Phẩm Nhập Pháp Giới (phẩm "Đi vào pháp giới", tức đi vào toàn thể cảnh giới chân thật của mọi sự vật), thứ ba mươi chín, phần mười hai.
Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử (cậu bé Thiện Tài, người đi khắp nơi tìm thầy học đạo trong phẩm này) ở chỗ dạ thần (vị thần cai quản ban đêm) Phổ Cứu Chúng Sinh Diệu Đức, được nghe giải thoát môn (cánh cửa giải thoát, tức một pháp môn chứng ngộ riêng của bậc Bồ-tát) "Bồ-tát hiện ra khắp tất cả thế gian để điều phục (chế ngự, dạy dỗ cho thuần thục) chúng sinh". Cậu hiểu rõ, tin nhận, an trú tự tại trong đó. Rồi cậu đi đến chỗ dạ thần Tịch Tĩnh Âm Hải, cúi đầu lạy dưới chân, đi vòng quanh vô số vòng để tỏ lòng kính trọng, chắp tay trước mặt mà thưa:
"Bậc Thánh! Con trước đây đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu đạt sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, tức quả vị Phật). Con muốn nương theo thiện tri thức (bậc thầy, bạn lành dẫn dắt mình trên đường tu) để học Bồ-tát hạnh (những việc làm, lối sống tu tập của Bồ-tát, tức người phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài), vào Bồ-tát hạnh, tu Bồ-tát hạnh, an trú trong Bồ-tát hạnh. Cúi mong Ngài thương xót mà giảng cho con: Bồ-tát học Bồ-tát hạnh thế nào? Tu Bồ-tát đạo (con đường tu tập của Bồ-tát) thế nào?"
Khi ấy, vị dạ thần bảo Thiện Tài:
"Hay thay, hay thay! Thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật và Bồ-tát gọi người tu)! Ngươi biết nương theo thiện tri thức để cầu Bồ-tát hạnh.
"Thiện nam tử! Ta đã đạt được giải thoát môn của Bồ-tát tên là 'Trong từng niệm (từng khoảnh khắc ý nghĩ) đều sinh ra niềm vui rộng lớn trang nghiêm'."
Thiện Tài hỏi: "Bậc Đại Thánh! Giải thoát môn này làm những việc gì? Hoạt động trong cảnh giới nào? Khởi lên những phương tiện (cách thức khéo léo để giúp chúng sinh) nào? Quán sát những gì?"
Dạ thần đáp:
"Thiện nam tử! Ta khởi lên tâm ưa muốn thanh tịnh, bình đẳng; ta khởi lên tâm ưa muốn trong sạch, vững chắc, trang nghiêm, không thể phá hoại, lìa mọi bụi nhơ của thế gian; ta khởi lên tâm nương theo địa vị bất thoái chuyển (bậc tu không bao giờ lùi bước), vĩnh viễn không lùi; ta khởi lên tâm bất động như núi báu công đức được trang nghiêm; ta khởi lên tâm không có chỗ bám trụ; ta khởi lên tâm hiện ra khắp trước mặt mọi chúng sinh để cứu giúp che chở; ta khởi lên tâm thấy tất cả biển chư Phật mà không bao giờ chán đủ; ta khởi lên tâm cầu sức nguyện thanh tịnh của tất cả Bồ-tát; ta khởi lên tâm an trú trong biển ánh sáng trí tuệ lớn; ta khởi lên tâm giúp mọi chúng sinh vượt qua đồng hoang buồn lo phiền não; ta khởi lên tâm giúp mọi chúng sinh lìa bỏ sầu lo khổ não; ta khởi lên tâm giúp mọi chúng sinh lìa bỏ những hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, cảm giác chạm xúc và đối tượng của ý nghĩ không vừa ý; ta khởi lên tâm giúp mọi chúng sinh lìa bỏ nỗi khổ phải xa người thương và nỗi khổ phải gặp kẻ mình ghét; ta khởi lên tâm giúp mọi chúng sinh lìa bỏ những nỗi khổ do duyên xấu, do ngu si; ta khởi lên tâm làm chỗ nương tựa cho mọi chúng sinh đang gặp hiểm nạn; ta khởi lên tâm giúp mọi chúng sinh ra khỏi chốn khổ sinh tử; ta khởi lên tâm giúp mọi chúng sinh lìa bỏ những nỗi khổ sinh, già, bệnh, chết; ta khởi lên tâm giúp mọi chúng sinh đạt được niềm vui pháp cao nhất của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến); ta khởi lên tâm giúp mọi chúng sinh đều được hưởng vui mừng an lạc.
"Khởi những tâm ấy rồi, ta lại thuyết pháp cho họ, khiến họ dần dần tiến đến bậc nhất thiết trí (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ của Phật). Cụ thể là:
Nếu thấy chúng sinh say đắm cung điện, nhà cửa mình ở, ta thuyết pháp khiến họ hiểu thấu bản tính của các pháp (mọi sự vật hiện tượng), lìa mọi sự bám chấp. Nếu thấy chúng sinh quyến luyến cha mẹ, anh em, chị em, ta thuyết pháp khiến họ được dự vào hội chúng thanh tịnh của chư Phật và Bồ-tát. Nếu thấy chúng sinh quyến luyến vợ con, ta thuyết pháp khiến họ lìa bỏ lòng ái luyến trong vòng sinh tử, khởi tâm đại bi, đối với mọi chúng sinh đều bình đẳng không khác. Nếu thấy chúng sinh sống trong cung vua, có cung nữ hầu hạ, ta thuyết pháp khiến họ được cùng các bậc thánh hội họp, đi vào giáo pháp của Như Lai. Nếu thấy chúng sinh đắm nhiễm các cảnh trần (cảnh vật bên ngoài mà giác quan tiếp xúc), ta thuyết pháp khiến họ được vào cảnh giới của Như Lai.
Nếu thấy chúng sinh hay giận dữ, ta thuyết pháp khiến họ an trú trong nhẫn ba-la-mật của Như Lai (ba-la-mật: pháp tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ; nhẫn: sự nhẫn nhịn, chịu đựng). Nếu thấy chúng sinh tâm lười biếng, ta thuyết pháp khiến họ được tinh tấn ba-la-mật (sự siêng năng không ngừng) thanh tịnh. Nếu thấy chúng sinh tâm tán loạn, ta thuyết pháp khiến họ được thiền ba-la-mật (sự tập trung tâm ý vào thiền định) của Như Lai. Nếu thấy chúng sinh lạc vào rừng rậm của các kiến chấp sai lầm, bị bóng tối vô minh (sự mê muội không thấy chân lý) che lấp, ta thuyết pháp khiến họ ra khỏi rừng rậm tăm tối ấy. Nếu thấy chúng sinh không có trí tuệ, ta thuyết pháp khiến họ được bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ thấu suốt thực tướng của mọi sự vật).
Nếu thấy chúng sinh đắm nhiễm tam giới (ba cõi: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, tức toàn bộ thế giới luân hồi), ta thuyết pháp khiến họ thoát khỏi sinh tử. Nếu thấy chúng sinh chí hướng thấp kém, ta thuyết pháp khiến họ thành tựu trọn vẹn nguyện cầu bồ-đề (giác ngộ) của Phật. Nếu thấy chúng sinh chỉ làm việc lợi cho riêng mình, ta thuyết pháp khiến họ phát nguyện làm lợi ích cho tất cả chúng sinh. Nếu thấy chúng sinh ý chí và sức lực yếu ớt, ta thuyết pháp khiến họ được lực ba-la-mật (sức mạnh tu tập) của Bồ-tát. Nếu thấy chúng sinh tâm ngu tối, ta thuyết pháp khiến họ được trí ba-la-mật của Bồ-tát.
Nếu thấy chúng sinh thân hình không đầy đủ, ta thuyết pháp khiến họ được sắc thân (thân có hình tướng) thanh tịnh của Như Lai. Nếu thấy chúng sinh hình dạng xấu xí, ta thuyết pháp khiến họ được Pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý) thanh tịnh cao nhất. Nếu thấy chúng sinh thân tướng thô kệch, ta thuyết pháp khiến họ được sắc thân vi diệu của Như Lai. Nếu thấy chúng sinh trong lòng nhiều lo buồn phiền não, ta thuyết pháp khiến họ được sự an lạc rốt ráo của Như Lai. Nếu thấy chúng sinh khổ vì nghèo túng, ta thuyết pháp khiến họ được kho báu công đức của Bồ-tát.
Nếu thấy chúng sinh ở trong vườn rừng, ta thuyết pháp khiến họ siêng năng tìm cầu nhân duyên đến với Phật pháp. Nếu thấy chúng sinh đang đi trên đường, ta thuyết pháp khiến họ hướng về con đường nhất thiết trí. Nếu thấy chúng sinh ở trong làng xóm, ta thuyết pháp khiến họ ra khỏi tam giới. Nếu thấy chúng sinh sống ở cõi người, ta thuyết pháp khiến họ vượt qua con đường của nhị thừa (hai hạng tu là Thanh văn và Duyên giác, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) mà an trú ở Như Lai địa (bậc giác ngộ của Phật). Nếu thấy chúng sinh sống trong thành quách, ta thuyết pháp khiến họ được ở trong thành của Pháp vương (vua của giáo pháp, tức Phật). Nếu thấy chúng sinh ở bốn góc, ta thuyết pháp khiến họ được trí tuệ thấy ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) bình đẳng. Nếu thấy chúng sinh ở các phương, ta thuyết pháp khiến họ được trí tuệ thấy mọi pháp.
