Phẩm Nhập Pháp Giới (phẩm nói về việc đi vào pháp giới, tức toàn thể cảnh giới chân thật của mọi sự vật hiện tượng), thứ ba mươi chín, phần mười bốn.
Bấy giờ, đồng tử Thiện Tài (cậu bé tên Thiện Tài, người đi khắp nơi tìm thầy học đạo trong phẩm này) đến chỗ vị dạ thần (vị thần cai quản ban đêm) tên là Đại Nguyện Tinh Tấn Lực Cứu Hộ Nhất Thiết Chúng Sinh (nghĩa là "dùng sức của nguyện lớn và sự siêng năng để cứu giúp, che chở hết thảy chúng sinh"). Cậu thấy vị dạ thần ấy ở giữa đại chúng, ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi của bậc tôn quý; Phật và Bồ-tát được ví như sư tử giữa muôn loài) làm bằng kho ngọc ma-ni vương (ma-ni là loại ngọc quý trong sáng, "vương" là loại quý nhất) hiện ra khắp mọi cung điện. Phía trên che phủ một tấm lưới ngọc ma-ni hiện ra khắp các cõi nước trong pháp giới.
Vị ấy hiện thân mang hình bóng mặt trời, mặt trăng và các vì sao; hiện thân tùy theo tâm của chúng sinh khiến ai cũng được thấy; hiện thân có hình dạng giống như mọi chúng sinh; hiện thân là biển hình tướng rộng lớn không bờ bến; hiện thân bày ra khắp mọi dáng vẻ, cử chỉ; hiện thân xuất hiện khắp mười phương; hiện thân điều phục (dạy dỗ cho thuần thục) khắp mọi chúng sinh; hiện thân có thần thông (năng lực siêu phàm) đi lại rộng khắp, nhanh chóng; hiện thân làm lợi ích cho chúng sinh không ngừng; hiện thân thường đi trong hư không để làm lợi ích; hiện thân cúi đầu lễ lạy ở chỗ mọi đức Phật; hiện thân tu tập mọi thiện căn (gốc lành, tức những việc lành làm nền cho quả tốt về sau); hiện thân thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) Phật pháp không quên; hiện thân làm tròn đầy nguyện lớn của Bồ-tát (người phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh); hiện thân có ánh sáng tràn khắp mười phương; hiện thân là ngọn đèn pháp dập tắt khắp bóng tối thế gian; hiện thân có trí trong sạch thấu rõ các pháp đều như huyễn hóa (như trò ảo thuật, không thật); hiện thân pháp tính (bản tính chân thật của mọi pháp) xa lìa bụi nhơ và tối tăm; hiện thân có trí rộng khắp soi sáng các pháp một cách rõ ràng; hiện thân rốt ráo không còn tai họa, không còn nóng bức của phiền não; hiện thân bền chắc không gì ngăn cản hay phá hoại được; hiện thân mang sức mạnh của Phật mà không bám trụ vào đâu; hiện thân không phân biệt, lìa mọi ô nhiễm; hiện thân pháp tính vốn trong sạch từ gốc.
Khi ấy, đồng tử Thiện Tài thấy những thân khác nhau như vậy, nhiều như số hạt bụi nhỏ trong một cõi Phật (cõi Phật là một thế giới do một đức Phật giáo hóa), liền một lòng cung kính lễ lạy, gieo cả thân xuống đất, rất lâu mới đứng dậy, chắp tay ngước nhìn, đối với thiện tri thức (người thầy, người bạn hiền dẫn dắt mình trên đường tu) mà sinh ra mười loại tâm. Mười loại ấy là gì? Đó là:
"Đối với thiện tri thức, sinh tâm xem như chính mình, vì người ấy khiến ta siêng năng làm đủ các trợ đạo pháp (những pháp tu hỗ trợ cho việc thành đạo) của nhất thiết trí (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật); đối với thiện tri thức, sinh tâm xem là quả của nghiệp trong sạch của chính mình, vì gần gũi, cúng dường người ấy thì sinh ra thiện căn; đối với thiện tri thức, sinh tâm xem là người trang nghiêm hạnh Bồ-tát, vì người ấy khiến ta mau chóng trang nghiêm được mọi hạnh Bồ-tát; đối với thiện tri thức, sinh tâm xem là người thành tựu mọi Phật pháp, vì người ấy khuyên dỗ, dạy bảo ta tu đạo; đối với thiện tri thức, sinh tâm xem là người sinh ra mình, vì người ấy sinh ra cho ta pháp cao nhất;
đối với thiện tri thức, sinh tâm xem là người đưa ta thoát ra, vì người ấy khiến ta tu theo mọi hạnh nguyện của Phổ Hiền Bồ-tát (vị Bồ-tát tiêu biểu cho hạnh lớn, nguyện lớn) mà thoát khỏi vòng sinh tử; đối với thiện tri thức, sinh tâm xem là biển đầy đủ mọi phước đức và trí tuệ, vì người ấy khiến ta gom góp các bạch pháp (pháp trắng, tức các pháp lành trong sạch); đối với thiện tri thức, sinh tâm xem là người làm cho tăng trưởng, vì người ấy khiến ta tăng trưởng nhất thiết trí; đối với thiện tri thức, sinh tâm xem là người đầy đủ mọi thiện căn, vì người ấy khiến chí nguyện của ta được tròn đầy; đối với thiện tri thức, sinh tâm xem là người làm nên được lợi ích lớn, vì người ấy khiến ta tự tại an trú trong mọi pháp của Bồ-tát, thành tựu con đường đến nhất thiết trí, và đạt được mọi Phật pháp." Đó là mười tâm.
