 Cậu dần dần đi tới, đến thành ấy, vào bằng cửa đông. Đứng chưa bao lâu thì thấy mặt trời lặn. Tâm cậu thuận theo lời dạy của các Bồ-tát, khát khao muốn gặp vị thần cai quản ban đêm ấy; đối với thiện tri thức, cậu xem như Như Lai. Cậu lại nghĩ: "Nhờ thiện tri thức mà được con mắt thấy khắp, có thể thấy rõ khắp mọi cảnh giới mười phương; nhờ thiện tri thức mà được sự hiểu biết rộng lớn, có thể thông suốt khắp mọi đối tượng của tâm; nhờ thiện tri thức mà được con mắt tam-muội, có thể quán sát khắp mọi pháp môn; nhờ thiện tri thức mà được con mắt trí tuệ, có thể soi rõ khắp biển cõi nước (vô số cõi nước nhiều như biển) mười phương."

 Khi cậu đang nghĩ như vậy, thì thấy vị thần đêm ấy ở trên không trung, ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi cao quý của bậc giác ngộ) đặt trong đài hoa sen thơm nơi lầu gác báu. Thân thần màu vàng ròng, mắt và tóc màu xanh thẫm, hình dáng đoan trang, ai thấy cũng vui mừng; được trang sức bằng chuỗi ngọc nhiều thứ báu, mình mặc áo đỏ, đầu đội mũ Phạm thiên, mọi vì tinh tú đều hiện rực rỡ trên thân. Nơi từng lỗ chân lông trên thân thần đều hiện ra cảnh hóa độ vô lượng vô số chúng sinh ở các đường ác, giúp họ thoát khỏi hiểm nạn; những chúng sinh ấy, có người sinh vào cõi người, có người sinh lên cõi trời, có người hướng đến bồ-đề của Nhị thừa (sự giác ngộ của hai hạng tu là Thanh văn và Độc giác), có người tu hành con đường nhất thiết trí. Lại trong từng lỗ chân lông ấy, hiện ra đủ loại phương tiện giáo hóa: hoặc hiện thân cho họ thấy, hoặc nói pháp cho họ nghe, hoặc chỉ cho họ con đường Thanh văn thừa (cỗ xe của hàng Thanh văn), hoặc chỉ cho họ con đường Độc giác thừa (cỗ xe của hàng Độc giác), hoặc chỉ cho họ các hạnh Bồ-tát, sự dũng mãnh của Bồ-tát, tam-muội của Bồ-tát, sự tự tại của Bồ-tát, chỗ trú của Bồ-tát, sự quán sát của Bồ-tát, dáng sư tử vươn mình của Bồ-tát (ví sự uy dũng tự tại), sự dạo chơi trong giải thoát của Bồ-tát; dùng đủ mọi cách như thế để làm cho chúng sinh chín muồi.

 Thiện Tài đồng tử thấy nghe những điều ấy rồi, trong lòng rất vui mừng, gieo mình xuống đất, lạy dưới chân thần đêm, đi nhiễu vô số vòng, chắp tay đứng trước mặt mà thưa rằng: "Bậc thánh! Con trước đây đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, con mong nương nhờ thiện tri thức để đạt kho tàng pháp công đức của chư Như Lai. Xin ngài chỉ cho con con đường nhất thiết trí, để con đi theo đó mà đến được bậc thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật)!"

 Khi ấy, vị thần đêm bảo Thiện Tài:

 "Lành thay! Lành thay! Thiện nam tử! Ngươi biết hết lòng kính trọng thiện tri thức, thích nghe lời họ, làm theo lời họ dạy; nhờ tu hành như thế, nhất định ngươi sẽ đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 "Thiện nam tử! Ta đạt được pháp giải thoát Ánh sáng chánh pháp phá tan sự tối tăm si mê của mọi chúng sinh của Bồ-tát. Thiện nam tử! Đối với chúng sinh có trí hiểu xấu ác, ta khởi lòng đại từ (thương yêu lớn, muốn ban vui cho người); đối với chúng sinh làm việc bất thiện, ta khởi lòng đại bi; đối với chúng sinh làm việc thiện, ta khởi lòng hoan hỷ (vui mừng theo); đối với chúng sinh làm cả việc thiện lẫn ác, ta khởi tâm không phân hai; đối với chúng sinh lẫn lộn nhơ nhiễm, ta khởi tâm muốn khiến họ trở nên trong sạch; đối với chúng sinh đi đường tà, ta khởi tâm muốn khiến họ làm việc chân chính; đối với chúng sinh hiểu biết kém cỏi, ta khởi tâm muốn khiến họ có hiểu biết lớn lao; đối với chúng sinh ưa thích sinh tử, ta khởi tâm muốn khiến họ thoát khỏi vòng luân chuyển; đối với chúng sinh dừng lại ở đạo Nhị thừa, ta khởi tâm muốn khiến họ an trụ nơi nhất thiết trí. Thiện nam tử! Vì ta đạt được pháp giải thoát này nên thường hòa hợp cùng những tâm như thế.

 "Thiện nam tử! Vào lúc đêm tối người yên, khi ma quỷ, thần, trộm cướp và các chúng sinh hung ác đi lại; khi mây dày sương mù, gió dữ mưa to, mặt trời mặt trăng và các vì sao đều bị che mờ không thấy hình; ta thấy các chúng sinh, hoặc vào biển, hoặc đi trên đất liền, nơi núi rừng, đồng hoang và các chỗ hiểm trở, hoặc gặp trộm cướp, hoặc thiếu lương thực, hoặc mê lạc phương hướng, hoặc lạc mất đường đi, hoảng hốt lo sợ không tự thoát ra được; lúc ấy ta liền dùng đủ mọi phương tiện để cứu giúp họ.

 "Với người gặp nạn trên biển, ta hiện làm người lái thuyền, vua cá, vua ngựa, vua rùa, vua voi, vua a-tu-la và thần biển; vì những chúng sinh ấy mà dừng gió mưa dữ, lặng sóng lớn, dẫn đường cho họ, chỉ cho họ bãi bờ, khiến họ khỏi sợ hãi, đều được yên ổn. Ta lại nghĩ rằng: 'Đem thiện căn này hồi thí (chuyển trao công đức) cho chúng sinh, nguyện cho họ lìa bỏ mọi khổ đau.'

 "Với mọi chúng sinh trên đất liền gặp nỗi sợ hãi trong đêm tối, ta hiện làm mặt trời, mặt trăng và các vì sao, ráng sớm, chớp chiều, đủ mọi thứ ánh sáng; hoặc hiện làm nhà cửa, hoặc hiện làm đám đông người, khiến họ thoát khỏi tai ách sợ hãi. Ta lại nghĩ rằng: 'Đem thiện căn này hồi thí cho chúng sinh, khiến họ dứt sạch bóng tối phiền não.' Mọi chúng sinh, có người tiếc thọ mạng, có người ham danh tiếng, có người tham của báu, có người trọng chức quan, có người vướng con cái, có người quyến luyến vợ thiếp; khi chưa được điều mong cầu thì sinh nhiều lo sợ; ta đều cứu giúp, khiến họ lìa khổ.

 "Với người đi qua núi hiểm mà gặp trở ngại, ta hiện làm thần lành, hiện hình gần gũi họ; hiện làm chim đẹp, cất tiếng an ủi vỗ về; hiện làm thuốc thần, tỏa ánh sáng soi đường; chỉ cho họ cây trái, chỉ cho họ suối giếng, chỉ con đường ngay thẳng, chỉ chỗ đất bằng phẳng, khiến họ thoát khỏi mọi lo âu tai ách.