Nếu thấy chúng sinh tham dục nhiều, ta giảng cho họ pháp quán bất tịnh (quán xét thân thể là nhơ nhớp để dứt lòng tham dục), khiến họ lìa bỏ ái luyến sinh tử. Nếu thấy chúng sinh hay sân giận, ta giảng cho họ pháp quán đại từ (quán tưởng lòng thương yêu, mong mọi loài được vui), khiến họ đi vào đó mà siêng năng tu tập. Nếu thấy chúng sinh ngu si nhiều, ta thuyết pháp khiến họ được trí sáng suốt để quán xét biển các pháp. Nếu thấy chúng sinh thuộc hạng đẳng phân (người có tham, sân, si ngang nhau), ta thuyết pháp khiến họ đi vào biển nguyện của các thừa (các cỗ xe, tức các con đường tu dẫn đến giải thoát).
Nếu thấy chúng sinh ưa thích niềm vui trong sinh tử, ta thuyết pháp khiến họ chán lìa. Nếu thấy chúng sinh chán cái khổ sinh tử, là người đáng được Như Lai hóa độ, ta thuyết pháp khiến họ biết dùng phương tiện thị hiện thọ sinh (cố ý tái sinh vào đời để cứu người). Nếu thấy chúng sinh ái chấp ngũ uẩn (năm nhóm hợp thành con người: hình sắc, cảm thọ, tri giác, ý chí hành động và nhận thức), ta thuyết pháp khiến họ được an trú trong cảnh giới không nương tựa vào đâu. Nếu thấy chúng sinh tâm thấp kém, ta chỉ bày cho họ con đường trang nghiêm thù thắng. Nếu thấy chúng sinh sinh lòng kiêu mạn, ta giảng cho họ pháp nhẫn bình đẳng (sự chấp nhận và an trú vững vàng trong chân lý mọi pháp đều bình đẳng). Nếu thấy chúng sinh tâm dối trá quanh co, ta giảng cho họ tâm ngay thẳng của Bồ-tát.
Thiện nam tử! Ta dùng vô lượng pháp thí (bố thí bằng giáo pháp) như thế để thu nhận các chúng sinh, dùng đủ mọi phương tiện giáo hóa điều phục, khiến họ lìa các đường ác, được hưởng niềm vui cõi người cõi trời, thoát khỏi trói buộc của tam giới, an trú trong nhất thiết trí. Khi ấy ta liền được biển ánh sáng pháp vui mừng rộng lớn, tâm thư thái, an ổn, khoan khoái.
"Lại nữa, thiện nam tử! Ta thường quán sát hội chúng của tất cả Bồ-tát nơi đạo tràng (nơi Phật thành đạo và thuyết pháp): họ tu đủ loại hạnh nguyện, hiện đủ loại thân thanh tịnh, có đủ loại hào quang thường trực, phóng ra đủ loại ánh sáng; dùng đủ loại phương tiện để vào cửa nhất thiết trí, vào đủ loại tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên nhất một chỗ), hiện đủ loại thần biến (biến hóa bằng thần thông), phát ra đủ loại biển âm thanh, đầy đủ đủ loại thân trang nghiêm, vào đủ loại cửa của Như Lai, đến đủ loại biển cõi nước, thấy đủ loại biển chư Phật, được đủ loại biển biện tài (tài giảng nói lưu loát, không bị bế tắc), soi sáng đủ loại cảnh giải thoát, được đủ loại biển ánh sáng trí tuệ, vào đủ loại biển tam-muội, tự tại dạo chơi trong đủ loại cửa giải thoát, dùng đủ loại cửa mà hướng đến nhất thiết trí, dùng đủ loại trang nghiêm để trang hoàng hư không và pháp giới (toàn thể mọi cõi, mọi sự vật hiện tượng), dùng đủ loại mây trang nghiêm che phủ khắp hư không, quán sát đủ loại hội chúng đạo tràng, gom tụ đủ loại thế giới, vào đủ loại cõi Phật, đến đủ loại biển phương hướng, nhận đủ loại mệnh lệnh của Như Lai, từ chỗ đủ loại Như Lai mà đến, cùng với đủ loại Bồ-tát, tuôn mưa đủ loại mây trang nghiêm, đi vào đủ loại phương tiện của Như Lai, quán xét đủ loại biển pháp của Như Lai, vào đủ loại biển trí tuệ, ngồi trên đủ loại tòa trang nghiêm. Thiện nam tử! Ta quán sát hội chúng đạo tràng này, biết sức thần của Phật là vô lượng vô biên, nên sinh niềm vui lớn.
"Thiện nam tử! Ta quán thấy Tỳ-lô-giá-na Như Lai (Phật Vairocana, nghĩa là ánh sáng chiếu khắp, vị Phật chủ của kinh Hoa Nghiêm) trong từng niệm hiện ra sắc thân thanh tịnh không thể nghĩ bàn; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn. Lại thấy Như Lai trong từng niệm phóng ánh sáng lớn đầy khắp pháp giới; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn. Lại thấy từ mỗi lỗ chân lông của Như Lai, trong từng niệm hiện ra những biển ánh sáng nhiều như số hạt bụi nhỏ của vô lượng cõi Phật; mỗi luồng ánh sáng lại có những luồng sáng nhiều như số hạt bụi của vô lượng cõi Phật làm quyến thuộc (những thứ đi kèm vây quanh); mỗi luồng đều trùm khắp mọi pháp giới, dập tắt nỗi khổ của mọi chúng sinh; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn.
Lại nữa, thiện nam tử! Ta thấy từ đỉnh đầu và hai vai của Như Lai, trong từng niệm hiện ra những đám mây núi lửa báu nhiều như số hạt bụi của tất cả cõi Phật, đầy khắp mọi pháp giới mười phương; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn. Lại nữa, thiện nam tử! Ta thấy từ mỗi lỗ chân lông của Như Lai, trong từng niệm tuôn ra những đám mây ánh sáng hương thơm nhiều như số hạt bụi của tất cả cõi Phật, đầy khắp mọi cõi Phật mười phương; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn. Lại nữa, thiện nam tử! Ta thấy từ mỗi tướng tốt (đặc điểm thân thể đẹp đẽ của Phật) của Như Lai, trong từng niệm tuôn ra những đám mây thân Như Lai được trang nghiêm bởi các tướng tốt, nhiều như số hạt bụi của tất cả cõi Phật, đi khắp mọi thế giới mười phương; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn.
Lại nữa, thiện nam tử! Ta thấy từ mỗi lỗ chân lông của Như Lai, trong từng niệm tuôn ra những đám mây hóa thân Phật nhiều như số hạt bụi của những cõi Phật không thể nói hết, thị hiện cảnh Như Lai từ lúc mới phát tâm, tu các ba-la-mật, hoàn bị con đường trang nghiêm, cho đến vào các Bồ-tát địa (các bậc tu chứng của Bồ-tát, gồm mười bậc); thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn. Lại nữa, thiện nam tử! Ta thấy từ mỗi lỗ chân lông của Như Lai, trong từng niệm hiện ra những đám mây thân thiên vương (vua các cõi trời) nhiều như số hạt bụi của những cõi Phật không thể nói hết, không thể nói hết, cùng những thần biến tự tại của thiên vương, đầy khắp mọi pháp giới mười phương; ai đáng dùng thân thiên vương để độ thì liền hiện ra trước mặt họ mà thuyết pháp; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn.
Giống như mây thân thiên vương, những đám mây thân long vương (vua loài rồng), vua dạ-xoa (loài quỷ thần mạnh mẽ, đi lại nhanh), vua càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời, sống bằng hương thơm), vua a-tu-la (loài thần hiếu chiến, thường đánh nhau với chư thiên), vua ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), vua khẩn-na-la (thần ca múa cõi trời), vua ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), vua loài người, Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên), không đám nào không như thế mà hiện ra từ mỗi lỗ chân lông, như thế mà thuyết pháp. Ta thấy vậy rồi, trong từng niệm sinh niềm vui lớn, sinh lòng tin vui lớn, rộng ngang với pháp giới và tát-bà-nhã (trí biết tất cả của Phật). Điều xưa chưa được nay mới được; điều xưa chưa chứng nay mới chứng; điều xưa chưa vào nay mới vào; điều xưa chưa đầy đủ nay mới đầy đủ; điều xưa chưa thấy nay mới thấy; điều xưa chưa nghe nay mới nghe. Vì sao vậy? Vì biết rõ tướng của pháp giới, biết mọi pháp chỉ có một tướng, có thể bình đẳng đi vào con đường của ba đời, có thể giảng nói tất cả các pháp vô biên.