Phát những tâm ấy rồi, Thiện Tài liền đạt được những hạnh giống với vị dạ thần và các Bồ-tát, nhiều như số hạt bụi trong một cõi Phật. Đó là:
Cùng một niệm, vì tâm luôn nhớ nghĩ đến mọi đức Phật trong mười phương và tam thế (ba đời: quá khứ, hiện tại, vị lai); cùng một trí tuệ, vì phân biệt, quyết đoán rõ các cửa khác nhau của biển mọi pháp; cùng một hướng đi, vì có thể chuyển pháp luân (bánh xe pháp, ví giáo pháp của Phật lan truyền, nghiền nát phiền não như bánh xe lăn) mầu nhiệm của mọi đức Phật Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân như mà đến); cùng một giác ngộ, vì dùng trí bằng như hư không mà vào khắp mọi thế gian trong ba đời; cùng một căn (gốc rễ, năng lực tinh thần), vì thành tựu căn trí tuệ sáng suốt trong sạch của Bồ-tát; cùng một tâm, vì khéo tu tập công đức không ngăn ngại, trang nghiêm mọi con đường của Bồ-tát; cùng một cảnh giới, vì soi khắp cảnh giới mà chư Phật đi qua; cùng một sự chứng ngộ, vì được ánh sáng trong sạch của nhất thiết trí soi rõ biển thật tướng (tướng chân thật của mọi pháp); cùng một nghĩa, vì có thể dùng trí tuệ thấu rõ tính chân thật của mọi pháp;
cùng sự dũng mãnh, vì có thể phá đổ mọi núi chướng ngại; cùng một sắc thân (thân có hình tướng), vì thị hiện thân tùy theo tâm chúng sinh; cùng một sức lực, vì cầu nhất thiết trí mà không thối lui; cùng sự vô úy (không sợ hãi), vì tâm trong sạch như hư không; cùng sự tinh tấn (siêng năng không lười), vì trong vô lượng kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) thực hành hạnh Bồ-tát không chán mỏi; cùng biện tài (tài thuyết giảng lưu loát), vì được ánh sáng của trí hiểu pháp không ngăn ngại; cùng sự không ai sánh bằng, vì thân tướng trong sạch vượt hơn thế gian; cùng lời nói dịu dàng yêu thương, vì khiến mọi chúng sinh đều vui mừng; cùng tiếng nói mầu nhiệm, vì giảng khắp biển mọi pháp môn (cửa vào đạo, tức các phương pháp tu); cùng tiếng nói tròn đầy, vì mọi chúng sinh tùy loài đều hiểu được; cùng đức trong sạch, vì tu tập công đức trong sạch của Như Lai; cùng trí địa (nền tảng, bậc tu của trí), vì ở chỗ mọi đức Phật đều nhận lãnh pháp luân;
cùng phạm hạnh (đời sống thanh tịnh của người tu), vì an trú trong cảnh giới của mọi đức Phật; cùng đại từ (lòng thương lớn, ban niềm vui), vì từng niệm che phủ khắp biển chúng sinh trong mọi cõi nước; cùng đại bi (lòng thương lớn, cứu khổ), vì tuôn khắp mưa pháp thấm nhuần hết thảy chúng sinh; cùng thân nghiệp (việc làm của thân), vì dùng hạnh phương tiện (cách khéo léo thích hợp) giáo hóa mọi chúng sinh; cùng ngữ nghiệp (việc làm của lời nói), vì dùng âm thanh tùy theo từng loài mà diễn nói mọi pháp môn; cùng ý nghiệp (việc làm của ý nghĩ), vì thu nhận khắp chúng sinh, đặt họ vào cảnh giới nhất thiết trí; cùng sự trang nghiêm, vì trang nghiêm làm trong sạch mọi cõi Phật; cùng sự gần gũi, vì hễ có Phật ra đời đều đến gần gũi; cùng sự khuyến thỉnh, vì thỉnh mọi đức Phật chuyển pháp luân; cùng sự cúng dường, vì luôn vui thích cúng dường mọi đức Phật; cùng sự giáo hóa, vì điều phục mọi chúng sinh; cùng ánh sáng, vì soi rõ mọi pháp môn;
cùng tam-muội (trạng thái tâm định sâu, chuyên nhất), vì biết khắp tâm của mọi chúng sinh; cùng sự tràn khắp, vì dùng sức tự tại tràn đầy mọi biển cõi Phật để tu các hạnh; cùng chỗ ở, vì ở trong thần thông lớn của các Bồ-tát; cùng quyến thuộc (những người thân cận cùng nhóm), vì cùng ở chung với mọi Bồ-tát; cùng chỗ vào, vì vào khắp những chỗ vi tế của các thế giới; cùng sự suy nghĩ, vì biết khắp mọi cõi Phật; cùng sự đi đến, vì vào khắp mọi biển cõi Phật; cùng phương tiện, vì hiện ra đầy đủ mọi cõi Phật; cùng sự vượt hơn, vì ở các cõi Phật đều không ai sánh bằng; cùng sự không thối lui, vì vào khắp mười phương không gì ngăn ngại; cùng sự phá tối tăm, vì được ánh sáng lớn của trí bồ-đề (giác ngộ) mà mọi đức Phật thành tựu; cùng vô sinh nhẫn (sự an nhiên chấp nhận chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt), vì vào biển hội chúng của mọi đức Phật;
cùng đi khắp lưới cõi của mọi đức Phật, vì cung kính cúng dường các Như Lai ở vô số cõi không thể nói hết; cùng trí chứng ngộ, vì biết rõ từng biển pháp môn; cùng sự tu hành, vì thuận theo mà thực hành mọi pháp môn; cùng sự mong cầu, vì rất ưa thích pháp trong sạch; cùng sự trong sạch, vì gom góp công đức của Phật để trang nghiêm thân, miệng, ý; cùng ý mầu nhiệm, vì trí hiểu rõ mọi pháp; cùng sự tinh tấn, vì gom khắp mọi thiện căn; cùng hạnh trong sạch, vì làm tròn đầy mọi hạnh Bồ-tát; cùng sự không ngăn ngại, vì thấu rõ mọi pháp đều vô tướng (không có hình tướng cố định); cùng sự khéo léo, vì trí được tự tại trong các pháp; cùng sự tùy theo ý thích, vì tùy tâm chúng sinh mà hiện ra cảnh giới; cùng phương tiện, vì khéo học mọi điều cần học; cùng sự hộ niệm (che chở, nghĩ đến), vì được mọi đức Phật hộ niệm;
cùng sự vào các địa, vì được vào mọi địa của Bồ-tát (các bậc tu chứng của Bồ-tát); cùng chỗ trụ, vì an trú trong mọi ngôi vị của Bồ-tát; cùng sự ký biệt (lời Phật báo trước rằng người ấy sẽ thành Phật), vì mọi đức Phật đều thọ ký cho; cùng tam-muội, vì trong một sát-na (khoảnh khắc cực ngắn) vào khắp mọi cửa tam-muội; cùng sự kiến lập, vì thị hiện đủ loại Phật sự (việc làm của Phật để độ chúng sinh); cùng chính niệm (sự nhớ nghĩ, tỉnh thức đúng đắn), vì chính niệm nơi mọi cửa cảnh giới; cùng sự tu hành, vì tu hành mọi hạnh Bồ-tát cho đến hết các kiếp vị lai; cùng niềm tin trong sạch, vì vô cùng vui thích trí tuệ vô lượng của chư Như Lai; cùng sự xả bỏ, vì diệt trừ mọi chướng ngại; cùng trí không thối lui, vì trí tuệ ngang bằng với chư Như Lai; cùng sự thọ sinh (nhận sinh vào đời), vì ứng hiện để làm thuần thục chúng sinh;
cùng chỗ trụ, vì trụ trong cửa phương tiện của nhất thiết trí; cùng cảnh giới, vì được tự tại trong cảnh pháp giới; cùng sự không nương dựa, vì dứt hẳn mọi tâm nương dựa; cùng sự thuyết pháp, vì đã vào trí bình đẳng của các pháp; cùng sự siêng tu, vì luôn được chư Phật hộ niệm; cùng thần thông, vì khai ngộ chúng sinh khiến họ tu mọi hạnh Bồ-tát; cùng sức thần, vì có thể vào biển thế giới mười phương; cùng đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp, còn gọi là tổng trì), vì soi khắp biển tổng trì; cùng pháp bí mật, vì biết rõ các pháp môn mầu nhiệm trong mọi tu-đa-la (kinh điển); cùng pháp rất sâu, vì hiểu mọi pháp như hư không; cùng ánh sáng, vì soi khắp mọi thế giới; cùng niềm vui thích, vì tùy tâm chúng sinh mà chỉ bày khiến họ vui mừng;
cùng sự rung chuyển, vì hiện sức thần thông cho chúng sinh, làm rung động khắp mọi cõi trong mười phương; cùng sự không uổng phí, vì ai thấy, nghe, nhớ nghĩ đến đều khiến tâm họ được điều phục; cùng sự thoát ra, vì làm tròn đầy mọi biển nguyện lớn, thành tựu trí của thập lực Như Lai (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có).
Khi ấy, đồng tử Thiện Tài quán sát vị dạ thần Đại Nguyện Tinh Tấn Lực Cứu Hộ Nhất Thiết Chúng Sinh, khởi lên mười loại tâm trong sạch, đạt được những hạnh giống Bồ-tát nhiều như số hạt bụi trong một cõi Phật. Đạt được rồi, tâm càng trong sạch hơn, cậu trật áo để lộ vai phải (cách bày tỏ lòng cung kính), cúi đầu lễ dưới chân vị thần, một lòng chắp tay, dùng kệ (bài thơ tụng) mà ca ngợi rằng:
"Con phát ý bền chắc, quyết cầu giác ngộ cao nhất;
nay đối với thiện tri thức, khởi lòng xem như chính mình.
