Thiên 24 — Quyển 24

 Quyển hai mươi bốn

Nỗi oan lạ ở Trường Lạc

Ở huyện Trường Lạc, tỉnh Phúc Kiến, có một người đàn bà họ Lý. Năm hai mươi lăm tuổi, bà sinh được một con trai. Sáu tháng sau thì chồng mất, bà thề giữ tiết để nuôi con côi. Trong nhà chỉ có một đứa hầu gái và một ông lão giúp việc. Ngoài ra, ngay cả họ hàng cũng hiếm khi gặp mặt bà, nên người trong làng xóm đều kính phục. Khi con trai mười lăm tuổi, cậu theo học thầy ở bên ngoài.

 Một hôm, bà dậy sớm kéo sợi dệt vải, bỗng thấy một người đàn ông mặc áo trắng đứng trước giường. Bà hoảng sợ quát lên, người ấy chạy ra sau giường rồi biến mất. Bà sợ, gọi đứa hầu gái vào phòng ở cùng. Đến trưa, con trai từ ngoài về, cùng mẹ ăn cơm. Ngẩng đầu lên, bà lại thấy người áo trắng đứng trước giường. Bà hoảng hốt kêu lên, người ấy lại chạy xuống gầm giường rồi biến mất.

Bà bảo con: “Nghe nói người mặc áo trắng là thần Tài. Căn nhà này có từ đời ông bà, đến nay đã hơn trăm năm. Phải chăng là vàng bạc tổ tiên để lại?” Rồi bà cùng đứa hầu gái cạy tấm ván sàn dưới gầm giường lên. Bên dưới có một phiến đá xanh lớn bằng cái bàn vuông, trên đặt một gói bạc bọc bằng vải đoạn đỏ, trong có năm thoi bạc trắng. Bà mừng rỡ, muốn nhấc phiến đá lên nhưng sức không nổi, bèn tính: “Phàm đào của chôn thì nên cúng thần Tài trước. Con ra chợ mua lễ vật thịt về cúng, rồi hãy nhấc đá lên.”

Cậu con liền cầm gói bạc ra chợ mua một cái đầu heo. Mua bán xong mới nhớ ra mình không mang tiền, bèn đưa gói bạc cho người hàng thịt, nói: “Xin để năm thoi bạc này làm vật cầm.” Rồi cậu bỏ đầu heo vào túi vải mang về.

 Đường về đi ngang trước nha huyện, có một tên sai dịch chuyên bắt người lẽo đẽo theo sau, hỏi: “Cậu em, trong túi đựng gì thế?” Cậu đáp: “Đầu heo.” Tên sai dịch tra hỏi mãi, cậu giận, ném túi xuống đất nói: “Không phải đầu heo thì chẳng lẽ là đầu người à?” Cậu dốc túi ra, quả nhiên là một cái đầu người, máu tươi chảy đầy mặt đất. Cậu sợ hãi khóc ròng.

Tên sai dịch bắt cậu giải lên quan. Cậu khai là mua của một người hàng thịt nọ. Quan cho bắt người hàng thịt đến, lời khai khớp nhau. Người hàng thịt cũng nộp gói bạc lên. Gói bạc qua tay mấy lượt nha lại chuyền nhau dâng lên, ai thấy cũng là gói vải đoạn đỏ. Nhưng đến khi đặt trước án mở ra xem thì gói vải đoạn hóa ra là một mảnh vải trắng đẫm máu, bên trong bọc năm ngón tay người. Quan huyện hết sức kinh hãi, tra hỏi lại cậu con, cậu khai đúng sự thật.

 Quan huyện đích thân đến nhà, cho nhấc phiến đá lên. Bên dưới là một cái hố, trong có một xác đàn ông không đầu, quần áo giày dép đều màu trắng, bàn tay phải thiếu năm ngón. Ướm cái đầu và mấy ngón tay vào thì đều khớp. Quan tra xét khắp nơi xem cái xác từ đâu đến, nhưng không tìm ra chút manh mối nào. Vì thế, người hàng thịt và cậu con bị giam vào ngục, vụ án treo đó mãi không xử xong. Đây là chuyện năm Càn Long thứ hai mươi tám.

 Đốt gói tiền

Người đất Việt (vùng Quảng Đông) vào rằm tháng bảy thường gói tiền giấy lại rồi đốt, gọi là “đốt gói” (thiêu bao), mỗi nhà dùng để cúng tổ tiên mình. Có người tên Trương Thích, xưa nay vốn ngang ngược nhưng có gan. Đứa đầy tớ của hắn tên Tam Nhi nằm bệnh hơn một tháng. Đến ngày mười sáu tháng bảy, Tam Nhi bỗng từ trên giường bật dậy, chạy vụt ra ngoài.

 Trương Thích đuổi theo ra khỏi thành, đến bên một con sông lớn. Tam Nhi đứng ngây ra, gật đầu, nói lảm nhảm như đang cãi nhau với ai. Thích tát vào má nó, Tam Nhi nói: “Con bị sai nhân âm phủ bắt đến để gánh gói tiền thay cho người ta.” Thích hỏi: “Sai nhân ở đâu?” Tam Nhi lấy tay chỉ: “Kẻ đang đứng ở bãi nước cạn đằng trước đấy.” Thích nhìn, quả thấy một người đội mũ cao, mặc áo xanh, giống như lính hầu nơi nha môn ngày nay, tay cầm roi chỉ trỏ. Thích hét lớn xông tới bắt, vừa đánh một cái thì kẻ ấy biến mất. Thích hỏi: “Gói tiền ở đâu?” Tam Nhi đáp: “Ở trên gác ván chỗ bàn thờ trong nhà. Con chê nặng quá không chịu gánh, nên họ mới bắt con đến.” Thích về nhà mở chỗ bàn thờ ra, quả thấy có mười gói tro giấy.

 Động vàng bạc

Núi Cao Phong Nhai ở cách thành phủ Tư Ân, tỉnh Quảng Tây, một trăm dặm về phía nam. Hai ngọn núi dựng đứng như bức vách. Trên vách đá có khắc mười ba chữ lớn: “Vàng bảy dặm, bạc bảy dặm, vàng bạc chỉ ở trong bảy bảy dặm.” Nét chữ mạnh mẽ, không biết khắc từ năm nào. Dưới chân vách có miếu Thổ địa (thần cai quản đất đai một vùng). Những người “vọng khí” (người nhìn khí sắc tỏa trên mặt đất để đoán nơi có của báu hay điềm lành dữ) đều nói chỗ ấy có khí vàng bạc. Hơn trăm năm nay, người bản xứ tìm kiếm đủ cách mà chẳng được gì.

Có một ông thầy bói đến miếu Thổ địa, lần lữa ở đó mấy ngày, rồi chộp lấy tượng thần mang đi. Người bản xứ đuổi kịp, hỏi ra mới biết tượng ấy được đúc bằng vàng. Nhưng họ vẫn không hiểu “bảy bảy dặm” nghĩa là gì.

 Trên ngọn núi bên cạnh vách đá, cao mấy chục trượng, có một cái động bạc. Trong động, bạc trắng chất đống, thỏi lớn nặng đến mấy chục cân. Người bản xứ bắc gỗ trèo lên nhặt, nhưng dùng trăm phương nghìn kế cũng không mang ra được. Có người ném bạc ra ngoài thì bạc vừa chạm đất đã biến mất. Có người dắt chó vào, buộc bạc lên mình chó rồi kéo ra, chó liền sủa dữ dội; đến khi ra khỏi động thì trên mình chó cũng chẳng còn bạc.

 Mèo yêu

Nhà họ Trương ở huyện Tĩnh Giang sống ở phía nam thành. Góc nhà có một cái rãnh lâu ngày không khơi, mưa dầm mãi không tạnh, nước tràn cả vào nhà. Trương lấy cây sào tre thông rãnh. Sào vào được chừng một trượng thì không rút ra được nữa, mấy người cùng kéo cũng không nhúc nhích, ai cũng ngỡ bị bùn kẹt. Trời tạnh, kéo lại thì sào tuột ra dễ dàng. Một luồng khí đen như con rắn theo sào bốc lên, chốc lát trời đất tối sầm. Có một kẻ mắt xanh nhân lúc tối trời đến ve vãn đứa hầu gái. Mỗi lần giao hợp, dương vật của nó như gai đâm, đau không chịu nổi.

Trương đi khắp nơi tìm bùa phép. Có một đạo sĩ lên đàn trị yêu. Luồng khí đen từ dưới đàn bốc lên, như có vật gì liếm vào người đạo sĩ. Chỗ nào bị liếm thì lưỡi như dao cắt, da thịt nát hết, đạo sĩ bỏ chạy thục mạng.

 Đạo sĩ này vốn học phép với Thiên Sư (danh hiệu người đứng đầu phái Chính Nhất của Đạo giáo, đời đời ở núi Long Hổ), bất đắc dĩ phải thuê thuyền qua sông. Trương sai người đi theo, định đến cầu cứu Thiên Sư. Thuyền ra đến giữa sông thì thấy mây đen trên trời nổi lên bốn phía. Đạo sĩ mừng rỡ, vái chúc mừng: “Con yêu này đã bị sét đánh chết rồi!” Trương về nhà xem thì thấy ở góc nhà có một con mèo bị sét đánh chết, to bằng con lừa.

 Mộng thấy ngựa nói

Năm Càn Long thứ mười tám, Cao Úy Thần người Sơn Đông làm quan huyện Diên Tân, tỉnh Hà Nam. Một hôm ông ngủ trưa trong thư phòng, mơ thấy một con ngựa xông vào sân, đứng lên nói tiếng người. Ông giương cung bắn, trúng ngay tim, con ngựa gầm lên rồi chạy mất. Ông giật mình tỉnh dậy, vừa lúc bên ngoài báo tin: có người đàn bà họ La, vợ một người họ Lư ở làng nọ, bị giết trong đêm, kẻ giết đã đâm vào chỗ kín của bà (?), lại giết cả hai đứa trẻ.

Ông đến khám nghiệm tử thi, vết thương đúng như lời báo, nhưng không có cách nào truy ra hung thủ. Nhớ lại giấc mộng, ông bèn điểm danh theo từng thôn, mong tìm được người họ Mã (họ Mã nghĩa là ngựa). Điểm xong mà không có ai. Ông hỏi: “Các thôn bên ngoài có ai họ Mã không?” Người ta đáp: “Không có.”

