Thiên 2 — Chương thứ hai: Cương nhu

 Thứ hai: Cương nhu

 Đã biết thần và cốt, thì phải phân biệt cương nhu. Cương nhu chính là cái số sinh khắc của ngũ hành, gọi là "hạt giống tiên thiên". Thiếu thì dùng cách bồi bổ, thừa thì dùng cách tiết bớt. Sự tiêu trưởng ấy thông với vận mệnh, đó là điều rõ ràng dễ thấy.

 Ngũ hành có phép hợp: mộc hợp với hỏa, thủy hợp với mộc, đó là thuận mà hợp. Người thuận hợp phần nhiều giàu có, dẫu có quý hiển thì cũng chỉ ở trong cảnh nổi chìm. Kim với hỏa vốn là thù, nhưng có khi kim lại hợp với hỏa; suy ra thủy với thổ cũng đều như thế. Đó là nghịch mà hợp, sự quý hiển của người ấy là phi thường.

 Tuy vậy, cái gọi là nghịch hợp thì phải là hình kim mang hỏa mới đúng; còn hình hỏa mang kim thì ba mươi tuổi chết. Hình thủy mang thổ thì đúng; còn hình thổ mang thủy thì cô quả đến già. Hình mộc mang kim thì đúng; còn hình kim mang mộc thì đao kiếm theo mình. Ngoài những trường hợp ấy, các kiểu gượng ghép đều là tạp cách, không được đưa vào chính luận của bậc văn nhân.

 Ngũ hành là cương nhu bên ngoài. Cương nhu bên trong là mừng giận, động tĩnh, sâu nông. Mừng thì mừng quá cao, giận thì giận quá nặng, nhưng việc qua trước mắt liền quên, người như thế gần với "thô". Khi lặng thì cũng chẳng vững vàng (?), khi động thì cũng chẳng hăng hái, người như thế gần với "xuẩn". Ý nghĩ ban đầu rất nông, nghĩ lại thì rất sâu, người như thế gần với "gian".

 Người gian ở bên trong thì có thể trông mong công danh. Người thô và xuẩn mỗi thứ một nửa thì hơn người ở chỗ sống thọ. Người thuần gian mà biết khoáng đạt thì rốt cuộc sẽ nên việc. Người thuần thô mà không chu đáo cẩn mật thì nửa đường tất sẽ bỏ dở. Xem xét những chỗ người ta thường xem nhẹ thì mười phần đúng được chín, tám.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video