Nhờ được gặp thiện tri thức, gom góp pháp lành vô tận,
diệt trừ mọi cấu bẩn tội lỗi, thành tựu quả bồ-đề (quả giác ngộ).
Con thấy thiện tri thức, lấy công đức trang nghiêm tâm,
suốt các cõi, các kiếp vị lai, siêng tu con đường mình đi.
Con nghĩ đến thiện tri thức, đã thu nhận và làm lợi cho con,
chỉ bày trọn vẹn cho con, giáo lý đúng đắn, pháp chân thật,
đóng lại các ác thú (các nẻo dữ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), mở bày con đường lên cõi người, cõi trời,
lại chỉ cho thấy chư Như Lai, thành tựu con đường nhất thiết trí.
Con nghĩ đến thiện tri thức, là kho công đức của Phật,
từng niệm đều có thể sinh ra, biển công đức rộng như hư không.
Trao cho con các ba-la-mật (các hạnh tu đưa người sang bờ giác ngộ), tăng thêm cho con phước khó nghĩ bàn,
nuôi lớn công đức trong sạch của con, khiến con được đội dải lụa của Phật (như lễ buộc lụa lên đầu khi truyền ngôi, tức được nối ngôi vị của Phật).
Con nghĩ đến thiện tri thức, có thể làm tròn đầy con đường trí tuệ của Phật;
con nguyện luôn nương theo, để làm tròn đầy pháp lành trong sạch.
Nhờ những điều ấy, công đức của con đều đầy đủ,
để vì khắp mọi chúng sinh, nói con đường nhất thiết trí.
Bậc Thánh là thầy của con, trao cho con pháp cao nhất,
dù trải vô lượng vô số kiếp, cũng không trả hết được ơn ấy."
Bấy giờ, Thiện Tài nói kệ xong, thưa rằng: "Bậc Đại Thánh! Xin hãy nói cho con biết, giải thoát môn (cửa giải thoát, tức pháp môn chứng ngộ riêng) này tên là gì? Từ khi phát tâm (lập chí cầu thành Phật) đến nay đã bao lâu? Còn bao lâu nữa sẽ đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật)?"
Dạ thần đáp rằng:
"Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách gọi người tu)! Giải thoát môn này tên là: Giáo hóa chúng sinh khiến sinh thiện căn. Vì ta đã thành tựu giải thoát này, nên ngộ được tự tính (bản chất vốn có) của mọi pháp đều bình đẳng, vào được tính chân thật của các pháp, chứng được pháp không nương dựa, lìa bỏ thế gian, biết rõ sự khác biệt về màu sắc hình tướng của các pháp, lại có thể thấu suốt rằng các màu xanh, vàng, đỏ, trắng, bản tính đều không thật, không có sai khác, mà vẫn luôn thị hiện vô lượng sắc thân.
Đó là: sắc thân nhiều loại, sắc thân không chỉ một, sắc thân không bờ bến, sắc thân trong sạch, sắc thân đầy đủ mọi vẻ trang nghiêm, sắc thân ai cũng thấy được, sắc thân giống với mọi chúng sinh, sắc thân hiện ra trước mặt mọi chúng sinh, sắc thân có ánh sáng soi khắp, sắc thân nhìn mãi không chán, sắc thân có tướng hảo (các tướng tốt và vẻ đẹp nổi bật trên thân bậc giác ngộ) trong sạch, sắc thân có ánh sáng lìa mọi điều ác, sắc thân thị hiện sự dũng mãnh lớn, sắc thân rất khó gặp, sắc thân mà không gì ở thế gian che lấp được, sắc thân được cả thế gian cùng khen ngợi không hết, sắc thân luôn quán sát trong từng niệm, sắc thân hiện ra như đủ loại mây, sắc thân có đủ loại hình dáng và màu sắc rực rỡ, sắc thân hiện vô lượng sức tự tại, sắc thân có ánh sáng mầu nhiệm, sắc thân có mọi vẻ trang nghiêm trong sạch mầu nhiệm,
sắc thân thuận theo để làm thuần thục mọi chúng sinh, sắc thân tùy theo lòng ưa thích của chúng sinh mà hiện ra trước mặt để điều phục, sắc thân có ánh sáng rộng khắp không chướng ngại, sắc thân trong sạch không vẩn đục nhơ bẩn, sắc thân trang nghiêm đầy đủ không thể phá hoại, sắc thân có ánh sáng phương tiện của pháp không thể nghĩ bàn, sắc thân không gì lấn át được mà lại lấn át được tất cả, sắc thân không có tối tăm mà phá tan mọi tối tăm, sắc thân gom góp mọi pháp lành trong sạch, sắc thân là biển công đức có thế lực lớn, sắc thân sinh ra từ nhân cung kính trong quá khứ, sắc thân sinh ra từ tâm trong sạch như hư không, sắc thân rộng lớn thù thắng nhất, sắc thân không đứt đoạn không cùng tận, sắc thân là biển ánh sáng, sắc thân bình đẳng không nương dựa vào thế gian nào, sắc thân đi khắp mười phương không ngăn ngại, sắc thân từng niệm hiện ra biển đủ loại hình tướng,
sắc thân làm tăng lòng vui mừng của mọi chúng sinh, sắc thân thu nhận biển mọi chúng sinh, sắc thân mà trong từng lỗ chân lông nói biển công đức của mọi đức Phật, sắc thân làm trong sạch biển mong muốn và hiểu biết của mọi chúng sinh, sắc thân quyết đoán rõ nghĩa lý của mọi pháp, sắc thân chiếu sáng khắp không chướng ngại, sắc thân có ánh sáng trong sạch như hư không, sắc thân phóng ra ánh sáng trong sạch rộng lớn, sắc thân soi hiện pháp không cấu bẩn, sắc thân không gì sánh được, sắc thân trang nghiêm khác biệt, sắc thân soi khắp mười phương, sắc thân tùy lúc thị hiện để đáp ứng chúng sinh, sắc thân vắng lặng, sắc thân diệt mọi phiền não, sắc thân là phước điền (ruộng phước, nơi chúng sinh gieo phước) của mọi chúng sinh, sắc thân mà chúng sinh nào thấy cũng không uổng phí, sắc thân có sức dũng mãnh của trí tuệ lớn, sắc thân trùm khắp không chướng ngại,
sắc thân có mây thân mầu nhiệm hiện khắp thế gian khiến ai cũng được lợi ích, sắc thân đầy đủ biển đại từ, sắc thân như núi chúa báu của phước đức lớn, sắc thân phóng ánh sáng soi khắp mọi nẻo (các cõi tái sinh) trong thế gian, sắc thân có trí tuệ lớn trong sạch, sắc thân làm sinh tâm chính niệm cho chúng sinh, sắc thân có ánh sáng của mọi châu báu, sắc thân là kho ánh sáng rộng khắp, sắc thân hiện ra đủ loại tướng trong sạch của thế gian, sắc thân cầu chỗ của nhất thiết trí, sắc thân hiện nụ cười khiến chúng sinh sinh lòng tin trong sạch, sắc thân có ánh sáng trang nghiêm bằng mọi châu báu, sắc thân không giữ lấy cũng không bỏ rơi chúng sinh nào, sắc thân không cố định cũng không có chỗ dừng cuối cùng (?), sắc thân hiện sức gia trì (sức nâng đỡ, ban năng lực) tự tại, sắc thân hiện mọi biến hóa thần thông, sắc thân sinh vào nhà Như Lai,
sắc thân lìa xa mọi điều ác mà đi khắp biển pháp giới, sắc thân hiện khắp hội chúng ở đạo tràng (nơi Phật thành đạo và giảng pháp) của mọi đức Như Lai, sắc thân đầy đủ biển đủ loại màu sắc, sắc thân tuôn ra từ việc làm lành, sắc thân tùy chỗ cần giáo hóa mà thị hiện, sắc thân mà cả thế gian nhìn không chán, sắc thân có đủ loại ánh sáng trong sạch, sắc thân hiện ra mọi biển ba đời, sắc thân phóng ra mọi biển ánh sáng, sắc thân hiện ra biển ánh sáng khác biệt vô lượng, sắc thân có ánh sáng vượt hơn mọi loại hương trong thế gian, sắc thân hiện mây mặt trời nhiều không thể nói hết, sắc thân hiện mây mặt trăng rộng lớn, sắc thân phóng ra mây hoa mầu nhiệm lớn như vô lượng núi Tu-di (núi chúa ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo), sắc thân tuôn ra đủ loại mây tràng hoa, sắc thân hiện mây hoa sen bằng mọi châu báu, sắc thân dấy lên mây mọi loại hương đốt khắp pháp giới, sắc thân rải mây kho mọi loại hương bột, sắc thân hiện ra thân đại nguyện của mọi đức Như Lai, sắc thân hiện mọi lời nói âm thanh để diễn nói biển pháp, sắc thân hiện ra hình tượng của Phổ Hiền Bồ-tát.