 Ông lật sổ hộ tịch của thôn ra xem, trầm ngâm hồi lâu. Thấy có người họ Hứa tên Trung, ông chợt nghĩ ra: “Ngựa thuộc chi Ngọ (trong mười hai con giáp, ngựa ứng với chi Ngọ). Ngựa đứng mà nói, tức là chữ ‘ngôn’ (lời nói) đứng cạnh chữ ‘ngọ’, ghép lại thành chữ ‘hứa’. Bắn trúng giữa tim, chữ ‘trung’ nghĩa là giữa, chữ ‘tâm’ là tim, ghép lại thành chữ ‘trung’ trong tên. Vậy kẻ ấy hẳn là Hứa Trung!”

Ông gọi Hứa đến, nói: “Kẻ giết người đàn bà này chính là mày.” Hứa kinh ngạc dập đầu: “Đúng là con. Con muốn thông dâm mà bà ta không chịu nên con giết. Hai ngón tay con bị bà ta cắn bị thương, con tức giận nên đâm vào chỗ kín, rồi giết luôn cả con bà ta. Nhưng không biết sao ngài lại biết được?” Ông cười không đáp. Xem tay hắn thì máu vẫn còn rỉ ra. Hắn bị xử theo pháp luật, cả quận đều cho ông là thần.

 Tưởng Tĩnh Tồn

Ông Tưởng Lân Xương, tên chữ là Tĩnh Tồn, là người cùng làm Hàn lâm (quan trong Hàn lâm viện, chuyên lo văn chương, soạn thảo cho triều đình) với tôi. Thơ ông theo lối Lý Xương Cốc (tức Lý Hạ, nhà thơ đời Đường nổi tiếng thơ kỳ dị, u quái), có câu: “Cát cuộn chẳng yên, đom đóm bay loạn; đèn dê không lửa, canh ba xanh biếc.”

Khi ông sinh ra, ông nội ông mơ thấy một vị sư lạ gánh bộ “Thập tam kinh” (mười ba bộ kinh điển của Nho giáo) ném vào cửa nhà. Chốc lát thì đứa cháu đích tôn ra đời, nên đặt tên mụ là Tăng Thọ (nghĩa là “nhà sư thọ”). Lớn lên đặt tên là Thọ Xương. Vì phải kiêng tên húy của nhà vua, ông đặc biệt đổi tên. Ông lại tự mơ thấy một nhà sư vẽ cho mình một bức tranh kỳ lân, bèn lấy tên là Lân Xương.

Mười bảy tuổi ông đỗ cử nhân, mười chín tuổi vào Hàn lâm viện, hai mươi lăm tuổi thì mất. Tính ông kiêu ngạo, phóng khoáng, không chịu gò bó, đọc qua một lần là thuộc. Ông thường nói: “Về văn chương, tôi nể Viên Tử Tài (tức tác giả cuốn sách này), quý Cừu Thúc Độ, còn các bậc danh sĩ lão thành khác như Thẩm Quy Ngu thì dễ đối phó thôi.”

Ông mất được ba ngày, đứa con côi ba tuổi vén màn kêu khóc: “Cha mặc áo sư, đội mũ sư, ngồi trong màn!” Người nhà tranh nhau chạy đến thì không thấy gì nữa.

 Than ôi! Rốt cuộc Tĩnh Tồn lấy hình bóng nhà sư làm dấu vết để lại cho đời (?), như vậy thì chuyện giới luật nhà Phật và luân hồi có vẻ là thật. Thế nhưng mỗi khi tôi trò chuyện với ông, ông lại ra sức chê bai Phật pháp và rất ghét hòa thượng. Là cớ sao?

 Thần Thiên Phi

Năm Đinh Tỵ đời Càn Long, Hàn lâm họ Chu vâng mệnh sang sắc phong vua nước Lưu Cầu (vương quốc ở quần đảo Okinawa ngày nay). Đi đến giữa biển thì gặp bão, thuyền bị cuốn trôi vào vùng biển đen. Nước ở đó đen kịt, mặt trời mặt trăng đều mờ tối. Tương truyền đã vào biển đen thì chưa từng có ai sống sót trở về. Chủ thuyền và người lái đang cùng nhau than khóc thì bỗng thấy trên mặt nước có hàng vạn ngọn đèn đỏ. Người trên thuyền mừng như điên, phủ phục trong khoang kêu: “Sống rồi! Nương nương đến rồi!”

Quả nhiên có một vị nữ thần búi tóc cao, đeo vòng vàng, rất xinh đẹp, đang chỉ huy trên không trung. Lập tức gió ngừng, như có người kéo thuyền đi, tiếng ầm ầm vang dội. Chốc lát, thuyền đã ra khỏi biển đen.

 Ông Chu về triều, dâng tấu xin lập miếu thờ thần Thiên Phi (nữ thần biển, người đi biển tôn là Ma Tổ). Nhà vua khen sự linh ứng giúp người của thần, bèn chuẩn y lời xin. Chuyện này có chép trong công báo triều đình năm Càn Long thứ hai mươi hai.

 Ma ở nha môn Túc Thiên

Ông Diêu Đình Đống làm Hoài Từ đạo (quan cai quản vùng Hoài An, Từ Châu), đóng trụ sở ở Túc Thiên. Nhân ngày mừng thọ cha ông, trong nhà mở hát. Bức tường bên cạnh nhà rất cao, ấy vậy mà người ta thấy ngoài tường có mấy nghìn cái đầu người, mắt mở thao láo (?), đều đến xem hát. Ban đầu ai cũng ngỡ là bọn lính hầu, quát đuổi mà không đi, đến gần thì không có ai. Sáng hôm sau ra xem, ngoài tường toàn là hồ nước, không có chỗ nào cho người đứng.

 Ông Phan Vũ Cửu, một người giúp việc riêng trong nha môn của ông, sai đầy tớ xuống bếp lấy rượu. Lâu mà không thấy về, đi tìm thì thấy nó đã ngã gục dưới đất, miệng và mắt đầy bùn xanh, rượu và đồ nhắm trong mâm đều biến thành giun đất và lá cây.

Phan xưa nay không tin quỷ thần, bèn một mình đi đến chỗ đứa đầy tớ đã đi qua để xem thực hư. Hai người khách trong nha môn giả làm ma, lén đi theo dọa ông. Phan xách một cây đèn lồng nhỏ. Đi chưa được nửa đường, hai người khách thấy một luồng khí đen quấn quanh đèn rồi chui vào trong, ánh đèn xanh lè như lửa đom đóm, mà Phan không hay biết. Hai người khách sợ rùng mình, im bặt không dám lên tiếng.

Phan định đi nhà xí thì có một bàn tay đen lớn che mặt ông, ông lảo đảo vội quay về. Hai người khách ra đón, ai nấy đều kinh hãi. Cây đèn ông cầm trên tay mỗi lúc một nặng, lửa cũng tắt dần. Người nhà mỗi người cầm đuốc đến soi, thì trong đèn lồng có một con vịt trời chết. Con vịt to mà đèn lồng nhỏ, rốt cuộc không biết nó chui vào từ đâu.

 Ma ở nha môn Quảng Đông

Thẩm Sùng Mỹ, người đỗ Thám hoa võ (người đỗ thứ ba trong kỳ thi võ cao nhất ở triều đình) năm Nhâm Tuất đời Khang Hy, làm Thủ bị (chức quan võ coi giữ một vùng) ở Quảng Đông. Vườn hoa sau nha môn có một cái giếng, người gánh nước vẫn thường lấy nước ở đó.

 Tình cờ một đêm, có một cô gái gọi xin nước. Người gánh nước làm theo lời, đưa nước cho cô, thì cô liền dìm (?) đầu anh ta vào thùng nước. Người gánh nước ngỡ là đứa hầu gái nào trong nha môn trêu mình, bèn chửi bọn hầu gái. Bọn hầu gái nói: “Không có chuyện đó.” Người gánh nước dẫn họ đến chỗ lấy nước. Ở đó có một cây hải đường, một đàn gà trắng chui vào gốc cây rồi biến mất. Bọn hầu gái cười: “Không phải ma đâu, đó là thần giữ của chôn, đào lên ắt được vàng bạc.” Rồi họ bảo người gánh nước mang sọt, mai ra đào đất. Đào chưa được năm sáu thước thì gặp một cỗ quan tài, sợ quá nên thôi. Bỗng một đứa hầu gái phát cuồng, kêu to: “Mời chủ nhân! Mời chủ nhân!”

 Ông Thẩm cùng vợ đến xem. Đứa hầu gái kêu: “Tôi là người vợ lẽ thứ tư của ông Tuần án (quan triều đình phái đi xét việc quan lại ở các tỉnh) nọ năm Gia Tĩnh thứ mười bảy. Tôi bị bà vợ cả hành hạ độc ác, phải thắt cổ chết, rồi bị chôn ở đây. Đám hầu gái nhà ông xúc phạm tôi, tôi đáng đòi mạng chúng. Nhưng đất nông và ẩm, trong quan tài đọng nhiều nước. Nếu chủ nhân chịu cải táng cho tôi thì người đào không phải là vô công, tôi sẽ tha tội cho họ. Ở phía tây nhà chính, lúc sống tôi có chôn một chiếc vòng vàng và mấy viên ngọc quý, có thể đào lên làm tiền cải táng, khỏi phải phiền tiền bạc của chủ nhân.” Nói xong, đứa hầu gái trở lại bình thường như không có bệnh gì.

 Chủ nhân cho mở quan tài, nước trong đó rỉ ra như sắp tràn. Đào ở phía tây nhà chính thì chiếc vòng vàng vẫn còn y nguyên. Ông cho cải táng bà lên chỗ đất cao. Chiếc vòng nặng ba lạng sáu đồng cân, hình dáng như cây mầm tỏi.

 Con đòi nợ cha

Ông Cát Lượng làm quan ở bộ Lễ kể với tôi: người hàng xóm của ông là Trình mỗ, giàu có lớn mà không có con. Về già mới sinh được một đứa con trai, tính thông minh, mặt mũi sáng sủa đẹp đẽ, họ Trình yêu như ngọc trong lòng bàn tay. Mười hai tuổi thì nó hay đau ốm, tiền thuốc men tốn không kể xiết. Lớn lên một chút thì nó không chịu làm ăn, chỉ thích chọi gà, đua chó, gia sản vì nó mà sạch trơn. Họ Trình giận lắm.

Một hôm, ông treo tranh tượng tổ tiên lên, định đánh đòn con. Đứa con bỗng nói giọng người Sơn Đông: “Tôi là Ngô mỗ. Kiếp trước ông nợ tôi vạn lạng vàng, nay tôi đến đòi, cũng sắp đòi xong rồi. Ông tưởng tôi là con ông à? Lầm to! Lầm to!

 Hôm qua tôi xem sổ, ông vẫn còn thiếu hơn tám mươi lạng, nay cũng không thể tha cho ông được.” Nói rồi nó vung áo xông tới, giật hạt ngọc trên búi tóc mẹ, giẫm nát, rồi mới chết. Cuối cùng họ Trình nghèo xơ xác, lại tuyệt cả dòng dõi.

