Thiên 86 — Phẩm 39: Vào pháp giới (phần 13)

 Phẩm Nhập Pháp Giới (phẩm "Đi vào pháp giới"; pháp giới là toàn thể cảnh giới chân thật của mọi sự vật, hiện tượng theo cái thấy của Phật), thứ ba mươi chín, phần mười ba.

 Bấy giờ, đồng tử Thiện Tài (cậu bé tên Thiện Tài, nhân vật chính của phẩm này, đi khắp nơi tìm thầy học đạo) đi vào giải thoát môn (cửa giải thoát, tức một pháp môn chứng ngộ giúp tâm được tự do, không còn vướng mắc) "tiếng nhiệm mầu tự tại rất sâu của Bồ-tát" (Bồ-tát là người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), tu hành ngày càng tiến lên.

 Cậu đến chỗ dạ thần (vị thần ban đêm) Khai Phu Nhất Thiết Thụ Hoa (nghĩa là "làm nở hoa của mọi cây"). Cậu thấy thân bà ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi của bậc tôn quý, ví như sư tử là chúa muôn thú) làm bằng báu vật nhiệm mầu, trong lầu gác giữa những cây hương bằng nhiều thứ báu, có trăm vạn dạ thần cùng vây quanh. Khi ấy, đồng tử Thiện Tài cúi đầu lạy sát chân bà, chắp tay đứng trước mặt mà thưa: "Thưa bậc thánh! Con đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu sự giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn vẹn, tức quả vị Phật) từ trước, nhưng chưa biết Bồ-tát học hạnh Bồ-tát như thế nào, và làm sao đạt được Nhất thiết trí (trí biết rõ tất cả mọi sự, tức trí tuệ của Phật). Cúi mong ngài rủ lòng thương, giảng nói cho con!"

 Dạ thần nói:

 "Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách gọi thân mật dành cho người tu)! Ở thế giới Ta-bà (thế giới chúng ta đang sống, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ đau) này, khi mặt trời đã lặn, hoa sen đã khép, mọi người thôi dạo chơi ngắm cảnh, ta thấy đủ loại chúng sinh ở khắp nơi, nào núi, nào sông nước, nào thành, nào đồng, đều muốn trở về chỗ ở của mình. Ta đều âm thầm che chở cho họ đi đúng đường, về đến nơi ở, ngủ đêm yên vui.

 "Này thiện nam tử! Nếu có chúng sinh đang tuổi trai trẻ, nhan sắc đẹp đẽ, kiêu căng buông thả, mặc sức chạy theo ngũ dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, mùi hương, vị ngon, sự xúc chạm êm ái), ta liền hiện ra cảnh già, bệnh, chết, khiến họ sợ hãi mà bỏ các điều ác. Ta lại khen ngợi các thiện căn (gốc lành, tức những việc làm tốt sinh ra quả tốt) để họ tu tập.
 Với người keo kiệt, ta khen bố thí (đem của cải, sức lực, giáo pháp giúp người). Với người phạm giới, ta khen giới (giới luật, những điều răn ngăn ngừa việc ác) trong sạch. Người hay giận dữ, ta dạy an trú trong lòng đại từ (lòng thương yêu rộng lớn, mong mọi người được vui). Người ôm lòng bực bội muốn hại người, ta khiến họ tập nhẫn nhục (nhẫn chịu, không oán giận). Người lười biếng, ta khiến họ khởi lòng tinh tấn (siêng năng tiến tới trong điều lành). Người tâm tán loạn, ta khiến họ tu thiền định (giữ tâm lắng yên, chuyên chú vào một chỗ). Người có trí tuệ sai lệch, ta khiến họ học Bát-nhã (trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật). Người thích Tiểu thừa (cỗ xe nhỏ, tức lối tu chỉ cầu giải thoát cho riêng mình), ta khiến họ an trú Đại thừa (cỗ xe lớn, tức lối tu cầu giác ngộ để cứu độ tất cả). Người ưa đắm trong các nẻo luân hồi của tam giới (ba cõi luân hồi: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc), ta khiến họ an trú nguyện ba-la-mật của Bồ-tát (ba-la-mật là hạnh tu đưa sang bờ giác ngộ; nguyện ba-la-mật là hạnh lập nguyện lớn). Nếu có chúng sinh phúc đức và trí tuệ kém cỏi, bị kết nghiệp (phiền não trói buộc cùng nghiệp đã tạo) ép ngặt, gặp nhiều trở ngại, ta khiến họ an trú lực ba-la-mật (hạnh tu về sức mạnh) của Bồ-tát. Nếu có chúng sinh tâm tối tăm, không có trí tuệ, ta khiến họ an trú trí ba-la-mật (hạnh tu về trí biết rõ mọi pháp) của Bồ-tát.

 "Này thiện nam tử! Ta đã thành tựu giải thoát môn 'Bồ-tát sinh ra ánh sáng niềm vui rộng lớn'."

 Thiện Tài hỏi: "Thưa bậc đại thánh! Cảnh giới của giải thoát môn này như thế nào?"

 Dạ thần nói:

 "Này thiện nam tử! Vào được giải thoát này thì biết được trí phương tiện khéo léo (cách thức khéo léo tùy hoàn cảnh để dẫn dắt người) mà Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến) dùng để thu nhận khắp chúng sinh. Thế nào là thu nhận khắp? Này thiện nam tử! Mọi niềm vui mà chúng sinh hưởng được đều là nhờ sức uy đức của Như Lai, nhờ thuận theo lời dạy của Như Lai, nhờ làm theo lời Như Lai, nhờ học theo hạnh của Như Lai, nhờ được sức che chở của Như Lai, nhờ tu con đường được Như Lai chứng nhận, nhờ gieo những việc lành mà Như Lai đã làm, nhờ nương theo giáo pháp Như Lai đã giảng, nhờ được ánh mặt trời trí tuệ của Như Lai chiếu soi, nhờ được sức nghiệp trong sạch tự tính của Như Lai thu nhận.
 Làm sao biết được như vậy? Này thiện nam tử! Ta vào giải thoát 'sinh ra ánh sáng niềm vui rộng lớn' này, nhớ lại biển hạnh Bồ-tát mà Tỳ-lô-giá-na Như Lai (Đức Phật Biến Chiếu, tức trí tuệ chiếu sáng khắp nơi, vị Phật chính của kinh Hoa Nghiêm), bậc Ứng (Ứng cúng, bậc đáng được cúng dường), bậc Chính Đẳng Giác (bậc giác ngộ chân chính, trọn khắp), đã tu từ xưa, đều thấy rõ cả.

