Thiên 1 — Phẩm thứ nhất: Pháp của Sa-môn

 # Kinh Thuận Quyền Phương Tiện

 Kinh Thuận Quyền Phương Tiện (kinh nói về phương tiện: cách khéo léo, linh hoạt tùy theo hoàn cảnh mà giáo hóa người)

 Đời Tây Tấn, Trúc Pháp Hộ dịch.

 Kinh Thuận Quyền Phương Tiện, quyển thượng (còn có tên là Chuyển Nữ Bồ-tát, nghĩa là vị Bồ-tát hiện ra trong thân người nữ).

 Đời Tây Tấn, Tam tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh là lời Phật dạy, Luật là giới luật, Luận là sách giải thích giáo lý) người nước Nguyệt Chi là Trúc Pháp Hộ dịch.

 Phẩm thứ nhất: Pháp của sa-môn

 Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Phật ở trong núi Linh Thứu (nghĩa là núi Kên Kên) gần thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa), cùng với đông đảo các vị đại tỳ-kheo (tăng sĩ nam đã thọ đủ giới của đạo Phật): năm trăm tỳ-kheo và tám nghìn Bồ-tát (người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh). Tất cả các bậc đại thánh ấy đều đã thông đạt thần thông; đã được tổng trì (năng lực ghi nhớ và gìn giữ trọn vẹn giáo pháp, không để quên mất), biện tài không chút trở ngại; được vô sở úy (sự không hề sợ hãi khi giảng pháp), được bất khởi nhẫn (sự an nhiên chấp nhận vì thấy rõ các pháp vốn không sinh khởi). Các vị đã phụng thờ vô số Đức Phật, gieo trồng nhiều gốc rễ công đức; ai nấy đều chí hướng theo Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu hành cầu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh), đã đạt đến bậc bất thoái chuyển (không bao giờ còn lùi bước trên đường tu); mở rộng lòng thương xót không gì che lấp được, cứu giúp chúng sinh khắp mười phương.

 Tên các vị ấy là: Bồ-tát Không Vô, Bồ-tát Trì Thổ, Bồ-tát Trì Nhân, Bồ-tát Trì Từ Thân, Bồ-tát Quán Ý, Bồ-tát Tịnh Ý, Bồ-tát Thượng Ý, Bồ-tát Tín Lạc Ý, Bồ-tát Trì Ý, Bồ-tát Tăng Niệm Ý, Bồ-tát Hỷ Kiến, Bồ-tát Thiện Kiến, Bồ-tát Khả Ý Kiến, Bồ-tát Phổ Lợi Khả Kiến, Bồ-tát Di-lặc, cùng khắp tất cả các Bồ-tát trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, thời kỳ có một nghìn Đức Phật ra đời). Tất cả đều đến hội họp và cùng ngồi chung.

 Bấy giờ Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật) ở thành Vương Xá giáo hóa cả một nước. Vua, đại thần, trăm quan cùng các quan lại, trưởng giả (người giàu có, có thế lực trong xã hội), phạm chí (người tu theo đạo Bà-la-môn), cùng dân thường, tất cả đều một lòng phụng sự cúng dường: áo mặc, chăn đắp, thức ăn uống, thuốc men, giường nằm; mọi thứ giúp cho được an ổn, không ai là không vui vẻ dâng lên.

 Lúc ấy hiền giả Tu-bồ-đề (một đại đệ tử của Phật), sáng sớm mặc áo, cầm bát, định đi phân vệ (đi khất thực, tức đi xin ăn), nhưng chưa vào cổng thành mà đến chỗ Phật trước, cúi đầu lạy dưới chân Phật rồi lui đứng một bên, thưa rằng: "Bạch đấng Đại Thánh, đêm qua con nằm ngủ, trong mộng thấy mình ngồi dưới cây Phật (cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo) và thấy Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân lý như thật). Con cúi đầu lạy dưới chân rồi lui đứng một bên. Khi ấy Phật lấy bàn tay màu vàng tía xoa lên đỉnh đầu con, nói với con rằng: 'Hôm nay Tu-bồ-đề sẽ được nghe giáo pháp mà từ xưa đến nay chưa từng nghe.' Xin đấng Thánh thương xót, con dám thưa ý này: đó là điềm báo trước của việc gì?"