 Hồn ma tìm quan tài báo cho chủ

Ông Khương Tĩnh Phu trọ ở chùa Mẫn Trung tại kinh thành. Bên cạnh chùa là phòng đọc sách, trong phòng có một cỗ quan tài để trống, tức là thứ dân gian gọi là “thọ khí” (quan tài sắm sẵn khi người còn sống). Người hàng xóm của chùa vì cha già nên sắm sẵn để đó.

Một đêm trăng, ông Khương đang đọc sách thì cửa sổ bỗng bật mở đánh rầm, nắp quan tài cứ nhấp nhô lên xuống không thôi. Ông Khương kinh hãi, cầm nến soi, thấy như có vết ngón tay người hiện ra rồi mất trên quan tài. Tiếng động kéo dài hồi lâu mới dứt. Sáng hôm sau, người hàng xóm gõ cửa nói: “Ông cụ mất rồi, tôi đến lấy quan tài.” Ông Khương mới vỡ lẽ rằng hồn người mới chết đã đến tìm quan tài từ đêm trước.

 Đường Đạo Nguyên ở Tô Châu mất năm bảy mươi tuổi. Con ông đến mua quan tài ở cửa hàng quan tài phường Hải Hồng. Chủ hàng nói: “Đêm qua có một ông râu bạc ngồi trên một cỗ quan tài, cầm nến soi thì không thấy nữa.” Hỏi hình dáng thì giống hệt Đạo Nguyên, mà chủ hàng vốn không quen biết ông. Người con bèn mua ngay cỗ quan tài ông cụ đã ngồi mang về.

 Tiến sĩ Đới Kính Hàm ở Kim Lăng cùng Mai Thức Am uống rượu ở nhà cử nhân Ngô Chu Minh. Bỗng Đới phát điên, nắm tay Mai kêu: “Phải sơn son! Phải sơn thêm lớp nữa!” Mai sững sờ không hiểu (?). Lát sau Đới tắt thở, mới biết điều ông dặn là về vật để chứa thân mình, tức là quan tài.

 Người quản gia họ Lý nhà ông Trình Nguyên Hành, một đêm say rượu rơi từ lầu xuống chết, cả nhà không ai biết. Nguyên Hành ngủ dậy, thấy tai trái lạnh buốt khác thường, nghi ngờ quay lại nhìn, thì ánh đèn xanh lét, có một người đen đang thổi hơi vào tai mình, như muốn kể lể điều gì. Ông giật mình ngồi dậy, gọi gia nhân soi khắp nơi, thấy xác dưới lầu, mới biết hồn Lý đến báo chủ để xin quan tài khâm liệm.

 Tấm biển hóa quái

Một tú tài họ Tôn ở Hàng Châu, đêm hè ngồi đọc sách trong thư phòng, thấy trên đỉnh đầu, chỗ trán có vật gì ngọ nguậy. Phẩy đi thì thấy hàng vạn sợi râu bạc thòng xuống từ tấm biển trên xà nhà. Trên đó có một khuôn mặt người to bằng cái chum chứa bảy thạch, mày mắt rõ ràng, đang nhìn xuống mà cười. Tú tài vốn có gan, lấy tay vuốt râu nó, vuốt đến đâu râu rụt đến đó, chỉ còn khuôn mặt lớn ngồi chễm chệ trên tấm biển. Tú tài đặt cái ghế đẩu lên bàn trèo lên xem thì chẳng có vật gì. Ông lại ngồi đọc sách, râu lại thòng xuống như trước.

Cứ như thế mấy đêm, khuôn mặt lớn bỗng xuống giữa bàn, xòe râu dài che mắt tú tài, không đọc sách được. Ông lấy nghiên mực đập, nghe tiếng kêu như gõ mõ, nó bèn bỏ đi. Mấy đêm sau, tú tài vừa ngủ thì khuôn mặt lớn đến bên gối, lấy râu cù khắp người ông. Tú tài không ngủ được, cầm gối ném nó. Khuôn mặt lớn lăn vòng quanh nền nhà, râu kêu xào xạc, rồi lại leo lên tấm biển mà biến mất. Cả nhà nổi giận, vội gỡ tấm biển xuống ném vào lửa, quái vật bèn dứt hẳn. Tú tài sau cũng thi đỗ.

 Từ Chi Thủ

Từ mỗ ở Hàm Dương, nhà giàu lớn. Đầu tiên sinh được một con trai, khá thông minh, sáu tuổi mắc bệnh báng (bệnh có khối cứng nổi trong bụng) mà chết. Sau đó lần lượt sinh thêm ba con trai, mặt mũi đều giống nhau, bệnh cũng y như vậy. Khi ấy họ Từ đã già. Đến lúc đứa con thứ ba chết, ông ôm xác khóc thảm thiết, lấy dao mổ bụng con, lôi khối báng ra, lại chặt cánh tay trái của nó, chửi: “Đừng có đến lừa ta nữa!”

Khối báng ấy hình như củ ấu ba góc, có miệng, biết thở. Ông treo nó lên cây, phơi gió phơi nắng cho khô, vậy mà mỗi khi chạm phải mùi dầu mỡ tanh, cái miệng vẫn còn mấp máy. Chưa đầy một năm, họ Từ lại sinh con, mặt mũi y như mấy đứa trước. Bệnh báng tuy không phát, nhưng tay trái bị tật. Người ấy đến nay vẫn còn sống, người ta gọi là “Từ Chi Thủ” (Từ tay què).

 Cá hóa quái

Tào Sơn Toàn (?) ở Cối Kê ra chợ mua được một con cá lớn mang về, mổ ra ăn, còn thừa một nửa để trong tủ lưới. Đến tối, trong tủ bỗng có ánh sáng, cả nhà sáng rực. Đến gần xem thì vảy con cá còn thừa sáng trong suốt, ánh lửa chói mắt. Tào cả sợ, bỏ cá vào mâm mang thả xuống sông. Ánh sáng tỏa vào nước, lắc lư theo sóng, thoắt cái đã thành con cá bơi đi.

Tào về đến nhà thì trong nhà bốc lửa, bên đông tắt thì bên tây cháy, quần áo, giường màn cháy rụi cả, nhưng không lan tới nhà cửa, rường cột. Lửa cháy suốt ba ngày ba đêm mới tắt. Còn người đã ăn cá thì rốt cuộc chẳng hề hấn gì.

 Ma tướng cướp khai tội

Cha tôi lúc sinh thời làm việc trong nha môn của ông Trì Duy Đài, Án sát sứ (quan đứng đầu việc hình án một tỉnh) Hồ Quảng. Người cùng làm là Chu Dương Hồ, người huyện Đại Hưng, lo việc tiền bạc, lương thực. Bỗng một hôm, ông Chu kêu thét lên.

 Mọi người chạy đến xem thì thấy mặt ông xám như tro, nằm gục dưới đất mê man. Cho uống nước gừng, hồi lâu ông mới nói:

“Tôi ngồi đây soát giấy tờ, đúng giữa trưa thì nghe gạch dưới đất kêu, có vật gì ngọ nguậy đội gạch lên. Tôi ngỡ là chuột, lấy chân giẫm xuống, gạch cũng phẳng lại. Vừa ngồi yên một chút thì gạch lại kêu như trước. Lật lên xem thì có một nắm lông đen giống tóc người từ dưới đất trồi lên, gió lạnh âm u phả vào người, nó càng lên càng lớn. Trước tiên lộ ra hai con mắt trợn trừng nhìn tôi giận dữ, rồi lộ ra miệng, cằm, lưng, bụng. Toàn thân đen như sơn, dưới cổ máu chảy ròng ròng. Nó nhảy vọt lên, giơ tay ôm lấy chân tôi nói:

‘Mày ở đây à! Mày ở đây à! Kiếp trước tao là kẻ cướp ở Sơn Đông, theo luật đáng chết. Mày làm tri huyện Đàm Thành, nhận của tao bảy nghìn lạng tiền đút lót, hứa sẽ gỡ tội cho. Đến lúc xử án vẫn kết tội chém đầu, tao chết không nhắm mắt. Nay mày tuy đã sang kiếp khác, nhưng mối thù của tao nhất định phải báo.’

Nói xong nó kéo tôi xuống đất. Tôi kêu to. Nó thấy mọi người đến thì bỏ tôi mà đi.”

Mọi người xem dấu gạch, vẫn còn rõ ràng chỗ bị bật lên.

 Từ đó về sau, con ma ngày nào cũng đến. Có người ngồi cùng thì nó không đến. Nó đặc biệt sợ ông Án sát họ Trì, nghe ông Trì sắp tới là ôm đầu chạy trốn xa. Ông Trì viết chữ to lên bàn:

“Hỏi con ác quỷ kia: mày làm cướp thì đáng chết, sao dám thù viên quan giữ pháp luật? Mày muốn báo thù thì phải báo với kiếp trước, sao dám báo thù kiếp này? Mau làm tờ khai trình lên!”

Đêm đó, con ma viết bằng mực ở bên cạnh, nét chữ xiêu vẹo:

“Tôi không dám thù quan giữ pháp luật, mà dám thù quan ăn của đút. Tôi vì làm cướp mà giết người, bị âm phủ bắt chịu hình bào lạc (hình phạt bắt ôm cột đồng nung đỏ) rất nhiều, mấy chục năm nay mặt mũi đã thành than cháy. Mỗi lần chịu hình, tôi đều kêu: ‘Tôi đáng chết, nhưng có kẻ đã hứa cho tôi khỏi chết. Ông lớn huyện Đàm Thành nhận của đút bảy nghìn lạng, lẽ nào riêng ông ta không bị tội!’ Tôi kêu suốt hơn sáu mươi năm, ban đầu không được xét. Nay vì biển khổ (cảnh khổ ải ở âm phủ) dần đầy, âm phủ mới cho tôi tháo gông cùm đi báo oan. Tờ khai này là sự thật.”

Ông Trì không làm sao được, lại không thể sớm tối ở bên ông Chu, bèn sai nhiều người canh giữ ông.

 Được hơn một tháng, nhân ngày sinh nhật ông Trì có mở hát, các khách uống rượu, cố mời ông Chu ra. Ông Chu nói: “Tôi là người đang chờ chết, còn lòng dạ nào xem hát? Các ông thương tôi thì cho nhiều gia nhân ở bên tôi.” Mọi người làm theo lời ông. Tiệc tan, đến xem thì ông Chu đã thắt cổ trên giường. Ông Trì và các bạn đều trách gia nhân sao không trông nom. Họ đều nói: “Dưới đèn có một luồng khí đen thổi tới, bọn đầy tớ đều lăn ra ngủ cả.” Có người nói: bọn đầy tớ đi xem hát, chưa chắc đã ở bên ông Chu.