"Trong từng niệm, ta hiện những thân hình tướng như vậy tràn khắp mười phương, khiến các chúng sinh hoặc được thấy, hoặc được nhớ nghĩ, hoặc được nghe thuyết pháp, hoặc nhờ gần gũi, hoặc được khai ngộ, hoặc thấy thần thông, hoặc thấy biến hóa, đều tùy theo lòng ưa thích mà đúng lúc được điều phục, bỏ nghiệp bất thiện, trụ trong hạnh lành. Này thiện nam tử! Nên biết, đó là nhờ sức đại nguyện, nhờ sức nhất thiết trí, nhờ sức giải thoát của Bồ-tát, nhờ sức đại bi, nhờ sức đại từ mà làm được những việc như vậy.
"Này thiện nam tử! Ta vào giải thoát này, biết rõ pháp tính không có sai khác, mà vẫn có thể thị hiện vô lượng sắc thân; mỗi thân hiện vô lượng biển hình tướng, mỗi tướng phóng vô lượng mây ánh sáng, mỗi luồng sáng hiện vô lượng cõi nước của Phật, mỗi cõi hiện vô lượng đức Phật ra đời, mỗi đức Phật hiện vô lượng sức thần thông, khơi mở thiện căn từ đời trước của chúng sinh: ai chưa gieo thì khiến gieo, ai đã gieo thì khiến tăng trưởng, ai đã tăng trưởng thì khiến thành thục; trong từng niệm, khiến vô lượng chúng sinh đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề được không thối lui.
"Này thiện nam tử! Như con đã hỏi: 'Từ bao giờ đến nay phát tâm bồ-đề, tu hạnh Bồ-tát?' Nghĩa ấy, nhờ sức thần của Phật, ta sẽ nói cho con nghe.
"Này thiện nam tử! Bánh xe trí tuệ của Bồ-tát xa lìa mọi cảnh giới phân biệt, không thể dùng những phân biệt trong sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi nối tiếp nhau) như dài ngắn, nhơ sạch, rộng hẹp, nhiều ít để phân biệt và chỉ ra các kiếp. Vì sao? Vì bánh xe trí tuệ của Bồ-tát bản tính vốn trong sạch, lìa mọi lưới phân biệt, vượt qua mọi núi chướng ngại, tùy chỗ cần giáo hóa mà chiếu soi khắp nơi.
"Này thiện nam tử! Ví như vầng mặt trời vốn không có ngày đêm; chỉ khi mọc lên thì gọi là ngày, khi lặn xuống thì gọi là đêm. Bánh xe trí tuệ của Bồ-tát cũng như vậy, không có phân biệt, cũng không có ba đời; chỉ tùy tâm mà hiện ra để giáo hóa chúng sinh, nên mới nói là trụ ở kiếp trước, kiếp sau.
"Này thiện nam tử! Ví như vầng mặt trời ở trên không trung của cõi Diêm-phù (châu Diêm-phù-đề, cõi đất nơi loài người sinh sống), bóng của nó hiện ra trong mọi vật báu và trong các nước trong của sông biển, mọi chúng sinh đều tận mắt thấy, mà mặt trời trong sáng kia không hề đến đây. Bánh xe trí tuệ của Bồ-tát cũng như vậy, ra khỏi biển các cõi tồn tại, trụ trong pháp chân thật của Phật, ở giữa hư không vắng lặng mà không nương dựa vào đâu; vì muốn giáo hóa cứu độ chúng sinh nên ở các nẻo tùy theo từng loài mà thọ sinh; thật ra không có sinh tử, không vướng mắc gì, không có những ý tưởng phân biệt kiếp dài kiếp ngắn. Vì sao? Vì Bồ-tát đã rốt ráo lìa xa những tư tưởng của tâm, những cái thấy điên đảo (sai lệch, trái ngược sự thật), được cái thấy chân thật, thấy tính thật của các pháp, biết mọi thế gian như mộng, như huyễn; không có chúng sinh nào thật cả, chỉ vì sức đại bi đại nguyện mà hiện ra trước chúng sinh để giáo hóa điều phục.
"Này Phật tử (con của Phật, cách gọi người tu theo Phật)! Ví như người lái thuyền, thường dùng thuyền lớn, trên dòng sông không dựa vào bờ bên này, không bám vào bờ bên kia, không dừng ở giữa dòng, mà chở người qua sông không lúc nào nghỉ. Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn) cũng như vậy, dùng thuyền ba-la-mật, trên dòng sinh tử không dựa vào bờ bên này, không bám vào bờ bên kia, không dừng ở giữa dòng, mà độ chúng sinh không lúc nào nghỉ; dù trải vô lượng kiếp tu hạnh Bồ-tát, chưa từng phân biệt số kiếp dài hay ngắn.
"Này Phật tử! Như hư không rộng lớn, mọi thế giới thành lập và hoại diệt ở trong đó, mà hư không không phân biệt, bản tính trong sạch, không nhơ không loạn, không ngăn ngại không chán, không dài không ngắn, suốt mọi kiếp vị lai vẫn nâng giữ mọi cõi. Bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy, dùng tâm sâu xa rộng lớn bằng cõi hư không, dấy lên vòng gió đại nguyện (như tầng gió nâng giữ thế giới), thu nhận các chúng sinh, khiến họ lìa đường dữ, sinh vào các nẻo lành, khiến tất cả an trú nơi bậc nhất thiết trí, diệt mọi phiền não và trói buộc khổ đau của sinh tử, mà không có lòng buồn vui hay mỏi mệt chán nản.
"Này thiện nam tử! Như người do phép ảo thuật biến ra, tuy đủ tay chân thân thể, nhưng không có mười việc: hít vào, thở ra, lạnh, nóng, đói, khát, buồn, vui, sinh, chết. Bồ-tát ma-ha-tát cũng như vậy, dùng pháp thân (thân chân lý) bình đẳng của trí như huyễn mà hiện ra đủ loại hình tướng, ở trong các nẻo tồn tại suốt vô lượng kiếp để giáo hóa chúng sinh, đối với mọi cảnh giới trong sinh tử, không ưa không chán, không yêu không giận, không khổ không vui, không giữ không bỏ, không yên ổn cũng không sợ hãi.
"Này Phật tử! Trí tuệ của Bồ-tát tuy sâu xa khó lường như vậy, ta sẽ nhờ sức uy thần của Phật mà giảng giải cho con, để các Bồ-tát đời sau làm tròn nguyện lớn và thành tựu các năng lực.
