Thiên 107 — Hội 1 · Phẩm 27 Cầu Bát-nhã · phần 1

 Phần đầu, phẩm "Cầu Bát-nhã" (bát-nhã: trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật), phẩm thứ hai mươi bảy, phần một.

 Bấy giờ Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi, vị thần đứng đầu các cõi trời ở đỉnh núi Tu-di) hỏi Xá-lợi Tử (tức Xá-lợi-phất, vị đệ tử của Phật nổi tiếng trí tuệ bậc nhất) rằng: "Thưa Đại đức (lời tôn xưng bậc tu hành có đức hạnh)! Bát-nhã ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện của trí tuệ, đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác ngộ) mà Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc tu hành lớn, phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) thực hành thì nên tìm ở đâu?"

 Xá-lợi Tử đáp: "Này Kiều-thi-ca (tên họ của Thiên Đế Thích)! Bát-nhã ba-la-mật-đa mà Bồ-tát Ma-ha-tát thực hành thì nên tìm trong những điều Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, vị đệ tử của Phật hiểu sâu nhất về lý "không") đã giảng nói."

 Khi ấy Thiên Đế Thích nói với Thiện Hiện: "Những điều tôn giả Xá-lợi Tử vừa nói, há chẳng phải là nhờ thần lực (sức mạnh nhiệm mầu) của Đại đức, lấy Đại đức làm chỗ nương tựa hay sao?"

 Thiện Hiện bảo: "Này Kiều-thi-ca! Đó không phải thần lực của tôi, cũng không phải lấy tôi làm chỗ nương tựa."

 Thiên Đế Thích hỏi: "Vậy là thần lực của ai, lấy ai làm chỗ nương tựa?"

 Thiện Hiện đáp: "Đó là thần lực của Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như, tức từ sự thật như vốn có), lấy Như Lai làm chỗ nương tựa."

 Thiên Đế Thích hỏi: "Thưa Đại đức! Tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều không có chỗ nương tựa, sao lại có thể nói những điều Xá-lợi Tử nói là thần lực của Như Lai, lấy Như Lai làm chỗ nương tựa?"

 Thiện Hiện bảo: "Này Kiều-thi-ca! Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói, tất cả các pháp đều không có chỗ nương tựa. Vì thế Như Lai không phải là chỗ để nương tựa, mà cũng không có gì để nương tựa; chỉ là thuận theo cách nói quy ước của thế gian mà đặt ra, gọi là chỗ nương tựa mà thôi.

 Này Kiều-thi-ca! Không phải lìa cái "không có chỗ nương tựa" mà tìm được Như Lai. Không phải lìa chân như (sự thật đúng như vốn có, bản chất chân thật không đổi) của cái không có chỗ nương tựa mà tìm được Như Lai. Không phải lìa pháp tính (bản tính chân thật của các pháp) của cái không có chỗ nương tựa mà tìm được Như Lai. Không phải lìa cái không có chỗ nương tựa mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa cái không có chỗ nương tựa mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa chân như của cái không có chỗ nương tựa mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa pháp tính của cái không có chỗ nương tựa mà tìm được pháp tính của Như Lai.

 Này Kiều-thi-ca! Không phải trong cái không có chỗ nương tựa mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được cái không có chỗ nương tựa. Không phải trong chân như của cái không có chỗ nương tựa mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được chân như của cái không có chỗ nương tựa. Không phải trong pháp tính của cái không có chỗ nương tựa mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được pháp tính của cái không có chỗ nương tựa. Không phải trong cái không có chỗ nương tựa mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được cái không có chỗ nương tựa. Không phải trong cái không có chỗ nương tựa mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được cái không có chỗ nương tựa. Không phải trong chân như của cái không có chỗ nương tựa mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được chân như của cái không có chỗ nương tựa. Không phải trong pháp tính của cái không có chỗ nương tựa mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được pháp tính của cái không có chỗ nương tựa.

 Này Kiều-thi-ca! Không phải lìa sắc (hình chất vật chất, như thân thể và các vật có hình tướng) mà tìm được Như Lai. Không phải lìa thọ (cảm giác vui, khổ, không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết, hình dung hình ảnh), hành (các tạo tác, ý muốn của tâm), thức (cái biết phân biệt) mà tìm được Như Lai; (sắc, thọ, tưởng, hành, thức là năm uẩn, tức năm nhóm hợp thành con người). Không phải lìa chân như của sắc mà tìm được Như Lai. Không phải lìa chân như của thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được Như Lai. Không phải lìa pháp tính của sắc mà tìm được Như Lai. Không phải lìa pháp tính của thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được Như Lai. Không phải lìa sắc mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa sắc mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa chân như của sắc mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa chân như của thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa pháp tính của sắc mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa pháp tính của thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được pháp tính của Như Lai.

 Này Kiều-thi-ca! Không phải trong sắc mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được sắc. Không phải trong thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được thọ, tưởng, hành, thức. Không phải trong chân như của sắc mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được chân như của sắc. Không phải trong chân như của thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được chân như của thọ, tưởng, hành, thức. Không phải trong pháp tính của sắc mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được pháp tính của sắc. Không phải trong pháp tính của thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được pháp tính của thọ, tưởng, hành, thức. Không phải trong sắc mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được sắc. Không phải trong thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được thọ, tưởng, hành, thức. Không phải trong sắc mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được sắc. Không phải trong thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được thọ, tưởng, hành, thức. Không phải trong chân như của sắc mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được chân như của sắc. Không phải trong chân như của thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được chân như của thọ, tưởng, hành, thức. Không phải trong pháp tính của sắc mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được pháp tính của sắc. Không phải trong pháp tính của thọ, tưởng, hành, thức mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được pháp tính của thọ, tưởng, hành, thức.