 "Với người đi qua đồng hoang, rừng rậm, đường hiểm, bị dây leo quấn vướng, bị mây mù che tối mà sợ hãi, ta chỉ cho họ đường chính, giúp họ thoát ra. Ta nghĩ rằng: 'Nguyện cho mọi chúng sinh chặt được rừng rậm tà kiến (những quan điểm sai lầm), cắt được lưới ái, ra khỏi đồng hoang sinh tử, diệt bóng tối phiền não, vào con đường chân chính bằng phẳng của nhất thiết trí, đến nơi không còn sợ hãi, an vui trọn vẹn.'

 "Thiện nam tử! Nếu có chúng sinh ham mến đất nước quê hương mà sinh lo khổ, ta dùng phương tiện khiến họ sinh lòng nhàm chán muốn lìa bỏ. Ta nghĩ rằng: 'Nguyện cho mọi chúng sinh không bám vào các uẩn (năm nhóm hợp thành thân tâm con người: thân xác, cảm thọ, tri giác, ý chí, nhận thức), an trụ nơi cảnh giới tát-bà-nhã (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật) của chư Phật.'

 "Thiện nam tử! Nếu có chúng sinh ham mến làng xóm, tham luyến nhà cửa, thường ở trong tối tăm, chịu các khổ; ta nói pháp cho họ, khiến họ sinh lòng nhàm chán muốn lìa bỏ, khiến họ đầy đủ pháp, khiến họ sống nương theo pháp. Ta nghĩ rằng: 'Nguyện cho mọi chúng sinh đều không tham đắm làng xóm của sáu xứ (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, ví như làng xóm nơi tâm trú ngụ), mau ra khỏi cảnh giới sinh tử, rốt ráo an trụ trong thành nhất thiết trí.'

 "Thiện nam tử! Nếu có chúng sinh đi trong đêm tối, mê lạc mười phương, đường bằng phẳng lại tưởng là hiểm trở, đường hiểm trở lại tưởng là bằng phẳng, chỗ cao cho là thấp, chỗ thấp cho là cao, tâm họ mê lầm, sinh khổ não lớn. Ta dùng phương tiện tỏa ánh sáng chiếu đến: nếu họ muốn ra ngoài, ta chỉ cho họ cửa; nếu họ muốn đi, ta chỉ cho họ đường; muốn qua mương rãnh, ta chỉ cho họ cầu; muốn vượt sông biển, ta cho họ thuyền bè; ai muốn xem xét phương hướng, ta chỉ cho họ chỗ hiểm chỗ dễ, chỗ an chỗ nguy; ai muốn nghỉ ngơi, ta chỉ cho họ thành ấp, nơi có nước và cây. Ta nghĩ rằng: 'Như ta ở đây soi sáng xua tan đêm tối, khiến mọi việc đời đều được bày tỏ rõ ràng; nguyện ta cũng ở khắp nơi trong đêm dài sinh tử, chỗ tối tăm vô minh (sự si mê, không thấy chân lý) của mọi chúng sinh, dùng ánh sáng trí tuệ soi rõ tất cả. Những chúng sinh ấy không có mắt trí tuệ, bị tưởng, tâm và cái thấy điên đảo che lấp: vô thường lại tưởng là thường, không vui lại tưởng là vui, không có cái tôi lại tưởng là có cái tôi, không sạch lại tưởng là sạch; bám chặt vào ý niệm có cái tôi, con người, chúng sinh, và vào các pháp uẩn, giới, xứ (những cách phân chia thân tâm và thế giới, bị chấp là thật có); mê lầm về nhân quả, không biết thiện ác, giết hại chúng sinh, cho đến tà kiến; không hiếu với cha mẹ, không kính sa-môn và bà-la-môn, không biết kẻ ác, không biết người lành, tham đắm việc ác, ở yên trong tà pháp, phỉ báng Như Lai, phá bánh xe Chánh pháp, chê bai làm nhục và làm hại các Bồ-tát, khinh con đường Đại thừa, cắt đứt tâm bồ-đề; với người có ơn lại quay ra giết hại, với chỗ không có ơn oán gì lại thường ôm oán hận; phỉ báng hiền thánh, gần gũi bạn xấu, trộm đồ của chùa tháp, phạm năm tội nghịch (năm tội cực nặng: giết cha, giết mẹ, giết bậc A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của Tăng đoàn), không bao lâu sẽ rơi vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh). Nguyện ta mau dùng ánh sáng trí tuệ lớn phá tan bóng tối vô minh của những chúng sinh ấy, khiến họ mau phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.' Khi họ đã phát tâm rồi, ta chỉ cho họ cỗ xe Phổ Hiền (con đường tu hạnh nguyện rộng lớn của Bồ-tát Phổ Hiền), mở cho họ con đường thập lực, cũng chỉ cho họ cảnh giới Pháp vương của Như Lai, cũng chỉ cho họ thành nhất thiết trí của chư Phật, chỗ hành trì của chư Phật, sự tự tại của chư Phật, sự thành tựu của chư Phật, sự tổng trì của chư Phật, chỗ mọi Đức Phật cùng chung một thân, chỗ mọi Đức Phật bình đẳng, khiến họ an trụ nơi đó.