"Thiện nam tử! Ta đã vào biển ánh sáng của giải thoát Bồ-tát 'Trong từng niệm sinh ra niềm vui rộng lớn trang nghiêm' này. Lại nữa, thiện nam tử! Giải thoát này không có bờ, vì đi vào khắp các cửa của pháp giới; giải thoát này vô tận, vì cùng phát khởi tâm mang tính nhất thiết trí; giải thoát này không có biên giới, vì đi vào trong tâm tưởng của mọi chúng sinh vốn không có giới hạn; giải thoát này rất sâu, vì là cảnh giới do trí tuệ tịch tĩnh mới biết được; giải thoát này rộng lớn, vì trùm khắp cảnh giới của mọi Như Lai; giải thoát này không thể hoại, vì là cái mà mắt trí tuệ của Bồ-tát mới biết; giải thoát này không có đáy, vì thấu đến tận nguồn đáy của pháp giới.
Giải thoát này chính là cửa phổ biến khắp, vì trong một sự việc thấy khắp mọi thần biến; giải thoát này rốt cuộc không thể nắm bắt, vì mọi Pháp thân đều bình đẳng không hai; giải thoát này rốt cuộc không có sinh khởi, vì biết rõ các pháp như huyễn; giải thoát này như bóng hình, vì do ánh sáng của nguyện nhất thiết trí sinh ra; giải thoát này như phép biến hóa, vì hóa sinh ra các hạnh thù thắng của Bồ-tát; giải thoát này như đất lớn, vì là chỗ nương tựa của mọi chúng sinh; giải thoát này như nước lớn, vì dùng đại bi thấm nhuần tất cả; giải thoát này như lửa lớn, vì làm khô cạn nước tham ái của chúng sinh; giải thoát này như gió lớn, vì khiến chúng sinh mau chóng hướng đến nhất thiết trí; giải thoát này như biển lớn, vì dùng đủ loại công đức trang nghiêm cho mọi chúng sinh.
Giải thoát này như núi Tu-di (núi chúa ở trung tâm một thế giới), vì sinh ra biển báu pháp nhất thiết trí; giải thoát này như thành quách lớn, vì được mọi pháp mầu trang nghiêm; giải thoát này như hư không, vì dung chứa khắp sức thần của chư Phật ba đời; giải thoát này như đám mây lớn, vì tuôn mưa pháp khắp cho chúng sinh; giải thoát này như mặt trời trong sáng, vì phá được bóng tối vô tri của chúng sinh; giải thoát này như trăng tròn, vì làm đầy đủ biển phúc đức rộng lớn; giải thoát này như chân như (bản tính chân thật, như nó vốn là, của mọi sự vật), vì trùm khắp mọi nơi; giải thoát này như bóng của chính mình, vì từ nghiệp lành của mình hóa hiện ra; giải thoát này như tiếng vang, vì tùy theo chỗ thích hợp mà thuyết pháp; giải thoát này như bóng hình trong gương, vì tùy tâm chúng sinh mà hiện ra.
Giải thoát này như vua của các cây lớn, vì nở ra mọi đóa hoa thần thông; giải thoát này như kim cang (kim cương, thứ cứng nhất không gì phá được), vì từ xưa đến nay không thể bị hoại; giải thoát này như ngọc như ý (viên ngọc báu đáp ứng mọi điều mong muốn), vì sinh ra vô lượng sức tự tại; giải thoát này như ngọc vua ma-ni (ngọc báu) Ly Cấu Tạng, vì thị hiện mọi sức thần của Như Lai ba đời; giải thoát này như ngọc ma-ni Hỷ Tràng, vì có thể bình đẳng phát ra tiếng pháp luân (bánh xe pháp, chỉ giáo pháp của Phật được truyền giảng) của chư Phật. Thiện nam tử! Nay ta nói cho ngươi những thí dụ này, ngươi hãy suy nghĩ, thuận theo đó mà ngộ nhập."
Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử thưa với dạ thần Tịch Tĩnh Âm Hải: "Bậc Đại Thánh! Tu hành thế nào thì được giải thoát này?"
Dạ thần đáp: "Thiện nam tử! Bồ-tát tu mười kho pháp lớn thì được giải thoát này. Mười điều ấy là gì? Một là tu kho pháp lớn bố thí, tùy tâm chúng sinh mà làm cho họ đều được thỏa mãn. Hai là tu kho pháp lớn tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), đi vào khắp biển công đức của mọi Phật. Ba là tu kho pháp lớn kham nhẫn (nhẫn nhịn chịu đựng), có thể suy xét khắp bản tính của mọi pháp. Bốn là tu kho pháp lớn tinh tấn, hướng đến nhất thiết trí mà không bao giờ lùi bước. Năm là tu kho pháp lớn thiền định, có thể dập tắt sự nóng bức phiền não của mọi chúng sinh. Sáu là tu kho pháp lớn bát-nhã, có thể biết rõ khắp biển các pháp. Bảy là tu kho pháp lớn phương tiện, có thể làm cho khắp biển chúng sinh được thuần thục. Tám là tu kho pháp lớn các nguyện, ở khắp mọi cõi Phật, mọi biển chúng sinh, tu Bồ-tát hạnh cho đến hết các kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) vị lai. Chín là tu kho pháp lớn các sức mạnh, trong từng niệm hiện ra ở khắp biển pháp giới, mọi cõi Phật, thành Đẳng Chánh Giác (thành Phật, đạt giác ngộ chân chính ngang bằng chư Phật) mà không bao giờ ngừng nghỉ. Mười là tu kho pháp lớn trí tuệ thanh tịnh, được trí của Như Lai, biết khắp mọi pháp trong ba đời không chút chướng ngại. Thiện nam tử! Nếu các Bồ-tát an trú trong mười kho pháp lớn như vậy thì có thể đạt được giải thoát như thế, thanh tịnh tăng trưởng, tích tụ vững chắc, an trú viên mãn."
Thiện Tài đồng tử hỏi: "Bậc Thánh! Ngài phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề đã bao lâu rồi?"
Dạ thần đáp:
"Thiện nam tử! Về phía đông của biển thế giới Hoa Tạng Trang Nghiêm (toàn khối vũ trụ do Phật Tỳ-lô-giá-na giáo hóa, theo kinh Hoa Nghiêm; biển thế giới: một tập hợp vô số thế giới), vượt qua mười biển thế giới, có một biển thế giới tên là Nhất Thiết Tịnh Quang Bảo. Trong biển thế giới ấy có một thế giới chủng (một hệ thống, một chuỗi gồm nhiều thế giới) tên là Nhất Thiết Như Lai Nguyện Quang Minh Âm. Trong đó có một thế giới tên là Thanh Tịnh Quang Kim Trang Nghiêm, lấy ngọc vua ma-ni kim cang đủ mọi thứ hương làm thể chất, hình như lầu gác, lấy mây báu vi diệu làm biên giới, nằm trên biển chuỗi ngọc báu, có mây cung điện vi diệu che phủ bên trên, sạch và nhơ lẫn lộn.
"Trong thế giới ấy, vào thời xa xưa, có một kiếp tên là Phổ Quang Tràng, có nước tên là Phổ Mãn Diệu Tạng, có đạo tràng tên là Nhất Thiết Bảo Tạng Diệu Nguyệt Quang Minh, có Phật hiệu là Bất Thoái Chuyển Pháp Giới Âm thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề tại đó. Lúc ấy ta làm thần cây bồ-đề (cây mà Phật ngồi dưới đó thành đạo), tên là Cụ Túc Phúc Đức Đăng Quang Minh Tràng, giữ gìn đạo tràng. Ta thấy Phật ấy thành Đẳng Chánh Giác, thị hiện sức thần, liền phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, và ngay lúc ấy đạt được tam-muội tên là Phổ Chiếu Như Lai Công Đức Hải.
Trong đạo tràng này, kế đó có Như Lai ra đời, hiệu là Pháp Thụ Uy Đức Sơn. Lúc ấy ta mệnh chung, lại sinh vào nơi đó, làm vị dạ thần chủ đạo tràng tên là Thù Diệu Phúc Trí Quang, thấy Như Lai ấy chuyển chánh pháp luân (giảng dạy giáo pháp chân chính), hiện thần thông lớn, liền được tam-muội tên là Phổ Chiếu Nhất Thiết Ly Tham Cảnh Giới. Kế đến có Như Lai ra đời, hiệu là Nhất Thiết Pháp Hải Âm Thanh Vương; lúc ấy ta làm dạ thần, nhờ được thấy Phật, phụng sự cúng dường, liền được tam-muội tên là Sinh Trưởng Nhất Thiết Thiện Pháp Địa. Kế đến có Như Lai ra đời, hiệu là Bảo Quang Minh Đăng Tràng Vương; lúc ấy ta làm dạ thần, nhờ được thấy Phật, phụng sự cúng dường, liền được tam-muội tên là Phổ Hiện Thần Thông Quang Minh Vân. Kế đến có Như Lai ra đời, hiệu là Công Đức Tu Di Quang; lúc ấy ta làm dạ thần, nhờ được thấy Phật, phụng sự cúng dường, liền được tam-muội tên là Phổ Chiếu Chư Phật Hải.