 Này Kiều-thi-ca! Không phải lìa nhãn xứ (căn mắt, tức giác quan thấy, xét như chỗ phát sinh nhận thức) mà tìm được Như Lai. Không phải lìa nhĩ xứ (căn tai), tỷ xứ (căn mũi), thiệt xứ (căn lưỡi), thân xứ (căn thân), ý xứ (căn ý, giác quan bên trong của suy nghĩ) mà tìm được Như Lai. Không phải lìa chân như của nhãn xứ mà tìm được Như Lai. Không phải lìa chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được Như Lai. Không phải lìa pháp tính của nhãn xứ mà tìm được Như Lai. Không phải lìa pháp tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được Như Lai. Không phải lìa nhãn xứ mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa nhãn xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa chân như của nhãn xứ mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa pháp tính của nhãn xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa pháp tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai.

 Này Kiều-thi-ca! Không phải trong nhãn xứ mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được nhãn xứ. Không phải trong nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Không phải trong chân như của nhãn xứ mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được chân như của nhãn xứ. Không phải trong chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Không phải trong pháp tính của nhãn xứ mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được pháp tính của nhãn xứ. Không phải trong pháp tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được pháp tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Không phải trong nhãn xứ mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được nhãn xứ. Không phải trong nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Không phải trong nhãn xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được nhãn xứ. Không phải trong nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Không phải trong chân như của nhãn xứ mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được chân như của nhãn xứ. Không phải trong chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Không phải trong pháp tính của nhãn xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được pháp tính của nhãn xứ. Không phải trong pháp tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được pháp tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ.

 Này Kiều-thi-ca! Không phải lìa sắc xứ (đối tượng hình sắc, tức những gì mắt thấy) mà tìm được Như Lai. Không phải lìa thanh xứ (âm thanh, đối tượng của tai), hương xứ (mùi, đối tượng của mũi), vị xứ (vị, đối tượng của lưỡi), xúc xứ (vật xúc chạm, đối tượng của thân), pháp xứ (đối tượng của ý, tức những gì tâm suy nghĩ, nhận biết) mà tìm được Như Lai. Không phải lìa chân như của sắc xứ mà tìm được Như Lai. Không phải lìa chân như của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được Như Lai. Không phải lìa pháp tính của sắc xứ mà tìm được Như Lai. Không phải lìa pháp tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được Như Lai. Không phải lìa sắc xứ mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa sắc xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa chân như của sắc xứ mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa chân như của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa pháp tính của sắc xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa pháp tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai.

 Này Kiều-thi-ca! Không phải trong sắc xứ mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được sắc xứ. Không phải trong thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ. Không phải trong chân như của sắc xứ mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được chân như của sắc xứ. Không phải trong chân như của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được chân như của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ. Không phải trong pháp tính của sắc xứ mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được pháp tính của sắc xứ. Không phải trong pháp tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được pháp tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ. Không phải trong sắc xứ mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được sắc xứ. Không phải trong thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ. Không phải trong sắc xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được sắc xứ. Không phải trong thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ. Không phải trong chân như của sắc xứ mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được chân như của sắc xứ. Không phải trong chân như của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được chân như của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ. Không phải trong pháp tính của sắc xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được pháp tính của sắc xứ. Không phải trong pháp tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được pháp tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ.

 Này Kiều-thi-ca! Không phải lìa nhãn giới (yếu tố mắt, tức giác quan thấy, xét như một thành phần cấu tạo nên kinh nghiệm; "giới" ở đây là yếu tố, thành phần) mà tìm được Như Lai. Không phải lìa sắc giới (ở đây là yếu tố hình sắc, tức đối tượng của mắt), nhãn thức giới (yếu tố cái biết qua mắt), nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và cái biết qua mắt) cùng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên (điều kiện) mà tìm được Như Lai. Không phải lìa chân như của nhãn giới mà tìm được Như Lai. Không phải lìa chân như của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được Như Lai. Không phải lìa pháp tính của nhãn giới mà tìm được Như Lai. Không phải lìa pháp tính của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được Như Lai. Không phải lìa nhãn giới mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa nhãn giới mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa chân như của nhãn giới mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa chân như của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được chân như của Như Lai. Không phải lìa pháp tính của nhãn giới mà tìm được pháp tính của Như Lai. Không phải lìa pháp tính của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được pháp tính của Như Lai.

 Này Kiều-thi-ca! Không phải trong nhãn giới mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được nhãn giới. Không phải trong sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc cùng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên. Không phải trong chân như của nhãn giới mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được chân như của nhãn giới. Không phải trong chân như của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được chân như của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên. Không phải trong pháp tính của nhãn giới mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được pháp tính của nhãn giới. Không phải trong pháp tính của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được Như Lai; không phải trong Như Lai mà tìm được pháp tính của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên. Không phải trong nhãn giới mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được nhãn giới. Không phải trong sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên. Không phải trong nhãn giới mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được nhãn giới. Không phải trong sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên. Không phải trong chân như của nhãn giới mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được chân như của nhãn giới. Không phải trong chân như của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được chân như của Như Lai; không phải trong chân như của Như Lai mà tìm được chân như của nhãn giới (?) cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên. Không phải trong pháp tính của nhãn giới mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được pháp tính của nhãn giới. Không phải trong pháp tính của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà tìm được pháp tính của Như Lai; không phải trong pháp tính của Như Lai mà tìm được pháp tính của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ tám mươi chín.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ chín mươi.

 Tam tạng Pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho tàng kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang (vị cao tăng đời Đường, Trung Quốc) vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video