 "Thiện nam tử! Mọi chúng sinh, hoặc bị bệnh tật quấn thân, hoặc bị tuổi già xâm lấn, hoặc khổ vì nghèo túng, hoặc gặp tai họa, hoặc phạm phép vua sắp phải chịu hình phạt, không nơi nương tựa, sinh sợ hãi lớn; ta đều cứu giúp, khiến họ được yên ổn. Ta lại nghĩ rằng: 'Nguyện ta dùng pháp thu nhận khắp chúng sinh, khiến họ thoát khỏi mọi phiền não, sinh già bệnh chết, lo buồn khổ hoạn; gần gũi thiện tri thức, thường bố thí giáo pháp, siêng làm việc thiện, mau đạt pháp thân (thân chân thật của Phật, tức chính chân lý) trong sạch của Như Lai, an trụ nơi chốn rốt ráo không đổi khác.'

 "Thiện nam tử! Mọi chúng sinh đi vào rừng rậm tà kiến, ở trên đường tà, đối với các cảnh giới thì khởi phân biệt sai lệch, thường làm những việc bất thiện bằng thân, lời nói và ý nghĩ, làm bừa đủ thứ khổ hạnh tà vạy; với kẻ không phải bậc chánh giác (giác ngộ chân chính) lại tưởng là chánh giác, với bậc chánh giác lại tưởng không phải chánh giác; bị ác tri thức (thầy bạn xấu) lôi kéo, nên khởi cái thấy xấu ác, sắp rơi vào đường ác; ta dùng đủ mọi phương tiện để cứu giúp che chở, khiến họ an trụ nơi chánh kiến (cái thấy đúng đắn), được sinh vào cõi người, cõi trời. Ta lại nghĩ rằng: 'Như ta cứu những chúng sinh sắp rơi vào đường ác này, nguyện ta cứu khắp mọi chúng sinh, khiến họ đều thoát khỏi mọi khổ đau, an trụ nơi ba-la-mật, con đường thánh vượt khỏi thế gian, đối với nhất thiết trí không còn thối lui, đầy đủ hạnh nguyện Phổ Hiền, gần với nhất thiết trí mà không rời bỏ các hạnh Bồ-tát, thường siêng năng giáo hóa mọi chúng sinh.'"

 Bấy giờ, thần cai quản ban đêm Bà-san-bà-diễn-để muốn nói lại ý nghĩa của pháp giải thoát này, nương sức thần của Phật, quán sát mười phương, vì Thiện Tài đồng tử mà nói bài kệ rằng:

 "Pháp môn giải thoát này của ta, — Sinh ra ánh sáng của pháp trong sạch,

 Phá được bóng tối ngu si, — Đợi đúng thời mới giảng nói.

 Ta thuở xưa trải vô biên kiếp, — Siêng làm hạnh từ rộng lớn,

 Che chở khắp mọi thế gian, — Con Phật nên tu học theo.

 Biển đại bi vắng lặng, — Sinh ra chư Phật ba đời,

 Diệt được khổ của chúng sinh, — Ngươi nên vào pháp môn này.