 "Này thiện nam tử! Thuở xưa khi Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật) còn là Bồ-tát, ngài thấy mọi chúng sinh bám chấp vào ngã (cái tôi) và ngã sở (cái của tôi), ở trong căn nhà tối của vô minh (sự mê muội, không thấy chân lý), lạc vào rừng rậm của các kiến (những quan điểm sai lầm), bị tham ái trói buộc, bị giận dữ phá hoại, bị ngu si làm rối loạn, bị keo kiệt và ganh ghét quấn chặt, luân hồi trong sống chết, nghèo khổ khốn cùng, không được gặp chư Phật và Bồ-tát. Thấy vậy rồi, ngài khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho chúng sinh) để làm lợi ích cho chúng sinh.
 Đó là: khởi tâm nguyện có được mọi của báu, vật dụng nhiệm mầu để thu nhận chúng sinh; nguyện cho mọi chúng sinh đều đầy đủ vật dụng nuôi sống, không thiếu thốn gì; khởi tâm không bám chấp vào mọi việc; tâm không tham nhiễm đối với mọi cảnh; tâm không keo kiệt với mọi thứ mình có; tâm không mong cầu đối với mọi quả báo; tâm không thèm muốn đối với mọi vinh hoa; tâm không mê lầm đối với mọi nhân duyên (nguyên nhân chính và các điều kiện phụ làm cho sự việc sinh ra).
 Ngài khởi tâm quan sát pháp tính (bản chất chân thật của mọi sự vật) chân thật; khởi tâm cứu giúp che chở mọi chúng sinh; khởi tâm đi sâu vào những dòng xoáy sâu thẳm của mọi pháp (pháp: mọi sự vật, hiện tượng); khởi tâm đại từ bình đẳng đối với mọi chúng sinh; khởi tâm đại bi đem phương tiện ra giúp mọi chúng sinh; khởi tâm làm chiếc lọng lớn của chính pháp che khắp chúng sinh; khởi tâm dùng chày kim cương (một thứ binh khí cứng chắc, không gì phá nổi) của trí tuệ lớn đập tan núi chướng ngại phiền não của mọi chúng sinh; khởi tâm làm cho mọi chúng sinh thêm niềm vui; khởi tâm nguyện cho mọi chúng sinh được an vui rốt ráo; khởi tâm tùy theo mong muốn của chúng sinh mà tuôn mưa mọi thứ của báu; khởi tâm dùng phương tiện bình đẳng giúp mọi chúng sinh thành tựu; khởi tâm làm cho mọi chúng sinh đầy đủ thánh tài (của báu của bậc thánh: lòng tin, giữ giới, biết hổ thẹn, nghe pháp, bố thí, trí tuệ…); khởi tâm nguyện cho mọi chúng sinh rốt cuộc đều được quả trí tuệ của thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật).

 "Khởi những tâm như thế rồi, ngài được sức mạnh của Bồ-tát, hiện ra phép thần biến lớn: khắp pháp giới và hư không giới (toàn thể không gian), trước mặt mọi chúng sinh, ngài tuôn mưa khắp mọi vật dụng nuôi sống, tùy theo mong muốn của họ mà làm cho thỏa lòng, ai cũng vui mừng, không hối tiếc, không keo kiệt, không gián đoạn, không ngừng nghỉ. Dùng phương tiện ấy, ngài thu nhận khắp chúng sinh, dạy dỗ cho họ thành tựu, giúp tất cả thoát khỏi khổ nạn sống chết mà không cầu đền đáp; ngài gột rửa viên ngọc tâm của mọi chúng sinh, khiến họ sinh ra cùng một thiện căn như chư Phật, làm tăng thêm biển lớn phúc đức của Nhất thiết trí.

 "Bồ-tát như thế, trong từng niệm (từng khoảnh khắc ý nghĩ) giúp mọi chúng sinh thành tựu; từng niệm trang nghiêm làm sạch mọi Phật sát (cõi nước của Phật); từng niệm đi vào khắp pháp giới; từng niệm trùm khắp hư không giới; từng niệm đi vào khắp tam thế (ba đời: quá khứ, hiện tại, vị lai); từng niệm thành tựu trí điều phục mọi chúng sinh; từng niệm luôn chuyển mọi pháp luân (bánh xe pháp, ví việc giảng dạy chân lý lan khắp nơi, nghiền nát mê lầm); từng niệm luôn dùng con đường của Nhất thiết trí làm lợi ích chúng sinh; từng niệm, trước mặt mọi chúng sinh khác biệt đủ loại trong khắp mọi thế giới, suốt các kiếp (khoảng thời gian cực dài) ở tương lai, hiện ra cảnh mọi đức Phật thành Đẳng Chính Giác (thành bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn); từng niệm, ở khắp mọi thế giới, trong mọi kiếp, tu hạnh Bồ-tát mà không khởi ý nghĩ phân biệt hai bên.
 Đó là: đi vào khắp trong mọi thế giới chủng (một nhóm thế giới hợp thành một hệ) thuộc mọi thế giới hải (biển thế giới, tức tập hợp vô số thế giới) rộng lớn — những thế giới có ranh giới khác nhau, những thế giới trang hoàng khác nhau, những thế giới có thể chất khác nhau, những thế giới có hình dạng khác nhau, những thế giới phân bố khác nhau; có thế giới dơ mà lẫn sạch, có thế giới sạch mà lẫn dơ, có thế giới toàn là dơ lẫn lộn, có thế giới toàn là trong sạch; hoặc nhỏ hoặc lớn, hoặc thô hoặc mịn, hoặc ngay hoặc nghiêng, hoặc úp hoặc ngửa. Trong tất cả những thế giới như vậy, từng niệm ngài tu các hạnh Bồ-tát, vào địa vị Bồ-tát, hiện sức mạnh Bồ-tát, lại hiện thân của mọi đức Phật trong ba đời, tùy theo tâm chúng sinh mà khiến họ đều được thấy biết.

 "Này thiện nam tử! Tỳ-lô-giá-na Như Lai, trong đời quá khứ, khi tu hạnh Bồ-tát như vậy, thấy các chúng sinh không tu công đức, không có trí tuệ, bám chấp ngã và ngã sở, bị màn vô minh che lấp, suy nghĩ không đúng đắn, lạc vào các tà kiến (quan điểm sai lệch), không hiểu nhân quả, thuận theo nghiệp phiền não, rơi vào hố sâu hiểm nạn của sống chết, chịu đủ vô lượng khổ đau. Ngài khởi lòng đại bi, tu đầy đủ mọi hạnh ba-la-mật, vì chúng sinh mà ca ngợi thiện căn vững chắc, khiến họ an trú, xa lìa cái khổ sống chết và nghèo khó, siêng tu các pháp trợ đạo (các pháp hỗ trợ con đường giác ngộ) về phúc đức và trí tuệ.
 Ngài giảng cho họ đủ các cửa nhân quả; giảng rằng nghiệp và quả báo không hề trái nhau; giảng chỗ chứng nhập giáo pháp; giảng về mong muốn và hiểu biết của mọi chúng sinh, cùng mọi cõi nước nơi chúng sinh thọ sinh; khiến họ không làm đứt mất hạt giống Phật (khả năng thành Phật); khiến họ giữ gìn mọi giáo pháp của Phật; khiến họ bỏ lìa mọi điều ác. Ngài lại khen ngợi các pháp trợ đạo hướng đến Nhất thiết trí, khiến chúng sinh sinh lòng vui mừng; khiến họ làm việc pháp thí (bố thí bằng giáo pháp) để thu nhận khắp mọi người; khiến họ phát khởi hạnh của Nhất thiết trí; khiến họ tu học con đường ba-la-mật của các đại Bồ-tát; khiến họ nuôi lớn biển thiện căn để thành Nhất thiết trí; khiến họ đầy đủ mọi thánh tài; khiến họ được vào cửa tự tại của Phật; khiến họ nắm được vô lượng phương tiện; khiến họ thấy được uy đức của Như Lai; khiến họ an trú trong trí tuệ của Bồ-tát."

