Thiên 158 — Hội 1 · Phẩm 30 So lường công đức · phần 35

 Phẩm thứ ba mươi: So lường công đức, thuộc Phần đầu (phần thứ nhất của bộ kinh), đoạn thứ ba mươi lăm.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca (tên khác của Thiên Đế Thích, vua cõi trời Đao-lợi)! Có những thiện nam, thiện nữ (người nam, người nữ có lòng lành) giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề (lòng mong cầu đạt sự giác ngộ cao tột như Phật) rằng: tám giải thoát (tám tầng thiền định giúp tâm thoát khỏi sự ràng buộc vào thân, vào cảnh vật có hình sắc và không có hình sắc) là thường (còn mãi, không đổi) hay vô thường (luôn đổi thay, không bền). Họ giảng rằng tám thắng xứ (tám phép quán giúp hành giả làm chủ, vượt lên các cảnh có hình sắc để dứt lòng tham), chín định thứ lớp (chín tầng thiền định được nhập tuần tự từ thấp lên cao, gồm bốn tầng thiền, bốn tầng định vô sắc và diệt tận định) và mười biến xứ (mười phép quán một đối tượng như đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, thức trùm khắp mọi nơi) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng tám giải thoát là vui hay khổ; tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ là vui hay khổ. Họ giảng rằng tám giải thoát là ngã (có một cái tôi thật, làm chủ) hay vô ngã (không có cái tôi thật); tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng tám giải thoát là tịnh (trong sạch) hay bất tịnh (nhơ uế); tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu Bát-nhã (trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật), thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện trí tuệ, đưa người tu sang bờ giác ngộ).

 Họ lại nói thế này: người thực hành Bát-nhã nên tìm xem tám giải thoát là thường hay vô thường; tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ là thường hay vô thường. Nên tìm xem tám giải thoát là vui hay khổ; tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ là vui hay khổ. Nên tìm xem tám giải thoát là ngã hay vô ngã; tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem tám giải thoát là tịnh hay bất tịnh; tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: tám giải thoát là thường hay vô thường; tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ là thường hay vô thường; tám giải thoát là vui hay khổ; tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ là vui hay khổ; tám giải thoát là ngã hay vô ngã; tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ là ngã hay vô ngã; tám giải thoát là tịnh hay bất tịnh; tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành Bát-nhã, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc (còn bám vào ý nghĩ rằng có một cái gì đó để nắm giữ, để đạt được) và tương tự (chỉ giống như thật chứ không phải thật). Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: bốn niệm trụ (bốn phép quán để giữ tâm chú ý đúng: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng bốn chánh đoạn (bốn sự nỗ lực đúng đắn: ngăn điều ác chưa sinh, dứt điều ác đã sinh, làm cho điều thiện chưa có sinh ra, làm cho điều thiện đã có tăng thêm), bốn thần túc (bốn nền tảng giúp thiền định thành tựu: ý muốn, sự siêng năng, sự chuyên tâm, sự quán xét), năm căn (năm gốc rễ của việc tu: lòng tin, siêng năng, chú tâm, định, trí tuệ), năm lực (năm gốc rễ ấy khi đã mạnh thành sức mạnh), bảy giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ: chú tâm, chọn lựa pháp, siêng năng, hoan hỷ, nhẹ nhàng an ổn, định, buông xả) và tám chi thánh đạo (tám nhánh của con đường bậc thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng nghề, siêng năng đúng, chú tâm đúng, định đúng) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng bốn niệm trụ là vui hay khổ; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, tám chi thánh đạo là vui hay khổ. Họ giảng rằng bốn niệm trụ là ngã hay vô ngã; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, tám chi thánh đạo là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng bốn niệm trụ là tịnh hay bất tịnh; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, tám chi thánh đạo là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành Bát-nhã nên tìm xem bốn niệm trụ là thường hay vô thường; bốn chánh đoạn cho đến tám chi thánh đạo là thường hay vô thường. Nên tìm xem bốn niệm trụ là vui hay khổ; bốn chánh đoạn cho đến tám chi thánh đạo là vui hay khổ. Nên tìm xem bốn niệm trụ là ngã hay vô ngã; bốn chánh đoạn cho đến tám chi thánh đạo là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem bốn niệm trụ là tịnh hay bất tịnh; bốn chánh đoạn cho đến tám chi thánh đạo là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: bốn niệm trụ là thường hay vô thường; bốn chánh đoạn cho đến tám chi thánh đạo là thường hay vô thường; bốn niệm trụ là vui hay khổ; bốn chánh đoạn cho đến tám chi thánh đạo là vui hay khổ; bốn niệm trụ là ngã hay vô ngã; bốn chánh đoạn cho đến tám chi thánh đạo là ngã hay vô ngã; bốn niệm trụ là tịnh hay bất tịnh; bốn chánh đoạn cho đến tám chi thánh đạo