Thiên 170 — Hội 1 · Phẩm 30 So lường công đức · phần 47

 Phẩm thứ ba mươi: "Phần đầu – So lường công đức", đoạn thứ bốn mươi bảy

 Lại nữa, này Kiều Thi Ca (Kauśika, tên gọi khác của Thiên Đế Thích, vị vua cõi trời Đao Lợi)! Có những thiện nam tử, thiện nữ nhân (những người nam, người nữ hiền lành có lòng tin theo Phật pháp) vì những người đã phát tâm vô thượng Bồ-đề (phát nguyện cầu đạt sự giác ngộ cao tột, không gì hơn được) mà giảng nói Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ siêu việt đưa người qua bờ giải thoát, tức trí tuệ thấy rõ mọi pháp vốn không có thực thể). Họ nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán (dùng trí tuệ xem xét) tất cả Độc giác Bồ-đề (quả giác ngộ của bậc Độc giác, tức người tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không nhờ nghe Phật dạy) là thường (còn mãi, không thay đổi) hay vô thường (luôn biến đổi, không bền vững). Vì sao vậy? Vì tất cả Độc giác Bồ-đề có tự tính (bản chất riêng tự có) vốn là không. Tự tính của tất cả Độc giác Bồ-đề ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, tất cả Độc giác Bồ-đề đều bất khả đắc (không thể nắm bắt, không tìm thấy có thật). Cái thường hay vô thường của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả Độc giác Bồ-đề còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái thường và vô thường của nó. Nếu ông tu được Bát-nhã như vậy, đó mới là tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tất cả Độc giác Bồ-đề là lạc (vui) hay khổ. Vì sao vậy? Vì tất cả Độc giác Bồ-đề có tự tính vốn là không. Tự tính của tất cả Độc giác Bồ-đề ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, tất cả Độc giác Bồ-đề đều bất khả đắc, cái vui hay khổ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả Độc giác Bồ-đề còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái vui và khổ của nó. Nếu ông tu được Bát-nhã như vậy, đó mới là tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tất cả Độc giác Bồ-đề là ngã (có một cái "tôi" thật sự, tự làm chủ) hay vô ngã (không có cái "tôi" thật sự). Vì sao vậy? Vì tất cả Độc giác Bồ-đề có tự tính vốn là không. Tự tính của tất cả Độc giác Bồ-đề ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, tất cả Độc giác Bồ-đề đều bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả Độc giác Bồ-đề còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và vô ngã của nó. Nếu ông tu được Bát-nhã như vậy, đó mới là tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tất cả Độc giác Bồ-đề là tịnh (trong sạch) hay bất tịnh (nhơ bẩn). Vì sao vậy? Vì tất cả Độc giác Bồ-đề có tự tính vốn là không. Tự tính của tất cả Độc giác Bồ-đề ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, tất cả Độc giác Bồ-đề đều bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả Độc giác Bồ-đề còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái sạch và nhơ của nó. Nếu ông tu được Bát-nhã như vậy, đó mới là tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca, các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói những điều như vậy, đó gọi là giảng nói Bát-nhã Ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Có những thiện nam tử, thiện nữ nhân vì những người đã phát tâm vô thượng Bồ-đề mà giảng nói Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Họ nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát (các hạnh tu của những bậc Bồ-tát lớn; Bồ-tát là người tu cầu giác ngộ để cứu độ mọi loài, Ma-ha-tát nghĩa là bậc vĩ đại) là thường hay vô thường. Vì sao vậy? Vì tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát có tự tính vốn là không. Tự tính của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát đều bất khả đắc, cái thường hay vô thường của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái thường và vô thường của nó. Nếu ông tu được Bát-nhã như vậy, đó mới là tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát có tự tính vốn là không. Tự tính của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát đều bất khả đắc, cái vui hay khổ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái vui và khổ của nó. Nếu ông tu được Bát-nhã như vậy, đó mới là tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát có tự tính vốn là không. Tự tính của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát đều bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và vô ngã của nó. Nếu ông tu được Bát-nhã như vậy, đó mới là tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là sạch hay nhơ. Vì sao vậy? Vì tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát có tự tính vốn là không. Tự tính của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát đều bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái sạch và nhơ của nó. Nếu ông tu được Bát-nhã như vậy, đó mới là tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca, các thiện nam tử, thiện nữ nhân nói những điều như vậy, đó gọi là giảng nói Bát-nhã Ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Có những thiện nam tử, thiện nữ nhân vì những người đã phát tâm vô thượng Bồ-đề mà giảng nói Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Họ nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật (quả giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của các đức Phật) là thường hay vô thường. Vì sao vậy? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật có tự tính vốn là không. Tự tính của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là bất khả đắc, cái thường hay vô thường của nó cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái thường và vô thường của nó. Nếu ông tu được Bát-nhã như vậy, đó mới là tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật có tự tính vốn là không. Tự tính của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là bất khả đắc, cái vui hay khổ của nó cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái vui và khổ của nó. Nếu ông tu được Bát-nhã như vậy, đó mới là tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật có tự tính vốn là không. Tự tính của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của nó cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và vô ngã của nó. Nếu ông tu được Bát-nhã như vậy, đó mới là tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là sạch hay nhơ. Vì sao vậy? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật có tự tính vốn là không. Tự tính của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của nó cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái sạch và nhơ của nó. Nếu ông tu được Bát-nhã như vậy, đó mới là tu Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca, các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói những điều như vậy, đó gọi là giảng nói Bát-nhã Ba-la-mật-đa chân chính.

