Thiên 1 — Phẩm 1: Tư duy (phần 1)

 # Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập Hiền Hộ

 Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập Hiền Hộ, năm quyển

 Thuộc bộ Đại Tập của Đại thừa (Đại thừa: "cỗ xe lớn", dòng Phật giáo chủ trương tu hành để cứu độ khắp mọi chúng sinh, chứ không chỉ cứu riêng mình)

 Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập Hiền Hộ, năm quyển

 Đời Tùy, các vị Tam tạng (pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Xà-na-quật-đa cùng Cấp-đa và những người khác dịch

 Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập Hiền Hộ, quyển thứ nhất

 Phẩm Tư Duy (phẩm: chương; tư duy: suy nghĩ, quán tưởng), thứ nhất, phần một

 Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Phật ở tinh xá (chùa, nơi tu sĩ cư trú) Trúc Lâm Ca-lan-đà tại thành Vương Xá, cùng với đại chúng tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) năm trăm người. Tất cả đều là A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, không còn phải sinh lại trong vòng luân hồi). Các lậu (những dòng ô nhiễm rỉ chảy trong tâm) đã sạch, không còn phiền não. Ai nấy đều được tự tại. Tâm khéo giải thoát, trí tuệ khéo giải thoát. Họ đã điều phục được tất cả, giống như loài rồng lớn (ví bậc có sức mạnh lớn mà đã thuần phục). Việc cần làm đã làm xong, các hạnh tu đã đầy đủ. Đã buông bỏ gánh nặng, không còn phải nhận thân đời sau. Họ sống theo lẽ bình đẳng, đạt được lợi ích chân thật cho chính mình, an trụ trong giáo pháp chân chính, đã đến được bờ bên kia (tức niết-bàn, nơi giải thoát). Chỉ trừ một mình trưởng lão A-nan (là chưa chứng như vậy). Bấy giờ lại có năm trăm tỳ-kheo, vào buổi sáng sớm, mỗi người từ chỗ ở của mình đi đến chỗ Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), cung kính chắp tay, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ tôn giả Xá-lợi-phất và tôn giả Đại Mục-liên, sau khi an cư mùa hạ (ba tháng mùa mưa, người xuất gia ở yên một chỗ để tu tập) ở thành Xá-vệ, cũng cùng với năm trăm tỳ-kheo lần lượt đi qua các thành ấp, làng xóm, đến thành Vương Xá, vào tinh xá Trúc Lâm Ca-lan-đà, đến chỗ Thế Tôn. Đến nơi rồi, cung kính cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ Thế Tôn dùng sức thần thông phóng ra ánh sáng uy đức lớn, khiến tất cả chúng tỳ-kheo đang có mặt ở các nước, các thành ấp, làng xóm ấy đều kéo đến thành lớn Vương Xá, vào tinh xá Trúc Lâm Ca-lan-đà, đến chỗ Thế Tôn, cung kính chắp tay, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ tại tinh xá Trúc Lâm Ca-lan-đà có đến hàng trăm nghìn tỳ-kheo, nhờ ánh sáng uy đức của Phật đều đã tụ hội như mây đến chỗ Thế Tôn, cung kính chắp tay, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ lại có tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ) Ma-ha-ba-xà-ba-đề, cũng nhờ sức uy thần của Thế Tôn, cùng với hai vạn tỳ-kheo-ni đều tụ họp đông đủ, vào tinh xá Trúc Lâm Ca-lan-đà, đến chỗ Thế Tôn, cung kính chắp tay, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ trong thành lớn Vương Xá có một vị ưu-bà-tắc (nam cư sĩ: người tu tại gia đã quy y Phật và giữ giới) tên là Hiền Hộ, đứng đầu đại chúng, cùng với năm trăm ưu-bà-tắc. Ông thọ trì năm giới (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), oai nghi (cử chỉ, dáng vẻ đúng phép tắc người tu) đầy đủ. Ông là một vị đại Bồ-tát (người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ chúng sinh), từ lâu đã an trụ trong hạnh tu hướng đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ tối thượng, chân chính, trọn vẹn của Phật). Do sức bản nguyện (lời nguyện đã phát từ thuở trước), ông thường theo Thế Tôn, ưa nghe chánh pháp (giáo pháp chân chính), luôn siêng năng tinh tấn, nhằm làm đầy đủ tất cả các pháp trợ đạo (những pháp tu hỗ trợ cho con đường giác ngộ). Vào buổi sáng sớm, nhờ uy thần của Phật, ông từ chỗ ở của mình vào tinh xá Trúc Lâm Ca-lan-đà, đến chỗ Thế Tôn, cung kính chắp tay, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ trong thành lớn Tỳ-da-ly có một người con dòng Ly-xa (một dòng tộc quý tộc ở thành Tỳ-da-ly) tên là Bảo Sinh, đứng đầu đại chúng, cùng với hai vạn tám nghìn người dòng Ly-xa. Vào buổi sáng sớm, nhờ thần lực của Phật, tất cả từ thành ấy lên đường đến vườn Ca-lan-đà này, tới chỗ Như Lai, cung kính chắp tay, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ ở thành Chiêm-bà có một người con của bậc trưởng giả (người giàu có, có địa vị và danh vọng) tên là Tinh Tạng, đứng đầu đại chúng, cùng với hai vạn tám nghìn người con trưởng giả. Vào buổi sáng sớm, nhờ thần lực của Phật, họ từ thành Chiêm-bà lên đường đến vườn Ca-lan-đà này, tới chỗ Thế Tôn, cung kính chắp tay, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ lại có một ma-na-bà (tiếng đời Tùy gọi là "Tịnh Trì", cũng gọi là "thiếu niên", cũng gọi là "nhân đồng tử"…: tức chàng trai trẻ), tên là Na-la-đạt-đa, đứng đầu đại chúng, cùng với hai vạn tám nghìn người. Vào buổi sáng sớm, họ từ chỗ ở của mình lên đường đến vườn Ca-lan-đà này, tới chỗ Thế Tôn, cung kính chắp tay, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ ở nước Xá-vệ lại có vị trưởng giả tên là Đại Thiện Thương Chủ, cùng với trưởng giả Cấp Cô Độc (nghĩa là "người cấp giúp kẻ mồ côi, không nơi nương tựa"), đứng đầu đại chúng, cùng với hai vạn tám nghìn người, từ nước Xá-vệ đến thành Vương Xá, vào vườn Ca-lan-đà, tới chỗ Thế Tôn, cung kính chắp tay, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ trong thành lớn Vương Xá lại có vị trưởng giả tên là Thủy Thiên, đứng đầu đại chúng, cùng với hai vạn tám nghìn người, từ chỗ ở của mình lên đường đến vườn Ca-lan-đà này, tới chỗ Thế Tôn, cung kính chắp tay, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ vua A-xà-thế, con của bà Vi-đề-hy, vua nước Ma-kiệt-đà, cùng với hàng trăm nghìn người thân thuộc, vào buổi sáng sớm cũng đến vườn Ca-lan-đà này, tới chỗ Thế Tôn, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ lại có Tứ Đại Thiên Vương (bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương), Thiên Đế Thích (vua của cõi trời Đao-lợi), cho đến tất cả chư thiên ở cõi Dục (cõi của những chúng sinh còn ham muốn dục lạc, gồm cả loài người và sáu tầng trời thấp), mỗi vị cùng với vô lượng trăm nghìn ức na-do-tha (đơn vị số cực lớn, khoảng hàng trăm tỷ) chư thiên quyến thuộc, cũng vào buổi sáng sớm, đều đến vườn Ca-lan-đà, tới chỗ Như Lai, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ lại có Đại Phạm Thiên Vương, chủ của thế giới Ta-bà (thế giới mà chúng ta đang sống), cùng với vô lượng trăm nghìn ức na-do-tha chư thiên quyến thuộc, vào buổi sáng sớm đều vào vườn Ca-lan-đà, tới chỗ Như Lai, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ lại có Đại Tự Tại Thiên Vương, cùng với vô lượng trăm nghìn chư thiên ở cõi Tịnh Cư (các tầng trời thanh tịnh, nơi cư ngụ của những bậc thánh không còn trở lại cõi Dục), vào buổi sáng sớm đều vào vườn Ca-lan-đà, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ lại có bốn vị vua A-tu-la (một loài thần có phước lớn nhưng hay ganh đua, hiếu chiến), mỗi vị cùng với vô lượng trăm nghìn quyến thuộc A-tu-la, cũng vào buổi sáng sớm, vào vườn Ca-lan-đà, tới chỗ Như Lai, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ lại có Long vương (vua loài rồng) Nan-đà và Long vương Bạt-nan-đà, mỗi vị cùng với vô lượng trăm nghìn rồng quyến thuộc, cũng vào buổi sáng sớm, vào vườn Ca-lan-đà, tới chỗ Như Lai, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ lại có Long vương Ta-già-la, Long vương A-na-bà-đạt-đa, Long vương Ma-na-tư, Long vương Y-bạt-la cùng những vị khác, mỗi vị cùng với vô lượng trăm nghìn rồng quyến thuộc, cũng vào buổi sáng sớm, vào vườn Ca-lan-đà, tới chỗ Như Lai, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi lui ra ngồi một bên.