 Đồng tử Thiện Tài hỏi: "Bậc thánh phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề đã bao lâu rồi?"

 Dạ thần nói:

 "Này thiện nam tử! Chỗ này khó tin, khó biết, khó hiểu, khó vào, khó nói; mọi thế gian và cả hàng nhị thừa (hai cỗ xe: Thanh văn, người nghe lời Phật mà giác ngộ, và Duyên giác, người tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên; cả hai đều chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) đều không thể biết.
 Chỉ trừ những người được thần lực chư Phật che chở, được bạn lành thu nhận, gom góp công đức thù thắng, ý muốn trong sạch, không có tâm hèn kém, không có tâm nhiễm ô, không có tâm dối trá quanh co; được tâm ánh sáng trí tuệ chiếu khắp; phát tâm làm lợi ích khắp chúng sinh, tâm mà mọi phiền não và các loài ma (những thế lực ngăn trở việc tu) không phá nổi; khởi tâm quyết thành tựu Nhất thiết trí; không ưa thích niềm vui trong vòng sống chết; có thể cầu niềm vui nhiệm mầu của mọi đức Phật; có thể diệt khổ não của mọi chúng sinh; có thể tu biển công đức của mọi đức Phật; có thể quán sát bản chất thật của mọi pháp; có thể đầy đủ mọi lòng tin và hiểu biết trong sạch; có thể vượt qua dòng thác sống chết; có thể vào biển trí tuệ của mọi Như Lai; có thể chắc chắn đến được thành pháp vô thượng; có thể mạnh mẽ đi vào cảnh giới của Như Lai; có thể mau chóng tiến đến địa vị của chư Phật; có thể liền thành tựu mọi năng lực của Nhất thiết trí; có thể đã đạt đến tột cùng nơi thập lực. Những người như vậy mới có thể giữ, có thể vào, có thể hiểu thấu chỗ này.
 Vì sao thế? Vì đây là cảnh giới trí tuệ của Như Lai; ngay cả mọi Bồ-tát còn không thể biết, huống gì các chúng sinh khác! Nhưng nay ta nương uy lực của Phật, muốn cho những chúng sinh hiền hòa có thể giáo hóa được mau chóng có ý trong sạch, muốn cho những chúng sinh tu tập thiện căn được tâm tự tại, nên tùy điều con hỏi mà giảng nói cho con."

 Bấy giờ, dạ thần Khai Phu Nhất Thiết Thụ Hoa muốn nói lại ý ấy cho rõ hơn, bèn quán sát cảnh giới của Như Lai trong ba đời mà nói kệ (thơ tụng):

 "Phật tử (người con Phật, chỉ người tu theo Phật), điều con hỏi, là cảnh giới Phật rất sâu,
 Dù trải số kiếp nhiều như bụi của vô số cõi không thể nghĩ bàn, cũng nói không hết được.
 Không phải những chúng sinh bị tham lam, giận dữ, ngu si,
 Kiêu mạn và mê lầm che lấp, mà biết được pháp nhiệm mầu của Phật.
 Không phải người sống trong keo kiệt, ganh ghét, dối trá, ý vẩn đục,
 Bị phiền não và nghiệp che lấp, mà biết được cảnh giới Phật.
 Không phải người bám vào uẩn, giới, xứ (uẩn: năm nhóm hợp thành thân tâm gồm sắc, thọ, tưởng, hành, thức; xứ: mười hai chỗ gồm sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng; giới: mười tám yếu tố gồm sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu cái biết), và cho rằng thân này là thật,
 Người thấy điên đảo, nghĩ điên đảo, mà biết được điều Phật giác ngộ.
 Cảnh giới Phật vắng lặng, bản chất trong sạch, lìa mọi phân biệt,
 Không phải người bám vào các cõi tồn tại (chư hữu: các cõi sống trong luân hồi) mà biết được bản chất của pháp này.
 Người sinh vào nhà chư Phật, được Phật che chở,
 Gìn giữ kho tàng giáo pháp Phật — đó là cảnh giới của mắt trí tuệ.
 Người gần gũi thiện tri thức (thầy, bạn hiền dẫn dắt việc tu), yêu thích pháp trong trắng,
 Siêng cầu năng lực của chư Phật, thì nghe pháp này mà vui mừng.
 Tâm trong sạch không phân biệt, giống như hư không rộng lớn,
 Đèn trí tuệ phá tan bóng tối — đó là cảnh giới của người ấy.
 Dùng ý đại từ đại bi, che phủ khắp các thế gian,
 Đối với tất cả đều bình đẳng — đó là cảnh giới của người ấy.
 Tâm vui mừng không bám chấp, mọi thứ đều có thể buông bỏ,
 Bố thí bình đẳng cho chúng sinh — đó là cảnh giới của người ấy.
 Tâm trong sạch, lìa các điều ác, rốt cuộc không còn gì hối tiếc,
 Làm thuận theo lời dạy của chư Phật — đó là cảnh giới của người ấy.
 Hiểu rõ bản chất của các pháp, cùng các hạt giống nghiệp,
 Tâm không dao động rối loạn — đó là cảnh giới của người ấy.
 Mạnh mẽ siêng năng tinh tấn, tâm vững vàng không thoái lui,
 Siêng tu Nhất thiết trí — đó là cảnh giới của người ấy.
 Tâm vắng lặng, an trú trong tam muội (trạng thái định, tâm chuyên nhất không tán loạn), rốt ráo mát mẻ, không còn nóng bức phiền não,
 Đã tu nhân của biển Nhất thiết trí — đây là sự giải thoát của người chứng ngộ.
 Biết rõ mọi tướng chân thật, đi sâu vào cửa pháp giới vô biên,
 Cứu độ khắp chúng sinh không sót một ai — đây là sự giải thoát của người cầm đèn trí tuệ.
 Thấu suốt bản chất thật của chúng sinh, không bám vào biển các cõi tồn tại,
 Như bóng hiện khắp trong nước tâm — đây là sự giải thoát của người đi đường chính.
 Từ hạt giống phương tiện và hạnh nguyện của mọi đức Phật ba đời mà sinh ra,
 Suốt mọi kiếp, ở mọi cõi siêng năng tu hành — đây là sự giải thoát của bậc Phổ Hiền (người tu theo hạnh nguyện rộng lớn khắp nơi của Bồ-tát Phổ Hiền).
 Vào khắp mọi cửa pháp giới, thấy hết biển các cõi mười phương,
 Cũng thấy các kiếp thành và hoại trong ấy, mà tâm rốt cuộc không phân biệt.
 Trong mọi hạt bụi nhỏ của pháp giới, đều thấy Như Lai ngồi dưới cây đạo (cây bồ-đề, nơi Phật ngồi thành đạo),
 Thành tựu bồ-đề (sự giác ngộ) mà giáo hóa muôn loài — đây là sự giải thoát của mắt không chướng ngại.
 Con trong biển vô lượng đại kiếp, đã gần gũi cúng dường thiện tri thức,
 Vì lợi ích chúng sinh mà cầu chính pháp, nghe rồi ghi nhớ không quên sót.
 Cảnh giới rộng lớn của Tỳ-lô-giá-na, vô lượng vô biên, không thể nghĩ bàn,
 Ta nương sức Phật mà nói cho con, khiến lòng sâu của con càng thêm trong sạch.