"Này Phật tử! Thuở xa xưa, cách đây số kiếp nhiều hơn số hạt bụi trong biển thế giới, có một kiếp tên là Thiện Quang, thế giới tên là Bảo Quang. Trong kiếp ấy có một vạn đức Phật ra đời. Đức Phật đầu tiên hiệu là Pháp Luân Âm Hư Không Đăng Vương Như Lai, Ứng (bậc xứng đáng được cúng dường), Chính Đẳng Giác (bậc giác ngộ chân chính và trọn vẹn), đủ cả mười hiệu (mười danh hiệu tôn xưng của Phật). Ở cõi Diêm-phù-đề ấy có một kinh đô tên là Bảo Trang Nghiêm; cách phía đông không xa có một khu rừng lớn tên là Diệu Quang; trong rừng có một đạo tràng tên là Bảo Hoa. Trong đạo tràng ấy có tòa sư tử bằng hoa sen ngọc ma-ni tỏa sáng khắp nơi. Khi ấy, đức Như Lai kia ngồi trên tòa này thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, ngồi ở đạo tràng tròn một trăm năm, vì các Bồ-tát, chư thiên (các vị ở cõi trời), người đời và những người ở cõi Diêm-phù-đề đã gieo thiện căn từ trước nay đã thành thục mà diễn nói chính pháp.
"Lúc ấy, có vị vua tên là Thắng Quang. Người dân thời đó thọ một vạn tuổi, trong đó có nhiều kẻ giết hại, trộm cắp, dâm loạn, nói dối, nói lời thêu dệt, nói hai lưỡi (đặt điều gây chia rẽ), nói lời độc ác, tham lam, giận dữ, có tà kiến (cái thấy sai lệch), không hiếu thảo với cha mẹ, không kính trọng sa-môn (người xuất gia tu hành) và bà-la-môn (giới tu sĩ, tăng lữ của đạo Bà-la-môn ở Ấn Độ). Khi ấy, nhà vua vì muốn trị những kẻ đó nên xây dựng ngục tù, dùng gông xiềng giam cầm, vô số chúng sinh phải chịu khổ trong ấy.
"Nhà vua có thái tử tên là Thiện Phục, tướng mạo đoan chính khác thường, ai thấy cũng mến, có đủ hai mươi tám tướng của bậc đại nhân. Thái tử ở trong cung, nghe vọng lại tiếng kêu đau đớn của tù nhân trong ngục, lòng thương xót. Thái tử ra khỏi cung, vào trong ngục, thấy các tội nhân bị cùm tay, xiềng chân, mang gông, đeo khóa, bị trói nối vào nhau, nhốt ở chỗ tối tăm; có người bị lửa nướng, có người bị khói hun, có người bị đánh bằng roi gậy, có người bị chặt xương bánh chè và cắt xẻo; thân thể trần truồng, tóc tai rối bời, đói khát gầy gò, gân đứt xương lòi, kêu gào khổ sở cùng cực. Thái tử thấy vậy, lòng sinh thương xót, dùng lời khiến họ hết sợ mà an ủi rằng: 'Các người đừng lo buồn! Các người đừng sầu sợ! Ta sẽ khiến các người đều được thoát.' Rồi thái tử đến chỗ vua thưa rằng: 'Tội nhân trong ngục khổ sở cay đắng không thể chịu nổi, xin vua rủ lòng khoan thứ, cho họ khỏi sợ hãi.'
"Bấy giờ, nhà vua liền triệu tập năm trăm đại thần và hỏi rằng: 'Việc này nên thế nào?' Các quan đáp: 'Những tội nhân ấy đã lén trộm của công, mưu cướp ngôi vua, lẻn vào cung cấm, tội đáng phải xử hình giết. Ai thương xót cứu giúp họ thì tội cũng đến mức chết.'
"Khi ấy, lòng thương của thái tử càng tha thiết, nói với các đại thần rằng: 'Như lời các ông nói, cứ thả những người này ra; tội đáng thế nào thì có thể đem trị ta. Vì họ, mọi việc khổ ta đều chịu được, dù nát thân mất mạng cũng không tiếc, quyết làm cho các tội nhân đều thoát khổ. Vì sao? Nếu ta không cứu được những chúng sinh này, thì làm sao cứu được chúng sinh chịu khổ trong ngục tù tam giới (ba cõi: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, tức toàn bộ thế gian sinh tử)?
Mọi chúng sinh trong tam giới bị tham ái trói buộc, bị ngu si che lấp, nghèo nàn không có công đức, rơi vào các nẻo dữ, thân hình xấu xí, các giác quan buông lung, tâm mê muội, không tìm đường ra, mất ánh sáng trí tuệ, ham mê ba cõi tồn tại, cắt đứt các phước đức, dập tắt các trí tuệ, đủ thứ phiền não làm vẩn đục rối loạn tâm họ, ở trong ngục khổ, sa vào lưới bẫy của ma (thế lực ngăn trở người tu), các nỗi khổ như sinh, già, bệnh, chết, lo, buồn, phiền não, tổn hại thường xuyên bức bách. Ta phải làm sao để họ được giải thoát? Ta nên xả bỏ thân mạng để cứu vớt họ!'
"Bấy giờ, các đại thần cùng đến chỗ vua, đều giơ tay lên cao giọng nói: 'Đại vương nên biết, nếu theo ý thái tử thì sẽ phá hoại phép nước, tai họa lan đến muôn người. Nếu vua vì thương con mà không trị tội, thì ngôi báu của vua cũng chẳng giữ được lâu.' Vua nghe lời ấy, nổi cơn giận dữ, ra lệnh giết thái tử cùng các tội nhân.
"Hoàng hậu nghe tin, lo buồn khóc lóc, hủy hoại dung nhan, mặc áo thô xấu, cùng một nghìn thể nữ (cung nữ) vội chạy đến chỗ vua, gieo cả thân xuống đất, cúi đầu lạy dưới chân vua, cùng nói rằng: 'Xin đại vương tha mạng cho thái tử!' Vua liền quay lại nói với thái tử: 'Đừng cứu tội nhân nữa; nếu cứu tội nhân thì nhất định sẽ giết con!' Khi ấy, thái tử vì muốn chuyên tâm cầu nhất thiết trí, vì muốn làm lợi ích cho các chúng sinh, vì muốn dùng lòng đại bi cứu giúp che chở khắp cả, nên tâm bền vững không hề lùi bước sợ hãi, lại thưa với vua: 'Xin tha tội cho họ, thân con xin chịu chết!' Vua nói: 'Tùy ý con!' Lúc ấy, hoàng hậu thưa rằng: 'Đại vương! Xin cho thái tử được bố thí trong nửa tháng, tha hồ làm phước, rồi sau mới trị tội.' Vua liền chấp thuận.
"Bấy giờ, phía bắc kinh thành có một khu vườn lớn tên là Nhật Quang, vốn là nơi bố thí ngày trước. Thái tử đến đó, mở hội bố thí lớn; đồ ăn uống, quần áo, tràng hoa, chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo trang sức), hương xoa, hương bột, cờ phướn, lọng báu cùng các đồ trang sức, ai cần gì đều cấp đủ cả. Qua nửa tháng, vào ngày cuối cùng, vua, các đại thần, các trưởng giả (người giàu có và có đức vọng), cư sĩ (người tu tại gia có đức), dân chúng trong thành ấp và những người ngoại đạo (người theo các đạo khác ngoài Phật giáo) đều đến tụ hội.
"Khi ấy, đức Pháp Luân Âm Hư Không Đăng Vương Như Lai biết đã đến lúc các chúng sinh có thể được điều phục, liền cùng đại chúng đi đến hội ấy: các vua cõi trời vây quanh, các vua loài rồng cúng dường, các vua dạ-xoa (loài quỷ thần mạnh mẽ) hộ vệ, các vua càn-thát-bà (thần âm nhạc ở cõi trời) ca ngợi, các vua a-tu-la (loài thần có sức mạnh, hay hiếu chiến) cúi mình đảnh lễ, các vua ca-lâu-la (loài chim thần cánh vàng) với tâm trong sạch rải các hoa báu, các vua khẩn-na-la (loài thần ca hát) vui mừng khuyến thỉnh, các vua ma-hầu-la-già (loài thần rắn lớn) một lòng ngước nhìn.