 Ma văn thời văn

Trình Phong Y ở Hoài An thích đạo thuật, các thuật sĩ khắp nơi đều tụ về nhà ông. Có một đạo sĩ họ Tiêu tên Uyển, hiệu Thiều Dương, hơn chín mươi tuổi, có thể xuất hồn đi dạo âm phủ.

 Năm Ung Chính thứ ba, Phong Y đãi khách ở vườn Vãn Cam. Ông Tiêu say ngủ ngay giữa tiệc, chốc lát tỉnh dậy nói: “Lã Vãn Thôn chết đã lâu mà nay lại gặp họa, lạ quá.” Mọi người kinh ngạc hỏi, ông đáp: “Ta vừa dạo chơi âm phủ, thấy quỷ dạ xoa (loài quỷ dữ hầu việc dưới âm phủ) dắt một lão thư sinh đi qua, xiềng sắt kêu loảng xoảng, trên tấm biển ghi: ‘Ma thời văn Lã Lưu Lương, không hiểu đạo học thánh hiền, phỉ báng Phật quá nặng.’ Lạ thật!”

Lúc ấy các khách ngồi đó đều là người học thời văn (lối văn bát cổ dùng trong thi cử), chuyên học sách giảng giải “Tứ thư”, xưa nay vẫn phục Lã Lưu Lương, nghe thế không tin, mặt còn lộ vẻ bất bình. Không lâu sau, vụ án Tằng Tĩnh bị phát giác, quả nhiên Lã Lưu Lương bị phá quan tài, phanh thây.

 Nay ông Tiêu vẫn còn sống. Tú tài Nghiêm Đông Hữu cùng ông trọ trong nha môn của quan Chuyển vận (quan coi việc muối) Lư Nhã Vũ, tận mắt thấy ông sau khi say giơ một ngón tay ra, bảo người khỏe lấy dao sắc cắt vào, mà chẳng bị thương chút nào.

 Ma trêu người (hai chuyện)

Thẩm Tế Chi ở Hàng Châu làm nghề dạy trẻ. Một đêm, ông mơ thấy một người đội mũ vàng, để râu, bảo: “Vườn sau nhà ngươi có chôn một vò vàng, có thể ra đào.” Thẩm hỏi: “Không biết ở chỗ nào?” Người ấy đáp: “Có một nút buộc bằng dây cỏ, trên xâu một đồng tiền ‘Khang Hy thông bảo’, đó là dấu hiệu.” Sáng hôm sau ra vườn xem, quả có dây cỏ, lại buộc một đồng tiền. Thẩm mừng lắm, cầm cuốc đào sâu hơn một trượng, rốt cuộc chẳng có gì. Ông tức giận đến phát bệnh điên.

 Năm Giáp Tý đời Càn Long, tú tài Phùng Hương Sơn mơ thấy thần báo: “Đề thi hương ở Giang Nam năm nay là ‘Lạc tắc Thiều vũ’ (câu trong sách Luận ngữ: về nhạc thì dùng nhạc múa Thiều).” Hôm sau Phùng liền làm bài theo đề ấy, học thuộc làu. Vào trường thi, quả đúng đề ấy, ông cho là chắc chắn đỗ, nhưng yết bảng thì không có tên.

Ông sang Quảng Đông dạy học. Một đêm đi dạo một mình, nghe tiếng hai con ma ê a đọc sách. Lắng nghe thì chính là bài văn ông làm trong trường thi. Một con ma đọc, một con vỗ tay khen: “Hay thay, văn của Giải nguyên (người đỗ đầu kỳ thi hương)!” Phùng (?) kinh ngạc nghi ngờ, cho rằng Giải nguyên khoa ấy ắt đã cắt quyển thi của mình để ăn cắp văn. Ông bỏ việc dạy, lên kinh, làm đơn kiện lên bộ Lễ. Bộ Lễ tâu lên vua, cho tra xét. Bài của Giải nguyên Giang Nam là Tiết Quan Quang tuy văn không hay, nhưng hoàn toàn không phải bài của Phùng. Phùng bị kết tội vu cáo, bị đày đi Hắc Long Giang.

 Vụ án oan ở Hán Giang

Tào Chấn Đình làm tri huyện Hán Giang. Một tối, sau buổi làm việc ông ngồi một mình, thấy một người không đầu, tay xách một cái đầu, rên rỉ thành tiếng, nói không rõ. Ông Tào kinh hãi, rồi đổ bệnh, bệnh ba ngày thì chết. Người nhà định khâm liệm, thấy ngực vẫn còn ấm. Qua một đêm, ông sống lại, kể rằng:

Ông bị quỷ sai dẫn đến âm phủ, thấy một vị đội mũ cao ngồi quay mặt về hướng nam, mặc quần áo theo kiểu triều đại hiện nay. Người ngoài cổng truyền gọi: “Tri huyện huyện Hán Giang là Tào Học Thi vào!” Ông Tào làm lễ như thuộc quan ở dương gian, hướng lên vái ba vái. Thần cho ngồi, hỏi: “Có người kiện ông, ông có biết không?” Ông đáp: “Không biết.”

 Thần lấy tờ đơn trên bàn đưa ông xem. Ông Tào xem thì đó là hồ sơ vụ án ở huyện mình, đứng dậy nói: “Vụ này vốn có oan, do quan huyện trước xử, đã trình lên bộ. Tôi đã ba lần làm văn bản xin xét xử lại, nhưng bị quan Tuần phủ bác, tờ bác vẫn còn đó.” Thần nói: “Vậy thì ông vốn không có tội.”

Thần truyền gọi oan hồn mỗ vào. Gió lạnh thổi vù, không thấy mặt mũi tay chân, chỉ thấy một khối máu vừa nhảy vừa gào thét, lăn theo gió mà đến. Thần cho nó biết ông Tào đã từng xin cứu nó, lại nói: “Nỗi oan của mày rồi sẽ được rửa sạch, nhưng phải tìm kẻ thù khác.”

 Con ma nằm phục dưới đất không chịu đi. Thần chắp tay hướng về ông Tào làm dáng tiễn khách, phẩy tay bảo quỷ sai: “Mau đưa về, mau đưa về.” Ông Tào giật mình tỉnh dậy, mồ hôi ướt đẫm áo lúc nào không hay. Từ đó ông từ quan về nhà, ăn chay trường, thờ Phật đến hết đời (?).

 Bí ký Khống Hạc Giám (hai chuyện)

“Bí ký Khống Hạc Giám” do một người đời Đường họ Trương (?) soạn. Nhà Trương Quán Bá, chắt của Tướng công Kinh Giang, có giữ bản chép tay mấy chục trang, đều ghi chuyện dâm loạn trong cung nhà Đường, hoàn toàn không giống cuốn “Võ hậu ngoại truyện” lưu hành ngoài đời. Đại lược như sau:

Thái hậu (tức Võ Tắc Thiên) sủng ái Hoài Nghĩa (tức Tiết Hoài Nghĩa, tên cũ là Phùng Tiểu Bảo) mấy năm. Hoài Nghĩa kiêu căng ngang ngược, không giữ phép tắc, phi ngựa vào Nam nha (nơi làm việc của tể tướng), bị tể tướng Tô Lương Tự tát vào mặt. Thái hậu nghe chuyện thì ôm hận.

Một hôm, bà bày rượu ở cung Thượng Dương, thong thả bảo công chúa Thiên Kim: “Ngươi biết bên cạnh trẫm không có ai, vì thế mà buồn bực, biết làm sao?” Công chúa dập đầu nói: “Thần muốn tâu với Thiên hoàng từ lâu, nhưng Thiên hoàng không nói, thần đâu dám nói trước. Nay bệ hạ đã biết tội của Tiểu Bảo, thần trộm nghĩ Thiên hoàng là bậc Phật thế nào, gửi thân nơi cõi người, rộng chọn phi tần nam, thì nên chọn con em nhà công khanh thế gia, tư chất thuần đẹp, đặt nơi giường chiếu, đủ để giải trí, nuôi dưỡng tình cảm thánh thượng, gạt bỏ phiền muộn. Cớ gì lại sủng ái bọn vô lại chợ búa ấy, làm theo chuyện Lao Ái, Đàm Hiến (Lao Ái là tình nhân của Tần thái hậu thời Chiến Quốc, Đàm Hiến là tình nhân của Hồ thái hậu thời Bắc Ngụy), để nghìn đời sau đem ví với hai bà thái hậu Tần và Hồ?”

Thái hậu nói: “Không cần ngươi nói, trẫm cũng biết. Mới rồi tể tướng tát mặt Hoài Nghĩa, chính là khinh hắn là kẻ tiểu nhân chợ búa. Nếu được con nhà công khanh thông hiểu văn chương, Nam nha đâu dám làm nhục.”

 Nói xong bà thở dài. Công chúa nói: “Bệ hạ đừng than. Bệ hạ có biết thời Thái Tông có Phượng các thị lang (chức quan cao ở cơ quan soạn thảo chiếu lệnh) Trương Cửu Thành không? Cháu gọi ông bằng chú là Xương Tông, tuổi gần hai mươi, mặt như ngọc, da trắng như tuyết, mày mắt như vẽ, phong thái rất giống phi của Sào Lạt vương.” Thái hậu lặng thinh, cúi đầu chưa đáp.

 Công chúa vội tiến lên quỳ, rồi nhổm dậy ghé tai nói nhỏ: “Bệ hạ đừng lo xa, con còn biết cả phần dưới thân của Xương Tông. Con có trang trại ở ao Ngưng Bích, mỗi độ hoa xuân nở rộ, phò mã thường mở tiệc đãi khách, tiệc xong thì cho tắm. Lúc họ tắm, con nhìn trộm qua bình phong lưu ly, trong đám bề tôi không ai đẹp bằng Xương Tông. Toàn thân Xương Tông trắng muốt, không một vết sẹo, một tì vết nhỏ. Gầy mà không lộ xương, đầy đặn mà không xệ mỡ. Dương vật của chàng phần đầu to, phần gốc thon. Lúc chưa cương thì thõng xuống không dài lắm, tròn trịa như quả trứng ngỗng. Gờ quy đầu nổi cao năm sáu phân, đỏ tươi, mềm mại.”

Lời chưa dứt, sắc mặt Thái hậu đã dịu lại, bà đùa: “Con thử rồi à?” Công chúa nói: “Không phải con không thèm, nhưng vì Thái hậu nên không dám. Song con vẫn chưa tin chắc, nên sai thị nữ đến gần chàng.” Rồi quay lại bảo thị nữ: “Cứ theo sự thật tâu với Thiên hoàng, đừng xấu hổ.”