 "Này thiện nam tử! Thuở xưa rất xa, cách nay số kiếp nhiều như số hạt bụi nhỏ của một biển thế giới, có một biển thế giới tên là Phổ Quang Minh Chân Kim Ma-ni Sơn. Trong biển thế giới ấy có Phật ra đời, hiệu là Phổ Chiếu Pháp Giới Trí Tuệ Sơn Tịch Tĩnh Uy Đức Vương. Này thiện nam tử! Đức Phật ấy thuở trước khi tu hạnh Bồ-tát đã làm trong sạch biển thế giới ấy.
 Trong biển thế giới ấy có số thế giới chủng nhiều như số bụi nhỏ của một thế giới; mỗi thế giới chủng có số thế giới nhiều như số bụi nhỏ của một thế giới; mỗi thế giới đều có Như Lai ra đời; mỗi Như Lai giảng số tu-đa-la (kinh điển) nhiều như số bụi nhỏ của một biển thế giới; mỗi bộ tu-đa-la thọ ký (Phật báo trước cho người tu rằng họ sẽ thành Phật) cho số Bồ-tát nhiều như số bụi nhỏ của một cõi Phật, hiện đủ loại thần lực, giảng đủ loại pháp môn, cứu độ vô lượng chúng sinh.

 "Này thiện nam tử! Trong biển thế giới Phổ Quang Minh Chân Kim Ma-ni Sơn ấy có một thế giới chủng tên là Phổ Trang Nghiêm Tràng. Trong thế giới chủng này có một thế giới tên là Nhất Thiết Bảo Sắc Phổ Quang Minh, lấy ngọc ma-ni vương (ngọc ma-ni quý nhất; ma-ni là thứ ngọc báu sáng trong) hiện bóng của mọi hóa Phật (thân Phật do thần lực biến hiện ra) làm thể chất, hình dáng như thành của cõi trời; lấy ngọc ma-ni vương hiện bóng của mọi đạo tràng (nơi Phật thành đạo và giảng pháp) của Như Lai làm phần đáy, đặt trên biển hoa bằng mọi thứ báu, sạch và dơ lẫn lộn.
 Trong thế giới này có số tứ thiên hạ (bốn châu lớn bao quanh núi Tu-di, hợp thành một thế giới nhỏ) nhiều như số bụi nhỏ của núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm mỗi thế giới theo quan niệm Phật giáo). Có một tứ thiên hạ ở ngay chính giữa, tên là Nhất Thiết Bảo Sơn Tràng. Mỗi châu trong tứ thiên hạ ấy dài rộng mười vạn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần chừng mười mấy cây số), mỗi châu có một vạn thành lớn.
 Trong châu Diêm-phù-đề (châu ở phía nam núi Tu-di, nơi loài người sinh sống) có một kinh đô tên là Kiên Cố Diệu Bảo Trang Nghiêm Vân Đăng, một vạn thành lớn bao quanh. Vào thời người Diêm-phù-đề sống thọ một vạn tuổi, ở đó có vị vua tên là Nhất Thiết Pháp Âm Viên Mãn Cái, có năm trăm đại thần, sáu vạn thể nữ (cung nữ), bảy trăm vương tử; các vương tử đều đẹp đẽ, mạnh mẽ, có uy lực lớn. Bấy giờ, uy đức của nhà vua phủ khắp Diêm-phù-đề, không có kẻ thù nào.

 "Khi ấy, lúc kiếp của thế giới kia sắp hết, ngũ trược (năm thứ vẩn đục của thời suy đồi: thời đại hỗn loạn, tư tưởng sai lầm, phiền não dày đặc, chúng sinh kém cỏi, tuổi thọ ngắn ngủi) nổi lên. Mọi người tuổi thọ ngắn ngủi, của cải thiếu thốn, hình dáng xấu xí, khổ nhiều vui ít, không tu thập thiện (mười điều lành: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói đâm thọc, không nói lời ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến), chuyên làm nghiệp ác, giận dữ tranh giành nhau, nhục mạ lẫn nhau, chia rẽ quyến thuộc người khác, ganh ghét vinh hoa của người, mặc tình nảy ra những ý kiến sai lệch, tham cầu trái phép.
 Vì nhân duyên ấy, mưa gió trái mùa, lúa má không được mùa, vườn tược, cây cỏ đều khô héo, dân chúng thiếu thốn, bệnh dịch tràn lan, chạy khắp bốn phương không chỗ nương tựa. Họ kéo đến vây quanh thành lớn kinh đô, đông đến vô lượng vô biên trăm nghìn vạn ức người, khắp bốn mặt kêu la lớn tiếng: có người giơ tay, có người chắp tay, có người dập đầu xuống đất, có người đấm ngực, có người quỳ gối gào khóc, có người nhảy lên kêu to; đầu tóc rối bù, áo quần rách nát, da dẻ nứt nẻ, mặt mày không chút sinh khí. Họ thưa với vua:
 'Đại vương! Đại vương! Chúng con nay nghèo khổ côi cút, đói khát rét buốt, bệnh tật yếu ớt, bị muôn nỗi khổ bức bách, mạng sống chẳng còn bao lâu, không nơi nương tựa, không ai cứu giúp, không biết kêu ai. Nay chúng con đến nương về Đại vương. Chúng con thấy Đại vương nhân từ, trí tuệ, nên ở nơi Đại vương, chúng con thấy như được an vui, như được người thương yêu, như được sống còn, như được che chở, như được kho báu, như gặp bến đò cây cầu, như gặp đường đi, như gặp thuyền bè, như thấy đảo báu, như được của cải lợi lộc, như được lên cung trời.'

 "Bấy giờ, Đại vương nghe lời ấy xong, được trăm vạn a-tăng-kỳ (số lượng nhiều không thể đếm được) cửa đại bi, một lòng suy nghĩ, rồi nói ra mười lời đại bi. Mười lời ấy là gì? Đó là:
 'Thương thay chúng sinh! Rơi vào hố lớn sống chết không đáy; ta phải làm sao mau chóng cứu vớt, khiến họ được an trú nơi địa vị Nhất thiết trí? Thương thay chúng sinh! Bị các phiền não bức bách; ta phải làm sao che chở cứu giúp, khiến họ an trú trong mọi nghiệp lành? Thương thay chúng sinh! Bị sinh, già, bệnh, chết làm cho sợ hãi; ta phải làm sao làm chỗ nương tựa cho họ, khiến họ mãi được thân tâm yên ổn? Thương thay chúng sinh! Thường bị muôn nỗi sợ hãi của thế gian bức bách; ta phải làm sao giúp đỡ, khiến họ được an trú trên con đường Nhất thiết trí?
 Thương thay chúng sinh! Không có mắt trí tuệ, thường bị thân kiến (chấp thân này là cái tôi thật) và nghi ngờ che lấp; ta phải làm sao bày phương tiện, khiến họ gỡ được màng che của nghi ngờ và kiến chấp? Thương thay chúng sinh! Thường bị bóng tối ngu si làm cho mê lầm; ta phải làm sao làm ngọn đuốc sáng, khiến họ soi thấy thành Nhất thiết trí? Thương thay chúng sinh! Thường bị keo kiệt, ganh ghét, dối trá làm vẩn đục; ta phải làm sao khai mở cho họ, khiến họ chứng được pháp thân (thân chân lý, thân thật của Phật) trong sạch? Thương thay chúng sinh! Lâu dài trôi nổi chìm đắm trong biển lớn sống chết; ta phải làm sao chở khắp qua sông, khiến họ được lên bờ bên kia của bồ-đề?
 Thương thay chúng sinh! Các căn (giác quan và các năng lực tinh thần) cứng cỏi ương bướng, khó điều phục; ta phải làm sao điều khiển dạy dỗ, khiến họ đầy đủ thần lực của chư Phật? Thương thay chúng sinh! Như người mù không thấy đường đi; ta phải làm sao dẫn dắt, khiến họ được vào cửa Nhất thiết trí?'