"Bấy giờ, thái tử cùng đại chúng từ xa thấy Phật đến, trang nghiêm khác thường, các giác quan lặng yên như voi đã được thuần phục, tâm không vẩn đục như ao nước trong, hiện thần thông lớn, bày sự tự tại lớn, tỏ oai đức lớn, đủ loại tướng hảo trang nghiêm thân Ngài, phóng ánh sáng lớn soi khắp thế giới, từ mọi lỗ chân lông tỏa ra mây hương lửa, làm rung động vô lượng cõi Phật trong mười phương, đến đâu cũng tuôn mưa khắp mọi đồ trang nghiêm; nhờ oai nghi của Phật, nhờ công đức của Phật, chúng sinh nào thấy cũng tâm trong sạch vui mừng, phiền não tiêu tan.
"Bấy giờ, thái tử cùng đại chúng năm vóc gieo xuống đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và đầu chạm đất, cách lễ cung kính nhất), cúi đầu lễ dưới chân Phật, bày đặt giường tòa, chắp tay thưa rằng: 'Lành thay Thế Tôn (bậc được đời tôn kính) đã đến! Lành thay Thiện Thệ (bậc khéo đi qua, tức đã vượt qua sinh tử đến bờ giải thoát) đã đến! Xin Ngài thương xót thu nhận chúng con, ngự lên tòa này!' Nhờ sức thần của Phật, chư thiên ở cõi Tịnh Cư (các tầng trời trong sạch, nơi các bậc thánh cư ngụ) liền biến tòa ấy thành tòa hoa sen bằng ngọc ma-ni thơm. Phật ngồi lên trên, các chúng Bồ-tát cũng đều ngồi vào chỗ, vây quanh khắp bốn phía. Khi ấy, mọi chúng sinh trong hội, nhờ thấy Như Lai mà khổ diệt, chướng ngại tiêu trừ, đủ sức nhận lãnh pháp của bậc thánh.
"Bấy giờ, Như Lai biết họ có thể giáo hóa được, liền dùng âm thanh tròn đầy nói một bộ tu-đa-la tên là Phổ Chiếu Nhân Luân (Bánh xe nhân soi chiếu khắp nơi), khiến các chúng sinh tùy theo loài mà ai cũng hiểu. Khi ấy, trong hội có tám mươi na-do-tha (đơn vị số rất lớn, cỡ hàng trăm tỷ) chúng sinh xa lìa bụi bặm cấu bẩn, được pháp nhãn tịnh (con mắt pháp trong sạch, thấy rõ chân lý, tức chứng quả đầu tiên trên đường thánh); vô lượng na-do-tha chúng sinh đạt bậc vô học (bậc không còn phải học, tức quả A-la-hán, người đã dứt hết phiền não); một vạn chúng sinh trụ vào đạo Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu cứu độ tất cả chúng sinh), vào hạnh Phổ Hiền, làm tròn nguyện lớn. Ngay lúc ấy, ở mỗi phương trong mười phương có số chúng sinh nhiều như số hạt bụi của trăm cõi Phật được điều phục tâm trong Đại thừa; mọi chúng sinh ở vô lượng thế giới thoát khỏi nẻo dữ, sinh lên cõi trời. Thái tử Thiện Phục ngay lúc ấy đạt được giải thoát môn của Bồ-tát: Giáo hóa chúng sinh khiến sinh thiện căn.
"Này thiện nam tử! Thái tử lúc ấy đâu phải ai khác? Chính là thân ta đây. Ta nhờ thuở xưa khởi tâm đại bi, xả bỏ thân mạng và của cải để cứu chúng sinh khổ đau, mở cửa bố thí lớn và cúng dường Phật, nên đạt được giải thoát này. Phật tử nên biết, lúc ấy ta chỉ vì làm lợi ích cho mọi chúng sinh, không vướng mắc ba cõi, không cầu quả báo, không tham danh tiếng, không muốn tự khen mình mà khinh chê người khác, đối với mọi cảnh giới không tham đắm cũng không sợ hãi, chỉ trang nghiêm con đường cốt yếu để thoát khỏi sinh tử của Đại thừa, luôn vui thích quán sát cửa nhất thiết trí, tu hành khổ hạnh, nên đạt được giải thoát này.
"Này Phật tử! Ý con nghĩ sao, năm trăm đại thần muốn hại ta lúc ấy đâu phải ai khác? Chính là năm trăm người trong bè đảng của Đề-bà-đạt-đa (người em họ của Phật Thích-ca, nhiều lần mưu hại Phật) ngày nay. Những người ấy nhờ Phật giáo hóa, đều sẽ đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; trong đời vị lai, qua số kiếp nhiều như số hạt bụi của núi Tu-di, khi ấy có kiếp tên là Thiện Quang, thế giới tên là Bảo Quang, họ sẽ thành Phật trong đó. Năm trăm đức Phật ấy lần lượt ra đời: đức Như Lai đầu tiên tên là Đại Bi; thứ hai tên là Nhiêu Ích Thế Gian (Làm lợi cho thế gian); thứ ba tên là Đại Bi Sư Tử; thứ tư tên là Cứu Hộ Chúng Sinh; cho đến vị cuối cùng tên là Y Vương (Vua thầy thuốc). Tuy lòng đại bi của các đức Phật ấy bình đẳng như nhau, nhưng cõi nước, dòng họ, cha mẹ, sự thọ sinh, sự ra đời, xuất gia, học đạo, đến đạo tràng, chuyển chính pháp luân, nói kinh, lời nói, âm thanh, ánh sáng, hội chúng, tuổi thọ, thời gian giáo pháp tồn tại và danh hiệu, mỗi vị mỗi khác.
"Này Phật tử! Các tội nhân được ta cứu lúc ấy chính là nghìn đức Phật trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, trong đó có một nghìn đức Phật ra đời) như Phật Câu-lưu-tôn (vị Phật đầu tiên trong nghìn Phật của Hiền kiếp) v.v., cùng trăm vạn a-tăng-kỳ (số lớn không đếm được) các đại Bồ-tát — những vị đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề ở chỗ đức Vô Lượng Tinh Tấn Lực Danh Xưng Công Đức Tuệ Như Lai, nay đang ở các cõi nước mười phương hành đạo Bồ-tát, tu tập làm tăng trưởng giải thoát bồ-đề này, giáo hóa chúng sinh khiến sinh thiện căn. Vua Thắng Quang lúc ấy nay là đại luận sư Tát-già Ni-kiền Tử (một nhà luận sư lớn thuộc phái ngoại đạo Ni-kiền, tức đạo Kỳ-na). Những người trong cung vua và các quyến thuộc lúc ấy chính là sáu vạn đệ tử của vị Ni-kiền ấy — những người đã cùng thầy đến dựng cờ luận lớn (thách thức tranh luận), cùng Phật biện luận, đều bị Phật thuyết phục, và được Phật thọ ký A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Những người ấy đều sẽ thành Phật, sự trang nghiêm của cõi nước, số kiếp, danh hiệu, mỗi vị mỗi khác.