Kế đến có Như Lai ra đời, hiệu là Pháp Vân Âm Thanh Vương; lúc ấy ta làm dạ thần, nhờ được thấy Phật, phụng sự cúng dường, liền được tam-muội tên là Nhất Thiết Pháp Hải Đăng. Kế đến có Như Lai ra đời, hiệu là Trí Đăng Chiếu Diệu Vương; lúc ấy ta làm dạ thần, nhờ được thấy Phật, phụng sự cúng dường, liền được tam-muội tên là Diệt Nhất Thiết Chúng Sinh Khổ Thanh Tịnh Quang Minh Đăng. Kế đến có Như Lai ra đời, hiệu là Pháp Dũng Diệu Đức Tràng; lúc ấy ta làm dạ thần, nhờ được thấy Phật, phụng sự cúng dường, liền được tam-muội tên là Tam Thế Như Lai Quang Minh Tạng. Kế đến có Như Lai ra đời, hiệu là Sư Tử Dũng Mãnh Pháp Trí Đăng; lúc ấy ta làm dạ thần, nhờ được thấy Phật, phụng sự cúng dường, liền được tam-muội tên là Nhất Thiết Thế Gian Vô Chướng Ngại Trí Tuệ Luân. Kế đến có Như Lai ra đời, hiệu là Trí Lực Sơn Vương; lúc ấy ta làm dạ thần, nhờ được thấy Phật, phụng sự cúng dường, liền được tam-muội tên là Phổ Chiếu Tam Thế Chúng Sinh Chư Căn Hành.
"Thiện nam tử! Trong kiếp Phổ Quang Minh Tràng của thế giới Thanh Tịnh Quang Kim Trang Nghiêm, có những vị Như Lai như thế, nhiều như số hạt bụi của các cõi Phật, ra đời. Lúc ấy, ta khi làm thiên vương, khi làm long vương, khi làm vua dạ-xoa, khi làm vua càn-thát-bà, khi làm vua a-tu-la, khi làm vua ca-lâu-la, khi làm vua khẩn-na-la, khi làm vua ma-hầu-la-già, khi làm vua loài người, khi làm Phạm vương, khi làm thân chư thiên, khi làm thân người, khi làm thân nam, khi làm thân nữ, khi làm thân bé trai, khi làm thân bé gái, đều dùng đủ loại phẩm vật cúng dường để cúng dường tất cả các Như Lai ấy, cũng được nghe các pháp mà các Phật ấy giảng nói.
Từ đó mệnh chung, ta lại sinh ngay trong thế giới ấy, trải qua số kiếp nhiều như số hạt bụi của các cõi Phật để tu Bồ-tát hạnh. Sau đó mệnh chung, sinh vào thế giới Ta-bà (cõi thế giới chúng ta đang sống, nghĩa là cõi phải chịu đựng) thuộc biển thế giới Hoa Tạng Trang Nghiêm này, gặp Ca-la-cưu-tôn-đà Như Lai (vị Phật thứ nhất ra đời trong kiếp hiện tại), phụng sự cúng dường, được tam-muội tên là Ly Nhất Thiết Trần Cấu Quang Minh. Kế đến gặp Câu-na-hàm Mâu-ni Như Lai (vị Phật thứ hai trong kiếp hiện tại), phụng sự cúng dường, được tam-muội tên là Phổ Hiện Nhất Thiết Chư Sát Hải. Kế đến gặp Ca-diếp Như Lai (vị Phật thứ ba trong kiếp hiện tại), phụng sự cúng dường, được tam-muội tên là Diễn Nhất Thiết Chúng Sinh Ngôn Âm Hải. Kế đến gặp Tỳ-lô-giá-na Như Lai thành Chánh Đẳng Giác tại đạo tràng này, trong từng niệm thị hiện sức thần thông lớn; lúc ấy ta được thấy, liền đạt được giải thoát 'Trong từng niệm sinh ra niềm vui rộng lớn trang nghiêm' này.
"Được giải thoát này rồi, ta có thể vào những biển an lập của pháp giới (các tầng lớp sắp đặt của pháp giới) nhiều như số hạt bụi của mười cõi Phật không thể nói hết, không thể nói hết; thấy mọi hạt bụi trong mọi cõi Phật của tất cả các biển an lập pháp giới ấy, trong mỗi hạt bụi có những cõi Phật nhiều như số hạt bụi của mười cõi Phật không thể nói hết, không thể nói hết. Trong mỗi cõi Phật đều có Tỳ-lô-giá-na Như Lai ngồi nơi đạo tràng, trong từng niệm thành Chánh Đẳng Giác, hiện các thần biến; mỗi thần biến hiện ra đều trùm khắp mọi biển pháp giới. Ta cũng thấy thân mình ở chỗ của tất cả các Như Lai ấy, lại nghe các pháp mầu các Ngài giảng nói; lại thấy từ mỗi lỗ chân lông của tất cả các Phật ấy tuôn ra biển hóa thân, hiện sức thần thông, ở trong mọi biển pháp giới, mọi biển thế giới, mọi thế giới chủng, mọi thế giới, tùy tâm chúng sinh mà chuyển chánh pháp luân.
Ta được sức đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ giáo pháp không quên) mau chóng, thọ trì và suy ngẫm mọi văn và nghĩa; dùng trí sáng suốt đi vào khắp mọi kho pháp thanh tịnh; dùng trí tự tại dạo khắp mọi biển pháp sâu xa; dùng trí trùm khắp biết khắp các nghĩa rộng lớn trong ba đời; dùng trí bình đẳng thông đạt khắp các pháp không sai khác của chư Phật. Như thế, ta ngộ hiểu mọi pháp môn; trong mỗi pháp môn ngộ hiểu mọi đám mây tu-đa-la (kinh điển); trong mỗi đám mây tu-đa-la ngộ hiểu mọi biển pháp; trong mỗi biển pháp ngộ hiểu mọi phẩm pháp; trong mỗi phẩm pháp ngộ hiểu mọi đám mây pháp; trong mỗi đám mây pháp ngộ hiểu mọi dòng pháp; trong mỗi dòng pháp sinh ra mọi biển vui mừng lớn; mỗi biển vui mừng lớn sinh ra mọi địa (bậc tu chứng); mỗi địa sinh ra mọi biển tam-muội; mỗi biển tam-muội được mọi biển thấy Phật; mỗi biển thấy Phật được mọi biển ánh sáng trí tuệ; mỗi biển ánh sáng trí tuệ chiếu khắp ba đời, vào khắp mười phương.
"Ta biết biển các hạnh thuở xưa của vô lượng Như Lai; biết biển bổn sự (những chuyện tu hành trong các đời trước) của vô lượng Như Lai; biết biển bố thí những thứ khó bỏ mà vẫn bỏ được của vô lượng Như Lai; biết biển vòng giới thanh tịnh của vô lượng Như Lai; biết biển kham nhẫn thanh tịnh của vô lượng Như Lai; biết biển tinh tấn rộng lớn của vô lượng Như Lai; biết biển thiền định sâu xa của vô lượng Như Lai; biết biển bát-nhã ba-la-mật của vô lượng Như Lai; biết biển phương tiện ba-la-mật của vô lượng Như Lai; biết biển nguyện ba-la-mật của vô lượng Như Lai; biết biển lực ba-la-mật của vô lượng Như Lai; biết biển trí ba-la-mật của vô lượng Như Lai.
Ta biết vô lượng Như Lai thuở xưa vượt qua các Bồ-tát địa; biết vô lượng Như Lai thuở xưa an trú ở Bồ-tát địa trong biển vô lượng kiếp, hiện sức thần thông; biết vô lượng Như Lai thuở xưa vào Bồ-tát địa; biết vô lượng Như Lai thuở xưa tu Bồ-tát địa; biết vô lượng Như Lai thuở xưa làm thanh tịnh Bồ-tát địa; biết vô lượng Như Lai thuở xưa quán xét Bồ-tát địa; biết vô lượng Như Lai khi xưa làm Bồ-tát thường thấy chư Phật; biết vô lượng Như Lai khi xưa làm Bồ-tát thấy hết biển chư Phật, cùng sống qua biển kiếp; biết vô lượng Như Lai khi xưa làm Bồ-tát dùng vô lượng thân sinh ra khắp biển cõi nước; biết vô lượng Như Lai khi xưa làm Bồ-tát tu hạnh rộng lớn khắp pháp giới; biết vô lượng Như Lai khi xưa làm Bồ-tát thị hiện đủ loại cửa phương tiện để điều phục, làm thuần thục mọi chúng sinh.
Ta biết vô lượng Như Lai phóng ánh sáng lớn chiếu khắp mọi biển cõi nước mười phương; biết vô lượng Như Lai hiện sức thần lớn, hiện ra khắp trước mặt mọi chúng sinh; biết bậc trí rộng lớn của vô lượng Như Lai; biết vô lượng Như Lai chuyển chánh pháp luân; biết biển tướng tốt mà vô lượng Như Lai thị hiện; biết biển thân mà vô lượng Như Lai thị hiện; biết biển sức mạnh rộng lớn của vô lượng Như Lai. Các Như Lai ấy, từ lúc mới phát tâm cho đến khi giáo pháp diệt hết, ta trong từng niệm đều biết và thấy được cả.
