Thiên 160 — Hội 1 · Phẩm 30 So lường công đức · phần 37

 Hội thứ nhất, phẩm thứ ba mươi "So sánh công đức", phần thứ ba mươi bảy.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca (tên gọi khác của Thiên đế Thích, vua cõi trời Đao-lợi, người đang thưa hỏi Phật)! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật pháp) giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng (lòng nguyện đạt đến sự giác ngộ cao nhất, tức là thành Phật) như sau. Họ giảng rằng Nhất thiết trí (trí biết bao quát tính chất chung của mọi pháp, tức mọi sự vật hiện tượng đều không có thực thể) là thường (còn mãi, không đổi) hay vô thường (luôn biến đổi, không tồn tại mãi). Họ giảng rằng Đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh, là trí của Bồ-tát) và Nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi tướng trạng chung và riêng của tất cả các pháp, là trí của Phật) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng Nhất thiết trí là vui hay khổ. Họ giảng rằng Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là vui hay khổ. Họ giảng rằng Nhất thiết trí là ngã (có một cái "tôi" thật, tự tồn tại) hay vô ngã (không có cái "tôi" thật nào). Họ giảng rằng Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng Nhất thiết trí là tịnh (trong sạch) hay bất tịnh (nhơ bẩn). Họ giảng rằng Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp (những điều được giảng dạy) như thế mà tu tĩnh lự (thiền định, giữ tâm lắng yên, chuyên chú), thì người ấy đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa (thiền định toàn hảo, giúp vượt từ bờ mê sang bờ giác ngộ)."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tĩnh lự nên tìm xét xem Nhất thiết trí là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem Nhất thiết trí là vui hay khổ. Nên tìm xét xem Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là vui hay khổ. Nên tìm xét xem Nhất thiết trí là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem Nhất thiết trí là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người ấy đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem Nhất thiết trí là thường hay vô thường; tìm xét xem Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là thường hay vô thường; tìm xét xem Nhất thiết trí là vui hay khổ; tìm xét xem Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là vui hay khổ; tìm xét xem Nhất thiết trí là ngã hay vô ngã; tìm xét xem Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là ngã hay vô ngã; tìm xét xem Nhất thiết trí là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tĩnh lự, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc (còn bám chấp, cho rằng có một cái gì đó thật để nắm bắt, để đạt được). Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng tất cả các pháp môn Đà-la-ni (pháp môn "tổng trì": nắm giữ, ghi nhớ trọn vẹn mọi giáo pháp đã nghe, không để quên mất, đồng thời ngăn giữ điều ác) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng tất cả các pháp môn Tam-ma-địa (pháp môn thiền định, giữ tâm tập trung vững vàng vào một đối tượng) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng tất cả các pháp môn Đà-la-ni là vui hay khổ. Họ giảng rằng tất cả các pháp môn Tam-ma-địa là vui hay khổ. Họ giảng rằng tất cả các pháp môn Đà-la-ni là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng tất cả các pháp môn Tam-ma-địa là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng tất cả các pháp môn Đà-la-ni là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng tất cả các pháp môn Tam-ma-địa là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người ấy đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tĩnh lự nên tìm xét xem tất cả các pháp môn Đà-la-ni là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem tất cả các pháp môn Tam-ma-địa là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem tất cả các pháp môn Đà-la-ni là vui hay khổ. Nên tìm xét xem tất cả các pháp môn Tam-ma-địa là vui hay khổ. Nên tìm xét xem tất cả các pháp môn Đà-la-ni là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem tất cả các pháp môn Tam-ma-địa là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem tất cả các pháp môn Đà-la-ni là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem tất cả các pháp môn Tam-ma-địa là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người ấy đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem tất cả các pháp môn Đà-la-ni là thường hay vô thường; tìm xét xem tất cả các pháp môn Tam-ma-địa là thường hay vô thường; tìm xét xem tất cả các pháp môn Đà-la-ni là vui hay khổ; tìm xét xem tất cả các pháp môn Tam-ma-địa là vui hay khổ; tìm xét xem tất cả các pháp môn Đà-la-ni là ngã hay vô ngã; tìm xét xem tất cả các pháp môn Tam-ma-địa là ngã hay vô ngã; tìm xét xem tất cả các pháp môn Đà-la-ni là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem tất cả các pháp môn Tam-ma-địa là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tĩnh lự, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng Dự lưu hướng (giai đoạn đang tu tiến tới quả Dự lưu) và Dự lưu quả (quả vị thánh đầu tiên, mới bước vào dòng của bậc thánh) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng Nhất lai hướng và Nhất lai quả (quả vị thánh thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần nữa rồi giải thoát), Bất hoàn hướng và Bất hoàn quả (quả vị thánh thứ ba, không còn trở lại sinh trong cõi Dục, tức cõi còn ham muốn), A-la-hán hướng và A-la-hán quả (quả vị thánh cao nhất của hàng Thanh văn, đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng Dự lưu hướng, Dự lưu quả là vui hay khổ. Họ giảng rằng Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả là vui hay khổ. Họ giảng rằng Dự lưu hướng, Dự lưu quả là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng Dự lưu hướng, Dự lưu quả là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người ấy đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tĩnh lự nên tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem từ Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là vui hay khổ. Nên tìm xét xem từ Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là vui hay khổ. Nên tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem từ Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem từ Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người ấy đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là thường hay vô thường; tìm xét xem từ Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là thường hay vô thường; tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là vui hay khổ; tìm xét xem từ Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là vui hay khổ; tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là ngã hay vô ngã; tìm xét xem từ Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là ngã hay vô ngã; tìm xét xem Dự lưu hướng, Dự lưu quả là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem từ Nhất lai hướng cho đến A-la-hán quả là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tĩnh lự, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng tất cả Bồ-đề của Độc giác (sự giác ngộ của bậc Độc giác, tức người tự mình tu hành và tự giác ngộ mà không cần thầy chỉ dạy, thường xuất hiện vào thời không có Phật) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng tất cả Bồ-đề của Độc giác là vui hay khổ. Họ giảng rằng tất cả Bồ-đề của Độc giác là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng tất cả Bồ-đề của Độc giác là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người ấy đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tĩnh lự nên tìm xét xem tất cả Bồ-đề của Độc giác là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem tất cả Bồ-đề của Độc giác là vui hay khổ. Nên tìm xét xem tất cả Bồ-đề của Độc giác là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem tất cả Bồ-đề của Độc giác là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người ấy đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem tất cả Bồ-đề của Độc giác là thường hay vô thường; tìm xét xem tất cả Bồ-đề của Độc giác là vui hay khổ; tìm xét xem tất cả Bồ-đề của Độc giác là ngã hay vô ngã; tìm xét xem tất cả Bồ-đề của Độc giác là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tĩnh lự, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát (các bậc đại Bồ-tát, tức những người tu hành phát nguyện cứu độ mọi chúng sinh và cầu thành Phật; "hạnh" là việc tu tập, thực hành của các vị ấy) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát là vui hay khổ. Họ giảng rằng tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người ấy đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tĩnh lự nên tìm xét xem tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát là vui hay khổ. Nên tìm xét xem tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người ấy đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát là thường hay vô thường; tìm xét xem tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát là vui hay khổ; tìm xét xem tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã hay vô ngã; tìm xét xem tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tĩnh lự, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật (sự giác ngộ chân chính, trọn vẹn, cao nhất, không gì hơn được, của các đức Phật) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là vui hay khổ. Họ giảng rằng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người ấy đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tĩnh lự nên tìm xét xem Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là vui hay khổ. Nên tìm xét xem Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tĩnh lự, thì người ấy đang thực hành Tĩnh lự ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là thường hay vô thường; tìm xét xem Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là vui hay khổ; tìm xét xem Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là ngã hay vô ngã; tìm xét xem Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tĩnh lự, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tĩnh lự ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Khi ấy, Thiên đế Thích lại thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn (đấng được cả thế gian tôn kính, tức đức Phật)! Thế nào là các thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng nói thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa (sự siêng năng nỗ lực toàn hảo trong việc tu đạo, giúp vượt sang bờ giác ngộ) còn hữu sở đắc, gọi là giảng nói thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa?"