"Này Phật tử! Lúc ấy, ta cứu tội nhân xong, cha mẹ cho phép ta rời bỏ đất nước, vợ con, của báu, đến chỗ đức Pháp Luân Âm Hư Không Đăng Vương Phật xuất gia học đạo. Trong năm trăm năm, ta tu phạm hạnh trong sạch, liền thành tựu trăm vạn đà-la-ni, trăm vạn thần thông, trăm vạn kho pháp, trăm vạn sự tinh tấn dũng mãnh cầu nhất thiết trí; làm trong sạch trăm vạn cửa nhẫn nại, tăng trưởng trăm vạn tâm suy tư, thành tựu trăm vạn năng lực Bồ-tát, vào trăm vạn cửa trí của Bồ-tát, đạt trăm vạn cửa bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ siêu việt đưa đến bờ giác ngộ), thấy trăm vạn đức Phật ở mười phương, phát trăm vạn đại nguyện của Bồ-tát;
trong từng niệm, ở mỗi phương soi sáng trăm vạn cõi Phật; trong từng niệm, nhớ nghĩ trăm vạn đức Phật ở các kiếp quá khứ và vị lai của thế giới mười phương; trong từng niệm, biết biển biến hóa của trăm vạn đức Phật ở thế giới mười phương; trong từng niệm, thấy mọi chúng sinh trong trăm vạn thế giới ở mười phương với đủ các nẻo tái sinh, tùy theo nghiệp mà chịu lúc sinh, lúc chết, nẻo lành, nẻo dữ, sắc đẹp, sắc xấu; những hoạt động của tâm, những mong muốn, những căn tính, những thói quen của nghiệp, những sự thành tựu khác nhau của các chúng sinh ấy, ta đều thấy biết rõ ràng.
"Này Phật tử! Lúc ấy, sau khi mạng chung, ta lại sinh vào nhà vua đó, làm Chuyển Luân Vương (vị vua lý tưởng cai trị thiên hạ bằng chính pháp). Sau khi đức Pháp Luân Âm Hư Không Đăng Vương Như Lai nhập diệt, kế đó ta gặp đức Pháp Không Vương Như Lai, phụng sự cúng dường; kế đó làm Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), ngay tại đạo tràng này gặp đức Thiên Vương Tạng Như Lai, gần gũi cúng dường; kế đó làm vua cõi trời Dạ-ma (tầng trời thứ ba của cõi Dục), ngay ở thế giới này gặp đức Đại Địa Uy Lực Sơn Như Lai, gần gũi cúng dường; kế đó làm vua cõi trời Đâu-suất (tầng trời thứ tư của cõi Dục), ngay ở thế giới này gặp đức Pháp Luân Quang Âm Thanh Vương Như Lai, gần gũi cúng dường; kế đó làm vua cõi trời Hóa Lạc (tầng trời thứ năm của cõi Dục), ngay ở thế giới này gặp đức Hư Không Trí Vương Như Lai, gần gũi cúng dường; kế đó làm vua cõi trời Tha Hóa Tự Tại (tầng trời thứ sáu, cao nhất của cõi Dục), ngay ở thế giới này gặp đức Vô Năng Hoại Tràng Như Lai, gần gũi cúng dường; kế đó làm vua a-tu-la, ngay ở thế giới này gặp đức Nhất Thiết Pháp Lôi Âm Vương Như Lai, gần gũi cúng dường; kế đó làm Phạm Vương (vua cõi trời Phạm thiên thuộc cõi Sắc), ngay ở thế giới này gặp đức Phổ Hiện Hóa Diễn Pháp Âm Như Lai, gần gũi cúng dường.
"Này Phật tử! Trong kiếp Thiện Quang của thế giới Bảo Quang này có một vạn đức Phật ra đời, ta đều gần gũi phụng sự cúng dường. Kế đó lại có kiếp tên là Nhật Quang, có sáu mươi ức đức Phật ra đời. Đức Như Lai đầu tiên tên là Diệu Tướng Sơn, lúc ấy ta làm vua tên là Đại Tuệ, ở chỗ Phật ấy phụng sự cúng dường; kế có Phật ra đời tên là Viên Mãn Kiên, ta làm cư sĩ, gần gũi cúng dường; kế có Phật ra đời tên là Ly Cấu Đồng Tử, ta làm đại thần, gần gũi cúng dường; kế có Phật ra đời tên là Dũng Mãnh Trì, ta làm vua a-tu-la, gần gũi cúng dường; kế có Phật ra đời tên là Tu-di Tướng, ta làm thần cây, gần gũi cúng dường; kế có Phật ra đời tên là Ly Cấu Tý, ta làm thương chủ (người đứng đầu đoàn buôn), gần gũi cúng dường; kế có Phật ra đời tên là Sư Tử Du Bộ, ta làm thần thành, gần gũi cúng dường; kế có Phật ra đời tên là Bảo Kế, ta làm Tỳ-sa-môn Thiên Vương (vị thiên vương giữ phương Bắc), gần gũi cúng dường; kế có Phật ra đời tên là Tối Thượng Pháp Xưng, ta làm vua càn-thát-bà, gần gũi cúng dường; kế có Phật ra đời tên là Quang Minh Quán, ta làm vua cưu-bàn-trà (một loài quỷ thần), gần gũi cúng dường.
"Trong kiếp ấy, lần lượt như vậy có sáu mươi ức đức Như Lai ra đời. Ta thường ở đây nhận đủ loại thân, ở chỗ từng đức Phật đều gần gũi cúng dường, giáo hóa thành tựu vô lượng chúng sinh; ở chỗ từng đức Phật, đạt được đủ loại cửa tam-muội, đủ loại cửa đà-la-ni, đủ loại cửa thần thông, đủ loại cửa biện tài, đủ loại cửa nhất thiết trí, đủ loại cửa ánh sáng pháp, đủ loại cửa trí tuệ; soi đủ loại biển mười phương, vào đủ loại biển cõi Phật, thấy đủ loại biển chư Phật, thành tựu trong sạch, tăng trưởng rộng lớn. Như trong kiếp này ta gần gũi cúng dường bấy nhiêu đức Phật, thì ở mọi nơi, trong số kiếp nhiều như số hạt bụi của mọi biển thế giới, hễ có Phật ra đời, ta đều gần gũi cúng dường, nghe thuyết pháp, tin nhận và giữ gìn, cũng đều như vậy. Như thế, ở chỗ mọi đức Như Lai, ta đều tu tập giải thoát môn này, lại đạt được vô lượng phương tiện giải thoát."
Bấy giờ, Chủ Dạ Thần Cứu Hộ Nhất Thiết Chúng Sinh muốn nói lại nghĩa của giải thoát này, liền vì Thiện Tài mà nói bài tụng rằng:
"Con dùng tâm vui mừng tin ưa, hỏi pháp giải thoát khó nghĩ bàn này;
ta nhờ sức hộ niệm của Như Lai, vì con mà giảng nói, con hãy lắng nghe.
Quá khứ có kiếp rộng lớn không bờ, nhiều hơn số hạt bụi của biển cõi,
khi ấy có thế giới tên Bảo Quang, trong đó có kiếp hiệu là Thiện Quang.
Trong đại kiếp Thiện Quang này, có một vạn Như Lai ra đời,
ta đều gần gũi và cúng dường, theo các Ngài tu học giải thoát này.
Khi ấy có kinh đô tên Hỷ Nghiêm, ngang dọc rộng bằng, đẹp đẽ khác thường,
chúng sinh với nghiệp lẫn lộn cư ngụ, có người tâm trong sạch, có kẻ làm điều ác.
Bấy giờ có vua tên Thắng Quang, luôn dùng chính pháp cai trị muôn dân;
thái tử của vua tên Thiện Phục, thân hình đoan chính, đủ các tướng tốt.
Khi ấy có vô số tội nhân, bị giam trong ngục, sắp bị xử chết;
thái tử thấy vậy sinh lòng thương xót, dâng lời lên vua xin khoan thứ.
Bấy giờ các quan cùng tâu vua: 'Nay thái tử này làm nguy đất nước,
những tội nhân này đáng phải xử chết, sao lại cứu hết cho được thoát tội?'
Lúc ấy vua Thắng Quang bảo thái tử: 'Con cứu tội họ thì tự con phải chịu!'