 Phật bảo Tu-bồ-đề: "Có một bộ kinh tên là Thuận Quyền Phương Tiện, các thiện nam và tín nữ (người con trai, con gái nhà lành tin theo Phật) nên vâng theo mà thực hành. Điềm báo trước hiện ra giống như thế ấy; ông sẽ được nghe giáo pháp chưa từng có." Tu-bồ-đề lại thưa: "Nay con muốn vào thành lớn Vương Xá để đi phân vệ." Phật nói: "Cứ theo ý ông, thuận theo thời, đừng trái phép tắc của đạo. Tốt lắm, ông đi đi."

 Tu-bồ-đề thấy Phật đã cho phép, liền vào thành đi khắp nơi xin ăn. Rồi ông đến những nhà trưởng giả và phạm chí thuộc dòng dõi sang trọng, bước vào nhà, đứng lặng yên giữa sân trong cổng.

 Lúc ấy trong nhà trưởng giả có một người nữ, khắp thân trang sức bằng ngọc châu và chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo trên người), xông hương chiên-đàn (gỗ đàn hương), lấy vàng tía và châu báu tô điểm thân mình, dung mạo đoan chính xinh đẹp, uy nghi rực rỡ, sáng bóng bậc nhất, trong sạch như hoa sen. Nàng từ trong phòng bước ra, hỏi Tu-bồ-đề: "Hiền giả vì duyên cớ gì mà đứng giữa sân trong cổng?"

 Tu-bồ-đề đáp: "Này chị, nên biết, tôi đến đây để khất thực." Người nữ ấy đáp: "Nay Tu-bồ-đề vẫn còn ôm ý nghĩ về việc khất thực sao? Chưa dứt ý nghĩ về ăn uống ư?" Tu-bồ-đề đáp: "Chị nên biết, ý nghĩ về ăn uống đã dứt rồi. Nhưng thân này là thân do cha mẹ để lại; khi còn trong bào thai đã nhờ ăn uống nuôi dưỡng mà lớn lên; đã quen như thế từ lâu nên không thể lìa việc ăn."

 Nàng lại hỏi: "Thưa hiền giả Tu-bồ-đề, phải chăng vì chưa dứt các hành nghiệp sinh tử, nên vẫn còn có sinh ra rồi chết đi, còn buồn rầu, khóc lóc, còn bị điều trái ý làm tổn thương, chưa chứng đạo chăng?" Tu-bồ-đề đáp: "Đã chứng rồi. Thân, miệng và tâm đều đã lặng yên."

 Nàng lại hỏi: "Hiền giả đã diệt thân chưa?" Tu-bồ-đề đáp: "Người đã diệt độ (dứt hết sinh tử, vào Niết-bàn) thì không có thân. Pháp vốn không có gì để trừ bỏ, cũng không có đạo nào để hành."

 Nàng lại hỏi: "Nếu các pháp đều không có gì để diệt trừ, không có gì để hành, thì vì sao hiền giả Tu-bồ-đề lại rời bỏ (trạng thái ấy) (?) để đi khất thực? Là để thân được an hòa, thành tựu chăng?" Tu-bồ-đề đáp: "Người nhập diệt định (một bậc thiền định sâu, dứt hết cảm thọ và tư tưởng) thì nên quán xét khắp: khi nghỉ (ra khỏi định) thì thân dấy lên, dấy lên thì hiện thân, nhưng cũng chẳng phải do tạo tác mà có (?)."

 Nàng lại hỏi: "Người nhập diệt định, khi đang ở trong định thì không diệt độ chăng?" Ông đáp: "Đối với diệt định thì không có gì sinh ra, cũng không có gì diệt mất." Nàng lại hỏi: "Nếu không có sinh, không có diệt, thì vì sao hiền giả lìa (trạng thái ấy) mà đi khất thực, không giữ lấy sự an hòa?" Tu-bồ-đề đáp: "Khi các Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát) của Như Lai đi khất thực, há là bỏ thân sao?"

 Nàng lại hỏi: "Phật khen hiền giả trong hàng Thanh văn là bậc nhất về hành Không (thực hành và an trú trong tánh Không, tức thấy rõ mọi sự đều không có tự tính cố định). Vậy cái Không có chỗ chốn chăng?" Tu-bồ-đề đáp: "Đúng như lời chị nói." Nàng lại hỏi: "Người hành Không thì có đi có về chăng?" Tu-bồ-đề đáp: "Người hành Không thì không có đi về." Nàng lại hỏi: "Nếu người hành Không không có đi về, thì vì sao hiền giả lại đi qua đi lại để khất thực?"