"Thiện nam tử! Ngươi hỏi ta: 'Ngài phát tâm đến nay đã bao lâu?' Thiện nam tử! Thuở xưa, cách đây số kiếp nhiều như số hạt bụi của hai cõi Phật, như đã nói ở trên, ta làm thần cây bồ-đề trong thế giới Thanh Tịnh Quang Kim Trang Nghiêm, nghe Như Lai Bất Thoái Chuyển Pháp Giới Âm thuyết pháp mà phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Trong số kiếp nhiều như số hạt bụi của hai cõi Phật, ta tu Bồ-tát hạnh, sau đó mới sinh vào Hiền kiếp (kiếp hiện tại, kiếp có một nghìn vị Phật ra đời) của thế giới Ta-bà này. Từ Phật Ca-la-cưu-tôn-đà cho đến Phật Thích-ca Mâu-ni (vị Phật lịch sử của cõi này), và tất cả các Phật sẽ ra đời trong tương lai thuộc kiếp này, ta đều thân cận cúng dường như thế. Như ở Hiền kiếp của thế giới này ta cúng dường tất cả các Phật vị lai, thì trong mọi kiếp của mọi thế giới, đối với tất cả các Phật vị lai, ta cũng đều thân cận cúng dường như vậy. Thiện nam tử! Thế giới Thanh Tịnh Quang Kim Trang Nghiêm ấy nay vẫn còn, chư Phật ra đời nối tiếp không dứt. Ngươi hãy một lòng tu pháp môn đại dũng mãnh này của Bồ-tát."
Bấy giờ, dạ thần chủ Tịch Tĩnh Âm Hải muốn nói lại nghĩa của giải thoát này, liền vì Thiện Tài đồng tử mà nói kệ tụng (bài thơ dùng để tóm ý giáo pháp):
"Thiện Tài hãy nghe ta nói về cửa giải thoát thanh tịnh;
nghe rồi hãy sinh lòng vui mừng, siêng năng tu tập cho đến rốt ráo.
Thuở xưa, trong biển kiếp, ta sinh lòng tin vui lớn lao,
trong sạch như hư không, thường quán về nhất thiết trí.
Đối với chư Phật ba đời, ta đều sinh lòng tin vui;
cùng với hội chúng của các Ngài, ta đều nguyện thường được thân cận.
Thuở xưa ta từng thấy Phật, vì chúng sinh mà cúng dường,
được nghe pháp thanh tịnh, lòng vô cùng vui mừng.
Ta luôn tôn trọng cha mẹ, cung kính mà phụng dưỡng;
cứ thế không lười nghỉ, nên vào được cửa giải thoát này.
Những người già, bệnh, nghèo khổ, những người các giác quan không lành lặn;
ta đều thương xót cứu giúp, khiến họ được an ổn.
Nạn nước, nạn lửa, nạn vua quan và giặc cướp, những nỗi kinh hãi giữa biển cả;
thuở xưa ta tu các hạnh là để cứu những chúng sinh ấy.
Những ai phiền não (các tâm lý xấu như tham lam, giận dữ, si mê làm khổ tâm) luôn bừng cháy, bị nghiệp chướng (chướng ngại do nghiệp ác đã gây ra) trói buộc che lấp,
rơi vào các đường hiểm, ta cứu những chúng sinh ấy.
Mọi đường ác (địa ngục, quỷ đói, súc sinh) với vô lượng khổ đau thảm khốc,
cùng sinh, già, bệnh, chết, ta nguyện sẽ trừ diệt hết.
Nguyện suốt các kiếp vị lai, vì khắp mọi loài chúng sinh,
diệt trừ nỗi khổ sinh tử, được niềm vui rốt ráo của Phật."
"Thiện nam tử! Ta chỉ biết giải thoát 'Trong từng niệm sinh ra niềm vui rộng lớn trang nghiêm' này thôi. Còn như các vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có địa vị tu chứng cao), đi sâu vào mọi biển pháp giới, biết hết số lượng mọi kiếp, thấy khắp sự thành và hoại của mọi cõi, thì làm sao ta biết được, nói được công đức và hạnh của các vị ấy?
"Thiện nam tử! Trong pháp hội của Như Lai tại bồ-đề tràng (nơi Phật thành đạo) này có một vị dạ thần chủ tên là Thủ Hộ Nhất Thiết Thành Tăng Trưởng Uy Lực. Ngươi hãy đến đó mà hỏi: Bồ-tát học Bồ-tát hạnh, tu Bồ-tát đạo thế nào?"
Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử một lòng chiêm ngưỡng thân của dạ thần chủ Tịch Tĩnh Âm Hải mà nói kệ rằng:
"Con nhờ lời dạy của bạn lành, đến chỗ của vị thiên thần,
thấy thần ngồi trên tòa báu, thân hình lớn không có giới hạn.
Không phải những kẻ bám vào hình tướng, cho rằng các pháp là thật có,
những người trí kém hiểu cạn, mà biết được cảnh giới của bậc tôn quý.
Chư thiên và loài người trong thế gian, dù quán sát suốt vô lượng kiếp,
cũng không thể đo lường được, vì hình tướng ấy là vô biên.
Ngài đã xa lìa ngũ uẩn, cũng không trụ vào các xứ (sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng),
mãi mãi dứt sạch mối nghi của thế gian, hiển hiện sức tự tại.
Không nắm giữ pháp bên trong lẫn bên ngoài, không lay động, không bị ngăn ngại,
bằng mắt trí tuệ thanh tịnh, thấy được sức thần thông của Phật.
Thân Ngài là kho chánh pháp, tâm Ngài là trí không ngăn ngại,
đã được ánh sáng trí tuệ chiếu soi, lại chiếu soi cho mọi loài chúng sinh.
Tâm gom tụ vô biên nghiệp lành, trang nghiêm cho các thế gian,
hiểu rằng thế gian đều là do tâm, nên hiện thân nhiều bằng số chúng sinh.
Biết thế gian đều như giấc mộng, tất cả các Phật như bóng hình,
các pháp đều như tiếng vang, giúp mọi người không còn bám chấp.
Vì chúng sinh ba đời, trong từng niệm thị hiện thân,
mà tâm không trụ vào đâu, thuyết pháp khắp mười phương.
Vô biên biển cõi nước, biển chư Phật, biển chúng sinh,
đều nằm trong một hạt bụi: đó là sức giải thoát của bậc tôn quý này."
Khi ấy, Thiện Tài đồng tử nói kệ xong, cúi đầu lạy dưới chân dạ thần, đi vòng quanh vô lượng vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ biệt ra đi.
Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử làm theo lời dạy của dạ thần Tịch Tĩnh Âm Hải, suy ngẫm quán xét pháp môn đã được giảng, từng câu từng chữ đều không quên mất; đối với vô lượng tâm sâu xa, vô lượng pháp tính, mọi phương tiện, thần thông và trí tuệ, cậu nhớ nghĩ và chọn lựa suy xét nối tiếp không dứt; tâm cậu rộng lớn, chứng nhập và an trú.
Cậu đi đến chỗ dạ thần Thủ Hộ Nhất Thiết Thành, thấy vị dạ thần ấy ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi của bậc tôn quý, ví như vua sư tử giữa muôn thú) làm bằng ngọc vua ma-ni Nhất Thiết Bảo Quang Minh, có vô số dạ thần vây quanh. Vị ấy hiện thân mang hình sắc của mọi chúng sinh, hiện thân đối diện khắp mọi chúng sinh, hiện thân không nhiễm mọi thế gian, hiện số thân bằng số thân của mọi chúng sinh, hiện thân vượt hơn mọi thế gian, hiện thân làm thuần thục mọi chúng sinh, hiện thân mau chóng đến khắp mười phương, hiện thân thu nhiếp khắp mười phương, hiện thân rốt ráo mang bản thể của Như Lai, hiện thân rốt ráo điều phục chúng sinh.
Thiện Tài thấy vậy, vui mừng hớn hở, cúi đầu lạy dưới chân, đi vòng quanh vô lượng vòng, chắp tay trước mặt mà thưa: "Bậc Thánh! Con trước đây đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nhưng chưa biết khi Bồ-tát tu Bồ-tát hạnh thì làm lợi ích cho chúng sinh thế nào? Dùng cách thu nhận cao nhất để thu nhận chúng sinh thế nào? Thuận theo lời dạy của chư Phật thế nào? Đến gần ngôi Pháp vương thế nào? Cúi mong Ngài thương xót mà giảng cho con!"