Thái tử thương xót tình càng sâu, thề cứu chúng sinh không lùi bước.
Khi ấy phu nhân của vua cùng các thể nữ, cùng đến chỗ vua mà tâu rằng:
'Xin cho thái tử trong nửa tháng, bố thí chúng sinh làm công đức.'
Lúc ấy vua nghe xong liền chấp thuận, mở hội bố thí lớn giúp người nghèo thiếu,
mọi chúng sinh không ai không đến, ai cần gì đều được cho cả.
Như vậy nửa tháng đã tròn đủ ngày, giờ thái tử chịu chết sắp đến,
đại chúng trăm nghìn vạn ức người, cùng lúc ngước nhìn, cùng nhau khóc lóc.
Đức Phật kia biết căn cơ của chúng sắp chín muồi, liền đến hội này giáo hóa muôn loài,
hiện thần biến với sự trang nghiêm lớn, ai cũng đến gần mà cung kính.
Phật dùng một âm thanh khéo léo nói, bộ kinh Đèn Pháp Soi Khắp,
vô lượng chúng sinh tâm ý mềm dịu, đều được Phật trao lời thọ ký bồ-đề.
Thái tử Thiện Phục sinh lòng vui mừng, phát tâm chính giác cao nhất,
thề nguyện phụng sự Như Lai, làm chỗ nương tựa cho khắp chúng sinh.
Liền đó xuất gia ở bên Phật, tu con đường nhất thiết chủng trí (trí biết rõ mọi loại, mọi chi tiết của tất cả các pháp, tức trí của Phật),
khi ấy liền đạt được giải thoát này, dùng đại bi cứu giúp rộng khắp muôn loài.
Ở trong đó trải qua biển kiếp, quán xét kỹ tính chân thật của các pháp,
luôn ở trong biển khổ cứu chúng sinh, tu tập đạo bồ-đề như thế.
Trong kiếp ấy có bao nhiêu Phật hiện ra, đều phụng sự hết không sót một ai,
đều dùng tâm tin hiểu trong sạch, lắng nghe, giữ gìn pháp các Ngài giảng nói.
Rồi đến vô lượng vô biên biển kiếp, nhiều như số hạt bụi trong cõi Phật,
bao nhiêu đức Phật hiện ra trong đời, ta đều cúng dường từng vị cũng như thế.
Ta nhớ xưa kia khi làm thái tử, thấy các chúng sinh ở trong ngục tù,
thề nguyện xả thân để cứu giúp che chở, nhờ đó mà chứng giải thoát môn này.
Trải qua biển kiếp rộng lớn, nhiều như số hạt bụi trong cõi Phật, ta luôn tu tập,
từng niệm đều khiến nó tăng trưởng, lại đạt được vô biên phương tiện khéo léo.
Bao nhiêu Như Lai trong các kiếp ấy, ta đều được thấy và được khai ngộ,
khiến ta làm sáng thêm giải thoát này, cùng với đủ loại sức phương tiện.
Ta trong vô lượng nghìn ức kiếp, học giải thoát môn khó nghĩ bàn này;
biển pháp của chư Phật không bờ bến, ta đều có thể cùng lúc uống trọn.
Mọi cõi có trong mười phương, thân ta vào khắp không chút ngăn ngại;
tên của đủ loại cõi nước trong ba đời, từng niệm đều biết rõ hết cả.
Biển chư Phật có trong ba đời, từng vị ta đều thấy rõ không sót;
lại có thể thị hiện thân tướng mình, đến khắp chỗ các đức Như Lai ấy.
Lại ở mọi cõi trong mười phương, trước mọi đức Phật, bậc Đạo Sư (người dẫn đường),
tuôn khắp mọi mây trang nghiêm, cúng dường mọi bậc giác ngộ cao nhất.
Lại dùng biển câu hỏi lớn không bờ, thưa thỉnh mọi đức Thế Tôn;
mây pháp mầu nhiệm các Ngài tuôn xuống, ta đều thọ trì không quên mất.
Lại ở vô lượng cõi trong mười phương, trước hội chúng của mọi đức Như Lai,
ngồi trên tòa trang nghiêm mầu nhiệm, thị hiện đủ loại sức thần thông.
Lại ở vô lượng cõi trong mười phương, thị hiện đủ loại thần biến,
một thân hiện ra vô lượng thân, trong vô lượng thân lại hiện một thân.
Lại trong từng lỗ chân lông, đều phóng vô số ánh sáng lớn,
mỗi luồng dùng đủ loại phương tiện khéo léo, dập tắt lửa phiền não của chúng sinh.
Lại trong từng lỗ chân lông, hiện ra vô lượng mây hóa thân (thân biến hóa ra để độ chúng sinh),
tràn khắp các thế giới mười phương, tuôn mưa pháp khắp nơi cứu giúp muôn loài.
Mọi Phật tử trong mười phương, vào giải thoát môn khó nghĩ bàn này,
suốt vô lượng kiếp trong tương lai, an trú tu hành hạnh Bồ-tát.
Tùy lòng ưa thích của họ mà nói pháp, khiến họ đều phá bỏ lưới tà kiến,
chỉ cho đường lên cõi trời và nhị thừa (hai cỗ xe: Thanh văn — người nghe pháp mà tự giải thoát, và Duyên giác — người tự ngộ lý nhân duyên), cho đến nhất thiết trí của Như Lai.
Ở mọi chốn chúng sinh thọ sinh, thị hiện vô biên đủ loại thân,
đều giống theo loài của họ mà hiện các hình tượng, đáp ứng khắp tâm họ mà nói pháp.
Nếu ai đạt được giải thoát môn này, thì trụ trong biển công đức vô biên,
ví như số hạt bụi của biển cõi, không thể nghĩ bàn, không có số lượng."
"Này thiện nam tử! Ta chỉ biết giải thoát môn giáo hóa chúng sinh khiến sinh thiện căn này. Còn như các Bồ-tát ma-ha-tát vượt khỏi các thế gian, hiện thân trong các nẻo, không bám víu vào đối tượng, không có chướng ngại, thấu suốt tự tính của mọi pháp, khéo quán sát mọi pháp, được trí vô ngã (trí thấy không có cái tôi thật), chứng pháp vô ngã, giáo hóa điều phục mọi chúng sinh mãi không ngừng nghỉ, tâm luôn an trú trong pháp môn không hai (vượt khỏi mọi đối đãi), vào khắp mọi biển lời lẽ; ta nay làm sao biết được, nói được biển công đức ấy, trí dũng mãnh ấy, chỗ hành hoạt của tâm ấy, cảnh giới tam-muội ấy, sức giải thoát ấy?
"Này thiện nam tử! Ở cõi Diêm-phù-đề này có một khu vườn tên là Lam-tỳ-ni (khu vườn nơi đức Phật Thích-ca ra đời); trong vườn ấy có vị thần tên là Diệu Đức Viên Mãn. Con hãy đến đó hỏi: Bồ-tát làm sao tu hạnh Bồ-tát, sinh vào nhà Như Lai, làm ánh sáng cho thế gian, suốt các kiếp vị lai mà không chán mỏi?"
Khi ấy, đồng tử Thiện Tài cúi đầu lễ dưới chân vị thần, đi vòng quanh vô lượng vòng (cách tỏ lòng tôn kính), chắp tay ngước nhìn, rồi từ biệt ra đi.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (kinh nói về giáo lý rộng lớn, ví công hạnh của Phật như hoa trang nghiêm), quyển thứ bảy mươi ba.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ bảy mươi bốn.
Do Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba tạng kinh, luật, luận) Thật-xoa-nan-đà người nước Vu Điền (một nước cổ ở Tây Vực, nay thuộc vùng Hòa Điền, Tân Cương, Trung Quốc) vâng chiếu vua dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video