 Sinh được niềm vui thế gian, — Cũng sinh niềm vui vượt thế gian,

 Khiến lòng ta hoan hỷ, — Ngươi nên vào pháp môn này.

 Đã bỏ hoạn nạn của pháp hữu vi (mọi sự do nhân duyên tạo thành, luôn biến đổi, vô thường), — Cũng xa quả vị Thanh văn,

 Tu tập trong sạch các năng lực của Phật, — Ngươi nên vào pháp môn này.

 Mắt ta vô cùng trong sạch, — Thấy khắp các cõi mười phương,

 Cũng thấy chư Phật trong đó, — Ngồi dưới cội cây bồ-đề,

 Thân trang nghiêm bằng tướng hảo (các tướng tốt đẹp đặc biệt trên thân Phật), — Vô lượng đại chúng vây quanh,

 Trong từng lỗ chân lông, — Đủ loại ánh sáng tuôn ra;

 Thấy các loài chúng sinh, — Chết ở đây rồi sinh ở kia,

 Luân hồi trong năm nẻo (năm cõi sinh tử: trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục), — Thường chịu vô lượng khổ.

 Tai ta vô cùng trong sạch, — Nghe không đâu là không tới,

 Biển mọi lời nói ngôn ngữ, — Đều nghe và nhớ giữ được;

 Chư Phật chuyển bánh xe pháp, — Tiếng ấy nhiệm mầu không gì sánh,

 Mọi văn tự trong đó, — Thảy đều nhớ giữ được.

 Mũi ta vô cùng trong sạch, — Đối với pháp không ngăn ngại,

 Mọi sự đều tự tại, — Ngươi nên vào pháp môn này.

 Lưỡi ta vô cùng rộng lớn, — Trong sạch tốt đẹp, khéo nói năng,

 Tùy chỗ thích hợp giảng pháp mầu, — Ngươi nên vào pháp môn này.

 Thân ta vô cùng trong sạch, — Ba đời đều như như (bình đẳng, đúng như thật tướng, không sai khác),

 Tùy theo tâm các chúng sinh, — Thảy đều hiện ra tất cả.

 Tâm ta trong sạch không ngăn ngại, — Như hư không chứa muôn hình tượng,

 Nhớ nghĩ khắp chư Như Lai, — Mà cũng không phân biệt.

 Biết rõ vô lượng cõi nước, — Mọi biển tâm của chúng sinh,

 Các căn và những điều mong muốn, — Mà cũng không phân biệt.

 Ta dùng thần thông lớn, — Làm rung chuyển vô lượng cõi,

 Thân ta đi đến khắp nơi, — Điều phục những chúng sinh khó điều phục.

 Phúc ta vô cùng rộng lớn, — Như hư không chẳng có cùng tận,

 Cúng dường chư Như Lai, — Làm lợi ích mọi chúng sinh.

 Trí ta rộng lớn trong sạch, — Hiểu rõ biển các pháp,

 Diệt trừ mê lầm của chúng sinh, — Ngươi nên vào pháp môn này.

 Ta biết chư Phật ba đời, — Cùng với mọi pháp,

 Cũng hiểu phương tiện của các ngài, — Pháp môn này cùng khắp, không gì sánh.

 Trong từng hạt bụi thấy được, — Mọi cõi nước trong ba đời,

 Cũng thấy chư Phật ở đó, — Đó là sức của pháp môn phổ môn (cửa vào khắp mọi nơi).

 Trong hạt bụi của các cõi mười phương, — Đều thấy Phật Lô-xá-na (tức Phật Tì-lô-giá-na, đức Phật có ánh sáng chiếu khắp),

 Ngồi dưới cội cây bồ-đề, — Thành đạo, giảng pháp nhiệm mầu."

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử thưa với thần đêm: "Ngài phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề đã bao lâu rồi? Ngài đạt pháp giải thoát này đã bao lâu, mà có thể làm lợi ích chúng sinh như thế?"