Thị nữ quỳ, rồi nhổm dậy ghé tai như công chúa đã làm, tâu: “Lúc nô tì mới gặp Xương Tông, thấy như quả vải tươi Nam Hải, vào miệng trơn mềm khác thường, gờ xòe ra như cái ô. Được ba bốn lần thì nhụy hoa nở hết, hồn vía bay bổng. Nhanh chậm thế nào Xương Tông cũng không tự quyết, uyển chuyển chiều theo ý nô tì. Xong việc, “ngọc đỏ” rũ xuống, nô tì chạm vào thì người chàng vẫn còn run rẩy.”

Thái hậu cả mừng, chỉ công chúa nói: “Con đúng là người hiểu chuyện. Trẫm thường nghe đàn bà thế tục chỉ thích mạnh mẽ, không chọn dịu dàng, ấy là cái dâm của mụ nhà quê. Mạnh mẽ và lâu bền thì có thể nhờ sức thuốc mà được. Thuốc ‘thận tuất giao’ (một thứ thuốc tráng dương) từ hải ngoại, trong cung trẫm có đến cả thạch, chẳng dùng đến. Cái hay của dương vật nằm hết ở chỗ đầy đặn, mềm mại, êm ái. Lão nô Hoài Nghĩa gân nhiều hơn thịt, chỉ biết hùng hục, lúc ấy tuy thỏa, nhưng sau đó người trẫm thấy khó chịu. Ngự y Thẩm Nam Cầu thì thịt khá hơn chút, nhưng trên dưới như một, đầu với gờ lẫn lộn, lại thêm da nhão, hơi bọc lấy gờ, không cương lên thì không tuột ra, nên thường thấy không sạch. Như lời khanh nói thì đó mới là toàn tài.”

 Công chúa ra về, liền sai thị nữ gọi Xương Tông, cho mặc áo lụa mỏng nhẹ như sương, đội khăn “Ngọc Thanh vân tiên”, tắm nước hoa lan, ngậm kê thiệt (đinh hương, ngậm cho thơm miệng), rồi vào cung. Thái hậu quả nhiên rất sủng ái, bọn Tiết, Thẩm không còn được gọi nữa.

 Bấy giờ Thái hậu tuổi đã cao, học phép tu dưỡng (thuật dưỡng sinh của Đạo gia), thường ngậm dương vật của Xương Tông mà ngủ. Đầu dương vật của Xương Tông to béo, miệng Thái hậu vì thế mà mỏi, nhưng rốt cuộc vẫn không nỡ bỏ. Sau đó Thái hậu mọc răng mới, Xương Tông thấy đau, bèn tiến cử Dịch Chi (Trương Dịch Chi, anh của Xương Tông). Thái hậu miệng ngậm Dịch Chi, phần dưới tiếp Xương Tông, tình càng nồng thắm. Dịch Chi được sủng ái chỉ kém Xương Tông, hai người thay phiên nhau nghỉ về nhà. Mỗi lần về nhà, Thái hậu sai người rình, không cho nói với vợ một lời, lên lầu thì rút thang đi. Mẹ họ thương con, đặt người vào trong vách tường, rồi mới sinh ra Quốc Trung.

Thái hậu cho Xương Tông cưỡi hạc gỗ, gọi là hậu thân của Tử Tấn (Vương Tử Tấn, vị tiên tương truyền cưỡi hạc bay đi). Lại sai biên soạn sách “Tam giáo châu anh”, cho ở Khống Hạc Giám, cùng các học sĩ Thôi Dung, Tống Chi Vấn làm thơ xướng họa. Tống Chi Vấn đặc biệt nịnh bợ hai anh em họ Trương, cầm cả bô đi tiểu cho họ, người ta cười chê. Chi Vấn nói: “Các ông biết đó là nước tiểu thế nào không? Nếu tôi là đàn bà mà gặp hai anh em họ Trương, cũng chẳng biết danh tiết là gì, huống hồ là Thiên hậu.”

Thái hậu ban cho công chúa nghìn tấm gấm rồng, lại nói: “Trẫm nghe công chúa thời xưa phần nhiều hạnh kiểm không đoan chính, đó là tội của người chọn phò mã. Từ nay về sau, sai thợ vẽ vẽ hình dáng trên dưới của Xương Tông làm mẫu, ai giống mẫu mới được chọn làm phò mã. Như vậy may ra vợ chồng công chúa được hòa thuận vui vẻ, cũng không uổng sinh vào nhà đế vương.” Công chúa và thị nữ đều dập đầu hô vạn tuế.

Trung Tông, Duệ Tông cũng bắt chước làm theo. Bấy giờ công chúa An Lạc tuy kiêu xa, nhưng ân ái với Võ Diên Tú rất thắm thiết, không có trai bao hầu hạ, đều là nhờ công của Thái hậu. Vợ Xương Tông (?) mặt mũi xấu xí, Thái hậu cho vào cung, phong làm Sùng Nhượng phu nhân, hàng nhất phẩm, thường đùa: “Phu nhân tu kiểu gì mà được lấy Lục Lang (cách gọi Xương Tông, vì ông là con thứ sáu)!” Bấy giờ có câu ca dao: “Một kiếp tu dung mạo, hai kiếp tu chỗ kín.”

 Không lâu sau, năm vương (năm đại thần như Trương Giản Chi được phong vương sau chính biến) khởi binh, vào cung giết hai anh em họ Trương. Xác nằm ngổn ngang chưa thu, dân chúng oán hận, xẻo thịt chân tay nát vụn. Cung nhân Uyển Nhi đoán được ý Thái hậu, nhặt trong đống xác tàn được nửa đoạn đầu dương vật, vẫn đỏ hồng như còn sống, cầm dâng Thái hậu. Thái hậu khóc nói: “Đây là của Lục Lang, đứa kia (?) không được như thế.” Bà chọn một hộp ngọc trắng hạng nhất (?) đựng lại, nói: “Sau khi trẫm qua đời, lấy vật này chôn theo.”

 Thượng Quan Uyển Nhi vì ông nội là Thượng Quan Nghi mắc tội nên bị sung vào Dịch đình (nơi ở và làm việc của cung nữ). Nàng dung mạo kiều diễm, lại giỏi văn chương, Thiên hậu yêu quý, cho hầu bên cạnh lo bút nghiên. Thái hậu ân ái với Xương Tông cũng không tránh mặt Uyển Nhi. Uyển Nhi tính khôn ngoan, chiều chuộng Xương Tông nhưng lại giữ khoảng cách, Thái hậu càng thích. Thế nhưng mỗi lần Xương Tông đi tiểu, Uyển Nhi liếc nhìn, không thể không động lòng.

 Thiên hậu sai quan Tướng tác đại tượng (quan coi việc xây dựng cung điện) xây cho Xương Tông một khu vườn ở Hiệp Thạch, nhà cửa đều thếp vàng, thềm bằng ngọc trắng. Thái hậu đốt hương lạ, trong màn ngọc trai ân ái với Xương Tông. Xương Tông say ngủ, dương vật mềm. Thái hậu đùa nghịch với nó, kéo da trên thân phủ lên đầu, nhưng gờ đầu cao nên da vướng không kéo lên được. Chốc lát dương vật cương cứng, gốc tuy kém khỏe, nhưng thịt đầu béo dày như quả cầu bông, màu như hoa phù dung, bóp vào như không có ống dẫn tinh. Thái hậu than: “Làm người ta tiêu tan cả ý muốn.” Uyển Nhi động lòng, dưới váy ướt đẫm, bất giác đưa tay lại gần Xương Tông.

 Thái hậu nổi giận, lấy dao vàng cắm vào búi tóc nàng, nói: “Ngươi dám đến gần miếng thịt cấm (vật riêng của vua, người khác không được đụng tới), tội đáng chết!” Lục Lang van xin hộ, nàng mới được tha. Nhưng trán nàng có vết thương, nên trong cung nàng thường dán hoa điền (đồ trang sức dán lên trán).

 Lại bộ thị lang họ Thôi (?), vì tài giỏi, đẹp trai, trẻ tuổi, lén hầu Uyển Nhi. Uyển Nhi có nhà riêng bên ngoài cung, đình đài cực kỳ đẹp đẽ, gọi Thôi đến đó cùng nhau dâm lạc. Trước đó nàng tư thông với Võ Tam Tư, sau mới tư thông với Thôi. Thôi hỏi: “Lư Lăng vương (tức Trung Tông) và Tam Tư thế nào?” Nàng đáp: “Lư Lăng vương gờ đầu lẫn lộn. Vi hoàng hậu cười rằng ăn lê nhà họ Ai (lê ngon nổi tiếng) mà không gọt vỏ thì làm sao biết vị? Tam Tư vốn khá, nhưng cũng chê thịt mỏng.”

Thôi hỏi: “Hai vị hoàng hậu chọn đàn ông theo cách nào?” Nàng đáp: “Dương vật tuy to, nhưng nếu da và gân nhiều thì không chọn.” Hỏi: “Vì sao?” Đáp: “Trong thân người, lưỡi không có da nên biết vị; gót chân da dày nên đi được trên đất. Chỗ kín đàn bà có lớp màng mỏng, trời sinh hơi che phủ; dương vật đàn ông cũng nên bỏ da giữ màng, lấy chỗ mềm nhất mà giao hợp với nhau, lại có gờ để xoa xát. Lúc nhỏ thì như nụ hoa khép, lớn lên thì như quả cà tuột vỏ, lấy mềm chạm mềm, nên mới có niềm vui âm dương hòa hợp, như trời đất giao cảm mà sinh hóa muôn vật. Nếu không thì lôi da kéo bẩn, ra vào tê dại vô cảm, như cách một lớp áo giáp vậy.

 Thiên hậu ân ái với đàn ông xong, không thích (?) đầu dương vật rời khỏi cửa mình. Phùng Tiểu Bảo tuy khỏe mạnh, nhưng đầu nhọn nên dễ tuột ra. Lục Lang gờ béo, đầu đầy, như nấm tươi, như nấm linh chi, tuy đã xuất tinh, đầu vẫn lấp đầy được cửa mình, lâu không tuột ra, nên tình ân ái còn mãi không hết. Lục Lang hầu ngủ, Thái hậu tuy già yếu, nhưng “tiên dịch” vẫn thấm qua mấy lớp chăn.”

Thôi nói: “Như lời Chiêu dung (danh hiệu phi tần của Uyển Nhi) thì hơn kém trong thiên hạ, đâu phải riêng đàn ông mới thế! Tôi từ trẻ đã được làm quan, được đàn bà yêu thích, người tôi gặp há không có người đẹp. Thế nhưng phần dưới thân thì thật khó nói, thường là có giao mà không có hợp, ngây ngây dại dại như người mù nhảy xuống giếng, chẳng biết đi đâu. Lúc ấy chỉ uổng mệt tinh thần, ít dư vị, tôi cứ ngỡ đàn bà trong thiên hạ đều như thế.

 Từ khi được Chiêu dung ban ơn tiếp đón, tôi mới biết Tây Thi, Mao Tường (hai mỹ nhân nổi tiếng thời xưa) sở dĩ được độc sủng trong sáu cung, ắt có chỗ hơn người. Nhụy hoa của Chiêu dung tinh thuần, vừa giao hợp, thấy đầu dương vật chạm vào chỗ mềm, như được rưới đề hồ lên đỉnh đầu (đề hồ là tinh túy của sữa, ví sự sảng khoái, bừng tỉnh), lông tóc đều như sống lại. Tay đặt nơi cửa sau của Chiêu dung, thấy nó co giật phập phồng, liền biết nàng sắp lên đỉnh, không dám động đậy. Đợi hậu môn thôi co giật rồi mới chờ ý nàng, nên thường được Chiêu dung vui lòng. Lại được Chiêu dung ban ơn móc sương (ví ân huệ thấm nhuần), ngậm sâu nhả nhẹ, như núi và đầm thông khí với nhau (ví nam nữ giao cảm), hôm sau lên chầu cũng không thấy mệt mỏi. Nghĩ đàn ông trên đời thích làm mau, đàn bà thích làm lâu, đều như kẻ ăn mày ăn được ba đấu mỡ heo đã cho là xa xỉ tột cùng, thật là người quê mùa (?).”

Chiêu dung cười nói: “Lời khanh thật thú vị. Nhưng tri âm rất khó tìm. Đại khái nam nữ giao hợp như chìa khóa với ổ khóa, mỗi thứ có chỗ hợp riêng. Nghe nói chỗ kín của Lưu phi có xương ngang, không phải loại nhọn và cứng thì không vào được. Đầu dương vật của khanh mềm non, nếu gặp phải thì chẳng khổ cho khanh lắm sao! Thiên hậu nói: ‘Thịt nặng thì vào tốt, gờ cao thì ra tốt.’ Thật là lời của người hiểu chuyện.”

Đang lúc thì thầm thân mật, công chúa An Lạc dắt phò mã Võ Diên Tú đến, đã nghe được khá nhiều. Công chúa tụt quần phò mã, cầm lấy dương vật khoe: “Cái này so với chàng Thôi thế nào?” Chiêu dung nói: “Giống hệt Lục Lang, đâu chỉ bằng chàng Thôi! Đây đều là công của Thiên hậu chọn rể, không thể quên được.” Đêm ấy họ uống rượu say sưa, xem trò kéo co. Hôm sau là sinh nhật Trung Tông, đến trưa mới vào chầu chúc mừng.

 Bấy giờ Thôi tuy tư thông với Chiêu dung, theo phe Tam Tư, nhưng trong lòng biết họ Vi ắt sẽ diệt vong, nên ngầm theo Lâm Tri vương (tức Lý Long Cơ, sau là Đường Huyền Tông). Lâm Tri vương khởi binh giết Vi hậu, Uyển Nhi cầm đèn ra đón, cũng bị chém dưới lá cờ lớn của quân. Thôi làm Đồng bình chương sự (chức tể tướng) mà rốt cuộc không cứu được nàng. Thị lang Trương Duyệt sai con là Trương Quân thu xác Chiêu dung, chôn cất chu đáo, lại dâng biểu xin khôi phục danh hiệu Chiêu dung, biên soạn văn tập của nàng. Người ta ai cũng khen Trương Duyệt mà ghét Thôi.

 Trâu xin tha mạng

Ông Chung Lễ Tuyền, quan huyện Thiên Thai, kể với tôi: cha ông làm tri phủ phủ Đại Định ở Quý Châu, lập xưởng để lo việc thuyền (?). Đúng giữa trưa, bỗng có một con trâu xông vào xưởng chì. Mấy chục người lấy roi đánh, nó vẫn không chịu đi. Lễ Tuyền đến xem, thấy con trâu nằm phục xuống đất như đang dập đầu, bèn hỏi người dắt trâu: “Đây là trâu cày hay trâu giết thịt?” Người ấy đáp: “Trâu giết thịt.” Hỏi: “Giá bao nhiêu?” Đáp: “Bảy nghìn đồng.” Chung nói: “Đưa trâu cho ta, ta trả tiền cho anh, được không?” Người dắt trâu cảm ơn, nhận tiền rồi đi, con trâu liền bật dậy.

 Lợn xin tha mạng

Phía nam phủ Cẩm Châu, đất Phụng Thiên có xưởng Thiên Kiều, là nơi thuyền buôn đi biển buôn bán. Một người đồ tể trói một con lợn, định giết để mang ra chợ. Con lợn nhân lúc sơ hở cắn đứt dây, chạy đến trước mặt một người khách buôn biển, quỳ hai chân trước phục xuống đất. Người đồ tể cầm dây đuổi đến. Người khách hỏi giá ngoài chợ, trả đủ số tiền, rồi đem con lợn cho ở miếu thần Long trong chùa Hải Hội. Người ta gọi nó là “đạo nhân lợn” thì nó thưa. Ai bảo nó “Sao vô lễ thế”, nó liền quỳ hai chân trước, hướng về người ta như đang dập đầu. Răng nó dài mấy tấc, móng chân cuộn tròn như vỏ ốc, to gấp đôi lợn thường.

 Trương Thế Lạc

Trương Thế Lạc, tên chữ là Ngộ Xuân, là học trò ở phủ Hàng Châu. Mỗi lần vào trường thi, ông lờ mờ thấy như có người cầm quyển thi của mình. Đến sáng thì quyển thi bị vấy mực, bị đánh hỏng. Ông uất ức vô cùng.

 Khoa thi năm Giáp Tý đời Càn Long, ông vào trường thi, hết sức đề phòng. Ông chép sạch bài vào quyển thi, đến tối cất riêng ra chỗ khác, rồi ngồi trong phòng thi để ý rình xem.

 Ông thấy một cô gái thò tay lấy quyển thi, vội nắm lấy, lớn tiếng hỏi: “Ta với cô có thù gì mà bảy lần thi cô đều làm bẩn quyển của ta?” Cô gái đáp: “Năm nay ông đáng đỗ Giải nguyên, tôi cũng khó trái mệnh Thượng đế. Nhưng ông phải rửa sạch lời đồn trước kia cho tôi, chọn đất chôn cất tôi, để giải nỗi oan và tội lỗi của tôi.

 Tôi chính là con gái nhà hàng đổi tiền đối diện nhà ông. Ngày trước hàng xóm đùa rằng ông với tôi có tư tình. Thật ra ông không hề có chuyện ấy, vậy mà ông không chịu thanh minh, lại tự cho mình là người phong tình, giả không thành có, để làm trò đùa cợt. Sau khi tôi lấy chồng, chồng tôi tin lời đồn nhảm, không chung sống với tôi. Tôi không có cách nào tự minh oan, uất ức thắt cổ chết. Ông làm bẩn danh tiếng của tôi, tôi làm bẩn quyển thi của ông, làm ông chậm mất bảy khoa thi, là đáng lắm.” Nói xong thì biến mất. Trương sợ dựng tóc gáy. Vừa ra khỏi trường thi, ông liền tìm đến nhà cô gái, kể rõ đầu đuôi, bỏ tiền giúp chôn cất, lại mời sư làm lễ siêu độ cho cô. Khoa ấy yết bảng, ông quả nhiên đỗ đầu.

 Ao Tẩy Tâm

Ao Tẩy Tâm ở phía tây quán Càn Nguyên trên núi Mao Sơn. Trên vách đá có ba chữ “Tẩy Tâm trì” (ao rửa lòng), nét bút mạnh mẽ, nhưng ẩn đi không thấy.

 Muốn thấy chữ thì phải lấy nước ao tưới lên. Ao này dù đại hạn cũng không cạn. Tương truyền Tiền Diệu Chân ở một mình tu luyện ở cung Yến Động, có kẻ vu khống bà, bà bèn đến đây mổ bụng rửa tim để tỏ lòng trong sạch, vì thế ao có tên như vậy.

 Mộ người chết sống

Đạo sĩ Giang Văn Cốc đắp một gò đất nhỏ bên ao Tẩy Tâm, xếp đá bịt kín cửa sổ, ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân gác lên hai đùi) bên trong, dặn đệ tử: “Mỗi ngày hãy hướng vào cửa sổ gọi ta. Ta thưa thì thôi, không thưa (?) thì vào thu nhặt xác ta.” Đệ tử gọi suốt ba năm, ông đều thưa. Bỗng một hôm ông đáp: “Chán quá, ta đi đây!” Từ đó không thưa nữa. Mở đá ra xem, xác quả đã cứng đờ. Vì thế gọi là “mộ người chết sống”.

 Nhà đổ cũng có số

Ông Kim Đức Anh, Tổng hiến (quan đứng đầu Đô sát viện, cơ quan giám sát quan lại), khi làm quan Học chính (quan coi việc học và thi cử một tỉnh) ở Giang Tây, đến khảo thí đồng sinh (người đi thi chưa đỗ bậc tú tài) ở phủ Cát An. Canh năm điểm danh xong, ông thấy dưới đèn có một người đàn bà áo đỏ từ trong lều thi đi ra, từ từ bay lên không trung mà đi. Hỏi bọn lính hầu thì đều thấy cả. Ông trong lòng thấy ghê, bèn ra đề thi bằng bốn chữ “tất hữu yêu nghiệt” (ắt có yêu quái hiện ra) trong sách “Trung dung”. Đúng giữa trưa, học trò đang cầm bút làm bài thì lều thi bỗng đổ sập, đè chết ba mươi sáu người. Ông Kim tâu đúng sự thật lên vua. Nhà vua thương xót, đặc ân ban cho tất cả làm sinh viên (bậc tú tài).

 Thông gia của tôi là ông Sử Ức Đường, Thiếu tư mã (thị lang bộ Binh), khi làm Án sát sứ Phúc Kiến, cùng bốn người như quan Lương đạo (quan coi việc lương thực) Vương Giới Chỉ ngồi bàn việc trong sảnh hoa, nghe trên xà nơi góc nhà kêu sột soạt. Khách muốn đứng dậy tránh, ông Sử không cho. Một lúc sau tiếng càng lớn, có con chuột kêu: “Ra! Ra!” hai lần. Ông Sử cũng động lòng, vội cùng bốn người khách ra ngoài, thì sảnh hoa đổ sập, bàn ghế vỡ nát cả. Hôm ấy, quan các phủ huyện trong tỉnh đều đến hỏi thăm. Ông Sử cười nói: “Giả như bốn vị quan lớn cùng chết một lúc, thì ấn của các ty, các đạo sẽ giao cho các ông tạm giữ, chẳng phải ai cũng có phần sao!”

 Mười ba tấm vải Miện Dương

Hồ mỗ ở Hàng Châu là cháu họ bên ngoại của Trung thừa (tuần phủ) Trình Cửu Phong. Khi ông Trình làm Tuần phủ (quan đứng đầu một tỉnh) Hồ Bắc, Hồ đến xin việc, được tiến cử vào nha môn của quan Thứ sử (tri phủ) Kinh Châu, lo việc giấy tờ thư từ.

Nửa năm sau, vợ Hồ ở nhà mắc bệnh sốt rét, bỗng bị ma nhập, giọng nói như đàn ông. Nghe kỹ thì chính là chồng mình. Ma nói: “Đến Hồ Bắc, tôi được quan Trung thừa tiến cử đến Kinh Châu, chủ khách tâm đầu ý hợp. Không ngờ chưa đầy hai tháng thì mắc bệnh chết. Tôi có rương quần áo, hành lý, cùng mười ba tấm vải Miện Dương mới mua, hiện ở trong nha môn, phải sai người đi lấy. Tôi chết nơi đất khách, đói rét, hãy lập bài vị thờ cúng tôi, và mời nhiều sư giỏi siêu độ cho tôi.” Người nhà nghe vậy, xúm lại khóc, lập tức mặc đồ tang, lập bài vị. Vì không biết ngày tháng mất, nên chưa tiện báo tang.

 Ít lâu sau, bệnh của người vợ khỏi. Nhà vốn nghèo, muốn sai người sang Sở (vùng Hồ Bắc) đón linh cữu nhưng không có tiền lộ phí, cứ lần lữa mãi. Không lâu sau, Hồ lại về quê, cả nhà kinh hãi, tưởng là ma. Ngồi xuống chuyện trò mới vỡ lẽ rằng kẻ nhập vào trước kia là ma tà mượn danh để đòi ăn, xin siêu độ. Chốc lát, rương quần áo về đến cửa, mở ra quả có mười ba tấm vải, đúng là vải Hồ mua khi đi qua Miện Dương.

 Canh giữ núi Ngưu Ti đêm giao thừa

Ở Liễu Châu, tỉnh Quảng Tây có núi Ngưu Ti, hình như chỗ kín của đàn bà. Người Việt (Quảng Đông, Quảng Tây) gọi chỗ kín là “ti”, nên đặt tên núi là Ngưu Ti. Mỗi đêm giao thừa, nhất định phải có mười người cả nam lẫn nữ canh giữ đến sáng. Nếu lơ là để người ta đùa nghịch lấy que tre, que gỗ chọc vào, thì năm ấy đàn bà trong huyện ai cũng dâm đãng, bỏ nhà theo trai.

 Có một quan huyện ghét chuyện ấy, sai lý trưởng lấy đất lấp kín lại. Năm ấy, đàn bà con gái trong huyện đều bị bí tiểu, không đi tiểu đi đại được, có người đến chết.

 Trên bãi Sa Diện ở Quảng Đông, thuyền kỹ nữ nhiều như mây. Quan Hà bạc đại sứ (quan coi việc sông nước, thuyền bè) chuyên lo việc thuyền. Có một vị Tổng đốc (quan cai quản một hoặc vài tỉnh) ra lệnh nghiêm cấm thuyền kỹ nữ. Lập tức nước biển dâng tràn, thành chỉ còn ba tấm ván nữa là bị ngập. Các thân sĩ, nhà buôn địa phương đều can, quan bèn thu lại lệnh cấm để thử, quả nhiên lệnh vừa thu thì nước rút. Đến nay thuyền kỹ nữ càng nhiều.

 Ma lạy ra gió

Tôn Học Điền ở Tiền Đường mở cửa hàng muối trong thành Ôn Châu, qua lại rất thân với bạn là Tiền Hiểu Thương. Nhà họ Tiền có một tòa lầu ba gian, khóa kín cẩn thận, tương truyền có ma, không ai dám ở. Tôn vốn có gan, cá cược với mọi người, trải giường trên lầu, đốt hai cây nến lớn, rồi lên ở.

 Đến canh hai, nghe tiếng đẩy cửa, có một cô gái trang điểm lộng lẫy từ từ bước đến. Thấy ánh nến, cô có vẻ sợ, sửa vạt áo lạy hai lạy. Mỗi lần cúi đầu thì gió lạnh từ tay áo phát ra, một cây nến tắt. Tôn ném kiếm vào, con ma chạy xuống lầu. Tôn biết nó sẽ quay lại, chỗ dựa duy nhất là nến, bèn thắp lại cây nến đã tắt, lấy thân mình che nến (?) mà ngồi. Quả nhiên con ma lại đến, lại làm bộ lạy, thấy Tôn ngồi trên, muốn lùi lại muốn tiến tới. Tôn ném kiếm, con ma hiện hình dữ tợn, xông lên đánh nhau, hai bên giằng co mãi không thôi. Bỗng nghe ngoài lầu gà gáy, nó bèn hóa thành một luồng khí đen lăn xuống lầu. Người Ôn Châu đặt câu nói về chuyện này: “Người lạy thì khom lưng, ma lạy thì sinh gió. Nhưng gặp lão Tôn, còn dữ hơn ma.”

 Cương thi đêm béo ngày gầy

Tiên sinh Du Thương Thạch nói: Phàm cương thi (xác chết không rữa, ban đêm đi ra hại người) đêm ra bắt người thì phần nhiều trông đẫy đà, không khác gì người sống. Ban ngày mở quan tài ra thì khô gầy như thịt người phơi khô. Đem đốt thì có tiếng chiêm chiếp kêu lên.

 Kiếp mây đen

Quân triều đình đi đánh Miến Điện. Có một người lính hầu nha môn ở huyện Côn Minh họ Diệp, chết ba ngày rồi sống lại, kể rằng bị quỷ sai bắt đến âm phủ. Ở đó có một tòa điện lớn, cửa son, như chỗ ở của bậc vua chúa. Ngoài cửa có rất nhiều quan lại ngồi, ai cũng cầm một cuốn sổ, ghi chép rất bận rộn. Ghi xong thì có một luồng khí đen phủ lên cuốn sổ. Có người đấm lưng, nhíu mày kêu vất vả. Diệp chưa hết tuổi thọ, không nằm trong số người phải chết, nên được thả về.

 Trên đường, Diệp lén hỏi quỷ sai: “Các quan kia cầm sổ gì vậy?” Quỷ sai đáp: “Sổ người ba, sổ thú năm.” Hỏi: “Sao lại có sổ?” Đáp: “Từ xưa, chuyện chiến tranh ở nhân gian đều do kiếp số (tai họa đã được định sẵn theo số trời) trên trời định trước, không thể cứu vãn. Hết thảy những kẻ phải chết đều được ghi trước vào sổ kiếp mây đen, dù là một con la, một con ngựa cũng không sai sót. Rốt cuộc thú nhiều người ít, nên mới có câu ‘người ba thú năm’.” Hỏi: “Trong số mắc kiếp này, ở tỉnh thành có vị quan nào không?” Đáp: “Người đứng đầu chính là quan Tổng đốc của các ngươi.” Bấy giờ người làm Tổng đốc Vân Nam là ông Lưu Tảo, đỗ khoa Bác học hồng từ (khoa thi đặc biệt chọn người tài học uyên bác) năm Bính Thìn, vào Hàn lâm, sau tự cắt cổ chết.

 Tú tài họ Kim

Tú tài Kim Tấn Sinh ở Tô Châu, tài mạo thanh nhã, tiến sĩ Tô Xuân quý mến, gả con gái cho, ngày cưới đã định.

 Một đêm, Kim mơ thấy một cô hầu nhỏ mặc áo đỏ dẫn đến một nơi, nhà cửa tinh xảo thanh nhã. Sau cùng có một cửa tròn như vầng trăng, cô hầu chỉ vào nói: “Đây là cung trăng, tiểu thư chờ chàng đã lâu.” Chốc lát, một mỹ nhân trang điểm lộng lẫy bước ra nói: “Tú tài có duyên với ta từ kiếp trước, nỡ nào bỏ ta mà cưới người khác?” Kim nói: “Không dám.” Rồi hai người nắm tay đi ngủ, hết mực quấn quýt. Từ đó đêm nào cũng mơ, ân ái hơn thường, mà dung nhan ngày một tiều tụy.

Cả nhà rất sợ, vội làm lễ cưới cho chàng. Con gái họ Tô cũng có nhan sắc, tú tài yêu nàng như yêu người trong mộng. Từ đó về đêm, trước giờ Dậu, giờ Tuất (khoảng từ năm đến chín giờ tối) thì chàng ân ái với họ Tô, sau giờ ấy thì ân ái với người trong mộng. Lâu dần, chàng chẳng biết đâu là thật, đâu là mộng.

 Cha chàng tìm đủ cách cúng giải trừ tà, rốt cuộc vô hiệu. Thân thể chàng vốn gầy yếu, hao mòn hơn một năm, mắc bệnh lao rồi chết.

 Chàng cùng người con gái trong mộng xướng họa thơ rất nhiều, không chép hết được, chỉ nhớ bài tứ tuyệt “Tặng chàng Kim” rằng: “Đẹp đôi đâu dễ tìm, giành chàng như giành giải. May nhờ ra tay mạnh, tranh trước được mới hả.”

 Ông Quan sát họ Đổng

Ông Quan sát (cách gọi quan đạo đài, cai quản một vùng gồm vài phủ) họ Đổng tên Dung. Khi ông làm quan đạo Cám Nam, có một làng thuộc huyện Thượng Do xưa nay ruộng vườn nhà cửa thường bị thác núi cuốn ngập. Ông xem xét địa thế, đào kênh dẫn nước ra sông, dân chúng được yên ổn. Ông lại sửa một ngôi chùa thành thư viện Liêm Khê (lấy tên hiệu của Chu Đôn Di, nhà Nho lớn đời Tống), quy mô đổi mới hẳn.

 Không lâu sau, ông chịu tang mẹ, thương xót quá mức, muốn chết theo mẹ. Ông đưa linh cữu về quê, đến dưới gác Đằng Vương, dừng thuyền nhận lời viếng. Các quan lớn đích thân đến an ủi, người xem ai cũng khen ông Đổng thật là con hiếu, thật là quan tốt. Sáng hôm sau, vừa định nhổ neo thì bọn gia nhân hốt hoảng tìm ông Quan sát không thấy, vội báo quan sở tại. Họ vớt dọc theo sông mà không thấy tung tích. Qua một ngày một đêm, xác ông lại trôi ngược dòng đến bãi cát ở huyện Phong Thành. Khám xem thì ông vẫn mặc áo trắng, thắt dây gai, mặt mũi như còn sống. Người ta khâm liệm rồi đưa về thuyền.