 "Nói những lời ấy xong, vua đánh trống truyền lệnh: 'Nay ta bố thí khắp cho mọi chúng sinh, ai cần gì đều cho đầy đủ.' Lập tức lệnh ban xuống các thành lớn nhỏ và các làng xóm trong Diêm-phù-đề, mở hết kho tàng, đem đủ thứ vật bày ra ở các ngã tư đường.
 Đó là: vàng, bạc, lưu ly (thứ đá quý màu xanh trong), ma-ni và các thứ báu; áo quần, đồ ăn thức uống, hoa, hương, anh lạc (chuỗi ngọc đeo trên người), cung điện, nhà cửa, giường chõng, đồ trải nằm ngồi; dựng cây phướn báu bằng ngọc ma-ni sáng rực, ánh sáng chạm vào thân ai thì người ấy đều yên ổn; cũng bố thí mọi thuốc thang chữa bệnh; các đồ báu đủ loại đựng các thứ báu, đồ bằng kim cương đựng các thứ hương, đồ bằng hương báu đựng các thứ áo; kiệu, xe cộ, cờ phướn, lọng lụa. Tất cả những vật dụng nuôi sống như thế, vua đều mở kho đem ra cấp phát.
 Vua cũng bố thí mọi thôn xóm, doanh trại, thành ấp, núi đầm, rừng rậm, vợ con, quyến thuộc và cả ngôi vua; đầu, mắt, tai, mũi, môi, lưỡi, răng, tay, chân, da, thịt, tim, thận, gan, phổi — mọi thứ trong thân lẫn ngoài thân, vua đều có thể buông bỏ.

 "Thành Kiên Cố Diệu Bảo Trang Nghiêm Vân Đăng ấy, phía đông có cửa tên là Ma-ni Sơn Quang Minh. Ngoài cửa ấy có nơi tổ chức hội bố thí. Đất ở đó rộng lớn, sạch sẽ bằng phẳng, không có hố hầm, gai góc, sỏi cát; mọi thứ đều làm bằng báu vật nhiệm mầu, rải các hoa báu, xông các hương thơm, thắp các đèn báu, mây hương đủ loại đầy khắp hư không, vô lượng cây báu xếp hàng thứ lớp, vô lượng lưới hoa, vô lượng lưới hương phủ kín phía trên, vô lượng trăm nghìn ức na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) nhạc cụ luôn phát ra tiếng hay. Tất cả như vậy đều được trang hoàng bằng báu vật nhiệm mầu, đều là quả báo của nghiệp trong sạch của Bồ-tát.

 "Trong hội ấy đặt một tòa sư tử: mười thứ báu làm nền, lan can bằng mười thứ báu, mười loại cây báu vây quanh, bánh xe báu kim cương đỡ bên dưới, dùng mọi thứ báu làm tượng rồng và thần cùng nâng đỡ, đủ thứ báu vật để trang hoàng, cờ phướn xen kẽ, các lưới phủ trên, vô lượng hương báu luôn tỏa ra mây hương, đủ loại áo báu bày khắp nơi, trăm nghìn thứ nhạc luôn tấu tiếng hay. Phía trên lại giăng lọng báu, luôn phóng ra vô lượng ánh lửa sáng của báu vật, rực rỡ trong sáng như vàng Diêm-phù (thứ vàng quý nhất); phủ bằng lưới báu, rủ các chuỗi anh lạc, dây đai bằng ngọc ma-ni giăng xen chung quanh, đủ thứ chuông báu luôn vang tiếng hay, khuyên các chúng sinh tu hành nghiệp lành.
 Khi ấy, vị đại vương ngồi trên tòa sư tử, dung mạo đoan chính, đủ các tướng tốt của bậc đại nhân, lấy báu vật nhiệm mầu tỏa sáng làm mũ, thân như thân Na-la-diên (vị thần lực sĩ có thân cứng chắc khỏe mạnh) không gì phá hoại được, mỗi phần thân thể đều tròn đầy, bản tính hiền lành tốt đẹp khắp cả, sinh trong dòng dõi vua, tự tại cả về của cải lẫn giáo pháp, tài ăn nói không ngăn ngại, trí tuệ sáng suốt thông đạt, dùng chính sự mà trị nước, không ai trái lệnh.

 "Bấy giờ, ở Diêm-phù-đề có vô lượng vô số trăm nghìn vạn ức na-do-tha chúng sinh — từ đủ loại cõi nước, đủ loại dòng giống, đủ loại hình dáng, đủ loại y phục, đủ loại ngôn ngữ, đủ loại ưa thích — đều kéo đến hội này, nhìn ngắm nhà vua, ai cũng nói: 'Vị vua này là người có trí lớn, là núi Tu-di của phúc đức, là vầng trăng của công đức, an trú trong hạnh nguyện Bồ-tát, làm việc bố thí rộng lớn.' Khi ấy, nhà vua thấy những người đến xin, sinh lòng thương xót, sinh lòng vui mừng, sinh lòng tôn trọng, sinh lòng coi như bạn lành, sinh lòng rộng lớn, sinh lòng nối tiếp không dứt, sinh lòng tinh tấn, sinh lòng không thoái lui, sinh lòng buông bỏ bố thí, sinh lòng trùm khắp.

 "Này thiện nam tử! Bấy giờ, vị vua ấy thấy những người đến xin, trong lòng rất vui mừng, dù chỉ trong khoảnh khắc. Giả sử niềm vui mà vua trời Đao-lợi (cõi trời thứ hai của cõi dục, do Đế Thích làm chủ), vua trời Dạ-ma (cõi trời thứ ba của cõi dục), vua trời Đâu-suất-đà (cõi trời thứ tư của cõi dục) hưởng suốt trăm nghìn ức na-do-tha kiếp cũng không sánh kịp.
 Niềm vui mà vua trời Thiện Hóa (vua cõi trời Hóa Lạc, cõi trời thứ năm của cõi dục) hưởng trong vô số kiếp; niềm vui mà vua trời Tự Tại (vua cõi trời Tha Hóa Tự Tại, cõi trời cao nhất của cõi dục) hưởng trong vô lượng kiếp; niềm vui thanh tịnh mà vua Đại Phạm thiên (vị chủ cõi Phạm thiên, tầng đầu của cõi sắc) hưởng trong vô biên kiếp; niềm vui cõi trời mà vua trời Quang Âm (cõi trời thuộc tầng thiền thứ hai của cõi sắc) hưởng trong số kiếp khó nghĩ bàn; niềm vui cõi trời mà vua trời Biến Tịnh (cõi trời thuộc tầng thiền thứ ba của cõi sắc) hưởng trong vô tận kiếp; niềm vui vắng lặng mà vua trời Tịnh Cư (cõi trời thuộc tầng thiền thứ tư của cõi sắc, nơi các bậc thánh không còn trở lại cõi dục cư ngụ) an hưởng trong số kiếp không thể nói — tất cả đều không sánh kịp.