 Vị thần đáp:

 "Thiện nam tử! Vào thời xa xưa, cách đây số kiếp nhiều hơn số hạt bụi của núi Tu-di, có một kiếp tên là Tịch Tĩnh Quang, thế giới tên là Xuất Sinh Diệu Bảo, có năm ức Đức Phật ra đời trong đó. Trong thế giới ấy có một tứ thiên hạ (bốn châu lục lớn quanh núi Tu-di, tức một thế giới có loài người ở) tên là Bảo Nguyệt Đăng Quang; có thành tên là Liên Hoa Quang; vua tên là Thiện Pháp Độ, dùng pháp để bố thí giáo hóa, thành tựu bảy báu (bảy vật báu của bậc Chuyển luân vương, vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới), làm vua bốn thiên hạ. Vua có phu nhân tên là Pháp Tuệ Nguyệt, đêm đã khuya đang ngủ say. Khi ấy, phía đông thành có một khu rừng lớn tên là Tịch Trụ; trong rừng có một cây bồ-đề lớn tên là Nhất Thiết Quang Ma Ni Vương Trang Nghiêm Thân Xuất Sinh Nhất Thiết Phật Thần Lực Quang Minh.

 "Bấy giờ, có Đức Phật hiệu là Nhất Thiết Pháp Lôi Âm Vương, thành bậc Đẳng Chánh Giác (giác ngộ chân chính trọn vẹn) dưới gốc cây ấy, phóng ánh sáng rộng lớn vô lượng màu, chiếu khắp thế giới Xuất Sinh Diệu Bảo. Trong thành Liên Hoa Quang có một vị thần cai quản ban đêm tên là Tịnh Nguyệt, đến chỗ phu nhân Pháp Tuệ Nguyệt của vua, lay động chuỗi ngọc trên thân để đánh thức phu nhân, rồi bảo rằng: 'Phu nhân nên biết, Đức Như Lai Nhất Thiết Pháp Lôi Âm Vương đã thành giác ngộ cao tột ở rừng Tịch Trụ.' Rồi thần nói rộng cho phu nhân nghe về công đức và sức thần tự tại của chư Phật, cùng mọi hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền, khiến phu nhân của vua phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, cúng dường Đức Phật ấy cùng các Bồ-tát, Thanh văn và chúng Tăng.

 "Thiện nam tử! Phu nhân Pháp Tuệ Nguyệt của vua lúc ấy đâu phải ai khác? Chính là ta đây!

 "Vì ta đã phát tâm bồ-đề, gieo thiện căn ở chỗ Đức Phật ấy, nên trong số kiếp nhiều bằng số hạt bụi núi Tu-di, ta không sinh vào các đường ác như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, cũng không sinh vào nhà hèn hạ; các giác quan đầy đủ, không có các khổ; ở cõi trời, cõi người phúc đức vượt trội; không sinh vào đời ác; mãi không rời chư Phật, các Bồ-tát và các bậc thiện tri thức lớn, thường ở chỗ các ngài mà gieo trồng thiện căn; trải qua số kiếp nhiều bằng tám mươi lần số hạt bụi núi Tu-di thường hưởng an vui, nhưng vẫn chưa đầy đủ các căn của Bồ-tát.

 "Qua hết những kiếp ấy, lại qua thêm một vạn kiếp, trước hiền kiếp, có một kiếp tên là Vô Ưu Biến Chiếu, thế giới tên là Ly Cấu Diệu Quang. Thế giới ấy sạch và nhơ lẫn lộn, có năm trăm Đức Phật ra đời trong đó. Đức Phật thứ nhất hiệu là Tu Di Tràng Tịch Tĩnh Diệu Nhãn Như Lai, Ứng, Chánh đẳng giác. Lúc ấy ta là con gái của trưởng giả Danh Xưng, tên là Diệu Tuệ Quang Minh, dung mạo đoan chính, xinh đẹp khác thường. Vị thần đêm Tịnh Nguyệt kia, do sức nguyện, sinh vào thành Diệu Tràng Vương trong một tứ thiên hạ của thế giới Ly Cấu, làm thần cai quản ban đêm, tên là Thanh Tịnh Nhãn. Một lần nọ, ta ở bên cha mẹ, đêm đã khuya đang ngủ. Thần Thanh Tịnh Nhãn đến chỗ ta, làm rung chuyển nhà ta, phóng ánh sáng lớn, hiện thân ra, ngợi khen công đức của Phật mà nói: 'Đức Như Lai Diệu Nhãn ngồi trên tòa bồ-đề, vừa mới thành chánh giác.' Thần khuyên bảo ta cùng cha mẹ và các quyến thuộc mau đi gặp Phật; tự mình đi trước dẫn đường, đưa đến chỗ Phật, dâng cúng dường rộng lớn.