là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành Bát-nhã, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ thấy mọi sự vật đều không có thực thể riêng) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ thấy mọi sự vật không có hình tướng cố định để bám vào) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu, mưu tính điều gì trong cõi sinh tử) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng không giải thoát môn là vui hay khổ; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là vui hay khổ. Họ giảng rằng không giải thoát môn là ngã hay vô ngã; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng không giải thoát môn là tịnh hay bất tịnh; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành Bát-nhã nên tìm xem không giải thoát môn là thường hay vô thường; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là thường hay vô thường. Nên tìm xem không giải thoát môn là vui hay khổ; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là vui hay khổ. Nên tìm xem không giải thoát môn là ngã hay vô ngã; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem không giải thoát môn là tịnh hay bất tịnh; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: không giải thoát môn là thường hay vô thường; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là thường hay vô thường; không giải thoát môn là vui hay khổ; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là vui hay khổ; không giải thoát môn là ngã hay vô ngã; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là ngã hay vô ngã; không giải thoát môn là tịnh hay bất tịnh; vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành Bát-nhã, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: năm loại mắt (mắt thịt, mắt trời, mắt trí tuệ, mắt pháp, mắt Phật — năm mức độ thấy biết từ thấp đến cao) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa đi lại tự tại, nghe xa, nhìn xa, biết tâm người khác, biết các đời trước, dứt sạch phiền não) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng năm loại mắt là vui hay khổ; sáu thần thông là vui hay khổ. Họ giảng rằng năm loại mắt là ngã hay vô ngã; sáu thần thông là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng năm loại mắt là tịnh hay bất tịnh; sáu thần thông là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành Bát-nhã nên tìm xem năm loại mắt là thường hay vô thường; sáu thần thông là thường hay vô thường. Nên tìm xem năm loại mắt là vui hay khổ; sáu thần thông là vui hay khổ. Nên tìm xem năm loại mắt là ngã hay vô ngã; sáu thần thông là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem năm loại mắt là tịnh hay bất tịnh; sáu thần thông là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: năm loại mắt là thường hay vô thường; sáu thần thông là thường hay vô thường; năm loại mắt là vui hay khổ; sáu thần thông là vui hay khổ; năm loại mắt là ngã hay vô ngã; sáu thần thông là ngã hay vô ngã; năm loại mắt là tịnh hay bất tịnh; sáu thần thông là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành Bát-nhã, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ chỉ Phật mới có đầy đủ, như biết rõ điều gì hợp lẽ, điều gì không, biết rõ nghiệp báo của chúng sinh…) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng bốn vô sở úy (bốn điều Phật hoàn toàn không e sợ khi giảng pháp trước mọi người, vì đã tự biết chắc chắn), bốn vô ngại giải (bốn khả năng hiểu và diễn đạt thông suốt không vướng mắc: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về tài biện thuyết), đại từ (lòng thương lớn, muốn đem niềm vui cho mọi loài), đại bi (lòng xót thương lớn, muốn cứu khổ cho mọi loài), đại hỷ (niềm vui lớn khi thấy chúng sinh được an vui), đại xả (sự buông xả lớn, đối xử bình đẳng với mọi loài, không thương ghét) và mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với bậc nào khác) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng mười lực của Phật là vui hay khổ; bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật là vui hay khổ. Họ giảng rằng mười lực của Phật là ngã hay vô ngã; bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng mười lực của Phật là tịnh hay bất tịnh; bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành Bát-nhã nên tìm xem mười lực của Phật là thường hay vô thường; bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật là thường hay vô thường. Nên tìm xem mười lực của Phật là vui hay khổ; bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật là vui hay khổ. Nên tìm xem mười lực của Phật là ngã hay vô ngã; bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem mười lực của Phật là tịnh hay bất tịnh; bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: mười lực của Phật là thường hay vô thường; bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật là thường hay vô thường; mười lực của Phật là vui hay khổ; bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật là vui hay khổ; mười lực của Phật là ngã hay vô ngã; bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật là ngã hay vô ngã; mười lực của