 Phật dạy: "Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng sắc (phần vật chất, thân xác và mọi thứ có hình chất) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng thọ (cảm nhận vui, khổ, hoặc không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết hình ảnh, đặt tên cho sự vật), hành (các hoạt động tạo tác của tâm như ý muốn, ý chí) và thức (sự phân biệt, nhận biết của tâm) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng sắc là vui hay khổ. Họ giảng rằng thọ, tưởng, hành, thức là vui hay khổ. Họ giảng rằng sắc là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng thọ, tưởng, hành, thức là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng sắc là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng thọ, tưởng, hành, thức là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: 'Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa.'

 Họ lại nói thế này: 'Người tu tinh tấn nên tìm xét xem sắc là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem sắc là vui hay khổ. Nên tìm xét xem thọ, tưởng, hành, thức là vui hay khổ. Nên tìm xét xem sắc là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem thọ, tưởng, hành, thức là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem sắc là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem thọ, tưởng, hành, thức là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa.'

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem sắc là thường hay vô thường; tìm xét xem thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường; tìm xét xem sắc là vui hay khổ; tìm xét xem thọ, tưởng, hành, thức là vui hay khổ; tìm xét xem sắc là ngã hay vô ngã; tìm xét xem thọ, tưởng, hành, thức là ngã hay vô ngã; tìm xét xem sắc là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem thọ, tưởng, hành, thức là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tinh tấn, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng nhãn xứ (con mắt, xét như một "xứ", tức chỗ dựa làm phát sinh nhận thức) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ (tai, mũi, lưỡi, thân và ý, xét như chỗ dựa làm phát sinh nhận thức) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng nhãn xứ là vui hay khổ. Họ giảng rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vui hay khổ. Họ giảng rằng nhãn xứ là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng nhãn xứ là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tinh tấn nên tìm xét xem nhãn xứ là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem nhãn xứ là vui hay khổ. Nên tìm xét xem nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vui hay khổ. Nên tìm xét xem nhãn xứ là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem nhãn xứ là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem nhãn xứ là thường hay vô thường; tìm xét xem nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là thường hay vô thường; tìm xét xem nhãn xứ là vui hay khổ; tìm xét xem nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vui hay khổ; tìm xét xem nhãn xứ là ngã hay vô ngã; tìm xét xem nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là ngã hay vô ngã; tìm xét xem nhãn xứ là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tinh tấn, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng sắc xứ (hình dáng, màu sắc mà mắt thấy, xét như đối tượng làm phát sinh nhận thức) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ (âm thanh, mùi hương, vị nếm, những gì thân chạm biết, và các đối tượng mà ý suy nghĩ) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng sắc xứ là vui hay khổ. Họ giảng rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vui hay khổ. Họ giảng rằng sắc xứ là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng sắc xứ là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tinh tấn nên tìm xét xem sắc xứ là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem sắc xứ là vui hay khổ. Nên tìm xét xem thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vui hay khổ. Nên tìm xét xem sắc xứ là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem sắc xứ là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem sắc xứ là thường hay vô thường; tìm xét xem thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là thường hay vô thường; tìm xét xem sắc xứ là vui hay khổ; tìm xét xem thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vui hay khổ; tìm xét xem sắc xứ là ngã hay vô ngã; tìm xét xem thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là ngã hay vô ngã; tìm xét xem sắc xứ là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tinh tấn, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng nhãn giới (con mắt, xét như một "giới", tức một yếu tố có phạm vi riêng trong quá trình nhận thức) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng sắc giới (hình dáng, màu sắc là đối tượng của mắt; ở đây không phải là cõi Sắc), nhãn thức giới (cái biết phát sinh nhờ mắt thấy), cùng nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và cái biết của mắt) và các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra (những cảm nhận vui, khổ, hoặc không vui không khổ nảy sinh nhờ sự tiếp xúc ấy) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng nhãn giới là vui hay khổ. Họ giảng rằng sắc giới, nhãn thức giới, cùng nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ. Họ giảng rằng nhãn giới là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng sắc giới, nhãn thức giới, cùng nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng nhãn giới là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng sắc giới, nhãn thức giới, cùng nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tinh tấn nên tìm xét xem nhãn giới là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem từ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem nhãn giới là vui hay khổ. Nên tìm xét xem từ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ. Nên tìm xét xem nhãn giới là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem từ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem nhãn giới là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem từ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem nhãn giới là thường hay vô thường; tìm xét xem từ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường; tìm xét xem nhãn giới là vui hay khổ; tìm xét xem từ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ; tìm xét xem nhãn giới là ngã hay vô ngã; tìm xét xem từ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã; tìm xét xem nhãn giới là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem từ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tinh tấn, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng nhĩ giới (cái tai, xét như một yếu tố trong quá trình nhận thức) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng thanh giới (âm thanh là đối tượng của tai), nhĩ thức giới (cái biết phát sinh nhờ tai nghe), cùng nhĩ xúc (sự tiếp xúc giữa tai, âm thanh và cái biết của tai) và các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường. Họ giảng rằng nhĩ giới là vui hay khổ. Họ giảng rằng thanh giới, nhĩ thức giới, cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ. Họ giảng rằng nhĩ giới là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng thanh giới, nhĩ thức giới, cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng nhĩ giới là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng thanh giới, nhĩ thức giới, cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tinh tấn nên tìm xét xem nhĩ giới là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem từ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem nhĩ giới là vui hay khổ. Nên tìm xét xem từ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ. Nên tìm xét xem nhĩ giới là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem từ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem nhĩ giới là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem từ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem nhĩ giới là thường hay vô thường; tìm xét xem từ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường; tìm xét xem nhĩ giới là vui hay khổ; tìm xét xem từ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ; tìm xét xem nhĩ giới là ngã hay vô ngã; tìm xét xem từ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã; tìm xét xem nhĩ giới là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem từ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tinh tấn, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng tỷ giới (cái mũi, xét như một yếu tố trong quá trình nhận thức) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng hương giới (mùi là đối tượng của mũi), tỷ thức giới (cái biết phát sinh nhờ mũi ngửi), cùng tỷ xúc (sự tiếp xúc giữa mũi, mùi và cái biết của mũi) và các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường. Họ giảng rằng tỷ giới là vui hay khổ. Họ giảng rằng hương giới, tỷ thức giới, cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ. Họ giảng rằng tỷ giới là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng hương giới, tỷ thức giới, cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng tỷ giới là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng hương giới, tỷ thức giới, cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tinh tấn nên tìm xét xem tỷ giới là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem từ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem tỷ giới là vui hay khổ. Nên tìm xét xem từ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ. Nên tìm xét xem tỷ giới là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem từ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem tỷ giới là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem từ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem tỷ giới là thường hay vô thường; tìm xét xem từ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường; tìm xét xem tỷ giới là vui hay khổ; tìm xét xem từ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ; tìm xét xem tỷ giới là ngã hay vô ngã; tìm xét xem từ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã; tìm xét xem tỷ giới là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem từ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tinh tấn, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng thiệt giới (cái lưỡi, xét như một yếu tố trong quá trình nhận thức) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng vị giới (vị nếm là đối tượng của lưỡi), thiệt thức giới (cái biết phát sinh nhờ lưỡi nếm), cùng thiệt xúc (sự tiếp xúc giữa lưỡi, vị và cái biết của lưỡi) và các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường. Họ giảng rằng thiệt giới là vui hay khổ. Họ giảng rằng vị giới, thiệt thức giới, cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ. Họ giảng rằng thiệt giới là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng vị giới, thiệt thức giới, cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng thiệt giới là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng vị giới, thiệt thức giới, cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tinh tấn nên tìm xét xem thiệt giới là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem từ vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem thiệt giới là vui hay khổ. Nên tìm xét xem từ vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ. Nên tìm xét xem thiệt giới là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem từ vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem thiệt giới là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem từ vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem thiệt giới là thường hay vô thường; tìm xét xem từ vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường; tìm xét xem thiệt giới là vui hay khổ; tìm xét xem từ vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ; tìm xét xem thiệt giới là ngã hay vô ngã; tìm xét xem từ vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã; tìm xét xem thiệt giới là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem từ vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tinh tấn, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng thân giới (thân thể, xét như một yếu tố trong quá trình nhận thức qua sự đụng chạm) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng xúc giới (những gì thân chạm biết như nóng, lạnh, cứng, mềm), thân thức giới (cái biết phát sinh nhờ thân chạm), cùng thân xúc (sự tiếp xúc giữa thân, vật được chạm và cái biết của thân) và các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường. Họ giảng rằng thân giới là vui hay khổ. Họ giảng rằng xúc giới, thân thức giới, cùng thân xúc và các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ. Họ giảng rằng thân giới là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng xúc giới, thân thức giới, cùng thân xúc và các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng thân giới là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng xúc giới, thân thức giới, cùng thân xúc và các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tinh tấn nên tìm xét xem thân giới là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem từ xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem thân giới là vui hay khổ. Nên tìm xét xem từ xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ. Nên tìm xét xem thân giới là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem từ xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem thân giới là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem từ xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem thân giới là thường hay vô thường; tìm xét xem từ xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường; tìm xét xem thân giới là vui hay khổ; tìm xét xem từ xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ; tìm xét xem thân giới là ngã hay vô ngã; tìm xét xem từ xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã; tìm xét xem thân giới là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem từ xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tinh tấn, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng ý giới (ý, tức tâm, xét như một yếu tố trong quá trình nhận thức) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng pháp giới (các đối tượng mà ý nghĩ tưởng, nhận biết; ở đây không phải nghĩa là toàn thể vũ trụ), ý thức giới (cái biết phát sinh nhờ ý), cùng ý xúc (sự tiếp xúc giữa ý, đối tượng của ý và cái biết của ý) và các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường. Họ giảng rằng ý giới là vui hay khổ. Họ giảng rằng pháp giới, ý thức giới, cùng ý xúc và các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ. Họ giảng rằng ý giới là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng pháp giới, ý thức giới, cùng ý xúc và các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng ý giới là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng pháp giới, ý thức giới, cùng ý xúc và các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tinh tấn nên tìm xét xem ý giới là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem từ pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem ý giới là vui hay khổ. Nên tìm xét xem từ pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ. Nên tìm xét xem ý giới là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem từ pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem ý giới là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem từ pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem ý giới là thường hay vô thường; tìm xét xem từ pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là thường hay vô thường; tìm xét xem ý giới là vui hay khổ; tìm xét xem từ pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là vui hay khổ; tìm xét xem ý giới là ngã hay vô ngã; tìm xét xem từ pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là ngã hay vô ngã; tìm xét xem ý giới là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem từ pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tinh tấn, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc trong vật chất) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng thủy giới (yếu tố nước, tính ướt, kết dính), hỏa giới (yếu tố lửa, tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tính chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống) và thức giới (yếu tố nhận biết của tâm) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng địa giới là vui hay khổ. Họ giảng rằng thủy, hỏa, phong, không, thức giới là vui hay khổ. Họ giảng rằng địa giới là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng thủy, hỏa, phong, không, thức giới là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng địa giới là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng thủy, hỏa, phong, không, thức giới là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tinh tấn nên tìm xét xem địa giới là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem thủy, hỏa, phong, không, thức giới là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem địa giới là vui hay khổ. Nên tìm xét xem thủy, hỏa, phong, không, thức giới là vui hay khổ. Nên tìm xét xem địa giới là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem thủy, hỏa, phong, không, thức giới là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem địa giới là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem thủy, hỏa, phong, không, thức giới là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem địa giới là thường hay vô thường; tìm xét xem thủy, hỏa, phong, không, thức giới là thường hay vô thường; tìm xét xem địa giới là vui hay khổ; tìm xét xem thủy, hỏa, phong, không, thức giới là vui hay khổ; tìm xét xem địa giới là ngã hay vô ngã; tìm xét xem thủy, hỏa, phong, không, thức giới là ngã hay vô ngã; tìm xét xem địa giới là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem thủy, hỏa, phong, không, thức giới là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tinh tấn, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Giả sử có những thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng cho những người đã phát tâm Bồ-đề vô thượng như sau. Họ giảng rằng vô minh (sự mê lầm, không thấy rõ sự thật; là khâu đầu tiên trong chuỗi mười hai khâu nối nhau gây ra vòng sinh tử) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng hành (những hành động tạo nghiệp do mê lầm), thức (cái biết đi vào đời sống mới), danh sắc (phần tinh thần và phần thể xác lúc mới hình thành), lục xứ (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý), xúc (sự tiếp xúc của giác quan với đối tượng), thọ (cảm nhận vui, khổ), ái (lòng khao khát, ham muốn), thủ (sự bám giữ, chiếm lấy), hữu (sự tồn tại, những nghiệp dẫn đến đời sau), sinh (sự ra đời), lão tử (già và chết), cùng sầu, thán, khổ, ưu, não (buồn rầu, than khóc, đau khổ, lo âu, phiền muộn) là thường hay vô thường. Họ giảng rằng vô minh là vui hay khổ. Họ giảng rằng hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, thán, khổ, ưu, não là vui hay khổ. Họ giảng rằng vô minh là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, thán, khổ, ưu, não là ngã hay vô ngã. Họ giảng rằng vô minh là tịnh hay bất tịnh. Họ giảng rằng hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, thán, khổ, ưu, não là tịnh hay bất tịnh. Họ bảo: "Ai dựa vào những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Người tu tinh tấn nên tìm xét xem vô minh là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem từ hành cho đến lão tử, sầu, thán, khổ, ưu, não là thường hay vô thường. Nên tìm xét xem vô minh là vui hay khổ. Nên tìm xét xem từ hành cho đến lão tử, sầu, thán, khổ, ưu, não là vui hay khổ. Nên tìm xét xem vô minh là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem từ hành cho đến lão tử, sầu, thán, khổ, ưu, não là ngã hay vô ngã. Nên tìm xét xem vô minh là tịnh hay bất tịnh. Nên tìm xét xem từ hành cho đến lão tử, sầu, thán, khổ, ưu, não là tịnh hay bất tịnh. Ai có thể tìm xét những pháp như thế mà tu tinh tấn, thì người ấy đang thực hành Tinh tấn ba-la-mật-đa."

 Kiều-thi-ca! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân tìm xét như thế: tìm xét xem vô minh là thường hay vô thường; tìm xét xem từ hành cho đến lão tử, sầu, thán, khổ, ưu, não là thường hay vô thường; tìm xét xem vô minh là vui hay khổ; tìm xét xem từ hành cho đến lão tử, sầu, thán, khổ, ưu, não là vui hay khổ; tìm xét xem vô minh là ngã hay vô ngã; tìm xét xem từ hành cho đến lão tử, sầu, thán, khổ, ưu, não là ngã hay vô ngã; tìm xét xem vô minh là tịnh hay bất tịnh; tìm xét xem từ hành cho đến lão tử, sầu, thán, khổ, ưu, não là tịnh hay bất tịnh, rồi dựa vào những pháp ấy mà tu tinh tấn, thì Ta gọi đó là thực hành thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc. Kiều-thi-ca! Những điều nói ở trên, nên biết đều là nói về thứ Tinh tấn ba-la-mật-đa giả tựa, còn hữu sở đắc.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (kinh lớn về trí tuệ toàn hảo đưa sang bờ giác ngộ), quyển thứ một trăm ba mươi chín.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm mười (?) (có lẽ bản gốc sót chữ, đúng ra là quyển thứ một trăm bốn mươi).

 Tam tạng Pháp sư Huyền Trang (vị cao tăng đời Đường, thông suốt cả ba kho giáo pháp là kinh, luật, luận) vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video