 Hơn một tháng sau, một người đầy tớ cũ của ông tình cờ đến Thượng Do. Người bản xứ kể rằng họ cảm ơn ông đào kênh nên lập miếu thờ ông. Người đầy tớ vui mừng đến miếu lạy xem tượng thần, thì giống hệt mặt mũi ông. Hỏi ngày dựng tượng thì chính là đêm ông rơi xuống nước.

 Hồ tiên lập sổ chi tiêu

Trương mỗ ở Hòa Châu đi làm khách ở Dương Châu, trọ ở chùa Hưng Giáo. Nhà ở của sư trong chùa xưa nay có hồ tiên (hồ ly thành tiên), không ai dám ở. Trương tính phóng túng, cố ý đến ở. Chưa được ba ngày, quả có một ông già tự xưng là Ngô Cương Tử xin gặp. Trương vái chào rồi trò chuyện, thấy phong thái ông rất khác thường, biết được chuyện quá khứ vị lai. Trương bèn hỏi: “Ông có phải là tiên không?” Ông đáp: “Không dám.” Trương vốn là học trò nghèo, muốn kết giao để mong giàu sang, bèn bày rượu thịt cùng ông ăn uống. Ông Ngô cũng mời lại để đáp lễ.

 Chưa đầy nửa tháng, Trương đã cạn tiền, mà rượu thịt của ông Ngô thì rất thịnh soạn. Trương nổi lòng tham, suốt ngày nài ông bày tiệc. Ông Ngô làm chủ, cũng chẳng tỏ vẻ tiếc rẻ. Cứ thế hơn một tháng, ông Ngô bỗng không đến nữa. Lúc ấy gặp mưa dầm, Trương mở rương ra phơi quần áo thì cả rương trống trơn, bên trong có một tờ sổ ghi chép cùng mấy tờ giấy cầm đồ: “Ngày nọ gà cá bao nhiêu, ngày nọ rau quả bao nhiêu.” Thì ra ông đều đem quần áo của Trương đi cầm để chi tiêu, từng khoản đều ghi trừ rõ ràng, không bày bừa một bữa tiệc nào, không tiêu phí một đồng nào.

 Nến da

Một người họ Tiền ở Thượng Ngu đi làm thuê cho người ta. Một đêm đi về, thấy một cô gái khóc bên đường, hỏi duyên cớ, cô nói: “Chồng tôi mất, tôi không có chỗ về. Nhà tôi ở núi Hạ Cái, nhất thời lạc đường, xin chỉ giúp.” Tiền trêu ghẹo cô, theo cô đến một căn nhà, rồi ăn ở với nhau như vợ chồng. Cứ như thế mấy tháng. Chủ nhà thấy anh ngày càng tiều tụy, gặng hỏi mãi, Tiền kể lại đầu đuôi. Chủ nhà nói: “Đó là ma. Lần sau ăn nằm với nó, phải lấy một vật của nó làm bằng.”

Tiền làm theo lời, giả vờ vui cười với cô, mà lén cắt một nắm tóc của cô. Cô gái hoảng sợ bỏ chạy. Tiền xem kỹ chỗ mình từng ở thì chẳng có nhà cửa gì cả. Chỗ anh ăn nằm với cô gái, tinh dịch chảy vào hang cua, toàn là máu. Nắm tóc trông như cây nến, mềm, đen như da trâu, dao chém lửa đốt đều không hỏng. Từ đó anh không dám ra khỏi cửa, trốn trong nhà chủ.

 Không lâu sau, con ma vào nhà chủ, nhập vào đứa hầu gái làm loạn: “Trả chàng Tiền cho ta! Không trả thì ta sẽ giao chàng Tiền cho nhà ngươi. Ta tạm đi, sang năm sẽ đến bắt.” Lại nói: “Đợi đến mùa thu năm nay, khi ngươi hết tuổi thọ, ta sẽ đến giáng họa.” Đến kỳ hạn, rốt cuộc không ứng nghiệm. Người họ Tiền đến nay vẫn còn sống. Chuyện này do Trương Tú Trì ở Thai Châu kể với tôi.

 Quái vật biển Sạ Phố

Ngày hai mươi ba tháng tám năm Nhâm Thìn đời Càn Long, lúc tảng sáng mưa to gió lớn, ở bờ biển Bình Hồ, Sạ Phố có một vật đột nhiên trồi lên, đi từ đông nam sang tây bắc. Nó đi qua đâu thì cây cối bị nhổ bật đến hàng vạn cây, ngói trên nhà dân phần nhiều vỡ nát. Ở giữa đường nó đi có dấu giống như dấu chân, to bằng cái bàn tròn, rốt cuộc không biết là vật gì. Có một nhà, gian sảnh bị dời đi hơn một thước mà vẫn không đổ.

 Trời mở mắt

Trương Học Phả (?) ở Tăng Hồ, một hôm tình cờ đứng trong sân, trời không một gợn mây, bỗng nghe tiếng rạch soạt (?). Trời mở ra một khe, giữa rộng, hai đầu nhỏ, hình như chiếc thuyền. Ánh sáng trong đó lấp lánh, tròn như trục xe, chiếu sáng khắp sân, hồi lâu mới khép lại. Người hiểu biết cho rằng đó chính là “trời mở mắt”.

 Tượng đất tự đi

Họ Trương ở Bình Hồ đời đời sống ở Kiêm Gia Vi. Ông tổ đầu tiên dời đến đây tên Địch, tên chữ là Tĩnh Am, người thời Hồng Vũ đời Minh. Khi ông mất, người nhà nặn tượng đất hai vợ chồng Tĩnh Am, cao bảy tám tấc, thờ trong nhà thờ họ. Ngôi nhà ông ở thì thuộc về chi trưởng. Trải hơn bốn trăm năm, con cháu chi trưởng nghèo khó, nhà cửa đổ nát, chỉ còn vài gian, nhưng hai pho tượng vẫn còn.

 Họ Trương (?) vốn có từ đường, cách nhà cũ của Tĩnh Am chừng ba dặm. Một hôm tảng sáng, có người làng chèo thuyền thấy hai ông bà già đến thuê đò, bèn chở đi. Hỏi: “Đi đâu?” Họ đáp: “Đến từ đường họ Trương.” Lên bờ rồi, họ đi nhanh như bay. Người lái đò nhìn theo, thấy thân hình họ nhỏ dần. Không bao lâu họ đến trước từ đường. Nhà sư trông từ đường nghe tiếng gõ cửa, dậy ra xem thì vắng lặng chẳng thấy ai, chỉ thấy hai pho tượng đất dưới bậu cửa, ai nấy đều kinh ngạc cho là lạ. Cháu xa đời là Trương Chu Cửu đang sửa lại từ đường, nhân đó cho sơn vẽ lại tượng, đặt riêng một cái khám, thờ trong từ đường.

 Đốt xác (hai chuyện)

Ở một làng ngoài cửa nam Bình Hồ, người ta đào được ba huyệt mộ. Hai huyệt đã trống, huyệt ở giữa thì quan tài vẫn còn nguyên, trên gạch ghi “Mộ của Triệu xử sĩ” (xử sĩ: người có học mà không ra làm quan).

 Xác chừng bốn mươi tuổi, mặt như người sống, đi giày thêu hình mây, mặc áo bào lụa trừu màu xanh cua, lớp lụa dày như đồng tiền, không mục nát. Người đào mộ là Mã mỗ lật xác ra mà đốt, lửa không cháy mạnh, bèn ném xuống nước. Đêm ấy, ma khóc to, cả làng đều kinh hãi. Có người hiếu sự khiêng phần xác còn lại lên, máu chảy ròng ròng như rót, bèn đặt lại vào quan tài, lấp đất chôn cất. Đêm ấy liền yên. Người họ Mã đến nay vẫn vô sự, làm lính hầu cho quan Điển sử (quan nhỏ coi việc tuần bắt, ngục tù ở huyện).

 Một nhà nông họ Tưởng ở phía tây Tiểu Tây Khê, Bình Hồ, vào ngày trước tiết Đông chí một ngày, lúc mặt trời đang lặn, đốt xác cha. Vừa mở quan tài thì xác chạy ra. Người con đuổi theo, lấy cuốc đánh, xác ngã xuống đất, bèn đem đốt. Tối về, nghe tiếng cha mắng: “Mày đốt tao khổ quá, sao bất hiếu đến thế!” Đầu người ấy sưng to như quả bầu, đến trưa thì chết. Đây là chuyện Trương Hy Hà tận mắt chứng kiến.

 Cá mỹ nhân, lợn mặt người

Ở Sùng Minh có người kéo lưới được một con cá mỹ nhân, mặt là một cô gái, thân to bằng cả chiếc thuyền biển. Người lái thuyền hỏi: “Lạc đường à?” Nó gật đầu. Bèn thả nó ra, nó thong thả bơi đi.

 Ở chỗ phóng sinh chùa Vân Thê có một con lợn mặt người, tiên sinh Trương Cửu Đan ở Bình Hồ từng thấy. Con lợn xấu hổ không muốn cho người ta thấy, cứ cúi đầu xuống, phải kéo lên mới thấy được.

 Hoa phách

Một người học trò họ Tạ ở Vụ Nguyên đọc sách trên núi Trương Công. Sáng sớm dậy, nghe trong rừng có tiếng chim ríu rít như chim vẹt. Đến gần xem thì là một mỹ nữ, cao chừng năm tấc, mình trần không có lông, toàn thân trắng sạch như ngọc, giữa mày mắt có vẻ sầu khổ. Tạ bèn mang về, cô gái không có vẻ sợ hãi. Ông nuôi trong lồng, lấy cơm cho ăn. Cô nói lải nhải với người, chẳng nghe ra được gì. Nuôi được mấy ngày, bị nắng chiếu vào, cô khô quắt lại như thịt phơi mà chết.

Cử nhân họ Hồng tên chữ là Lân nghe chuyện nói: “Vật này tên là hoa phách (hồn hoa). Phàm cây nào đã ba lần có người thắt cổ chết, khí oan khổ kết lại thành vật này. Tưới nước vào thì vẫn có thể sống lại.” Thử quả nhiên đúng vậy. Người trong làng kéo đến xem đông như mây. Tạ sợ ồn ào, bèn đem đặt nó trở lại trên cây. Chỉ trong chốc lát, một con chim quái lớn ngậm nó bay đi.

◄ Trước

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video