Phật là tịnh hay bất tịnh; bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành Bát-nhã, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: pháp không quên mất (khả năng ghi nhớ rõ ràng, không bao giờ quên sót điều cần làm, cần nói) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng tánh luôn an trú trong xả (tâm luôn ở trạng thái buông xả, bình thản, không dao động trước mọi cảnh) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng pháp không quên mất là vui hay khổ; tánh luôn an trú trong xả là vui hay khổ. Họ giảng rằng pháp không quên mất là ngã hay vô ngã; tánh luôn an trú trong xả là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng pháp không quên mất là tịnh hay bất tịnh; tánh luôn an trú trong xả là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành Bát-nhã nên tìm xem pháp không quên mất là thường hay vô thường; tánh luôn an trú trong xả là thường hay vô thường. Nên tìm xem pháp không quên mất là vui hay khổ; tánh luôn an trú trong xả là vui hay khổ. Nên tìm xem pháp không quên mất là ngã hay vô ngã; tánh luôn an trú trong xả là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem pháp không quên mất là tịnh hay bất tịnh; tánh luôn an trú trong xả là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: pháp không quên mất là thường hay vô thường; tánh luôn an trú trong xả là thường hay vô thường; pháp không quên mất là vui hay khổ; tánh luôn an trú trong xả là vui hay khổ; pháp không quên mất là ngã hay vô ngã; tánh luôn an trú trong xả là ngã hay vô ngã; pháp không quên mất là tịnh hay bất tịnh; tánh luôn an trú trong xả là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành Bát-nhã, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: Nhất thiết trí (trí biết được tính chất chung của mọi sự vật, tức là đều không có thực thể) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng Đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu tập để dẫn dắt chúng sinh) và Nhất thiết tướng trí (trí của Phật, biết rõ trọn vẹn mọi tướng trạng chung lẫn riêng của tất cả sự vật) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng Nhất thiết trí là vui hay khổ; Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là vui hay khổ. Họ giảng rằng Nhất thiết trí là ngã hay vô ngã; Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng Nhất thiết trí là tịnh hay bất tịnh; Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành Bát-nhã nên tìm xem Nhất thiết trí là thường hay vô thường; Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là thường hay vô thường. Nên tìm xem Nhất thiết trí là vui hay khổ; Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là vui hay khổ. Nên tìm xem Nhất thiết trí là ngã hay vô ngã; Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem Nhất thiết trí là tịnh hay bất tịnh; Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: Nhất thiết trí là thường hay vô thường; Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là thường hay vô thường; Nhất thiết trí là vui hay khổ; Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là vui hay khổ; Nhất thiết trí là ngã hay vô ngã; Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là ngã hay vô ngã; Nhất thiết trí là tịnh hay bất tịnh; Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành Bát-nhã, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: tất cả pháp môn Đà-la-ni (năng lực ghi nhớ và gìn giữ trọn vẹn mọi giáo pháp, không để mất) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng tất cả pháp môn Tam-ma-địa (các loại thiền định, tâm chuyên chú vào một đối tượng không tán loạn) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng tất cả pháp môn Đà-la-ni là vui hay khổ; tất cả pháp môn Tam-ma-địa là vui hay khổ. Họ giảng rằng tất cả pháp môn Đà-la-ni là ngã hay vô ngã; tất cả pháp môn Tam-ma-địa là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng tất cả pháp môn Đà-la-ni là tịnh hay bất tịnh; tất cả pháp môn Tam-ma-địa là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành Bát-nhã nên tìm xem tất cả pháp môn Đà-la-ni là thường hay vô thường; tất cả pháp môn Tam-ma-địa là thường hay vô thường. Nên tìm xem tất cả pháp môn Đà-la-ni là vui hay khổ; tất cả pháp môn Tam-ma-địa là vui hay khổ. Nên tìm xem tất cả pháp môn Đà-la-ni là ngã hay vô ngã; tất cả pháp môn Tam-ma-địa là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem tất cả pháp môn Đà-la-ni là tịnh hay bất tịnh; tất cả pháp môn Tam-ma-địa là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: tất cả pháp môn Đà-la-ni là thường hay vô thường; tất cả pháp môn Tam-ma-địa là thường hay vô thường; tất cả pháp môn Đà-la-ni là vui hay khổ; tất cả pháp môn Tam-ma-địa là vui hay khổ; tất cả pháp môn Đà-la-ni là ngã hay vô ngã; tất cả pháp môn Tam-ma-địa là ngã hay vô ngã; tất cả pháp môn Đà-la-ni là tịnh hay bất tịnh; tất cả pháp môn Tam-ma-địa là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành Bát-nhã, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: Dự lưu hướng (giai đoạn đang tu