 Tu-bồ-đề đáp: "Tuy đi khất thực nhưng không phải tham nuôi thân, mà chỉ muốn làm dứt cái khổ của thống dương (cảm thọ, tức các cảm giác đau đớn, khó chịu nơi thân) nên mới đi khất thực." Nàng lại hỏi: "Hiền giả vẫn còn có cảm thọ, còn ôm phiền não, còn gặp các tai nạn khốn khó chăng?" Tu-bồ-đề đáp: "Không có cảm thọ, không ôm các tai nạn. Chỉ là muốn làm dứt cảm giác đói lả nên đi khất thực."

 Người nữ hỏi: "Nay hiền giả hành không đúng với hạnh Không. Vì sao vậy? Người hành Không thì không lấy cảm thọ làm khổ hoạn, vì cả tam giới (ba cõi chúng sinh luân hồi: cõi Dục còn ham muốn, cõi Sắc chỉ còn thân thể vi tế, cõi Vô sắc không còn thân thể) đều không có gì thật. Lại nữa, người hành Không thì không nương tựa vào thân và tâm, không khởi niệm về thân và tâm, cũng không bị nhiễm, không vui cũng không chẳng vui. Người hành Không thì không còn các pháp, như thế mới là ở nơi vắng lặng."

 Nàng lại hỏi: "Hiền giả ở nơi vắng lặng, hành Không bậc nhất, vậy vì sao gọi là 'không nhàn' (trống không và vắng lặng)?" Tu-bồ-đề đáp: "Gọi là không vì không do nhân duyên; xả bỏ dục vọng và các trần (đối tượng của giác quan làm vẩn đục tâm) thì mới gọi là ở nơi vắng lặng."

 Nàng lại hỏi: "Người hành Không thì bỏ tham dục chăng?" Tu-bồ-đề đáp: "Người hành Không há lại không bỏ tham dục sao?" Nàng lại hỏi: "Vì sao bỏ dục mà gọi là hành Không?" Tu-bồ-đề đáp: "Những gì nói ra đều chỉ là lời lẽ giả tạm." Nàng lại hỏi: "Hiền giả hành Không thì há có lời lẽ sao, mà ngài lại nói ra?" Tu-bồ-đề đáp: "Chỉ là mượn lời mà thôi; đó vốn là lời dạy của các bậc hiền thánh Thanh văn."

 Nàng lại nói: "Khen ngợi lời lẽ, tâm còn bám vào lời lẽ thì rơi vào điên đảo (thấy sai lệch, trái ngược với sự thật). Rơi vào điên đảo thì ở trong tranh cãi. Ở trong tranh cãi thì chẳng phải là sa-môn (người xuất gia tu hành), không hợp với nghĩa của pháp." Tu-bồ-đề hỏi: "Này chị, thế nào gọi là pháp và nghĩa của sa-môn?"

 Nàng đáp: "Không có lời lẽ mới là pháp sa-môn. Nếu không có lời lẽ thì không có điên đảo; không có điên đảo thì không có tranh cãi; không có tranh cãi chính là pháp sa-môn. Pháp đạt được là vĩnh viễn lìa xa hai hành (hai bên đối đãi như có và không, đúng và sai), như thế mới gọi là một pháp, gọi là pháp sa-môn. Không tưởng, chẳng phải không tưởng, vĩnh viễn lặng dứt mọi tưởng, mới gọi là sa-môn. Vô vi (không tạo tác, không do nhân duyên hợp thành), không tan rã, lìa xa hợp và tan, vượt khỏi dấu vết tà, đi vào con đường bình đẳng, gọi là pháp sa-môn.

 "Không có cõi bờ, lìa mọi phân chia ranh giới, vô vi mà diệt độ, gọi là pháp sa-môn. Biết dừng biết đủ, không tham đạo cũng không tham đời, vĩnh viễn không vướng mắc, phẳng lặng không dấu vết, gọi là pháp sa-môn. Không vướng, không bị trói, cũng không có gì để cởi thoát, bằng như hư không, gọi là pháp sa-môn. Cũng không có tâm niệm, trừ bỏ tâm, ý và thức, gọi là pháp sa-môn. Thường biết chừng mực, ít muốn ít việc, không mong cầu gì, gọi là pháp sa-môn. Tiêu trừ tham dục, tâm không mến mộ gì, chí vững như núi Thái Sơn không thể lay động, gọi là pháp sa-môn. Vứt bỏ dục lạc, tâm không khao khát, không ưa thích tam giới, gọi là pháp sa-môn. Lìa hết mọi ranh giới cõi bờ khắp mười phương, vượt qua mọi tạo tác, không dựng lập gì, gọi là pháp sa-môn.