 Bấy giờ trong tam thiên đại thiên thế giới này (một nghìn triệu thế giới gộp lại, là phạm vi giáo hóa của một vị Phật), tất cả tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia), cùng tất cả trời, rồng, dạ-xoa (một loài quỷ thần), càn-thát-bà (thần âm nhạc), a-tu-la, ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát), ma-hầu-la-già (thần mình rắn lớn), cho đến người và phi nhân (các loài không phải người), cùng các vua chúa tin Như Lai, vì muốn nghe pháp, tất cả đều tụ hội ở vườn Ca-lan-đà, tới chỗ Như Lai, cúi đầu lạy sát chân Phật, rồi mỗi người ngồi một bên.

 Bấy giờ vườn Ca-lan-đà, đất đai rộng lớn đến như thế: khắp mọi nơi trong tam thiên đại thiên thế giới đều đầy ắp đại chúng, không còn chỗ trống, dù chỉ một chỗ nhỏ bằng đầu cây gậy cũng không có chỗ nào chưa kín người. Như vậy, trên đến cõi trời Hữu Đỉnh (tầng trời cao nhất), dưới đến cung trời Phạm thiên, tất cả chư thiên có uy đức lớn và thần thông, cho đến tất cả rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già, người và phi nhân… đều đến tụ hội.

 Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) Hiền Hộ liền từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch áo để lộ vai phải, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật mà bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, nay con muốn thưa hỏi Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân lý mà đến), Ứng Cúng (bậc đáng được cúng dường), Đẳng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chính và trọn vẹn) về những điều con còn nghi trong lòng. Chẳng hay Thế Tôn có rủ lòng cho phép hay không?"

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Hiền Hộ: "Này Hiền Hộ, Như Lai Thế Tôn tùy theo điều ông nghi, cho phép ông tha hồ hỏi, Ta sẽ giảng giải cho ông, khiến ông vui mừng."

 Khi ấy Bồ-tát Hiền Hộ được cho phép rồi, lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát thành tựu đầy đủ tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú vững vàng vào một đối tượng) nào thì có thể đạt được khối công đức lớn lao ấy?

 Làm sao được vào biển lớn học rộng nghe nhiều, được kho tàng trí tuệ, để hỏi điều gì cũng không còn nghi ngờ? Làm sao lại được khối giới hạnh không hề sơ thất (?), thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, không bị lùi sụt? Làm sao lại được không sinh ngu si, không rơi vào chỗ thấy biết sai lầm chấp vào cái không (?)? Làm sao được túc mạng trí (trí biết các đời trước), để biết khắp quá khứ và tương lai? Làm sao được không bao giờ xa rời việc gặp gỡ chư Phật Thế Tôn, nghe chánh pháp, cho đến cả trong giấc mộng? Làm sao được sắc thân đặc biệt đoan chánh, tốt đẹp tuyệt vời, oai nghi đầy đủ, khiến chúng sinh ưa nhìn? Làm sao được thường sinh vào gia đình dòng dõi lớn, ở địa vị tôn quý, khiến ai thấy cũng cung kính? Làm sao lại được cha mẹ, anh em, họ hàng thân thuộc và bạn bè quen biết vây quanh, mãi không chia lìa?