 "Này thiện nam tử! Ví như có người nhân từ, hiếu thảo, thương anh em, gặp lúc đời loạn, cha mẹ, vợ con, anh em, chị em đều thất lạc; bỗng giữa đường nơi đồng hoang lại gặp nhau, ngắm nhìn, phụng dưỡng, vỗ về, đối diện nhau mà lòng không biết chán. Vị đại vương ấy khi thấy người đến xin, trong lòng vui mừng cũng như vậy.

 "Này thiện nam tử! Bấy giờ, nhà vua nhờ thiện tri thức mà sự hiểu biết và ý muốn hướng về bồ-đề của Phật càng tăng trưởng, các căn thành tựu, lòng tin trong sạch, niềm vui tròn đầy. Vì sao thế? Vì vị Bồ-tát này siêng tu các hạnh, cầu Nhất thiết trí, nguyện làm lợi ích mọi chúng sinh, nguyện được vô lượng niềm vui nhiệm mầu của bồ-đề, bỏ lìa mọi tâm không lành, luôn thích gom góp mọi thiện căn, luôn nguyện cứu giúp che chở mọi chúng sinh, luôn thích quán sát con đường Tát-bà-nhã (tức Nhất thiết trí), luôn thích tu hành mọi pháp của Nhất thiết trí; làm tròn ước nguyện của mọi chúng sinh, vào biển lớn công đức của mọi đức Phật, phá núi chướng ngại do việc của ma và mê lầm gây ra, thuận theo lời dạy và việc làm của mọi Như Lai, đi trên con đường không chướng ngại của Nhất thiết trí, đã có thể đi sâu vào dòng Nhất thiết trí, mọi dòng pháp luôn hiện ra trước mắt, đại nguyện không cùng tận, là bậc đại trượng phu, an trú trong pháp của bậc đại nhân, gom góp kho tàng điều lành của cửa phổ môn (cửa mở khắp, tức pháp môn trùm khắp mọi phương diện), lìa mọi bám chấp, không nhiễm mọi cảnh giới thế gian, biết bản chất các pháp giống như hư không.

 "Đối với người đến xin, vua coi như đứa con một, coi như cha mẹ, coi như phúc điền (ruộng phúc, nơi gieo việc lành thì được phúc), coi như điều khó gặp, coi như người ban ơn ích cho mình, coi như chỗ vững chắc, coi như thầy, coi như Phật. Vua không phân biệt phương hướng chốn nào, không chọn dòng giống, không lựa hình dáng; hễ ai đến thì tùy theo mong muốn của họ, dùng lòng đại từ, bình đẳng không ngăn ngại, bố thí khắp tất cả, khiến ai cũng được thỏa mãn: ai cầu đồ ăn uống thì cho đồ ăn uống; ai cầu áo quần thì cho áo quần; ai cầu hương hoa thì cho hương hoa; ai cầu tràng hoa, lọng che thì cho tràng hoa, lọng che; cờ phướn, anh lạc, cung điện, vườn tược, voi ngựa, xe cộ, giường ghế, chăn nệm, vàng, bạc, ma-ni, các thứ châu báu, mọi kho tàng, cùng các quyến thuộc, thành ấp, làng xóm — vua đều bố thí khắp cho chúng sinh như vậy.

 "Khi ấy, trong hội có con gái của một vị trưởng giả (người giàu có, có đức và có địa vị trong xã hội), tên là Bảo Quang Minh, cùng sáu mươi đồng nữ. Nàng đoan trang xinh đẹp, ai thấy cũng ưa, da màu vàng, mắt và tóc màu xanh biếc, thân tỏa hương thơm; miệng nói ra tiếng Phạm âm (giọng nói trong trẻo, thanh tịnh như của Phạm thiên), lấy áo báu thượng hạng làm đồ trang sức; nàng luôn biết hổ thẹn, ghi nhớ điều chính đáng không rối loạn, đủ oai nghi (cử chỉ đúng phép, trang nghiêm), cung kính bậc thầy và người lớn, luôn nghĩ đến việc làm thuận theo hạnh nhiệm mầu rất sâu, pháp đã nghe thì ghi nhớ không quên; thiện căn từ những đời trước thấm nhuần tâm nàng, trong sạch rộng lớn như hư không, bình đẳng làm yên ổn chúng sinh, luôn được thấy chư Phật, cầu Nhất thiết trí.

 "Khi ấy, nàng Bảo Quang Minh đứng cách vua không xa, chắp tay cúi đầu lạy, nghĩ thế này: 'Ta được lợi lành! Ta được lợi lành! Nay ta được gặp bậc đại thiện tri thức.' Đối với nhà vua, nàng coi như bậc đại sư, như thiện tri thức, như người đầy đủ từ bi, như người có thể che chở thu nhận. Tâm nàng ngay thẳng, sinh niềm vui lớn, cởi chuỗi anh lạc trên người dâng lên vua, rồi phát nguyện:
 'Nay vị đại vương này làm chỗ nương tựa cho vô lượng vô biên chúng sinh mê muội; nguyện cho con trong tương lai cũng được như vậy. Như những pháp mà đại vương biết, cỗ xe (lối tu) mà ngài đi, con đường mà ngài tu, hình tướng mà ngài có, của cải mà ngài sở hữu, hội chúng mà ngài thu nhận — vô biên vô tận, khó ai hơn được, khó ai phá được — nguyện cho con trong tương lai đều được như vậy. Ngài sinh ra ở đâu, con đều nguyện theo đến sinh ở đó.'

 "Bấy giờ, đại vương biết đồng nữ này phát tâm như vậy, liền bảo: 'Đồng nữ! Con muốn gì ta đều cho con. Nay mọi thứ ta có, ta đều buông bỏ hết, để cho các chúng sinh đều được đầy đủ.'

 "Khi ấy, nàng Bảo Quang Minh lòng tin trong sạch, sinh niềm vui lớn, liền nói kệ ca ngợi nhà vua:

 "'Thuở trước, ở thành ấp này, khi đại vương chưa ra đời,
 Mọi thứ đều không có gì đáng vui, giống như chốn ngạ quỷ (quỷ đói).
 Chúng sinh giết hại lẫn nhau, trộm cắp, buông thả dâm dục,
 Nói đâm thọc, nói lời không thật, lời vô nghĩa, lời thô ác,
 Tham muốn của cải người khác, giận dữ ôm lòng độc ác,
 Thấy sai làm bậy, chết rồi rơi vào ác đạo (các đường dữ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).
 Vì chúng sinh như thế, bị ngu si che lấp,
 Sống trong cái thấy điên đảo, nên trời hạn không mưa.
 Vì mưa không đúng thời, trăm thứ lúa đều không mọc,
 Cây cỏ đều khô héo, suối sông cũng cạn khô.
 Khi đại vương chưa ra đời, bến nước ao hồ đều khô cạn,
 Vườn tược đầy xương trắng, nhìn vào như đồng hoang.
 Đại vương lên ngôi báu, cứu giúp khắp muôn loài,
 Mây mưa phủ khắp tám phương, mưa tuôn khắp nơi thấm đẫm.
 Đại vương trị vì muôn dân, dẹp sạch mọi bạo ngược,
 Hình phạt ngục tù đều bỏ, người côi cút đều yên ổn.
 Thuở trước, các chúng sinh ai nấy tàn hại lẫn nhau,
 Uống máu và ăn thịt, nay đều khởi lòng từ.
 Thuở trước, các chúng sinh nghèo khổ thiếu áo quần,
 Lấy cỏ che thân, đói gầy như ngạ quỷ.
 Đại vương đã ra đời, lúa gạo tự nhiên mọc,
 Trong cây sinh ra áo đẹp, nam nữ đều được trang sức.
 Ngày trước tranh nhau chút lợi nhỏ, làm trái phép mà cướp đoạt nhau;
 Nay ai cũng sung túc, như dạo chơi trong vườn của Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi).
 Thuở trước người làm điều ác, sinh lòng tham nhiễm trái đạo,
 Vợ người và gái trẻ, bị xâm phạm bức ép đủ cách.
 Nay thấy vợ người khác, đoan trang, trang sức đẹp đẽ,
 Mà lòng không nhiễm đắm, như chư thiên ở cõi Tri Túc (cõi trời Đâu-suất, nghĩa là "biết đủ").
 Ngày trước các chúng sinh, nói dối không chân thật,
 Trái phép, không lợi ích, nịnh hót quanh co để lấy lòng người.
 Ngày nay các loài chúng sinh, đều lìa xa lời ác,
 Tâm đã hiền hòa mềm mỏng, lời nói cũng ôn hòa.
 Ngày trước các chúng sinh, làm đủ thứ tà pháp,
 Chắp tay cung kính lạy, loài trâu, dê, chó, lợn.
 Nay nghe chính pháp của vua, tỉnh ngộ bỏ tà kiến,
 Hiểu rõ quả báo khổ vui, đều do nhân duyên mà sinh.
 Đại vương nói ra tiếng nhiệm mầu, ai nghe cũng vui thích;
 Tiếng của Phạm thiên và Đế Thích, cũng không sao sánh kịp.
 Chiếc lọng báu của đại vương, vươn cao giữa hư không,
 Cán bằng lưu ly nâng đỡ, phủ bằng lưới ma-ni.
 Chuông vàng tự nhiên vang, tiếng hòa nhã của Như Lai,
 Tuyên dương pháp vi diệu, dứt sạch mê lầm của chúng sinh.
 Kế đó lại giảng rộng, các cõi Phật mười phương,
 Trong mọi kiếp, các Như Lai và quyến thuộc.
 Lại theo thứ lớp mà nói, các cõi mười phương thời quá khứ,
 Cùng trong các cõi nước ấy, mọi đức Như Lai.
 Lại phát ra tiếng nhiệm mầu, vang khắp cõi Diêm-phù,
 Giảng rộng về loài người, loài trời, các nghiệp khác nhau đủ loại.
 Chúng sinh nghe xong, tự biết kho nghiệp của mình,
 Lìa điều ác, siêng tu hành, hồi hướng (đem công đức hướng về) bồ-đề của Phật.
 Phụ vương là Tịnh Quang Minh, mẫu hậu là Liên Hoa Quang,
 Khi ngũ trược xuất hiện, đang ở ngôi trị thiên hạ.
 Khi ấy có một khu vườn rộng lớn, vườn có năm trăm ao,
 Mỗi ao có nghìn cây vây quanh, cây nào cũng hoa phủ kín.
 Trên bờ những ao ấy, dựng ngôi nhà nghìn cột,
 Lan can và các đồ trang hoàng, không thứ gì không đủ.
 Đời mạt, pháp ác nổi lên, nhiều năm trời không mưa,
 Ao suối đều khô cạn, cây cỏ đều héo úa.
 Bảy ngày trước khi vua ra đời, đã hiện điềm lành linh ứng;
 Ai thấy cũng nghĩ thầm: bậc cứu đời nay sắp ra.
 Bấy giờ vào nửa đêm, mặt đất rung chuyển sáu cách (sáu kiểu chấn động của đất: rung, nổi lên, trồi sụt, chấn, vang rền, va đập — điềm báo việc lớn);
 Có một ao hoa báu, ánh sáng như mặt trời mọc.
 Trong năm trăm ao, nước công đức (nước có tám đức tính tốt: trong, mát, ngọt, mềm, nhuần, êm, hết khát, nuôi lớn thân) tràn đầy,
 Cây khô đều mọc cành, hoa lá đều tươi tốt.
 Nước ao đã đầy tràn, chảy khắp mọi nơi,
 Lan khắp đất Diêm-phù, không đâu không thấm nhuần.
 Cỏ thuốc và các loại cây, trăm thứ lúa, mạ non,
 Cành lá, hoa và quả, tất cả đều sum suê.
 Mương hố và gò đống, đủ chỗ cao chỗ thấp,
 Mọi vùng đất như thế, không đâu không bằng phẳng.
 Gai góc, sỏi cát cùng mọi thứ dơ bẩn,
 Đều trong một khoảnh khắc, biến thành các ngọc báu.
 Chúng sinh thấy vậy rồi, vui mừng mà ca ngợi,
 Đều nói được lợi lành, như người khát được uống nước ngon.
 Bấy giờ vua Quang Minh cùng quyến thuộc đông vô lượng,
 Đồng loạt sửa soạn xe giá theo nghi lễ, dạo xem các vườn tược.
 Trong năm trăm ao ấy, có ao tên Khánh Hỷ,
 Trên ao có pháp đường (nhà giảng pháp), phụ vương ở tại đây.
 Tiên vương nói với phu nhân: Ta nhớ bảy đêm trước,
 Nửa đêm đất rung chuyển, trong này có ánh sáng hiện.
 Lúc ấy trong ao hoa, mọc lên đóa sen nghìn cánh,
 Ánh sáng như nghìn mặt trời, chiếu thẳng lên đỉnh Tu-di.
 Kim cương làm cuống, vàng Diêm-phù làm đài hoa,
 Các thứ báu làm cánh hoa, hương thơm làm nhụy.
 Vua sinh ra trên hoa ấy, thân ngay ngắn ngồi kết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi),
 Các tướng tốt và vẻ đẹp (tướng hảo: những đặc điểm tốt đẹp trên thân bậc thánh) trang nghiêm thân, được thiên thần cung kính.
 Tiên vương rất vui mừng, vào ao tự tay bế lên,
 Trao cho phu nhân: Con của nàng, nên vui mừng.
 Kho báu đều tuôn ra, cây báu sinh áo đẹp,
 Nhạc trời tấu tiếng hay, vang đầy giữa hư không.
 Tất cả các chúng sinh, đều sinh niềm vui lớn,
 Chắp tay khen hiếm có: Lành thay bậc cứu giúp đời!
 Khi ấy vua phóng ánh sáng từ thân, chiếu khắp mọi nơi,
 Khiến cho cả bốn châu, tối tăm hết, bệnh tật tiêu.
 Dạ-xoa (một loài quỷ thần), tỳ-xá-xà (loài quỷ hút tinh khí người), côn trùng độc, các ác thú,
 Những loài muốn hại người, đều tự lẩn trốn.
 Tiếng xấu, mất lợi lành, tai họa bất ngờ, bị bệnh hành,
 Những khổ như thế đều tiêu diệt, mọi người đều vui mừng.
 Phàm là loài chúng sinh, nhìn nhau như cha mẹ,
 Lìa ác, khởi lòng từ, chuyên cầu Nhất thiết trí.
 Đóng lại các nẻo dữ, mở bày đường lên cõi người, cõi trời,
 Tuyên dương Tát-bà-nhã, cứu độ muôn loài.
 Chúng con gặp được đại vương, khắp nơi được lợi lành,
 Người không nơi nương tựa, không người dẫn đường, đều được an vui.'