 "Bỏ ma ngũ ấm (năm ấm là năm nhóm hợp thành thân tâm con người: sắc là thân thể, thọ là cảm giác, tưởng là tri giác, hành là ý chí tạo tác, thức là sự nhận biết; gọi là ma vì chúng gây chướng ngại cho việc tu) cùng hình thể, không có các tai nạn, không có trần lao (phiền não như bụi bặm làm nhọc tâm), gọi là pháp sa-môn. Vượt khỏi cõi ma, tham dục đã tiêu, tâm không sinh khởi, cũng không buông chạy, gọi là pháp sa-môn. Vượt khỏi tử ma (ma chết) mà không vướng mắc, không ôm vọng tưởng, gọi là pháp sa-môn. Không mến mộ thiên ma (ma vương ở cõi trời, hay phá người tu), tâm không nghĩ ngợi, chí bằng phẳng như đất, gọi là pháp sa-môn. Không chấp cái 'ta', hiểu tất cả là không, lặng lẽ đạm bạc, gọi là pháp sa-môn. Tâm không nương tựa, theo hạnh vô tưởng mà không thêm không bớt, gọi là pháp sa-môn. Bỏ vọng tưởng, tâm không nguyện cầu, không lấy không bỏ, gọi là pháp sa-môn. Dạo trong tam giới mà không làm gì cả, dứt bỏ lưới nghi, gọi là pháp sa-môn. Đưa các nhập (sáu giác quan và đối tượng của chúng) tiêu về chỗ không, không còn các suy hao, ấm cái (những thứ che lấp tâm) vĩnh viễn dứt sạch, gọi là pháp sa-môn.

 "Bỏ đùa cợt, không buông lung, hàng phục được tâm mình, gọi là pháp sa-môn. Không ôm sân giận, tâm không oán hận, lặng lẽ định ý, gọi là pháp sa-môn. Không đói khát, không thiếu thốn, tâm không hợp hội với gì, gọi là pháp sa-môn. Không có hai hành, đã bỏ hai nghiệp, bằng nhau như nhau, không cao không thấp, không nâng không hạ, gọi là pháp sa-môn. Bỏ cả hai việc, hành mà không vướng, không ngăn ngại, gọi là pháp sa-môn. Dứt trừ nghiệp đời, gạt bỏ các ấm che lấp, không tham tứ đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió tạo nên thân thể), gọi là pháp sa-môn. Phân biệt gốc ngọn các loại của ngũ ấm, không có các nhập, gọi là pháp sa-môn. Tuyên bày khắp pháp giới (toàn thể mọi sự vật, hiện tượng) mười phương, không có cõi bờ, gọi là pháp sa-môn. Hiểu rõ các nhập tự nhiên như huyễn hóa, vốn không có chỗ chốn, gọi là pháp sa-môn. Tự nhiên như hư không, thông đạt vô vi, không ưa hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt), gọi là pháp sa-môn. Vĩnh viễn vứt bỏ mọi sự tính đếm (?), không lấy không bỏ, gọi là pháp sa-môn.

 "Đối với lợi riêng của mình thì biết dừng biết đủ, không tranh cãi, gọi là pháp sa-môn. Hòa tâm với tất cả, hiện ra cho chúng sinh thấy, cùng thực hành nhẫn nhục, gọi là pháp sa-môn. Không đánh mất điều gì, tâm không quên bỏ, đạt được giải thoát, gọi là pháp sa-môn. Tâm đã giải thoát mà không nương cậy gì, phẳng lặng tịch mịch, gọi là pháp sa-môn. Giống như hư không, không thể lấy gì ví được, bằng nhau không có ai sánh cùng, gọi là pháp sa-môn."

 Khi người nữ nói về pháp sa-môn ấy, các thiên tử (các vị trời) đến tụ họp nơi sân cổng. Bốn mươi thiên tử xa lìa bụi bặm, rời bỏ cấu nhơ, được pháp nhãn tịnh (con mắt thấy rõ chân lý trong sạch, tức bắt đầu chứng quả vị của bậc thánh). Năm trăm thiên tử cất tiếng khen rằng: "Tin sâu pháp vi diệu, được nghe pháp cao tột, lòng hết sức hòa nhã." Tất cả đều phát ý đạo vô thượng chánh chân (tâm cầu quả giác ngộ cao tột, chân chính của Phật).

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video