 Làm sao được hiểu rộng biết khắp, việc làm khác thường, mà trọn không hề sút giảm tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề? Làm sao được chánh niệm (nhớ nghĩ đúng đắn), chánh hạnh (làm đúng đắn), có chừng mực không đổi dời, tâm biết đủ? Làm sao được luôn biết hổ thẹn, xa lìa nhục nhã? Làm sao được trí đúng đắn mà khiêm cung, hàng phục ngã mạn (lòng tự cao cho mình là hơn người)? Làm sao được thúc giục mình siêng năng tinh tấn, xa lìa lười biếng? Làm sao được đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả (bốn tâm rộng lớn: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo niềm vui của người, buông xả không thiên vị), ban vui cho mọi người một cách bình đẳng? Làm sao được khi nghe giảng pháp chân không, vô tướng, vô nguyện rất sâu (ba cửa giải thoát: thấy mọi pháp rỗng không, không có hình tướng cố định, không còn gì để mong cầu) mà hoàn toàn không kinh sợ, không thối lui? Làm sao được không ưa lười nhác, mà nhiếp thọ (đón nhận, gìn giữ) chánh pháp? Làm sao được trí tuệ thông suốt, hiểu rõ tất cả, không ai sánh bằng? Làm sao được tùy ý sinh vào bất cứ cõi Phật nào? Làm sao được không bị tất cả ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật giáo) phá hoại?

 Làm sao được như biển cả, có thể đón nhận mọi câu hỏi, giải nghi gỡ khó mà không giảm, không cạn? Làm sao được như trăng tròn, đầy đủ các pháp trắng trong? Làm sao được như mặt trời mới mọc, phá tan mọi tăm tối? Làm sao được như ngọn đuốc, ánh sáng soi rõ mọi nơi? Làm sao được như bản tính của hư không, không bị vướng mắc ngăn ngại? Làm sao được không bám trụ vào đâu, tâm như hư không? Làm sao được như kim cương, xuyên suốt, thông đạt mọi pháp? Làm sao được như núi Tu-di (ngọn núi chúa ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo), không thể lay động? Làm sao được như ngạch cửa, mọi thứ đều đứng ngay ngắn đúng chỗ (?)? Làm sao được như loài mèo, chó…, thành tựu tâm nghiệp (?)? Làm sao được vô vi (không tạo tác, không bị điều kiện chi phối) giữa tất cả các pháp? Làm sao được như chim bay, tùy ý mà đi? Làm sao được bẻ gãy kiêu mạn, như người con dòng Chiên-đà-la (giai cấp thấp hèn nhất ở Ấn Độ xưa, bị xã hội khinh rẻ)? Làm sao được ở a-lan-nhã (nơi vắng vẻ yên tĩnh để tu hành), như các loài thú, loài khỉ không ưa thành ấp làng xóm, khiến mọi người xuất gia và tại gia không xen lẫn quấy rầy nhau? Làm sao được thống lĩnh đại chúng, dạy bảo dẫn dắt? Làm sao được không ưa sinh vào giữa các chúng sinh, không bị tất cả chúng sinh lay động (?)? Làm sao được không bị tất cả ngoại đạo hàng phục, không bị thiên ma (ma vương ở cõi trời chuyên phá người tu) làm mê loạn?

 Làm sao được biện tài (tài ăn nói, giảng giải) lớn, đối với mọi pháp đều hiểu biết quyết định? Làm sao được đối với tất cả Phật pháp không cần nương theo người khác mà làm? Làm sao được lòng tin kiên cố lớn, không gì phá hoại được? Làm sao được lòng tin có sức từ bi lớn, không thể lay chuyển? Làm sao được lòng tin thâm nhập sâu, không còn chỗ để làm (?)? Làm sao được lòng tin thấm nhuần, trong mọi pháp đều nhiều hoan hỷ? Làm sao được lòng tin tối thắng, cúng dường phụng sự tất cả chư Phật không biết chán? Làm sao được lòng tin đi vào bằng nhiều cách, gieo trồng các căn lành (gốc rễ của điều thiện)? Làm sao được lòng tin chân thật mầu nhiệm, tăng trưởng những hạnh không giả dối? Làm sao được lòng tin vui trong sạch, trừ diệt mọi ganh ghét? Làm sao được lòng tin thanh tịnh, đạt được ánh sáng của nhất thiết chủng trí (trí tuệ của Phật, biết rõ mọi pháp với tất cả sự sai khác của chúng)? Làm sao được lòng tin vui thích thực hành, trừ diệt các cái (những thứ phiền não che lấp tâm) và những chướng ngại xấu ác? Làm sao được lòng tin vui trong trí tuệ, đón nhận cảnh giới của chư Phật? Làm sao được lòng tin thực hành trang nghiêm, hơn mọi chuỗi ngọc trang sức của thế gian, thành tựu cõi Phật thanh tịnh?

 Làm sao được giới hạnh thanh tịnh, dứt hẳn tâm của hàng Thanh văn và Bích-chi Phật (hai hạng người tu chỉ cầu giải thoát cho riêng mình: Thanh văn nhờ nghe Phật dạy mà ngộ, Bích-chi Phật tự mình ngộ lý nhân duyên)? Làm sao được trang nghiêm thệ nguyện lớn, mọi việc làm đều đến chỗ rốt ráo? Làm sao được làm người đứng đầu trong tất cả chúng sinh, vì muốn thực hành các pháp lành? Làm sao được không biết mỏi mệt, vì muốn dạy cho tất cả Bồ-tát các ba-la-mật (những pháp tu đưa người sang bờ giác ngộ) mà Bồ-tát phải học? Làm sao được bất thoái chuyển (không còn lùi bước trên đường đạo), vì cầu nhiều Phật pháp? Làm sao được không thể bị phá hoại, không bị tất cả ngoại đạo và thầy tà phá? Làm sao được tin sâu tất cả chư Phật, không bỏ niệm này, thường thấy chư Phật? Làm sao được coi Phật như cha, nối tiếp và làm hưng thịnh tất cả Phật pháp? Làm sao được sức Phật gia trì (che chở và ban thêm sức mạnh), sinh ra trong ánh sáng của tất cả Phật pháp? Làm sao được không chướng ngại, tất cả Phật pháp đều hiện ra trước mặt?