 Khi ấy Thiên Đế Thích lại thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn (tôn hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính), thế nào là các thiện nam tử, thiện nữ nhân nói về Tĩnh lự Ba-la-mật-đa (thiền định siêu việt đưa người qua bờ giải thoát; tĩnh lự tức là thiền, lắng tâm mà quán xét) theo lối vô sở đắc (không chấp rằng có điều gì để nắm giữ, để đạt được), thì gọi là nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa chân chính?"

 Phật dạy: "Này Kiều Thi Ca, có những thiện nam tử, thiện nữ nhân vì những người đã phát tâm vô thượng Bồ-đề mà giảng nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Họ nói thế này: 'Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc (phần vật chất, hình chất, như thân thể) là thường hay vô thường; không nên quán thọ (cảm nhận vui, khổ…), tưởng (sự nhận biết hình tướng, tạo ra khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự phân biệt, nhận biết) là thường hay vô thường. Vì sao vậy? Vì sắc có tự tính vốn là không; thọ, tưởng, hành, thức có tự tính vốn là không. Tự tính của sắc ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của thọ, tưởng, hành, thức ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, sắc là bất khả đắc, cái thường hay vô thường của nó cũng bất khả đắc; thọ, tưởng, hành, thức đều bất khả đắc, cái thường hay vô thường của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả sắc v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái thường và vô thường của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa.'

 Họ lại nói thế này: 'Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc là vui hay khổ; không nên quán thọ, tưởng, hành, thức là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì sắc có tự tính vốn là không; thọ, tưởng, hành, thức có tự tính vốn là không. Tự tính của sắc ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của thọ, tưởng, hành, thức ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, sắc là bất khả đắc, cái vui hay khổ của nó cũng bất khả đắc; thọ, tưởng, hành, thức đều bất khả đắc, cái vui hay khổ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả sắc v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái vui và khổ của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa.'

 Họ lại nói thế này: 'Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc là ngã hay vô ngã; không nên quán thọ, tưởng, hành, thức là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì sắc có tự tính vốn là không; thọ, tưởng, hành, thức có tự tính vốn là không. Tự tính của sắc ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của thọ, tưởng, hành, thức ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, sắc là bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của nó cũng bất khả đắc; thọ, tưởng, hành, thức đều bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả sắc v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và vô ngã của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa.'

