Thiên 2 — Phẩm 1: Tư duy (phần 2)

 Phẩm Tư Duy (phẩm: chương; tư duy: suy nghĩ, quán tưởng), thứ nhất, phần hai

 "Này Hiền Hộ, khi ấy Ta cũng thọ ký (lời Phật báo trước rằng ai đó sẽ thành Phật) cho người ấy: người này trong đời vị lai nhất định sẽ thành Phật, hiệu là Đức Quang Minh Như Lai (bậc từ chân lý mà đến), Ứng Cúng (bậc đáng được cúng dường), Đẳng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn), cho đến Phật Thế Tôn (bậc giác ngộ được thế gian tôn kính).

 Này Hiền Hộ, trong đây, ai có thể làm chứng cho tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú vững vàng vào một đối tượng) này? Nay đệ tử của Ta là Ma-ha Ca-diếp, Bồ-tát (người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ chúng sinh) Đế Thích Đức, thiên tử (vị trời) Thiện Đức, cùng vô lượng các vị Bồ-tát khác, đều đã tu chứng được tam-muội này, ấy là bằng chứng. Chứng như thế nào? Đó là tam-muội Không (thiền định thấy rõ mọi pháp đều rỗng không, không có tự tính).

 Này Hiền Hộ, Ta nhớ thuở xưa có một đức Phật Thế Tôn hiệu là Tu-ba-nhật. Lúc ấy có một người đi qua vùng đồng hoang, đói khát khốn khổ, bèn ngủ thiếp đi. Trong mộng, người ấy được đủ mọi thứ món ăn ngon tuyệt, ăn no rồi không còn đói khát nữa. Từ đó tỉnh dậy, lại đói khát như cũ. Nhân đó người ấy tự suy nghĩ: 'Các pháp như thế đều rỗng không, không thật, giống như những gì thấy trong mộng, vốn tự chẳng phải thật.' Khi quán như vậy, người ấy ngộ được vô sinh nhẫn (sự an trụ vững chắc vào chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt), được bất thoái chuyển (không còn lùi bước) đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ tối thượng, chân chính, trọn vẹn của Phật).

 Cũng như vậy, này Hiền Hộ, có các Bồ-tát, hoặc tại gia hoặc xuất gia, nghe nói có chư Phật ở bất cứ phương nào, liền hướng về phương ấy hết lòng cúi lạy, trong lòng khát khao mong được thấy Phật ấy, nên mới chuyên tinh suy nghĩ như thế. Lại nên quán tướng sắc như thế, đồng thời khởi tưởng về hư không. Người ấy thành tựu tưởng hư không rồi, được an trụ trong sự suy nghĩ chân chính như thế. An trụ trong suy nghĩ rồi, được thấy Phật ấy, ánh sáng trong suốt như ngọc lưu ly (một loại ngọc quý màu xanh trong suốt) sạch, hình dáng đoan chánh như cột vàng ròng. Người niệm như thế thì thấy Như Lai cũng như thế.

 Lại nữa, này Hiền Hộ, ví như có người bỗng từ nước mình đến phương khác; tuy ở phương khác nhưng thường nhớ về chốn quê sinh ra: đã từng thấy như thế, cũng đã nghe như thế, nhớ như thế, biết rõ như thế. Vì nhớ mãi lâu ngày nên trong giấc ngủ mơ thấy rõ chính mình đang ở chốn quê, đi lại, thấy nghe như những gì đã trải qua trước kia. Về sau người ấy kể với những người thân thuộc đầy đủ các việc thấy trong mộng: 'Tôi thấy như thế, tôi nghe như thế, tôi làm như thế, tôi được như thế.' Cũng vậy, này Hiền Hộ, có các Bồ-tát, hoặc tại gia hoặc xuất gia, nếu nghe người khác nói có Phật Thế Tôn ở bất cứ phương nào, liền hướng về phương ấy hết lòng cúi lạy, muốn được thấy Phật ấy, chánh niệm không rối loạn, thì ngay khi niệm liền thấy hình tượng Phật ấy, hoặc như ngọc lưu ly, hoặc thuần một màu vàng ròng, cũng như vậy.

