Thiên 134 — Hội 1 · Phẩm 30 So lường công đức · phần 11

 Phẩm thứ ba mươi: Sơ phần hiệu lượng công đức (thuộc Phần đầu của bộ kinh, phẩm so sánh, đo lường công đức), đoạn thứ mười một.

 Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật), thế nào là lấy nhãn xứ (con mắt, xét như một trong mười hai "xứ", tức sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng, là chỗ dựa để sự nhận biết phát sinh) không hai (không có sự đối lập giữa cái này và cái kia) làm phương tiện (cách thức khéo léo để tu hành), lấy vô sinh (thấy các pháp vốn không thật có sinh ra) làm phương tiện, lấy vô sở đắc (không chấp có gì để nắm giữ hay đạt được) làm phương tiện, hồi hướng (hướng toàn bộ việc tu tập và công đức về một mục đích) đến nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả mọi điều, tức trí tuệ của Phật), mà tu tập tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc, từ sơ thiền đến tứ thiền), tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn đối với chúng sinh: từ là thương yêu ban vui, bi là xót thương cứu khổ, hỷ là vui theo niềm vui của người, xả là bình thản không thiên vị), tứ vô sắc định (bốn tầng định của cõi Vô Sắc, nơi không còn thân xác: Không vô biên xứ, Thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ)?
 – Này Khánh Hỷ (tức tôn giả A-nan, thị giả của Đức Phật), nhãn xứ, xét chính tánh của nhãn xứ, là không (tự thân vốn trống rỗng, không có bản chất cố định riêng). Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn xứ với tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ xứ (tai), tỷ xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân), ý xứ (tâm ý) không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, xét chính tánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ với tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc xứ (hình sắc mà mắt thấy) không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định?
 – Này Khánh Hỷ, sắc xứ, xét chính tánh của sắc xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc xứ với tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh xứ (âm thanh), hương xứ (mùi), vị xứ (vị), xúc xứ (những gì thân chạm biết), pháp xứ (các đối tượng của tâm ý) không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định?
 – Này Khánh Hỷ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, xét chính tánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ với tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy sắc xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tứ tĩnh lự, tứ vô lượng, tứ vô sắc định.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhãn xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bát giải thoát (tám phép thiền quán giúp thoát khỏi sự trói buộc vào cõi Sắc và cõi Vô Sắc), bát thắng xứ (tám phép quán giúp làm chủ, vượt thắng các cảnh sắc), cửu thứ đệ định (chín tầng định nhập lần lượt theo thứ tự: bốn tầng thiền, bốn tầng định vô sắc và diệt thọ tưởng định), thập biến xứ (mười phép quán thấy một thứ — đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, thức — trùm khắp mọi nơi)?
 – Này Khánh Hỷ, nhãn xứ, xét chính tánh của nhãn xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn xứ với bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, xét chính tánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ với bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ?
 – Này Khánh Hỷ, sắc xứ, xét chính tánh của sắc xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc xứ với bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ?
 – Này Khánh Hỷ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, xét chính tánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ với bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy sắc xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhãn xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tứ niệm trụ (bốn chỗ đặt sự chú tâm quán xét: thân, cảm thọ, tâm, các pháp), tứ chánh đoạn (bốn sự siêng năng chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều thiện chưa sinh được sinh, làm cho điều thiện đã sinh thêm lớn), tứ thần túc (bốn nền tảng của năng lực thần diệu: ý muốn, siêng năng, tâm chuyên nhất, quán xét), ngũ căn (năm gốc rễ lành: tin, siêng năng, chú tâm, định, trí tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh do năm gốc rễ ấy lớn mạnh mà thành), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ: chú tâm, phân biệt đúng sai, siêng năng, vui mừng, nhẹ nhàng an ổn, định, buông xả), bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, chú tâm đúng, định đúng)?
 – Này Khánh Hỷ, nhãn xứ, xét chính tánh của nhãn xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn xứ với tứ niệm trụ, tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tứ niệm trụ, tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, xét chính tánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ với tứ niệm trụ, tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tứ niệm trụ, tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tứ niệm trụ, tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi?