 Làm sao được như người huyễn (người do phép thuật biến hiện ra), đối với mọi pháp không suy tính nghĩ ngợi? Làm sao được như người do thần thông hóa hiện, quán thấy mọi pháp không sinh không diệt? Làm sao được như giấc mộng, quán thấy ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) không đến không đi? Làm sao được như bóng trong gương, tất cả thế giới đều hiện ra trong thân mình? Làm sao được như tiếng vang, thấy mọi pháp không ai làm, không ai tạo, chỉ do nhân duyên mà sinh ra? Làm sao được như bóng hình, đối với mọi pháp sinh ra, tự mình không có tâm lấy hay bỏ? Làm sao được rỗng không, không có gì, xa lìa cả tưởng về chư Phật? Làm sao được vô tướng (không bám vào hình tướng), quán thấy mọi pháp không có hai? Làm sao được đến tận cùng pháp giới (toàn thể mọi pháp, toàn thể thực tại), vì tâm Bồ-đề không có hạn lượng? Làm sao được không khởi tâm bám chấp, vì bản tính của mọi thế giới không có phân biệt? Làm sao được hạnh vô ngại, đi khắp tất cả các cõi Phật? Làm sao được các đà-la-ni (năng lực ghi nhớ gìn giữ, nghe rồi không bao giờ quên), nghe một biết muôn, thông thạo tất cả văn tự, phân biệt giảng nói? Làm sao được như các vị pháp sư (người giảng dạy giáo pháp), khéo biết tất cả Phật pháp? Làm sao được tất cả chư Phật hộ niệm (nhớ nghĩ và che chở), được uy lực của tất cả chư Phật gia trì?

 Làm sao được hùng mạnh không khiếp nhược khi cất tiếng, như bước đi của trâu chúa lớn và sư tử chúa lớn? Làm sao được vô úy (không sợ hãi), khiến tất cả thế gian vui mừng? Làm sao được không nghi hoặc, thấy tất cả chư Phật bình đẳng không hai? Làm sao được thông đạt như như (chân như: tính chân thật, như vậy, không thay đổi của mọi pháp), diệt trừ nghi hoặc, không bám chấp các pháp? Làm sao được chứng pháp giới sâu xa, khéo giải thích nghĩa lý được hỏi? Làm sao được làm thầy lợi ích cho người khác, đầy đủ lòng đại từ? Làm sao được diệt trừ lười biếng, luôn vui thích thuyết pháp? Làm sao được an trụ đúng pháp, không bỏ tất cả chúng sinh? Làm sao được không dua nịnh quanh co, tính tình chất phác ngay thẳng? Làm sao được như con mắt, làm ngọn đèn sáng cho tất cả thế gian? Làm sao được không bị coi thường, vượt trên cả ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc: toàn bộ thế giới sinh tử)? Làm sao được không tranh cãi, làm đúng như lời dạy? Làm sao được không gặp gian nan, thực hành mà không bám trụ? Làm sao được biết thực tế (chân lý tận cùng), không phân biệt các pháp? Làm sao được trí tuệ nói được mọi ngôn ngữ, khiến các chúng sinh an trụ trong Đại thừa? Làm sao được đến chỗ không sợ hãi, xa lìa kinh hoàng, mãi mãi không còn những việc như rởn tóc gáy? Làm sao được biết những lời nói phương tiện (cách dạy khéo léo tùy theo căn cơ người nghe) của Phật, thông đạt tất cả tu-đa-la (kinh điển)?

 Làm sao được không sinh ra đời một cách uổng phí, luôn vào giữa mọi đại chúng mà được lợi ích? Làm sao được đứng đầu hàng nhất thiết trí (trí biết tất cả), ở khắp thế gian đáng nhận cúng dường, có danh tiếng lớn? Làm sao được công đức được khen ngợi vô biên, làm ruộng phước (chỗ để người khác gieo phước) cho tất cả chúng sinh? Làm sao được vui mừng hớn hở vô lượng, thường ở dưới tòa sư tử (tòa ngồi giảng pháp của Phật) của các Như Lai? Làm sao được biện tài thù thắng, có thể hỏi về tất cả Phật pháp? Làm sao được biện tài với tâm không khiếp nhược, ở giữa tất cả đại chúng không hề sợ hãi? Làm sao được biện luận mọi điều như sư tử chúa, hàng phục tất cả ngoại đạo, thu phục các luận sư theo thuyết khác? Làm sao được không làm hỏng sự trang nghiêm của lời thệ nguyện ban đầu, muốn dẹp tan mọi bè đảng tà vạy? Làm sao được khéo léo thuyết pháp, thường ngồi tòa sư tử, được tất cả chư Phật ấn khả (chứng nhận là đúng)? Làm sao được xa lìa mọi lời nói vô nghĩa của thế gian, vì đã thông đạt tất cả giáo pháp chân chính? Làm sao được yêu mến sâu xa tất cả Phật pháp, thực hành nơi chốn các Như Lai sinh ra (?)? Làm sao được ưa thích chân pháp, biết rằng các Như Lai vốn không sinh? Làm sao được không biếng nhác kiêu mạn, khéo phụng sự thiện tri thức (bạn lành, người thầy dẫn dắt tu tập)? Làm sao được không nhiễm trước, khi đi khắp tất cả thế giới? Làm sao được hạnh nguyện đầy đủ, để giáo hóa tất cả chúng sinh?

 Làm sao được như san hô, có được các tướng (?)? Làm sao được như hư không, thấy mọi pháp không có tướng để nắm bắt? Làm sao được như Bồ-tát, không làm đứt giống Phật? Làm sao được hạnh không ngừng nghỉ, đi trên đạo Bồ-tát mà chưa từng rời Đại thừa? Làm sao được mặc áo giáp lớn, quyết định an trụ trong giới pháp rộng lớn của chư Phật? Làm sao được tất cả chư Phật khen ngợi và quán đỉnh (lễ rưới nước lên đỉnh đầu, ở đây chỉ việc được Phật trao cho địa vị sắp thành Phật), an trụ trong địa vị thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) của các Như Lai? Làm sao được mọi điều tư tưởng, thông đạt cách vận hành của tất cả các pháp? Làm sao được thông tất cả phép tính đếm, biết bằng phương tiện khéo léo? Làm sao được khéo biết tất cả sự thành và hoại, xa lìa mọi hành vi gây chướng ngại? Làm sao được hạnh không bám trụ vào đâu, không lấy cũng không bỏ? Làm sao được làm vị đại thí chủ (người bố thí lớn), bố thí mà không hối tiếc? Làm sao được vào biển các pháp, có thể bố thí kho báu pháp tối thượng? Làm sao được đi trong tất cả thế gian mà có thể buông bỏ các tướng của thế gian? Làm sao được thần thông rộng lớn, thuận theo thần thông của chư Phật, đầy đủ niềm hoan hỷ? Làm sao được hạnh trong khoảng một sát-na (khoảnh khắc cực ngắn), liền có thể đến khắp trước tất cả chư Phật?