 "Bấy giờ, đồng nữ Bảo Quang Minh dùng kệ ca ngợi vua Nhất Thiết Pháp Âm Viên Mãn Cái xong, đi nhiễu quanh vô số vòng, chắp tay cúi đầu lạy, khom mình cung kính, rồi lui đứng một bên. Khi ấy, đại vương bảo đồng nữ:
 'Lành thay, đồng nữ! Con biết tin biết công đức của người khác, thật là hiếm có. Đồng nữ! Mọi chúng sinh đều không thể tin và biết công đức của người khác. Đồng nữ! Mọi chúng sinh không biết đền ơn, không có trí tuệ, tâm vẩn đục rối loạn, bản tính không sáng suốt, vốn không có ý chí và sức lực, lại thoái lui việc tu hành; những người như vậy không tin, không biết mọi công đức, thần thông, trí tuệ của Bồ-tát và Như Lai. Đồng nữ! Nay con quyết chí cầu đến bồ-đề, nên biết được công đức như thế của Bồ-tát. Nay con sinh trong Diêm-phù-đề này, phát tâm mạnh mẽ, thu nhận khắp chúng sinh, công sức không uổng phí, rồi cũng sẽ thành tựu công đức như vậy.'
 Vua khen ngợi đồng nữ xong, tự tay đem áo báu vô giá trao cho đồng nữ Bảo Quang cùng quyến thuộc của nàng, bảo từng người: 'Các con hãy mặc áo này.' Khi ấy, các đồng nữ quỳ hai gối xuống đất, hai tay nâng đỡ, đặt lên đỉnh đầu, rồi sau mới mặc; mặc áo xong, đi nhiễu quanh vua theo chiều bên phải, từ trong các áo báu tỏa ra ánh sáng của mọi vì sao. Mọi người thấy vậy đều nói: 'Các cô gái này ai cũng đoan trang, như bầu trời đêm trong được trang điểm bằng các vì sao.'

 "Này thiện nam tử! Vua Nhất Thiết Pháp Âm Viên Mãn Cái lúc ấy đâu phải ai khác, chính là Tỳ-lô-giá-na Như Lai, bậc Ứng, bậc Chính Đẳng Giác ngày nay. Vua Quang Minh chính là vua Tịnh Phạn (vua cha của Phật Thích-ca). Phu nhân Liên Hoa Quang chính là phu nhân Ma-da (mẹ của Phật Thích-ca). Đồng nữ Bảo Quang chính là thân ta. Những chúng sinh mà vua lúc ấy dùng tứ nhiếp pháp (bốn cách thu phục lòng người: bố thí, nói lời yêu thương, làm việc có ích cho người, cùng làm việc với người) để thu nhận, chính là tất cả các Bồ-tát trong hội này. Họ đều đã đạt bất thoái chuyển (không còn thoái lui) đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, có vị ở sơ địa cho đến thập địa (mười cấp bậc tu chứng của Bồ-tát, từ bậc thứ nhất đến bậc thứ mười), đầy đủ các đại nguyện, gom góp các pháp trợ đạo, tu các hạnh nhiệm mầu, đủ các sự trang nghiêm, được các thần thông, an trú trong các giải thoát, và trong hội này đang ở trong các cung điện pháp nhiệm mầu."

 Bấy giờ, chủ dạ thần Khai Phu Nhất Thiết Thụ Hoa, vì đồng tử Thiện Tài, muốn nói lại ý nghĩa của giải thoát này, liền nói kệ:

 "Ta có con mắt rộng lớn, thấy khắp mười phương,
 Trong mọi biển cõi, những kẻ luân hồi trong năm nẻo (ngũ thú: cõi trời, cõi người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục).
 Cũng thấy các đức Phật ấy, ngồi dưới cây bồ-đề,
 Thần thông trùm khắp mười phương, giảng pháp độ chúng sinh.
 Ta có tai trong sạch, nghe khắp mọi âm thanh,
 Cũng nghe Phật giảng pháp, vui mừng tin nhận.
 Ta có tha tâm trí (trí biết được tâm ý người khác), không hai, không ngăn ngại,
 Có thể trong một niệm, hiểu rõ hết biển tâm của chúng sinh.
 Ta được túc mạng trí (trí biết rõ các đời trước), có thể biết mọi kiếp,
 Của mình và của người khác, phân biệt đều rõ ràng.
 Ta trong một niệm biết được số kiếp nhiều như bụi của biển cõi,
 Chư Phật và Bồ-tát, cùng các loài chúng sinh trong năm đường.
 Nhớ biết các đức Phật ấy, khi mới phát nguyện bồ-đề,
 Cho đến khi tu các hạnh, từng hạnh đều tròn đầy.
 Cũng biết các đức Phật ấy, thành tựu đạo bồ-đề,
 Dùng đủ loại phương tiện, vì chúng sinh chuyển pháp luân.
 Cũng biết các đức Phật ấy, có biển các cỗ xe (các lối tu),
 Chính pháp tồn tại lâu hay mau, chúng sinh được độ nhiều hay ít.
 Ta trong vô lượng kiếp, tu tập pháp môn này;
 Nay ta nói cho con, Phật tử con nên học."

 "Này thiện nam tử! Ta chỉ biết giải thoát môn 'Bồ-tát sinh ra ánh sáng niềm vui rộng lớn' này. Còn như các Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có hạnh nguyện và công đức rộng lớn) gần gũi cúng dường mọi đức Phật, vào biển đại nguyện của Nhất thiết trí, làm tròn biển nguyện của mọi đức Phật; được trí dũng mãnh, từ một địa vị Bồ-tát mà vào khắp biển mọi địa vị Bồ-tát; được nguyện trong sạch, từ một hạnh Bồ-tát mà vào khắp biển mọi hạnh Bồ-tát; được sức tự tại, từ một giải thoát môn của Bồ-tát mà vào khắp biển mọi giải thoát môn của Bồ-tát — thì ta làm sao biết, làm sao nói được công đức và hạnh của các vị ấy?

 "Này thiện nam tử! Trong đạo tràng này có một dạ thần tên là Đại Nguyện Tinh Tấn Lực Cứu Hộ Nhất Thiết Chúng Sinh. Con hãy đến đó hỏi: Bồ-tát làm sao giáo hóa chúng sinh, khiến họ hướng đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề? Làm sao trang nghiêm làm sạch mọi cõi Phật? Làm sao phụng sự mọi Như Lai? Làm sao tu hành mọi pháp Phật?"

 Khi ấy, đồng tử Thiện Tài cúi đầu lạy sát chân dạ thần, đi nhiễu quanh vô số vòng, tha thiết ngước nhìn, rồi từ biệt lui ra đi.

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tức kinh Hoa Nghiêm), quyển thứ bảy mươi hai.

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ bảy mươi ba.

 Tam tạng (danh hiệu bậc tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Thực-xoa-nan-đà, người nước Vu Điền (một nước xưa ở vùng Tân Cương, Trung Quốc ngày nay), vâng chiếu vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video