 Lại nữa, này Hiền Hộ, ví như tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) tu phép quán bất tịnh (quán xác chết dơ nhớp, tan rã để dứt lòng tham luyến thân xác), thấy xác người mới chết, hình sắc bắt đầu đổi khác, hoặc xanh, hoặc vàng, hoặc đen, hoặc đỏ; có lúc trương sình, hoặc đã thối rữa, máu mủ cùng chảy ra; giòi bọ, thú vật ăn rỉa, thịt hết còn xương trắng, màu trắng như ngọc kha (loại vỏ ốc trắng như ngọc); cứ như thế cho đến quán xương rời rạc tan tác. Thế nhưng những xương rã ấy không từ đâu đến, cũng không đi về đâu, chỉ do tâm tạo ra, rồi lại thấy chính tâm mình. Cũng vậy, này Hiền Hộ, nếu các Bồ-tát muốn thành tựu tam-muội niệm chư Phật hiện tiền ấy, thì ở bất cứ phương nào, trước hết khởi niệm muốn thấy Phật Thế Tôn ấy; niệm ở chỗ nào thì liền thấy Như Lai ở chỗ ấy. Vì sao vậy? Nhờ nhân duyên tam-muội mà được thấy Như Lai. Được thấy Phật ấy là do ba nhân duyên. Ba nhân duyên ấy là gì? Một là nhờ tam-muội này; hai là nhờ Phật ấy gia trì (che chở và ban thêm sức mạnh); ba là nhờ căn lành (gốc rễ điều thiện) của chính mình đã chín muồi. Vì có đủ ba nhân duyên như thế nên được thấy rõ các đức Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác ấy, cũng như vậy.

 Lại nữa, này Hiền Hộ, như có người đang tuổi tráng niên, dung mạo đoan nghiêm, muốn xem hình dáng mình đẹp hay xấu, liền lấy đồ đựng dầu trong, hoặc đựng nước sạch, hoặc lấy thủy tinh, hoặc cầm gương sáng. Dùng bốn vật ấy để soi khuôn mặt mình, tốt xấu đẹp xấu hiện ra rõ ràng. Này Hiền Hộ, ý ông nghĩ sao? Cái bóng mà người ấy thấy, khi hiện ra ở bốn chỗ là dầu, nước, thủy tinh, gương sáng, là đã có sẵn từ trước chăng?" Hiền Hộ đáp: "Không phải." "Vậy há vốn không có chăng?" Đáp: "Không phải." "Vậy là ở bên trong chăng?" Đáp: "Không phải." "Vậy há ở bên ngoài chăng?" Đáp: "Không phải. Bạch Thế Tôn, chỉ vì các vật dầu, nước, thủy tinh, gương ấy trong sáng, không đục, không cặn, nên khi hình người ở trước mặt thì bóng liền hiện ra theo. Nhưng cái bóng hiện ra ấy không từ bốn vật kia mà ra, cũng không từ chỗ khác đến, không phải tự nhiên mà có, không phải do người làm ra. Nên biết cái bóng ấy không từ đâu đến, cũng không đi về đâu, không sinh, không diệt, không có chỗ trụ."

 Khi Hiền Hộ đáp như vậy rồi, Phật nói: "Này Hiền Hộ, đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Các vật trong sạch thì hình sắc sáng sủa, bóng hình tự hiện ra, không cần tốn nhiều công sức. Bồ-tát cũng vậy: một lòng khéo suy nghĩ thì thấy các Như Lai; thấy rồi liền an trụ; an trụ rồi hỏi nghĩa, được giải thích thì vui mừng. Rồi lại suy nghĩ: 'Đức Phật này từ đâu đến? Còn thân ta lại từ đâu ra?' Quán xét đức Như Lai ấy, rốt cuộc không có chỗ đến cũng không có chỗ đi. Thân ta cũng vậy, vốn không có chỗ ra chỗ tới, thì làm sao có chuyện quay về? Người ấy lại nên suy nghĩ như thế này: 'Nay ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc: toàn bộ thế giới sinh tử) này chỉ do tâm mà có. Vì sao vậy? Vì tùy theo tâm niệm thế nào thì lại thấy chính tâm mình thế ấy. Nay ta từ tâm mà thấy Phật; tâm ta làm ra Phật; tâm ta là Phật; tâm ta là Như Lai; tâm ta là thân ta; tâm ta thấy Phật. Tâm không tự biết tâm, tâm không tự thấy tâm. Tâm có tưởng niệm thì thành sinh tử (vòng luân hồi sinh ra rồi chết đi không dứt); tâm không tưởng niệm thì chính là niết-bàn (cảnh giới tắt hết phiền não, thoát khỏi sinh tử). Các pháp không thật, chỉ do suy tưởng mà duyên khởi (do nhân duyên mà sinh ra). Cái bị nghĩ đã diệt thì cái có thể nghĩ cũng rỗng không.' Này Hiền Hộ, nên biết các Bồ-tát nhờ tam-muội này mà chứng Đại Bồ-đề (sự giác ngộ lớn của Phật)."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video