tiến tới quả Dự lưu) và Dự lưu quả (quả vị thánh đầu tiên, người mới bước vào dòng thánh) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng Nhất lai hướng và Nhất lai quả (quả vị thánh thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần nữa), Bất hoàn hướng và Bất hoàn quả (quả vị thánh thứ ba, không còn trở lại sinh vào cõi Dục), A-la-hán hướng và A-la-hán quả (quả vị thánh cao nhất của hàng Thanh văn, đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) là thường hay vô thường. (Mỗi chữ "hướng" chỉ giai đoạn đang tu tiến tới quả tương ứng.) Họ giảng rằng Dự lưu hướng, Dự lưu quả là vui hay khổ; Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả là vui hay khổ. Họ giảng rằng Dự lưu hướng, Dự lưu quả là ngã hay vô ngã; Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng Dự lưu hướng, Dự lưu quả là tịnh hay bất tịnh; Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành Bát-nhã nên tìm xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là thường hay vô thường; Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là thường hay vô thường. Nên tìm xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là vui hay khổ; Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là vui hay khổ. Nên tìm xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là ngã hay vô ngã; Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là tịnh hay bất tịnh; Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: Dự lưu hướng, Dự lưu quả là thường hay vô thường; Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là thường hay vô thường; Dự lưu hướng, Dự lưu quả là vui hay khổ; Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là vui hay khổ; Dự lưu hướng, Dự lưu quả là ngã hay vô ngã; Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là ngã hay vô ngã; Dự lưu hướng, Dự lưu quả là tịnh hay bất tịnh; Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành Bát-nhã, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: tất cả Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác, tức người tự mình ngộ đạo khi không có Phật ra đời, không nhờ thầy chỉ dạy) là thường hay vô thường; tất cả Độc giác bồ-đề là vui hay khổ; tất cả Độc giác bồ-đề là ngã hay vô ngã; tất cả Độc giác bồ-đề là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành Bát-nhã nên tìm xem tất cả Độc giác bồ-đề là thường hay vô thường; nên tìm xem tất cả Độc giác bồ-đề là vui hay khổ; nên tìm xem tất cả Độc giác bồ-đề là ngã hay vô ngã; nên tìm xem tất cả Độc giác bồ-đề là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: tất cả Độc giác bồ-đề là thường hay vô thường; tất cả Độc giác bồ-đề là vui hay khổ; tất cả Độc giác bồ-đề là ngã hay vô ngã; tất cả Độc giác bồ-đề là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành Bát-nhã, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát (những việc tu hành của các bậc đại Bồ-tát, người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi loài) là thường hay vô thường; tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là vui hay khổ; tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã hay vô ngã; tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành Bát-nhã nên tìm xem tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là thường hay vô thường; nên tìm xem tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là vui hay khổ; nên tìm xem tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã hay vô ngã; nên tìm xem tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là thường hay vô thường; tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là vui hay khổ; tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã hay vô ngã; tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành Bát-nhã, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, bình đẳng của các đức Phật) là thường hay vô thường; Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là vui hay khổ; Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là ngã hay vô ngã; Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành Bát-nhã nên tìm xem Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là thường hay vô thường; nên tìm xem Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là vui hay khổ; nên tìm xem Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là ngã hay vô ngã; nên tìm xem Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu Bát-nhã, thì người đó đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là thường hay vô thường; Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là vui hay khổ; Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là ngã hay vô ngã; Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành Bát-nhã, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Bát-nhã ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Bấy giờ Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức đức Phật)! Thế nào là các thiện nam, thiện nữ giảng về Tĩnh lự ba-la-mật-đa (sự hoàn thiện về thiền định) hữu sở đắc, gọi là giảng về Tĩnh lự ba-la-mật-đa tương tự?"