 Lại làm sao được ở ngay cõi Phật này mà thấy khắp tất cả chư Phật mười phương, nghe chánh pháp, cúng dường chúng tăng? Người ấy không những chưa được sáu thần thông xuất thế (sáu năng lực siêu phàm của bậc thánh, trong đó có năng lực dứt sạch phiền não), mà thực ra còn chưa được cả năm thần thông thế gian (năm năng lực siêu phàm mà người tu thiền ngoài đời cũng có thể đạt: thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, biến hóa đi lại tự tại); cũng chưa bỏ thân ở thế giới này, cũng không sinh sang các cõi Phật kia; chỉ ở cõi này mà thấy được chư Phật Thế Tôn ở các thế giới khác, nghe hết chánh pháp chư Phật giảng nói, nghe nhận tất cả và tu tập đúng như lời dạy. Bạch Thế Tôn, ví như hiện nay thánh giả A-nan, đích thân nghe pháp trước Thế Tôn rồi, đều thọ trì (nhận lấy và gìn giữ) tất cả và vâng làm đúng như lời dạy. Các Bồ-tát kia thân ở cõi này, không đến cõi kia, mà vẫn thấy khắp chư Phật Thế Tôn, nghe pháp rồi đều thọ trì được, tu tập đúng như lời dạy, cũng giống như vậy. Từ đó về sau, ở mọi nơi sinh ra, thường không xa rời chư Phật Thế Tôn, được nghe chánh pháp, cho đến trong mộng cũng đều như thế."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát ma-ha-tát Hiền Hộ: "Hay thay, hay thay! Này Hiền Hộ, nay ông đã biết thưa hỏi Như Lai những nghĩa mầu nhiệm như thế. Ông vì làm lợi ích cho tất cả chúng sinh trong thế gian, cũng vì đem an vui cho các chúng sinh, lại vì thương xót chư thiên và loài người, lại vì nâng đỡ các Bồ-tát trong đời vị lai. Này Hiền Hộ, ông thuở xưa đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, gieo các căn lành, nghe chánh pháp, thọ trì chánh pháp, yêu thích chánh pháp, kính trọng chánh pháp. Nay ông chỉ vì theo hạnh giáo hóa của Ma-ha Ca-diếp (vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng về hạnh tu khổ hạnh) mà ít ham muốn, biết đủ, luôn ưa chốn a-lan-nhã vắng lặng; hoặc ở nơi bãi tha ma, hoặc ở dưới gốc cây, hoặc ngồi ngoài trời trống; thường ngồi không nằm, trải chỗ ngồi một lần thì không dời; giữ phép khất thực (đi xin ăn), mỗi ngày ăn một bữa không ăn lần thứ hai, hoặc ăn trong một lần ngồi, hoặc chỉ ăn một nắm; chỉ giữ ba y (ba tấm áo của người xuất gia) và y phấn tảo (áo may từ vải vụn người ta vứt bỏ). Ông khen ngợi hạnh đầu-đà (lối tu khổ hạnh, sống giản dị để rũ sạch phiền não), khuyến khích thỉnh mời các Bồ-tát, dạy các Bồ-tát pháp hành, làm cho các Bồ-tát vui mừng, quở trách các Bồ-tát, chỉ dạy các Bồ-tát, giúp các Bồ-tát thành tựu. Ông có thể vì lợi ích mà thực hành đại từ bi, đối với các chúng sinh khởi tâm bình đẳng, đều được tự tại, đến bờ bên kia, tùy ý được thấy tất cả chư Phật. Ông phát nguyện rộng lớn, thực hành hạnh sâu mầu, ưa thích nhất thiết trí là rường cột của Bồ-đề (giác ngộ), khéo thuận theo dòng giống của Như Lai, phát tâm Bồ-đề vững chắc như kim cương, thông suốt những điều chúng sinh trong thế gian suy nghĩ; hạnh mầu rộng lớn không thể tính đếm, không thể cân lường, thường ở trước mắt tất cả chư Phật. Này Hiền Hộ, trong công đức của ông, Ta còn chưa nói hết được một phần nhỏ.

 Này Hiền Hộ, nay có một tam-muội của Bồ-tát tên là Tam-muội Tư Duy Chư Phật Hiện Tiền (thiền định chuyên tâm nhớ nghĩ quán tưởng chư Phật cho đến khi thấy các Ngài hiện ra ngay trước mặt). Nếu có Bồ-tát tu tập đầy đủ tam-muội như thế, sẽ thành tựu được các công đức như những điều ông đã hỏi ở trên. Này Hiền Hộ, nên biết rằng còn có vô lượng vô biên công đức thù thắng hơn nữa, nói không thể hết."

 Bấy giờ Bồ-tát Hiền Hộ lại bạch Phật rằng: "Hay thay, Thế Tôn! Cúi xin Ngài giảng nói tam-muội Bồ-tát niệm tất cả chư Phật hiện tiền này, để cho trời, người, Phạm thiên, ma, sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn (giai cấp tu sĩ lo việc tế lễ ở Ấn Độ xưa) trong thế gian này, cùng các rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già, người và phi nhân… được nhiều lợi ích, hưởng nhiều an vui; cũng để cho vô lượng chúng sinh đời sau được nhiều lợi ích, hưởng nhiều an vui; lại để làm ánh sáng lớn cho các hàng Bồ-tát đời vị lai, giúp họ nhận được uy lực. Lại xin cho các Bồ-tát hiện tại và vị lai đều được nghe tam-muội niệm tất cả chư Phật hiện tiền này. Nghe rồi đều thọ trì; thọ trì rồi tất cả đều tu học đúng như thật, vâng làm đúng như lời dạy; tu học thực hành rồi sẽ được bất thoái chuyển đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, ngay trong hiện tại liền có thể thành tựu đầy đủ các công đức như thế cùng những công đức thù thắng khác."