Khi ấy, vị dạ thần bảo Thiện Tài:
"Thiện nam tử! Ngươi vì muốn cứu giúp che chở mọi chúng sinh, vì muốn trang nghiêm làm thanh tịnh mọi cõi Phật, vì muốn cúng dường mọi Như Lai, vì muốn ở trong mọi kiếp để cứu chúng sinh, vì muốn giữ gìn dòng giống của mọi Phật, vì muốn vào khắp mười phương để tu các hạnh, vì muốn vào khắp biển mọi pháp môn, vì muốn dùng tâm bình đẳng trùm khắp tất cả, vì muốn nhận lãnh khắp pháp luân của mọi Phật, vì muốn tùy theo chỗ ưa thích trong tâm của mọi chúng sinh mà tuôn mưa pháp, nên mới hỏi về các cửa tu hành của Bồ-tát.
"Thiện nam tử! Ta đã đạt được giải thoát của Bồ-tát tên là 'Diệu âm tự tại sâu xa' (tiếng nói mầu nhiệm, tự tại, sâu xa): ta làm vị đại pháp sư (người giảng dạy giáo pháp) không có gì ngăn ngại, vì khéo mở bày kho pháp của chư Phật; ta có thệ nguyện lớn, sức đại từ đại bi, vì khiến mọi chúng sinh an trú trong tâm bồ-đề; ta làm được mọi việc lợi ích cho chúng sinh, vì tích tụ căn lành (gốc rễ sinh ra điều thiện) không ngừng nghỉ; ta làm bậc thầy điều ngự (chế ngự, dẫn dắt) cho mọi chúng sinh, vì khiến mọi chúng sinh an trú trên con đường tát-bà-nhã; ta làm mặt trời pháp thanh tịnh cho mọi thế gian, vì chiếu khắp thế gian, khiến sinh căn lành; tâm ta bình đẳng với mọi thế gian, vì khiến khắp chúng sinh tăng trưởng pháp lành; tâm ta thanh tịnh đối với mọi cảnh giới, vì trừ diệt mọi nghiệp bất thiện; ta thệ nguyện làm lợi ích cho mọi chúng sinh, vì thân luôn hiện khắp mọi cõi nước; ta thị hiện mọi nhân duyên bổn sự, vì khiến chúng sinh an trú trong hạnh lành; ta luôn phụng sự mọi thiện tri thức, vì muốn khiến chúng sinh an trú trong giáo pháp của Phật.
"Này người con Phật! Ta dùng những pháp như thế bố thí cho chúng sinh, khiến họ sinh ra pháp trắng (pháp lành, trong sạch), cầu nhất thiết trí, tâm vững chắc như kho kim cang Na-la-diên (Na-la-diên: vị thần lực sĩ có sức mạnh và thân thể bền chắc vô cùng), khéo quán xét sức của Phật và sức của ma, thường được gần gũi các thiện tri thức, phá tan mọi núi chướng ngại do nghiệp và mê lầm, gom tụ các pháp trợ đạo (các pháp hỗ trợ cho việc tu đạo) dẫn đến nhất thiết trí, tâm luôn không rời bậc nhất thiết trí.
"Thiện nam tử! Khi ta dùng ánh sáng pháp thanh tịnh như thế làm lợi ích cho mọi chúng sinh, gom tụ căn lành và pháp trợ đạo, ta thực hiện mười cách quán xét pháp giới. Mười cách ấy là gì? Đó là: Ta biết pháp giới là vô lượng, vì đã đạt ánh sáng trí tuệ rộng lớn; ta biết pháp giới là vô biên, vì thấy những gì mọi Phật biết và thấy; ta biết pháp giới là vô hạn, vì đi vào khắp mọi cõi Phật, cung kính cúng dường các Như Lai; ta biết pháp giới không có bờ, vì ở khắp mọi biển pháp giới thị hiện tu Bồ-tát hạnh; ta biết pháp giới không gián đoạn, vì đi vào trí không gián đoạn của Như Lai; ta biết pháp giới chỉ một tính, vì Như Lai nói một âm mà mọi chúng sinh đều hiểu; ta biết pháp giới tính vốn thanh tịnh, vì hiểu rõ nguyện của Như Lai độ khắp mọi chúng sinh; ta biết pháp giới trùm khắp chúng sinh, vì hạnh mầu nhiệm của Phổ Hiền (Bồ-tát Phổ Hiền, vị Bồ-tát tiêu biểu cho đại hạnh) trùm khắp; ta biết pháp giới là một sự trang nghiêm, vì hạnh mầu nhiệm của Phổ Hiền khéo trang nghiêm; ta biết pháp giới không thể hoại, vì căn lành nhất thiết trí đầy khắp pháp giới không thể hoại. Thiện nam tử! Ta thực hiện mười cách quán xét pháp giới này, gom tụ các căn lành, chuẩn bị các pháp trợ đạo, biết rõ uy đức rộng lớn của chư Phật, đi sâu vào cảnh giới khó nghĩ bàn của Như Lai.
"Lại nữa, thiện nam tử! Ta chánh niệm suy nghĩ như thế, nên được mười bánh xe đà-la-ni uy đức lớn của Như Lai. Mười thứ ấy là gì? Đó là: bánh xe đà-la-ni đi vào khắp mọi pháp, bánh xe đà-la-ni nắm giữ khắp mọi pháp, bánh xe đà-la-ni giảng nói khắp mọi pháp, bánh xe đà-la-ni nhớ nghĩ khắp mọi Phật mười phương, bánh xe đà-la-ni xưng nói khắp danh hiệu mọi Phật, bánh xe đà-la-ni đi vào khắp biển nguyện của chư Phật ba đời, bánh xe đà-la-ni đi vào khắp biển các thừa, bánh xe đà-la-ni đi vào khắp biển nghiệp của mọi chúng sinh, bánh xe đà-la-ni mau chóng chuyển hóa mọi nghiệp, bánh xe đà-la-ni mau chóng sinh ra nhất thiết trí. Thiện nam tử! Mười bánh xe đà-la-ni này có mười nghìn bánh xe đà-la-ni làm quyến thuộc, luôn vì chúng sinh mà diễn giảng pháp mầu.
"Thiện nam tử! Có khi ta giảng cho chúng sinh pháp về văn tuệ (trí tuệ có được do nghe giáo pháp), có khi giảng pháp về tư tuệ (trí tuệ có được do suy ngẫm), có khi giảng pháp về tu tuệ (trí tuệ có được do thực hành tu tập); có khi giảng pháp về một cõi hữu (cõi tồn tại trong luân hồi) (?), có khi giảng pháp về mọi cõi hữu; có khi giảng pháp về biển danh hiệu của một Như Lai, có khi giảng pháp về biển danh hiệu của mọi Như Lai; có khi giảng pháp về một biển thế giới, có khi giảng pháp về mọi biển thế giới; có khi giảng pháp về biển thọ ký (lời Phật báo trước rằng ai đó sẽ thành Phật) của một Phật, có khi giảng pháp về biển thọ ký của mọi Phật; có khi giảng pháp về biển hội chúng đạo tràng của một Như Lai, có khi giảng pháp về biển hội chúng đạo tràng của mọi Như Lai; có khi giảng pháp về biển pháp luân của một Như Lai, có khi giảng pháp về biển pháp luân của mọi Như Lai; có khi giảng pháp về kinh tu-đa-la của một Như Lai, có khi giảng pháp về kinh tu-đa-la của mọi Như Lai; có khi giảng pháp về pháp hội của một Như Lai, có khi giảng pháp về pháp hội của mọi Như Lai; có khi giảng pháp về một biển tâm tát-bà-nhã, có khi giảng pháp về mọi biển tâm tát-bà-nhã; có khi giảng pháp xuất ly (thoát ra khỏi luân hồi) của một thừa, có khi giảng pháp xuất ly của mọi thừa. Thiện nam tử! Ta dùng những pháp môn không thể nói hết như thế để giảng cho chúng sinh.
"Thiện nam tử! Ta đi vào biển cửa pháp giới không sai khác của Như Lai, giảng pháp cao nhất, thu nhận khắp chúng sinh, cho đến hết các kiếp vị lai, an trú trong hạnh Phổ Hiền. Thiện nam tử! Ta thành tựu giải thoát 'Diệu âm tự tại sâu xa' này, trong từng niệm tăng trưởng mọi cửa giải thoát, trong từng niệm đầy khắp mọi pháp giới."
Khi ấy, Thiện Tài đồng tử thưa với dạ thần: "Lạ thay, thưa thiên thần! Cửa giải thoát này hiếm có như thế! Bậc Thánh chứng được đã bao lâu rồi?"
Dạ thần đáp:
"Thiện nam tử! Vào thời xa xưa, cách đây số kiếp nhiều như số hạt bụi của các vòng thế giới (?), có một kiếp tên là Ly Cấu Quang Minh, có một thế giới tên là Pháp Giới Công Đức Vân, lấy biển ngọc vua ma-ni hiện ra nghiệp của mọi chúng sinh làm thể chất, hình như hoa sen, nằm trong lưới núi Tu-di bằng ngọc ma-ni hương nhiều như số hạt bụi của một tứ thiên hạ (bốn châu lục quanh núi Tu-di, tức một thế giới nhỏ). Thế giới ấy lấy hoa sen phát ra tiếng bổn nguyện của mọi Như Lai để trang nghiêm, có hoa sen nhiều như số hạt bụi của núi Tu-di làm quyến thuộc, có ngọc ma-ni hương nhiều như số hạt bụi của núi Tu-di xen kẽ, có số tứ thiên hạ nhiều như số hạt bụi của núi Tu-di; mỗi tứ thiên hạ có trăm nghìn ức na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) những thành trì không thể nói hết, không thể nói hết.