 – Này Khánh Hỷ, sắc xứ, xét chính tánh của sắc xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc xứ với tứ niệm trụ, tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tứ niệm trụ, tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi?
 – Này Khánh Hỷ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, xét chính tánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ với tứ niệm trụ, tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy sắc xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tứ niệm trụ, tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi.

 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhãn xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn (ba cửa ngõ đưa đến giải thoát: quán các pháp là không, quán các pháp không có hình tướng để bám vào, quán không còn gì để mong cầu)?
 – Này Khánh Hỷ, nhãn xứ, xét chính tánh của nhãn xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn xứ với không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, xét chính tánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ với không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn?
 – Này Khánh Hỷ, sắc xứ, xét chính tánh của sắc xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc xứ với không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn?
 – Này Khánh Hỷ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, xét chính tánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ với không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy sắc xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhãn xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật), lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: thấy xa không ngăn ngại, nghe xa không ngăn ngại, biết tâm người khác, biết các đời trước, biến hóa đi lại tự tại, dứt sạch mọi phiền não)?
 – Này Khánh Hỷ, nhãn xứ, xét chính tánh của nhãn xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn xứ với ngũ nhãn, lục thần thông là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập ngũ nhãn, lục thần thông?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, xét chính tánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ với ngũ nhãn, lục thần thông là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập ngũ nhãn, lục thần thông.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập ngũ nhãn, lục thần thông?
 – Này Khánh Hỷ, sắc xứ, xét chính tánh của sắc xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc xứ với ngũ nhãn, lục thần thông là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập ngũ nhãn, lục thần thông?
 – Này Khánh Hỷ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, xét chính tánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ với ngũ nhãn, lục thần thông là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy sắc xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập ngũ nhãn, lục thần thông.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhãn xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), tứ vô sở úy (bốn điều Phật hoàn toàn tự tin, không chút e sợ khi giảng dạy), tứ vô ngại giải (bốn sự hiểu biết và diễn đạt không ngăn ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về biện luận), đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả (tâm thương yêu, xót thương, vui theo, buông xả ở mức rộng lớn tột bậc của Phật), thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất chỉ riêng Phật có, không chung với ai khác)?
 – Này Khánh Hỷ, nhãn xứ, xét chính tánh của nhãn xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn xứ với Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, xét chính tánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ với Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp?
 – Này Khánh Hỷ, sắc xứ, xét chính tánh của sắc xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc xứ với Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp?
 – Này Khánh Hỷ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, xét chính tánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ với Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy sắc xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhãn xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập vô vong thất pháp (phẩm chất không bao giờ quên sót điều gì), hằng trụ xả tánh (tánh luôn an trú trong sự buông xả, bình thản)?
 – Này Khánh Hỷ, nhãn xứ, xét chính tánh của nhãn xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn xứ với vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, xét chính tánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ với vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh?
 – Này Khánh Hỷ, sắc xứ, xét chính tánh của sắc xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc xứ với vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh?
 – Này Khánh Hỷ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, xét chính tánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ với vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy sắc xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhãn xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập nhất thiết trí (trí biết một cách tổng quát rằng mọi pháp đều không), đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh), nhất thiết tướng trí (trí biết tường tận mọi hình tướng, mọi chi tiết của tất cả các pháp, là trí trọn vẹn của Phật)?
 – Này Khánh Hỷ, nhãn xứ, xét chính tánh của nhãn xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn xứ với nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, xét chính tánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ với nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí?
 – Này Khánh Hỷ, sắc xứ, xét chính tánh của sắc xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc xứ với nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí?
 – Này Khánh Hỷ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, xét chính tánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ với nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy sắc xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhãn xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tất cả đà-la-ni môn (các pháp môn tổng trì, tức năng lực ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn mọi điều đã nghe, không để quên mất), tất cả tam-ma-địa môn (các pháp môn thiền định, tức trạng thái tâm chuyên chú vào một đối tượng, không tán loạn)?
 – Này Khánh Hỷ, nhãn xứ, xét chính tánh của nhãn xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn xứ với tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, xét chính tánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ với tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn?
 – Này Khánh Hỷ, sắc xứ, xét chính tánh của sắc xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc xứ với tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn?
 – Này Khánh Hỷ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, xét chính tánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ với tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy sắc xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhãn xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát (việc tu hành của các vị Bồ-tát lớn, tức những người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh)?
 – Này Khánh Hỷ, nhãn xứ, xét chính tánh của nhãn xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn xứ với hạnh Bồ-tát ma-ha-tát kia là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, xét chính tánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ với hạnh Bồ-tát ma-ha-tát kia là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát?
 – Này Khánh Hỷ, sắc xứ, xét chính tánh của sắc xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc xứ với hạnh Bồ-tát ma-ha-tát kia là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát?
 – Này Khánh Hỷ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, xét chính tánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ với hạnh Bồ-tát ma-ha-tát kia là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy sắc xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhãn xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật)?
 – Này Khánh Hỷ, nhãn xứ, xét chính tánh của nhãn xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn xứ với vô thượng chánh đẳng bồ-đề kia là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, xét chính tánh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ với vô thượng chánh đẳng bồ-đề kia là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề?
 – Này Khánh Hỷ, sắc xứ, xét chính tánh của sắc xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc xứ với vô thượng chánh đẳng bồ-đề kia là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề?
 – Này Khánh Hỷ, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, xét chính tánh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ với vô thượng chánh đẳng bồ-đề kia là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy sắc xứ v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề.

 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhãn giới (con mắt, xét như một trong mười tám "giới", tức mười tám yếu tố cấu thành sự nhận biết: sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức) không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí (cho giúp người khác), tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhịn, chịu đựng), tinh tấn (siêng năng không lùi bước), tĩnh lự (thiền định), bát-nhã (trí tuệ thấu suốt thật tướng các pháp) ba-la-mật-đa (pháp tu hoàn thiện đưa người qua bờ giác ngộ; ở đây áp dụng cho cả sáu pháp vừa kể)?
 – Này Khánh Hỷ, nhãn giới, xét chính tánh của nhãn giới, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn giới với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc giới (cảnh sắc mà mắt thấy, xét như một giới; không phải "cõi Sắc"), nhãn thức giới (sự nhận biết phát sinh nơi mắt), cùng nhãn xúc (sự tiếp xúc hợp lại giữa mắt, cảnh sắc và sự nhận biết của mắt) và các thọ (các cảm nhận khổ, vui, hoặc không khổ không vui) do nhãn xúc làm duyên (điều kiện) mà sinh ra, không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa?
 – Này Khánh Hỷ, sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra, xét chính tánh của sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn giới v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ giới (tai) không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ giới, xét chính tánh của nhĩ giới, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ giới với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh giới (âm thanh), nhĩ thức giới (sự nhận biết nơi tai), cùng nhĩ xúc (sự tiếp xúc của tai) và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra, không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa?
 – Này Khánh Hỷ, thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra, xét chính tánh của thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhĩ giới v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy tỷ giới (mũi) không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa?
 – Này Khánh Hỷ, tỷ giới, xét chính tánh của tỷ giới, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của tỷ giới với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hương giới (mùi), tỷ thức giới (sự nhận biết nơi mũi), cùng tỷ xúc (sự tiếp xúc của mũi) và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra, không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa?
 – Này Khánh Hỷ, hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra, xét chính tánh của hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy tỷ giới v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thiệt giới (lưỡi) không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa?
 – Này Khánh Hỷ, thiệt giới, xét chính tánh của thiệt giới, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thiệt giới với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vị giới (vị), thiệt thức giới (sự nhận biết nơi lưỡi), cùng thiệt xúc (sự tiếp xúc của lưỡi) và các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra, không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa?
 – Này Khánh Hỷ, vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra, xét chính tánh của vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy thiệt giới v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thân giới (thân) không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa?