 "Ta vừa thấy Phật liền đạt được một tam-muội tên là Xuất Sinh Kiến Phật Điều Phục Chúng Sinh Tam Thế Trí Quang Minh Luân (Vầng sáng trí tuệ ba đời, sinh ra từ việc thấy Phật, để điều phục chúng sinh). Nhờ đạt tam-muội này, ta nhớ được số kiếp nhiều bằng số hạt bụi núi Tu-di, cũng thấy chư Phật ra đời trong những kiếp ấy, và ở chỗ các Đức Phật ấy được nghe pháp nhiệm mầu. Nhờ nghe pháp, ta liền đạt pháp giải thoát Ánh sáng chánh pháp phá tan bóng tối của mọi chúng sinh này. Đạt pháp giải thoát này rồi, ta liền thấy thân mình đi khắp các thế giới nhiều bằng số hạt bụi của một cõi Phật, cũng thấy mọi Đức Phật trong các thế giới ấy, lại thấy chính mình ở chỗ các Đức Phật ấy; cũng thấy mọi chúng sinh trong các thế giới ấy, hiểu ngôn ngữ của họ, biết căn tính của họ, biết rằng thuở trước họ từng được bạn lành che chở, và tùy theo điều họ ưa thích mà hiện thân, khiến họ sinh lòng vui mừng.

 "Lúc ấy, pháp giải thoát ta đạt được ở đó tăng trưởng trong từng niệm, tâm này không gián đoạn. Ta lại thấy thân mình đi khắp các thế giới nhiều bằng số hạt bụi của trăm cõi Phật, tâm này không gián đoạn; lại thấy thân mình đi khắp các thế giới nhiều bằng số hạt bụi của nghìn cõi Phật, tâm này không gián đoạn; lại thấy thân mình đi khắp các thế giới nhiều bằng số hạt bụi của trăm nghìn cõi Phật. Cứ như thế, trong từng niệm, cho đến các thế giới nhiều bằng số hạt bụi của những cõi Phật nhiều không thể nói hết, không thể nói hết; ta cũng thấy mọi Đức Như Lai trong các thế giới ấy; cũng tự thấy thân mình ở chỗ các Đức Phật ấy, nghe pháp nhiệm mầu, tiếp nhận, giữ gìn, nhớ nghĩ, quán sát và hiểu thấu; cũng biết biển những việc làm từ đời trước và biển đại nguyện của các Đức Phật ấy; các Đức Như Lai ấy trang nghiêm làm trong sạch cõi Phật thế nào, ta cũng trang nghiêm làm trong sạch như thế; cũng thấy mọi chúng sinh trong các thế giới ấy, tùy chỗ thích hợp mà hiện thân giáo hóa điều phục họ. Pháp môn giải thoát này tăng trưởng trong từng niệm, cứ như thế cho đến tràn đầy pháp giới.