 Phật dạy: "Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: sắc (phần vật chất, thân thể và mọi thứ có hình chất) là thường hay vô thường; thọ (cảm giác vui, khổ, không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết, hình dung, đặt tên cho sự vật), hành (các hoạt động tạo tác của tâm như ý muốn, suy tính) và thức (sự hay biết, phân biệt) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng sắc là vui hay khổ; thọ, tưởng, hành, thức là vui hay khổ. Họ giảng rằng sắc là ngã hay vô ngã; thọ, tưởng, hành, thức là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng sắc là tịnh hay bất tịnh; thọ, tưởng, hành, thức là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu tĩnh lự (thiền định), thì người đó đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành tĩnh lự nên tìm xem sắc là thường hay vô thường; thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường. Nên tìm xem sắc là vui hay khổ; thọ, tưởng, hành, thức là vui hay khổ. Nên tìm xem sắc là ngã hay vô ngã; thọ, tưởng, hành, thức là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem sắc là tịnh hay bất tịnh; thọ, tưởng, hành, thức là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người đó đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: sắc là thường hay vô thường; thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường; sắc là vui hay khổ; thọ, tưởng, hành, thức là vui hay khổ; sắc là ngã hay vô ngã; thọ, tưởng, hành, thức là ngã hay vô ngã; sắc là tịnh hay bất tịnh; thọ, tưởng, hành, thức là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành tĩnh lự, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự."

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: nhãn xứ (con mắt, xét như chỗ dựa để cái thấy phát sinh) là thường hay vô thường; nhĩ xứ (tai), tỷ xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân) và ý xứ (ý, tâm suy nghĩ) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng nhãn xứ là vui hay khổ; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vui hay khổ. Họ giảng rằng nhãn xứ là ngã hay vô ngã; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng nhãn xứ là tịnh hay bất tịnh; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người đó đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành tĩnh lự nên tìm xem nhãn xứ là thường hay vô thường; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là thường hay vô thường. Nên tìm xem nhãn xứ là vui hay khổ; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vui hay khổ. Nên tìm xem nhãn xứ là ngã hay vô ngã; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem nhãn xứ là tịnh hay bất tịnh; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người đó đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: nhãn xứ là thường hay vô thường; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là thường hay vô thường; nhãn xứ là vui hay khổ; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vui hay khổ; nhãn xứ là ngã hay vô ngã; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là ngã hay vô ngã; nhãn xứ là tịnh hay bất tịnh; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành tĩnh lự, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: sắc xứ (hình dáng, màu sắc — đối tượng mà mắt thấy) là thường hay vô thường; thanh xứ (âm thanh — đối tượng của tai), hương xứ (mùi — đối tượng của mũi), vị xứ (vị — đối tượng của lưỡi), xúc xứ (những gì thân chạm biết như nóng, lạnh, cứng, mềm) và pháp xứ (những đối tượng mà ý biết đến như ý niệm, ý tưởng) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng sắc xứ là vui hay khổ; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vui hay khổ. Họ giảng rằng sắc xứ là ngã hay vô ngã; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng sắc xứ là tịnh hay bất tịnh; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người đó đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành tĩnh lự nên tìm xem sắc xứ là thường hay vô thường; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là thường hay vô thường. Nên tìm xem sắc xứ là vui hay khổ; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vui hay khổ. Nên tìm xem sắc xứ là ngã hay vô ngã; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem sắc xứ là tịnh hay bất tịnh; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người đó đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: sắc xứ là thường hay vô thường; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là thường hay vô thường; sắc xứ là vui hay khổ; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vui hay khổ; sắc xứ là ngã hay vô ngã; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là ngã hay vô ngã; sắc xứ là tịnh hay bất tịnh; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành tĩnh lự, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: nhãn giới (con mắt, xét như một yếu tố cấu thành kinh nghiệm thấy) là thường hay vô thường; sắc giới (ở đây chỉ hình sắc, cảnh mà mắt thấy, không phải cõi Sắc), nhãn thức giới (cái biết phát sinh khi mắt tiếp xúc với hình sắc), nhãn xúc (sự gặp gỡ giữa mắt, hình sắc và cái biết của mắt) cùng các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên (các cảm giác vui, khổ, hoặc không vui không khổ phát sinh nhờ sự tiếp xúc ấy) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng nhãn giới là vui hay khổ; sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc cùng các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là vui hay khổ. Họ giảng rằng nhãn giới là ngã hay vô ngã; sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc cùng các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng nhãn giới là tịnh hay bất tịnh; sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc cùng các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người đó đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành tĩnh lự nên tìm xem nhãn giới là thường hay vô thường; sắc giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là thường hay vô thường. Nên tìm xem nhãn giới là vui hay khổ; sắc giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là vui hay khổ. Nên tìm xem nhãn giới là ngã hay vô ngã; sắc giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem nhãn giới là tịnh hay bất tịnh; sắc giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người đó đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: nhãn giới là thường hay vô thường; sắc giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là thường hay vô thường; nhãn giới là vui hay khổ; sắc giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là vui hay khổ; nhãn giới là ngã hay vô ngã; sắc giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là ngã hay vô ngã; nhãn giới là tịnh hay bất tịnh; sắc giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành tĩnh lự, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: nhĩ giới (cái tai, xét như một yếu tố cấu thành kinh nghiệm nghe) là thường hay vô thường; thanh giới (âm thanh mà tai nghe), nhĩ thức giới (cái biết phát sinh khi tai tiếp xúc với âm thanh), nhĩ xúc (sự gặp gỡ giữa tai, âm thanh và cái biết của tai) cùng các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là thường hay vô thường. Họ giảng rằng nhĩ giới là vui hay khổ; thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc cùng các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là vui hay khổ. Họ giảng rằng nhĩ giới là ngã hay vô ngã; thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc cùng các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng nhĩ giới là tịnh hay bất tịnh; thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc cùng các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người đó đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành tĩnh lự nên tìm xem nhĩ giới là thường hay vô thường; thanh giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là thường hay vô thường. Nên tìm xem nhĩ giới là vui hay khổ; thanh giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là vui hay khổ. Nên tìm xem nhĩ giới là ngã hay vô ngã; thanh giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem nhĩ giới là tịnh hay bất tịnh; thanh giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người đó đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: nhĩ giới là thường hay vô thường; thanh giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là thường hay vô thường; nhĩ giới là vui hay khổ; thanh giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là vui hay khổ; nhĩ giới là ngã hay vô ngã; thanh giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là ngã hay vô ngã; nhĩ giới là tịnh hay bất tịnh; thanh giới cho đến các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành tĩnh lự, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Có những thiện nam, thiện nữ giảng cho người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề rằng: tỷ giới (cái mũi, xét như một yếu tố cấu thành kinh nghiệm ngửi) là thường hay vô thường; hương giới (mùi mà mũi ngửi), tỷ thức giới (cái biết phát sinh khi mũi tiếp xúc với mùi), tỷ xúc (sự gặp gỡ giữa mũi, mùi và cái biết của mũi) cùng các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là thường hay vô thường. Họ giảng rằng tỷ giới là vui hay khổ; hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc cùng các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là vui hay khổ. Họ giảng rằng tỷ giới là ngã hay vô ngã; hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc cùng các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng tỷ giới là tịnh hay bất tịnh; hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc cùng các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là tịnh hay bất tịnh. Rồi họ bảo: ai dựa vào những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người đó đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

 Họ lại nói thế này: người thực hành tĩnh lự nên tìm xem tỷ giới là thường hay vô thường; hương giới cho đến các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là thường hay vô thường. Nên tìm xem tỷ giới là vui hay khổ; hương giới cho đến các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là vui hay khổ. Nên tìm xem tỷ giới là ngã hay vô ngã; hương giới cho đến các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là ngã hay vô ngã. Nên tìm xem tỷ giới là tịnh hay bất tịnh; hương giới cho đến các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là tịnh hay bất tịnh. Ai tìm hiểu những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người đó đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa.

 Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam, thiện nữ nào tìm xem như thế: tỷ giới là thường hay vô thường; hương giới cho đến các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là thường hay vô thường; tỷ giới là vui hay khổ; hương giới cho đến các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là vui hay khổ; tỷ giới là ngã hay vô ngã; hương giới cho đến các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là ngã hay vô ngã; tỷ giới là tịnh hay bất tịnh; hương giới cho đến các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà thực hành tĩnh lự, thì Ta gọi người đó là đang thực hành thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự. Kiều-thi-ca! Nên biết những điều nói trên đều là nói về thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa hữu sở đắc, tương tự.

 Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm ba mươi bảy.

 Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm mười tám (?) (có lẽ là quyển một trăm ba mươi tám).

 Pháp sư Tam tạng (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video