"Thiện nam tử! Trong thế giới ấy có một tứ thiên hạ tên là Diệu Tràng; trong đó có kinh đô tên là Phổ Bảo Hoa Quang; cách đó không xa có một bồ-đề tràng tên là Phổ Hiển Hiện Pháp Vương Cung Điện. Có những Như Lai nhiều như số hạt bụi của núi Tu-di ra đời tại đó; vị Phật đầu tiên hiệu là Pháp Hải Lôi Âm Quang Minh Vương. Khi Phật ấy ra đời, có vị chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp) tên là Thanh Tịnh Nhật Quang Minh Diện, ở chỗ Phật ấy thọ trì kinh tu-đa-la Nhất Thiết Pháp Hải Toàn. Sau khi Phật nhập niết-bàn (ở đây chỉ việc Phật qua đời, vào cõi tịch diệt hoàn toàn), vua ấy xuất gia, giữ gìn chánh pháp. Khi giáo pháp sắp diệt, có một nghìn bộ phái khác nhau, nói pháp theo một nghìn cách. Gần đến thời mạt kiếp (giai đoạn cuối suy tàn), nghiệp và mê lầm che chướng nặng nề; nhiều tỳ-kheo (tu sĩ nam đã thọ giới đầy đủ) xấu ác tranh cãi lẫn nhau, say đắm cảnh trần, không cầu công đức, thích bàn chuyện vua chúa, chuyện giặc cướp, chuyện đàn bà, chuyện quốc gia, chuyện biển cả, cùng mọi chuyện thế tục.
"Khi ấy, vị tỳ-kheo vốn là vua nói với họ: 'Lạ thay! Khổ thay! Phật trải qua vô lượng biển đại kiếp mới gom tụ được ngọn đuốc pháp này, sao các ông lại cùng nhau hủy diệt nó?' Nói xong, vị ấy bay lên hư không, cao bằng bảy cây đa-la (cây thốt nốt, thân rất cao, thường dùng làm đơn vị ước lượng chiều cao), từ thân tuôn ra vô lượng mây lửa đủ màu, phóng ra lưới ánh sáng lớn đủ màu, khiến vô lượng chúng sinh trừ được sự nóng bức của phiền não, khiến vô lượng chúng sinh phát tâm bồ-đề. Nhờ nhân duyên ấy, giáo pháp của Như Lai kia lại được hưng thịnh thêm sáu vạn năm nghìn năm.
"Lúc ấy có một vị tỳ-kheo-ni (nữ tu sĩ đã thọ giới đầy đủ) tên là Pháp Luân Hóa Quang, là con gái của vua ấy, có trăm nghìn tỳ-kheo-ni làm quyến thuộc. Nghe lời vua cha và thấy sức thần của vua, cô phát tâm bồ-đề, vĩnh viễn không lùi bước, được tam-muội tên là Nhất Thiết Phật Giáo Đăng, lại được giải thoát 'Diệu âm tự tại sâu xa' này. Được rồi, thân tâm cô trở nên mềm dịu, liền được thấy tận mắt mọi sức thần của Như Lai Pháp Hải Lôi Âm Quang Minh Vương.
"Thiện nam tử! Ý ngươi nghĩ sao? Vị chuyển luân thánh vương lúc ấy, người đã theo Như Lai mà chuyển chánh pháp luân và sau khi Phật nhập niết-bàn đã làm hưng thịnh giáo pháp thời mạt pháp (thời kỳ giáo pháp suy tàn), há phải là người nào khác sao? Chính là Bồ-tát Phổ Hiền ngày nay. Còn tỳ-kheo-ni Pháp Luân Hóa Quang chính là thân ta. Lúc ấy, ta giữ gìn Phật pháp, khiến mười vạn tỳ-kheo-ni đạt được bậc không lùi bước đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, lại khiến họ được tam-muội thấy tận mắt mọi Phật, lại khiến họ được đà-la-ni Ánh Sáng Kim Cang của pháp luân mọi Phật, lại khiến họ được bát-nhã ba-la-mật đi vào khắp biển mọi pháp môn.
"Kế đến có Phật ra đời, hiệu là Ly Cấu Pháp Quang Minh; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Luân Quang Minh Kế; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Nhật Công Đức Vân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Hải Diệu Âm Vương; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Nhật Trí Tuệ Đăng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Hoa Tràng Vân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Diệm Sơn Tràng Vương; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Thậm Thâm Pháp Công Đức Nguyệt; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Trí Phổ Quang Tạng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Khai Thị Phổ Trí Tạng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Công Đức Tạng Sơn Vương; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Môn Tu Di Hiền; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Nhất Thiết Pháp Tinh Tấn Tràng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Bảo Hoa Công Đức Vân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Tịch Tĩnh Quang Minh Kế; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Quang Minh Từ Bi Nguyệt; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Công Đức Diệm Hải; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Trí Nhật Phổ Quang Minh; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Hiền Viên Mãn Trí; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Thần Thông Trí Quang Vương;
kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phúc Đức Hoa Quang Đăng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Trí Sư Tử Tràng Vương; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Nhật Quang Phổ Chiếu Vương; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Tu Di Bảo Trang Nghiêm Tướng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Nhật Quang Phổ Chiếu; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Vương Công Đức Nguyệt; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Khai Phu Liên Hoa Diệu Âm Vân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Nhật Quang Minh Tướng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Quang Minh Diệu Pháp Âm; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Sư Tử Kim Cang Na La Diên Vô Úy; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Trí Dũng Mãnh Tràng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Khai Pháp Liên Hoa Thân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Công Đức Diệu Hoa Hải; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Đạo Tràng Công Đức Nguyệt; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Cự Sí Nhiên Nguyệt; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Quang Minh Kế; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Tràng Đăng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Kim Cang Hải Tràng Vân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Danh Xưng Sơn Công Đức Vân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Chiên Đàn Diệu Nguyệt;
kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Diệu Quang Minh Hoa; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Chiếu Nhất Thiết Chúng Sinh Quang Minh Vương; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Công Đức Liên Hoa Tạng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Hương Diệm Quang Minh Vương; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Ba Đầu Ma Hoa Nhân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Chúng Tướng Sơn Phổ Quang Minh; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Danh Xưng Tràng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Tu Di Phổ Môn Quang; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Công Đức Pháp Thành Quang; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Đại Thụ Sơn Quang Minh; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Đức Quang Minh Tràng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Công Đức Cát Tường Tướng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Dũng Mãnh Pháp Lực Tràng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Luân Quang Minh Âm; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Công Đức Sơn Trí Tuệ Quang; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Vô Thượng Diệu Pháp Nguyệt; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Liên Hoa Tịnh Quang Tràng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Bảo Liên Hoa Quang Minh Tạng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Quang Diệm Vân Sơn Đăng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Giác Hoa;
kế đến có Phật ra đời, hiệu là Chủng Chủng Công Đức Diệm Tu Di Tạng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Viên Mãn Quang Sơn Vương; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phúc Đức Vân Trang Nghiêm; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Sơn Vân Tràng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Công Đức Sơn Quang Minh; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Nhật Vân Đăng Vương; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Vân Danh Xưng Vương; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Luân Vân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Khai Ngộ Bồ Đề Trí Quang Tràng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Chiếu Pháp Luân Nguyệt; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Bảo Sơn Uy Đức Hiền; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Hiền Đức Quảng Đại Quang; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Trí Vân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Lực Công Đức Sơn; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Công Đức Hương Diệm Vương; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Kim Sắc Ma Ni Sơn Diệu Âm Thanh; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Đỉnh Kế Xuất Nhất Thiết Pháp Quang Minh Vân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Luân Sí Thịnh Quang; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Vô Thượng Công Đức Sơn; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Tinh Tấn Cự Quang Minh Vân;
kế đến có Phật ra đời, hiệu là Tam Muội Ấn Quảng Đại Quang Minh Quan; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Bảo Quang Minh Công Đức Vương; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Cự Bảo Cái Âm; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Chiếu Hư Không Giới Vô Úy Pháp Quang Minh; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Nguyệt Tướng Trang Nghiêm Tràng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Quang Minh Diệm Sơn Vân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Chiếu Vô Chướng Ngại Pháp Hư Không; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Khai Hiển Trí Quang Thân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Thế Chủ Đức Quang Minh Âm; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Nhất Thiết Pháp Tam Muội Quang Minh Âm; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Âm Công Đức Tạng; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Sí Nhiên Diệm Pháp Hải Vân; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Chiếu Tam Thế Tướng Đại Quang Minh; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Chiếu Pháp Luân Sơn; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Pháp Giới Sư Tử Quang; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Tu Di Hoa Quang Minh; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Nhất Thiết Tam Muội Hải Sư Tử Diệm; kế đến có Phật ra đời, hiệu là Phổ Trí Quang Minh Đăng.