 "Thiện nam tử! Ta chỉ biết pháp giải thoát Ánh sáng chánh pháp phá tan bóng tối của mọi chúng sinh này của Bồ-tát. Còn các vị Bồ-tát ma-ha-tát thì thành tựu hạnh nguyện vô biên của Phổ Hiền, vào khắp mọi biển pháp giới, đạt tam-muội Tự tại ngọn cờ trí kim cương của các Bồ-tát, phát sinh đại nguyện, gìn giữ giống Phật; trong từng niệm, làm tròn đầy mọi biển công đức lớn, trang nghiêm làm trong sạch mọi thế giới rộng lớn; dùng trí tự tại giáo hóa làm chín muồi mọi chúng sinh; dùng mặt trời trí tuệ diệt trừ mọi bóng tối chướng ngại của thế gian; dùng trí dũng mãnh đánh thức mọi chúng sinh khỏi cơn mê ngủ; dùng mặt trăng trí tuệ giải quyết dứt khoát mọi nghi ngờ của chúng sinh; dùng âm thanh trong sạch cắt đứt mọi sự bám chấp vào các cõi tồn tại; trong từng hạt bụi của mọi pháp giới, hiện ra mọi sức thần tự tại; mắt trí sáng trong, thấy ba đời đều như nhau. Ta làm sao biết được hạnh nhiệm mầu của các ngài, nói được công đức của các ngài, vào được cảnh giới của các ngài, chỉ bày được sự tự tại của các ngài?

 "Thiện nam tử! Ở châu Diêm-phù-đề này, trong đạo tràng bồ-đề thuộc nước Ma-kiệt-đề, có một vị thần cai quản ban đêm tên là Phổ Đức Tịnh Quang. Xưa kia ta đã nhờ vị ấy mà phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, và vị ấy thường dùng pháp nhiệm mầu khai ngộ cho ta. Ngươi hãy đến đó hỏi vị ấy: Bồ-tát học hạnh Bồ-tát thế nào, tu đạo Bồ-tát thế nào."

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử hướng về thần Bà-san-bà-diễn-để mà nói bài kệ rằng:

 "Thấy thân trong sạch của ngài, — Tướng tốt vượt hơn thế gian,

 Như Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, — Cũng như vua của các núi báu.

 Pháp thân ngài trong sạch, — Ba đời thảy đều bình đẳng,

 Mọi thế giới đều vào trong đó, — Thành hay hoại đều không ngăn ngại.

 Con nhìn khắp mọi nẻo, — Đều thấy hình bóng của ngài,

 Trong từng lỗ chân lông, — Sao và trăng phân bố khắp.

 Tâm ngài vô cùng rộng lớn, — Như hư không khắp mười phương,

 Chư Phật đều vào trong đó, — Trong sạch không phân biệt.

 Trong từng lỗ chân lông, — Đều phóng ra vô số ánh sáng,

 Đến chỗ chư Phật mười phương, — Mưa khắp đồ trang nghiêm.

 Trong từng lỗ chân lông, — Đều hiện vô số thân,

 Ở các cõi nước mười phương, — Dùng phương tiện độ chúng sinh.

 Trong từng lỗ chân lông, — Hiện ra vô lượng cõi,

 Tùy theo mong muốn của chúng sinh, — Làm cho trong sạch bằng đủ mọi cách.

 Nếu có các chúng sinh, — Nghe tên và thấy thân ngài,

 Đều được lợi ích công đức, — Thành tựu con đường bồ-đề.

 Bao kiếp ở trong đường ác, — Mới được thấy nghe ngài,

 Cũng nên vui mừng đón nhận, — Vì nhờ đó diệt được phiền não.

 Suốt số kiếp nhiều như bụi của nghìn cõi, — Ca ngợi đức của một sợi lông ngài,

 Số kiếp còn có thể đếm hết, — Công đức rốt cuộc không cùng tận."

 Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử nói bài kệ ấy xong, cúi lạy dưới chân thần, đi nhiễu vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng rồi từ biệt ra đi.

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (bộ kinh lớn, sâu rộng, nói về Phật và cảnh giới trang nghiêm như được kết bằng hoa), quyển sáu mươi tám.

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển sáu mươi chín.

 Do Tam tạng (danh hiệu của vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Thật-xoa-nan-đà, người nước Vu Điền (một nước cổ ở Tây Vực, nay thuộc vùng Tân Cương, Trung Quốc), vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video