 Bấy giờ Thế Tôn lại bảo Bồ-tát Hiền Hộ: "Này Hiền Hộ, đúng như lời ông nói. Ông hãy lắng nghe cho kỹ và khéo suy nghĩ. Nay Ta sẽ vì ông phân tích giảng giải (?)." Hiền Hộ thưa: "Hay thay, Thế Tôn! Con rất muốn nghe lời Như Lai dạy."

 Phật lại bảo: "Này Hiền Hộ, thế nào gọi là tam-muội Bồ-tát tư duy tất cả chư Phật hiện tiền? Nếu có Bồ-tát thành tựu đầy đủ tam-muội này thì sẽ được các công đức nói ở trên, cũng được các công đức đặc biệt khác. Đó là: tâm niệm chư Phật thì chư Phật đều hiện ra trước mặt, tâm không tán loạn; không bỏ công việc tu tập; cầu trí tuệ thù thắng; dũng mãnh siêng năng; gánh vác gánh nặng cứu độ chúng sinh; phụng sự, cung cấp cho các thiện tri thức; thường tu sự suy nghĩ rộng lớn về lẽ không tịch (rỗng lặng); gần gũi thiện tri thức, diệt trừ các cái (năm thứ che lấp tâm: tham dục, giận dữ, mê mờ buồn ngủ, xao động hối hận, hoài nghi); xa lìa bạn ác, thôi nói chuyện thế tục; đóng chặt các cửa giác quan; đầu đêm, giữa đêm, cuối đêm đều bớt ngủ; không tham y phục, ăn uống, thuốc thang, nhà cửa phòng ốc, giường chõng chỗ ngồi và các vật dụng; luôn ưa chỗ vắng, ở nơi a-lan-nhã; không yêu tiếc thân mình, không coi trọng mạng sống của mình; không bám vào hình sắc, không buông thả tâm mình.

 Tu bằng tâm từ, un đúc bằng hạnh bi, lúc nào cũng hoan hỷ, thường thực hành tâm xả; phá tan phiền não, thành tựu các tầng thiền; trong khi tư duy không đắm vào hương vị của thiền; quán xét sắc tưởng, chỉ được tâm rỗng không, không làm rối loạn chánh niệm; không nắm giữ các ấm (năm nhóm yếu tố hợp thành con người: thân thể, cảm thọ, tri giác, ý chí hành động, ý thức), không bám vào các nhập (các giác quan và đối tượng của chúng), không suy tưởng về các giới (các yếu tố cấu thành kinh nghiệm: giác quan, đối tượng và sự nhận biết), không tham chỗ được sinh ra; điều phục lòng kiêu căng, không ganh ghét của cải người khác; làm nhiều điều lợi ích cho thế gian; đối với chúng sinh khởi tâm bình đẳng; lại coi chúng sinh như cha mẹ; cũng đối với chúng sinh có tâm như đối với con một; trong mọi pháp không có ý tranh cãi; tuy niệm giữ giới mà không bám chấp; thường ở trong thiền định mà không đắm nhiễm; ưa học rộng nghe nhiều mà không khởi phân biệt; khối giới không thiếu sót, khối định không lay động, khối tuệ không sai lạc, đối với các pháp không nghi ngờ; không quay lưng với chư Phật, không chê bai chánh pháp, không phá hoại chúng tăng, không ưa chia rẽ; gần gũi các bậc thánh, xa lìa ngu si; không để chí cầu ra khỏi đời (?), dù nghe lời nói (thế tục) cũng không ưa nghe; cũng không đắm vào sáu vị của thế gian (đắng, chua, ngọt, cay, mặn, nhạt).

 Gần gũi và un đúc tu tập năm pháp giải thoát; trừ diệt mười điều ác (giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói đâm thọc, nói lời độc ác, nói lời thêu dệt, tham lam, giận dữ, si mê), luôn nghĩ đến việc tu mười điều thiện (ngược lại với mười điều ác); dứt sạch chín chỗ gây phiền não cho chúng sinh (?); tâm thường không rời cửa quán chín tưởng (chín phép quán xác chết qua các giai đoạn từ trương sình đến tan thành tro, để dứt lòng tham luyến thân xác); thường nghĩ đến việc vứt bỏ tám thứ lười biếng; một lòng tu tập tám điều giác ngộ của bậc đại nhân (ít ham muốn, biết đủ, ưa vắng lặng, tinh tấn, chánh niệm, chánh định, trí tuệ, không nói lời vô ích); không đắm vị thiền, không cậy mình học rộng; dẹp bỏ ngã mạn, một lòng lắng nghe tiếp nhận; cầu pháp tha thiết, tu đạo mà chứng biết; thương xót chúng sinh, lìa sự phân biệt có cái ta; thấy rằng cái tưởng về thọ mạng rốt cuộc không thể nắm bắt; quán xét các ấm, không có tưởng là có vật thật; không trụ nơi niết-bàn (cảnh giới tắt hết phiền não, thoát khỏi sinh tử), không bám vào sinh tử.

 Đối với vòng xoay của các hành (mọi hiện tượng do nhân duyên tạo thành) và phiền não, khởi tưởng vô cùng sợ hãi; tưởng các ấm như kẻ oán thù; tưởng các nhập như căn nhà trống; tưởng các giới như rắn độc; tưởng ba cõi là suy tàn khổ não; tưởng niết-bàn là lợi ích an ổn; quán các dục lạc xấu ác như nước bọt, nước mũi; ưa thích sâu xa đời sống xuất gia, không trái lời Phật dạy; đối với chúng sinh, khuyên họ làm công đức; đối với các thế giới, không còn tâm nhiễm đắm; thấy tất cả chư Phật đều hiện ra trước mặt; nhận lấy mọi thân đều thấy như huyễn như mộng; quán xét và diệt trừ tất cả các tướng; tư duy về sự đến đi mà không thấy có ba đời; trong lòng tin thanh tịnh, tin sâu điều chân thật mầu nhiệm; niệm tất cả chư Phật ba đời bình đẳng, không lay không chuyển, mà vẫn có thể giữ gìn các căn lành; tự tại trong tam-muội của tất cả chư Phật, nhưng trọn không nhiễm chấp vào thân tướng của chư Phật; đối với mọi pháp đều bình đẳng, không tranh cãi với bất cứ ai trong thế gian; những việc nên làm đều không trái nghịch.