"Thiện nam tử! Những Như Lai như thế, nhiều như số hạt bụi của núi Tu-di, mà vị Phật sau cùng hiệu là Pháp Giới Thành Trí Tuệ Đăng, đều ra đời trong kiếp Ly Cấu Quang Minh. Ta đều tôn trọng, thân cận cúng dường, lắng nghe và thọ trì các pháp mầu các Ngài giảng nói; cũng ở chỗ của tất cả các Như Lai ấy xuất gia học đạo, giữ gìn giáo pháp, vào giải thoát 'Diệu âm tự tại sâu xa' này của Bồ-tát, dùng đủ loại phương tiện giáo hóa làm thuần thục vô lượng chúng sinh. Từ đó đến nay, trải qua số kiếp nhiều như số hạt bụi của các cõi Phật, tất cả các Phật ra đời, ta đều cúng dường và tu hành theo pháp của các Ngài.
"Thiện nam tử! Từ đó đến nay, giữa những chúng sinh đang ngủ mê trong đêm dài sinh tử vì vô minh, chỉ riêng ta tỉnh thức; ta khiến các chúng sinh giữ gìn thành trì của tâm, bỏ thành trì tam giới, an trú trong thành pháp cao nhất là nhất thiết trí.
"Thiện nam tử! Ta chỉ biết giải thoát 'Diệu âm tự tại sâu xa' này, khiến các thế gian lìa lời hý luận (lời bàn suông vô ích, phân biệt sai lầm), không nói lời hai lưỡi, luôn nói lời chân thật, luôn nói lời trong sạch. Còn như các vị Bồ-tát ma-ha-tát, biết được bản tính của mọi ngôn ngữ, trong từng niệm tự tại khai ngộ cho mọi chúng sinh, đi vào biển tiếng nói của mọi chúng sinh, đối với mọi lời lẽ đều phân biệt rõ ràng, thấy rõ biển mọi pháp môn, đã được tự tại đối với đà-la-ni thu nhiếp khắp mọi pháp, tùy theo mối nghi trong tâm chúng sinh mà thuyết pháp, điều phục rốt ráo mọi chúng sinh, có thể thu nhận khắp mọi chúng sinh, khéo tu các nghiệp cao nhất của Bồ-tát, đi sâu vào các trí vi tế của Bồ-tát, khéo quán xét các kho giáo pháp của Bồ-tát, tự tại giảng nói các pháp của Bồ-tát. Vì sao vậy? Vì các vị ấy đã thành tựu đà-la-ni của mọi pháp luân. Vậy làm sao ta biết được, nói được công đức và hạnh của các vị ấy?
"Thiện nam tử! Trong pháp hội của Phật này có một vị dạ thần chủ tên là Khai Phu Nhất Thiết Thụ Hoa. Ngươi hãy đến đó mà hỏi: Bồ-tát học nhất thiết trí thế nào? Làm sao giúp mọi chúng sinh an trú trong nhất thiết trí?"
Bấy giờ, dạ thần chủ Thủ Hộ Nhất Thiết Thành muốn nói lại nghĩa của giải thoát này, liền vì Thiện Tài đồng tử mà nói kệ rằng:
"Giải thoát của Bồ-tát sâu xa khó thấy, mang tướng bình đẳng như như (chân như, đúng như thật) giống hư không,
thấy khắp trong pháp giới vô biên mọi Như Lai của ba đời.
Sinh ra vô lượng công đức thù thắng, chứng nhập bản tính chân thật của các pháp khó nghĩ bàn,
tăng trưởng mọi trí tự tại, mở thông con đường giải thoát của ba đời.
Vượt qua số kiếp nhiều như số hạt bụi của các vòng cõi nước, khi ấy có kiếp tên là Tịnh Quang,
thế giới tên là Pháp Diệm Vân, thành ấy gọi là Bảo Hoa Quang.
Trong đó chư Phật ra đời, số lượng bằng số hạt bụi của núi Tu-di;
có Phật hiệu là Pháp Hải Âm, ra đời đầu tiên trong kiếp ấy;
cho đến vị Phật sau cùng, hiệu là Pháp Giới Diệm Đăng Vương;
tất cả các Như Lai như thế, ta đều cúng dường và lắng nghe thọ nhận giáo pháp.
Ta thấy Phật Pháp Hải Lôi Âm, thân Ngài toàn một màu vàng ròng,
các tướng tốt trang nghiêm như núi báu, ta phát tâm nguyện được thành Như Lai.
Ta chỉ thoáng thấy thân của Như Lai ấy, liền phát tâm bồ-đề rộng lớn,
thệ nguyện siêng năng cầu nhất thiết trí, tính của nó ngang với pháp giới và hư không.
Nhờ đó ta thấy khắp chư Phật ba đời, cùng với mọi chúng Bồ-tát;
cũng thấy biển cõi nước và biển chúng sinh, rồi nương theo khắp cả mà khởi lòng đại bi.
Tùy theo chỗ ưa thích trong tâm chúng sinh, ta thị hiện vô lượng thân đủ loại,
trùm khắp các cõi nước mười phương, làm rung chuyển mặt đất, tỏa ánh sáng, khiến các loài hàm thức (mọi loài có tâm thức) tỉnh ngộ.
Ta thấy vị Phật thứ hai và thân cận Ngài, cũng thấy chư Phật trong biển cõi nước mười phương,
cho đến khi vị Phật sau cùng ra đời, số lượng như thế bằng số hạt bụi của núi Tu-di.
Trong số kiếp nhiều như số hạt bụi của các vòng cõi nước, tất cả các Như Lai là ngọn đèn soi sáng thế gian;
ta đều thân cận và chiêm ngưỡng phụng thờ, khiến giải thoát này được thanh tịnh."
Bấy giờ, Thiện Tài đồng tử nhờ được vào giải thoát 'Diệu âm tự tại sâu xa' này của Bồ-tát, nên vào được biển tam-muội vô biên, vào được biển tổng trì (đà-la-ni, năng lực nắm giữ mọi giáo pháp) rộng lớn, được thần thông lớn của Bồ-tát, được biện tài lớn của Bồ-tát. Lòng vô cùng vui mừng, cậu chiêm ngưỡng dạ thần chủ Thủ Hộ Nhất Thiết Thành mà nói kệ khen ngợi:
"Ngài đã đi trong biển tuệ mầu nhiệm rộng lớn, đã vượt qua biển các cõi hữu vô biên,
thân là kho trí tuệ, sống lâu không bệnh hoạn, với uy đức và ánh sáng an trú giữa hội chúng này.
Ngài thấu hiểu pháp tính như hư không, đi vào khắp ba đời đều không ngăn ngại;
trong từng niệm nương theo mọi cảnh giới, mà trong từng tâm niệm đã dứt hẳn mọi phân biệt.
Ngài thấu hiểu chúng sinh không có tự tính, mà vẫn khởi lòng đại bi đối với chúng sinh;
đi sâu vào cửa giải thoát của Như Lai, độ khắp vô lượng loài mê muội.
Ngài quán xét suy ngẫm mọi pháp, biết rõ và chứng nhập bản tính các pháp;
tu hành trí tuệ của Phật như thế, giáo hóa khắp chúng sinh khiến họ được giải thoát.
Thiên thần là bậc thầy điều ngự của chúng sinh, mở bày con đường trí tuệ của Như Lai,
vì khắp các loài hàm thức trong pháp giới, giảng về hạnh giúp lìa mọi nỗi sợ hãi của thế gian.
Ngài đã an trú trên con đường các nguyện của Như Lai, đã nhận lãnh giáo pháp bồ-đề rộng lớn,
đã tu sức mạnh của hạnh trùm khắp, đã thấy sự tự tại của chư Phật mười phương.
Tâm thiên thần trong sạch như hư không, đã lìa khắp mọi phiền não,
biết rõ vô lượng cõi nước trong ba đời, cùng chư Phật, Bồ-tát và chúng sinh.
Thiên thần trong một niệm biết rõ tất cả: ngày đêm, tháng ngày, năm tháng và biển kiếp;
cũng biết mọi loài chúng sinh, với đủ loại tên gọi và hình tướng khác nhau.
Nơi sinh tử của chúng sinh mười phương, loài có hình sắc, loài không hình sắc, loài có tư tưởng, loài không tư tưởng,
Ngài thuận theo cách hiểu của thế gian mà biết rõ hết, dẫn dắt họ vào con đường bồ-đề.
Ngài đã sinh vào nhà thệ nguyện của Như Lai, đã vào biển công đức của chư Phật,
Pháp thân thanh tịnh, tâm không ngăn ngại, tùy chỗ ưa thích của chúng sinh mà hiện ra mọi hình sắc."
Khi ấy, Thiện Tài đồng tử nói kệ xong, lạy dưới chân dạ thần, đi vòng quanh vô lượng vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ biệt ra đi.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ bảy mươi mốt.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ bảy mươi hai.
Tam tạng (danh hiệu vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Thật-xoa-nan-đà người nước Vu Điền (vương quốc cổ ở vùng Tây Vực, nay thuộc vùng Hòa Điền, Tân Cương, Trung Quốc) vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video