 Họ lại nói thế này: 'Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc là sạch hay nhơ; không nên quán thọ, tưởng, hành, thức là sạch hay nhơ. Vì sao vậy? Vì sắc có tự tính vốn là không; thọ, tưởng, hành, thức có tự tính vốn là không. Tự tính của sắc ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của thọ, tưởng, hành, thức ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, sắc là bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của nó cũng bất khả đắc; thọ, tưởng, hành, thức đều bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả sắc v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái sạch và nhơ của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa.'

 Này Kiều Thi Ca, các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói những điều như vậy, đó gọi là giảng nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa chân chính."

 Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Có những thiện nam tử, thiện nữ nhân vì những người đã phát tâm vô thượng Bồ-đề mà giảng nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Họ nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn xứ (con mắt, xét như chỗ nương để nhận thức phát sinh; "xứ" là một trong mười hai nhóm gồm sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng) là thường hay vô thường; không nên quán nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ (tai, mũi, lưỡi, thân, ý) là thường hay vô thường. Vì sao vậy? Vì nhãn xứ có tự tính vốn là không; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ có tự tính vốn là không. Tự tính của nhãn xứ ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, nhãn xứ là bất khả đắc, cái thường hay vô thường của nó cũng bất khả đắc; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ đều bất khả đắc, cái thường hay vô thường của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả nhãn xứ v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái thường và vô thường của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn xứ là vui hay khổ; không nên quán nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì nhãn xứ có tự tính vốn là không; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ có tự tính vốn là không. Tự tính của nhãn xứ ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, nhãn xứ là bất khả đắc, cái vui hay khổ của nó cũng bất khả đắc; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ đều bất khả đắc, cái vui hay khổ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả nhãn xứ v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái vui và khổ của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn xứ là ngã hay vô ngã; không nên quán nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì nhãn xứ có tự tính vốn là không; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ có tự tính vốn là không. Tự tính của nhãn xứ ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, nhãn xứ là bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của nó cũng bất khả đắc; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ đều bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả nhãn xứ v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và vô ngã của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn xứ là sạch hay nhơ; không nên quán nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là sạch hay nhơ. Vì sao vậy? Vì nhãn xứ có tự tính vốn là không; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ có tự tính vốn là không. Tự tính của nhãn xứ ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, nhãn xứ là bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của nó cũng bất khả đắc; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ đều bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả nhãn xứ v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái sạch và nhơ của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca, các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói những điều như vậy, đó gọi là giảng nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Có những thiện nam tử, thiện nữ nhân vì những người đã phát tâm vô thượng Bồ-đề mà giảng nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Họ nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc xứ (hình sắc, đối tượng mà mắt thấy) là thường hay vô thường; không nên quán thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ (âm thanh mà tai nghe, mùi mà mũi ngửi, vị mà lưỡi nếm, vật mà thân chạm, các đối tượng mà ý nghĩ tới) là thường hay vô thường. Vì sao vậy? Vì sắc xứ có tự tính vốn là không; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ có tự tính vốn là không. Tự tính của sắc xứ ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, sắc xứ là bất khả đắc, cái thường hay vô thường của nó cũng bất khả đắc; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ đều bất khả đắc, cái thường hay vô thường của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả sắc xứ v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái thường và vô thường của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc xứ là vui hay khổ; không nên quán thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì sắc xứ có tự tính vốn là không; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ có tự tính vốn là không. Tự tính của sắc xứ ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, sắc xứ là bất khả đắc, cái vui hay khổ của nó cũng bất khả đắc; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ đều bất khả đắc, cái vui hay khổ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả sắc xứ v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái vui và khổ của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc xứ là ngã hay vô ngã; không nên quán thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì sắc xứ có tự tính vốn là không; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ có tự tính vốn là không. Tự tính của sắc xứ ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, sắc xứ là bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của nó cũng bất khả đắc; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ đều bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả sắc xứ v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và vô ngã của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc xứ là sạch hay nhơ; không nên quán thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là sạch hay nhơ. Vì sao vậy? Vì sắc xứ có tự tính vốn là không; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ có tự tính vốn là không. Tự tính của sắc xứ ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, sắc xứ là bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của nó cũng bất khả đắc; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ đều bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả sắc xứ v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái sạch và nhơ của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca, các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói những điều như vậy, đó gọi là giảng nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Có những thiện nam tử, thiện nữ nhân vì những người đã phát tâm vô thượng Bồ-đề mà giảng nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Họ nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn giới (con mắt, xét như một trong mười tám "giới", tức mười tám yếu tố tạo nên sự nhận thức: sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức) là thường hay vô thường; không nên quán sắc giới (hình sắc mà mắt thấy; ở đây không phải "cõi Sắc"), nhãn thức giới (cái biết phát sinh qua mắt), nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và cái biết của mắt) và các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra (những cảm giác vui, khổ, hay không vui không khổ nảy sinh nhờ sự tiếp xúc ấy) là thường hay vô thường. Vì sao vậy? Vì nhãn giới có tự tính vốn là không; sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra — từ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra — có tự tính vốn là không. Tự tính của nhãn giới ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, nhãn giới là bất khả đắc, cái thường hay vô thường của nó cũng bất khả đắc; sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra đều bất khả đắc, cái thường hay vô thường của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả nhãn giới v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái thường và vô thường của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn giới là vui hay khổ; không nên quán sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì nhãn giới có tự tính vốn là không; sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra — từ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra — có tự tính vốn là không. Tự tính của nhãn giới ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, nhãn giới là bất khả đắc, cái vui hay khổ của nó cũng bất khả đắc; sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra đều bất khả đắc, cái vui hay khổ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả nhãn giới v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái vui và khổ của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn giới là ngã hay vô ngã; không nên quán sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì nhãn giới có tự tính vốn là không; sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra — từ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra — có tự tính vốn là không. Tự tính của nhãn giới ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, nhãn giới là bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của nó cũng bất khả đắc; sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra đều bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả nhãn giới v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và vô ngã của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn giới là sạch hay nhơ; không nên quán sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra là sạch hay nhơ. Vì sao vậy? Vì nhãn giới có tự tính vốn là không; sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra — từ sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra — có tự tính vốn là không. Tự tính của nhãn giới ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, nhãn giới là bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của nó cũng bất khả đắc; sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra đều bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả nhãn giới v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái sạch và nhơ của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca, các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói những điều như vậy, đó gọi là giảng nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Có những thiện nam tử, thiện nữ nhân vì những người đã phát tâm vô thượng Bồ-đề mà giảng nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Họ nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhĩ giới (cái tai, xét như một trong mười tám giới) là thường hay vô thường; không nên quán thanh giới (âm thanh mà tai nghe), nhĩ thức giới (cái biết phát sinh qua tai), nhĩ xúc (sự tiếp xúc giữa tai, âm thanh và cái biết của tai) và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra (những cảm giác nảy sinh nhờ sự tiếp xúc ấy) là thường hay vô thường. Vì sao vậy? Vì nhĩ giới có tự tính vốn là không; thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra — từ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra — có tự tính vốn là không. Tự tính của nhĩ giới ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, nhĩ giới là bất khả đắc, cái thường hay vô thường của nó cũng bất khả đắc; thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra đều bất khả đắc, cái thường hay vô thường của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả nhĩ giới v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái thường và vô thường của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhĩ giới là vui hay khổ; không nên quán thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì nhĩ giới có tự tính vốn là không; thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra — từ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra — có tự tính vốn là không. Tự tính của nhĩ giới ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, nhĩ giới là bất khả đắc, cái vui hay khổ của nó cũng bất khả đắc; thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra đều bất khả đắc, cái vui hay khổ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả nhĩ giới v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái vui và khổ của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhĩ giới là ngã hay vô ngã; không nên quán thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì nhĩ giới có tự tính vốn là không; thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra — từ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra — có tự tính vốn là không. Tự tính của nhĩ giới ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, nhĩ giới là bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của nó cũng bất khả đắc; thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra đều bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả nhĩ giới v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và vô ngã của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhĩ giới là sạch hay nhơ; không nên quán thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra là sạch hay nhơ. Vì sao vậy? Vì nhĩ giới có tự tính vốn là không; thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra — từ thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra — có tự tính vốn là không. Tự tính của nhĩ giới ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, nhĩ giới là bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của nó cũng bất khả đắc; thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra đều bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả nhĩ giới v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái sạch và nhơ của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca, các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói những điều như vậy, đó gọi là giảng nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Có những thiện nam tử, thiện nữ nhân vì những người đã phát tâm vô thượng Bồ-đề mà giảng nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Họ nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tỷ giới (cái mũi, xét như một trong mười tám giới) là thường hay vô thường; không nên quán hương giới (mùi mà mũi ngửi), tỷ thức giới (cái biết phát sinh qua mũi), tỷ xúc (sự tiếp xúc giữa mũi, mùi và cái biết của mũi) và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra (những cảm giác nảy sinh nhờ sự tiếp xúc ấy) là thường hay vô thường. Vì sao vậy? Vì tỷ giới có tự tính vốn là không; hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra — từ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra — có tự tính vốn là không. Tự tính của tỷ giới ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, tỷ giới là bất khả đắc, cái thường hay vô thường của nó cũng bất khả đắc; hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra đều bất khả đắc, cái thường hay vô thường của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả tỷ giới v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái thường và vô thường của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tỷ giới là vui hay khổ; không nên quán hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì tỷ giới có tự tính vốn là không; hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra — từ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra — có tự tính vốn là không. Tự tính của tỷ giới ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, tỷ giới là bất khả đắc, cái vui hay khổ của nó cũng bất khả đắc; hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra đều bất khả đắc, cái vui hay khổ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả tỷ giới v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái vui và khổ của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tỷ giới là ngã hay vô ngã; không nên quán hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì tỷ giới có tự tính vốn là không; hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra — từ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra — có tự tính vốn là không. Tự tính của tỷ giới ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, tỷ giới là bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của nó cũng bất khả đắc; hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra đều bất khả đắc, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả tỷ giới v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và vô ngã của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Họ lại nói thế này: "Này thiện nam tử, ông nên tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tỷ giới là sạch hay nhơ; không nên quán hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra là sạch hay nhơ. Vì sao vậy? Vì tỷ giới có tự tính vốn là không; hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra — từ hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra — có tự tính vốn là không. Tự tính của tỷ giới ấy chẳng phải là tự tính; tự tính của hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra ấy cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là Tĩnh lự Ba-la-mật-đa. Trong Tĩnh lự Ba-la-mật-đa này, tỷ giới là bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của nó cũng bất khả đắc; hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra đều bất khả đắc, cái sạch hay nhơ của chúng cũng bất khả đắc. Vì sao thế? Vì ở đây ngay cả tỷ giới v.v. còn không thể nắm bắt, huống gì lại có cái sạch và nhơ của chúng. Nếu ông tu được tĩnh lự như vậy, đó mới là tu Tĩnh lự Ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca, các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói những điều như vậy, đó gọi là giảng nói Tĩnh lự Ba-la-mật-đa chân chính.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm bốn mươi chín (hết).

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm mười (?) (có lẽ là quyển một trăm năm mươi, nguyên văn dường như sót chữ).

 Tam tạng Pháp sư Huyền Trang (vị cao tăng đời Đường, thông suốt cả ba tạng kinh, luật, luận) vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video