 Thông đạt mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai mắt xích nhân quả khiến chúng sinh trôi lăn trong sinh tử, từ vô minh cho đến già chết) rất sâu xa; đi đến tận cùng đạo lộ và địa vị của tất cả Như Lai; được nhẫn (sự an trụ vững vàng, chấp nhận trọn vẹn chân lý) thù thắng, vào pháp giới chân thật; thấy bản tính của cõi chúng sinh không sinh không diệt; thấy cõi niết-bàn vốn sẵn hiện tiền; tuệ nhãn (con mắt trí tuệ) thanh tịnh, quán thấy các pháp không hai; tâm Bồ-đề ấy không có giữa, không có biên; thể tính của tất cả chư Phật không sai khác; vào cửa trí tuệ thanh tịnh vô ngại; thấy rõ Bồ-đề, tự nhiên giác biết; đối với thiện tri thức khởi tưởng như chư Phật; đối với các Bồ-tát không nghĩ đến chuyện xa lìa; đã ở giữa sinh tử mà phá tan quân ma; mọi việc đều thấy như huyễn hóa; thấy các Như Lai như bóng trong gương; nên cầu tâm Bồ-đề ấy; các ba-la-mật không gì là không bình đẳng; thực tế (chân lý tận cùng) vô tận, gom góp công đức của Phật.

 Này Hiền Hộ, đó là tam-muội Bồ-tát tư duy chư Phật hiện tiền. Nếu có Bồ-tát ma-ha-tát muốn thành tựu đầy đủ tam-muội như thế, trước hết phải thành tựu các công đức như thế. Này Hiền Hộ, nên biết còn có vô lượng công đức khác, cũng đều nhờ tam-muội này mà sinh ra."

 Phật lại bảo Hiền Hộ: "Trong đây, tam-muội nào có thể sinh ra các công đức và hạnh tu như thế? Đó chính là tam-muội Bồ-tát tư duy chư Phật hiện tiền, có thể sinh ra các pháp công đức như thế.

 Lại nữa, này Hiền Hộ, thế nào gọi là tam-muội Bồ-tát tư duy chư Phật hiện tiền? Này Hiền Hộ, nếu có tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di giữ giới thanh tịnh, đầy đủ các hạnh, một mình ở nơi vắng vẻ mà tư duy như thế này: dù ở bất cứ chỗ nào, hướng về bất cứ phương nào, chẳng hạn như đức A-di-đà Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác ở phương Tây, thì người ấy lúc đó, theo đúng những điều mình đã được nghe, liền tự khởi lên ý niệm như vầy: 'Như ta đã nghe, đức A-di-đà Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác ấy hiện đang ở phương Tây, đường đi từ đây đến đó phải vượt qua hơn trăm nghìn ức cõi Phật, nơi ấy có thế giới tên là An Lạc. Đức Như Lai ấy hiện đang ở đó, có các Bồ-tát vây quanh, ở giữa đại chúng thuyết pháp giáo hóa.' Người ấy nương theo những gì đã nghe, buộc tâm suy nghĩ, quán xét không ngừng, rõ ràng phân minh, cuối cùng sẽ được thấy đức A-di-đà Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác ấy.

 Lại nữa, này Hiền Hộ, ví như ở thế gian có người nam hay người nữ, trong giấc ngủ mơ thấy đủ mọi việc: nào vàng bạc, các thứ châu báu, của cải, kho lẫm; hoặc thấy bạn bè, người quen biết; hoặc thấy những điều lúc thức không ưa thích. Những cảnh mà người ấy gặp trong mộng, có khi trái ý, có khi thuận ý, có khi buồn, có khi vui; có lúc nói năng vui sướng tột cùng, có lúc bứt rứt sầu thảm hết mực. Khi tỉnh dậy rồi, người ấy nhớ lại, đem những điều thấy trong mộng kể rộng cho người khác nghe, nhớ lại chuyện trong mộng mà sinh buồn vui. Cũng vậy, này Hiền Hộ, người thiện nam, thiện nữ kia ngồi ngay ngắn, buộc niệm, chuyên tâm nghĩ tưởng đức A-di-đà Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác: tướng tốt như thế, oai nghi như thế, đại chúng như thế, thuyết pháp như thế. Theo những gì đã nghe mà buộc niệm, một lòng nối tiếp, thứ lớp không rối loạn, hoặc trải qua một ngày, hoặc một đêm, cứ như vậy cho đến bảy ngày bảy đêm. Vì niệm đầy đủ như điều đã nghe từ trước, người ấy nhất định sẽ thấy đức A-di-đà Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác. Nếu ban ngày không thấy được, thì ban đêm hoặc trong giấc ngủ mơ, Phật A-di-đà nhất định sẽ hiện ra.

 Lại nữa, này Hiền Hộ, ví như ở thế gian có người nam hay người nữ đi xa đến nước khác, trong giấc ngủ mơ thấy nhà cũ của mình. Lúc ấy thật không biết là ngày hay đêm, cũng không biết là ở trong hay ở ngoài. Khi đó, con mắt của người ấy không hề bị tường vách, núi đá ngăn che, cho đến chỗ tối tăm mù mịt cũng không cản trở được. Này Hiền Hộ, tâm của Bồ-tát ma-ha-tát không bị chướng ngại cũng như vậy. Khi đang chánh niệm, ở khoảng giữa các cõi Phật kia, tất cả núi chúa Tu-di, núi Thiết Vi, núi Đại Thiết Vi (những dãy núi sắt bao quanh thế giới), cho đến các núi đen khác đều không thể làm chướng ngại cho con mắt ấy, cũng không thể che lấp tâm này. Thế nhưng người ấy thật ra chưa được thiên nhãn (con mắt như chư thiên, thấy xa không gì ngăn được) để thấy Phật kia, cũng không có thiên nhĩ (lỗ tai như chư thiên, nghe xa không gì ngăn được) để nghe tiếng pháp của Phật kia, cũng không phải dùng thần thông mà đến thế giới ấy, cũng không phải chết ở thế giới này mà sinh đến trước Phật kia; mà thật ra chỉ ở ngay trong thế giới này, nhờ tích lũy niệm tưởng, un đúc tu tập, quán lâu thành sáng tỏ sắc bén, nên cuối cùng được thấy đức A-di-đà Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác, có chúng tăng vây quanh giữa hội chúng Bồ-tát. Có khi thấy chính mình ở nơi đó nghe pháp, nghe rồi nhớ nghĩ, thọ trì, tu hành. Có khi lại được cung kính lễ lạy, tôn kính phụng sự cúng dường đức A-di-đà Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác ấy. Sau đó người ấy mới ra khỏi tam-muội này. Ra khỏi phép quán rồi, lần lượt suy nghĩ lại, đem những điều đã thấy nghe kể rộng cho người khác.