 – Này Khánh Hỷ, thân giới, xét chính tánh của thân giới, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thân giới với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy xúc giới (những gì thân chạm biết như nóng, lạnh, cứng, mềm), thân thức giới (sự nhận biết nơi thân), cùng thân xúc (sự tiếp xúc của thân) và các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra, không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa?
 – Này Khánh Hỷ, xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra, xét chính tánh của xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy thân giới v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy ý giới (tâm ý) không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa?
 – Này Khánh Hỷ, ý giới, xét chính tánh của ý giới, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của ý giới với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy pháp giới (ở đây là các đối tượng của tâm ý, tức mọi điều tâm nghĩ đến, biết đến), ý thức giới (sự nhận biết nơi tâm ý), cùng ý xúc (sự tiếp xúc của tâm ý) và các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra, không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa?
 – Này Khánh Hỷ, pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra, xét chính tánh của pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy ý giới v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhãn giới không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà an trụ (giữ tâm vững vàng, an trú) trong nội không (các giác quan bên trong là không), ngoại không (các đối tượng bên ngoài là không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều là không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (cả mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức Niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo thành là không), vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng là không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có khởi đầu và kết thúc, nên là không), tán không (các pháp vốn là sự tụ hợp rồi rời rã, nên là không), vô biến dị không (cái được cho là không biến đổi cũng là không), bản tánh không (bản tánh các pháp vốn là không), tự tướng không (đặc tính riêng của mỗi pháp là không), cộng tướng không (đặc tính chung của các pháp như vô thường, khổ cũng là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều là không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được, nên là không), vô tánh không (không có tự thể nên là không), tự tánh không (tự tánh vốn là không), vô tánh tự tánh không (cả cái không có tự thể lẫn tự tánh đều là không)?
 – Này Khánh Hỷ, nhãn giới, xét chính tánh của nhãn giới, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhãn giới với nội không cho đến vô tánh tự tánh không kia là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra, không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà an trụ trong nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không?
 – Này Khánh Hỷ, sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra, xét chính tánh của sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra với nội không cho đến vô tánh tự tánh không kia là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhãn giới v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà an trụ trong nội không cho đến vô tánh tự tánh không.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy nhĩ giới không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà an trụ trong nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không?
 – Này Khánh Hỷ, nhĩ giới, xét chính tánh của nhĩ giới, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của nhĩ giới với nội không cho đến vô tánh tự tánh không kia là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra, không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà an trụ trong nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không?
 – Này Khánh Hỷ, thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra, xét chính tánh của thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra với nội không cho đến vô tánh tự tánh không kia là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy nhĩ giới v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà an trụ trong nội không cho đến vô tánh tự tánh không.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy tỷ giới không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà an trụ trong nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không?
 – Này Khánh Hỷ, tỷ giới, xét chính tánh của tỷ giới, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của tỷ giới với nội không cho đến vô tánh tự tánh không kia là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra, không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà an trụ trong nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không?
 – Này Khánh Hỷ, hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra, xét chính tánh của hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra với nội không cho đến vô tánh tự tánh không kia là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy tỷ giới v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà an trụ trong nội không cho đến vô tánh tự tánh không.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy thiệt giới không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà an trụ trong nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không?
 – Này Khánh Hỷ, thiệt giới, xét chính tánh của thiệt giới, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của thiệt giới với nội không cho đến vô tánh tự tánh không kia là không hai, không chia làm hai.
 Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra, không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà an trụ trong nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không?
 – Này Khánh Hỷ, vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra, xét chính tánh của vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra, là không. Vì sao vậy? Vì tánh không của vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra với nội không cho đến vô tánh tự tánh không kia là không hai, không chia làm hai. Này Khánh Hỷ, vì lẽ ấy nên nói: lấy thiệt giới v.v. không hai làm phương tiện, lấy vô sinh làm phương tiện, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hồi hướng đến nhất thiết trí trí, mà an trụ trong nội không cho đến vô tánh tự tánh không.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (kinh lớn về trí tuệ thấu suốt đưa người qua bờ giác ngộ), quyển thứ một trăm mười ba.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm mười bốn (?).

 Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video