 Lại nữa, này Hiền Hộ, như ở nước Ma-kiệt-đà này có ba người đàn ông. Người thứ nhất nghe nói ở thành Tỳ-da-ly có một kỹ nữ tên là Tu-ma-na. Người thứ hai nghe nói có kỹ nữ tên là Am-la-ba-ly. Người thứ ba nghe nói có kỹ nữ tên là Liên Hoa Sắc. Nghe rồi, mỗi người đều tìm cách, để tâm siêng cầu, không lúc nào tạm ngừng. Thế nhưng ba người ấy thật chưa từng thấy các cô gái kia, chỉ nhờ nghe nói từ xa mà khởi lòng ham muốn, chuyên tưởng không dứt. Về sau, trong giấc mộng, họ ở ngay thành Vương Xá mà cùng các cô gái ấy ăn nằm. Việc ân ái đã xong, lòng mong cầu cũng dứt; điều mong mỏi đã thỏa, liền tỉnh giấc. Tỉnh dậy rồi nhớ lại việc làm trong mộng, như điều đã nghe thấy, như điều đã tự biết. Nếu họ nhớ nghĩ như thế rồi đến chỗ ông mà kể đầy đủ cho ông nghe, thì ông nên vì họ dùng phương tiện thuyết pháp, thuận theo mà giáo hóa, khiến họ được an trụ ở địa vị bất thoái chuyển, rốt ráo thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Những người ấy trong đời vị lai nhất định sẽ thành Phật, hiệu là Thiện Giác Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn (mười danh hiệu của một vị Phật: bậc từ chân lý mà đến, bậc đáng được cúng dường, bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn, bậc đủ cả trí sáng và hạnh lành, bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát, bậc hiểu rõ thế gian, bậc cao nhất không ai hơn, bậc khéo điều phục dẫn dắt người, bậc thầy của trời và người, bậc giác ngộ, bậc được thế gian tôn kính). Ba người như thế sau khi được nhẫn rồi, lại nhớ đến các việc ngày trước một cách rõ ràng phân minh.

 Này Hiền Hộ, các thiện nam, thiện nữ ấy nếu muốn thành tựu tam-muội Bồ-tát ma-ha-tát tư duy tất cả chư Phật hiện tiền thì cũng như vậy. Thân họ vẫn luôn ở trong thế giới này, chỉ tạm được nghe danh hiệu của đức A-di-đà Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác, mà có thể buộc tâm suy nghĩ nối tiếp, thứ lớp không rối loạn, liền thấy rõ ràng Phật A-di-đà. Đó là Bồ-tát tư duy thành tựu đầy đủ tam-muội chư Phật hiện tiền. Nhờ tam-muội này mà được thấy Phật, họ bèn thưa hỏi Phật A-di-đà: 'Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát thành tựu pháp gì mà được sinh vào cõi Phật này?' Lúc ấy Phật A-di-đà bảo vị Bồ-tát ấy: 'Nếu ai phát tâm cầu sinh về đây, thường phải buộc tâm, chánh niệm nối tiếp nghĩ đến Phật A-di-đà, thì sẽ được sinh về.' Khi đã được sinh về rồi, Thế Tôn vì biết tâm người ấy nên cũng liền nghĩ đến người ấy, người ấy mới được thấy Phật Thế Tôn.

 Này Hiền Hộ, khi ấy đức A-di-đà Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác bảo người ấy: 'Này các thiện nam tử, các ông hãy chánh niệm, siêng năng tu tập, phát tâm rộng lớn, nhất định sẽ được sinh về đây.' Này Hiền Hộ, lúc ấy vị Bồ-tát kia lại bạch Phật A-di-đà: 'Bạch Thế Tôn, trong đây phải niệm Phật Thế Tôn như thế nào, siêng năng tu tập, phát tâm rộng lớn như thế nào để được sinh về cõi này?' Này Hiền Hộ, khi ấy Phật A-di-đà lại bảo người ấy: 'Này các thiện nam tử, nếu nay các ông muốn chánh niệm về Phật thì hãy niệm như thế này: Nay đức A-di-đà Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, có đủ ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ (những đặc điểm tốt đẹp trên thân Phật, kết quả của công đức tu tập lâu đời), thân sắc sáng rực như khối vàng nung chảy, thành tựu đầy đủ các xe kiệu báu, phóng ánh sáng lớn, ngồi tòa sư tử, ở giữa chúng sa-môn giảng nói pháp như thế này. Điều Ngài giảng là: mọi pháp xưa nay vốn không hoại, cũng không có người làm hoại. Như không hoại sắc (thân thể, vật chất) cho đến không hoại thức (ý thức), tức các ấm. Lại như không hoại đất cho đến không hoại gió, tức các đại (bốn yếu tố cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió). Lại không hoại sắc cho đến không hoại xúc (cảm giác chạm), tức các nhập. Lại không hoại Phạm thiên cho đến không hoại tất cả các bậc chúa tể thế gian. Như thế cho đến không niệm đức Như Lai ấy, cũng không nắm bắt được đức Như Lai ấy. Người ấy niệm Như Lai như vậy rồi, theo thứ lớp như thế mà đạt được tam-muội Không (thiền định thấy rõ mọi pháp đều rỗng không, không có tự tính). Này thiện nam tử, đó gọi là chánh niệm tam-muội chư Phật hiện tiền.'

 Này Hiền Hộ, lúc ấy nếu vị Bồ-tát kia ra khỏi tam-muội, đến chỗ ông mà kể lại tướng trạng của tam-muội này, thì ông liền nên vì người ấy thuyết pháp, thuận theo mà giáo hóa, khiến người ấy được bất thoái chuyển đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."

 Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập Hiền Hộ, quyển thứ hai

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video