Hội thứ nhất, phẩm Giáo giới giáo thọ (phẩm: chương; giáo giới giáo thọ: răn nhắc và truyền dạy) thứ bảy, phần mười ba.
Lại nữa, Thiện Hiện (tên dịch nghĩa của Tu-bồ-đề, vị đệ tử của Đức Phật nổi tiếng hiểu sâu về tánh Không)! Cái gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), ý ông nghĩ thế nào? Tăng ngữ (tên gọi, khái niệm do con người đặt thêm vào sự vật) quả Dự lưu (quả vị thứ nhất trong bốn quả vị của người tu theo lời Phật dạy để tự giải thoát: người mới bước vào dòng thánh) có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Đức Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), không phải.
Tăng ngữ quả Nhất lai (quả vị thứ hai: chỉ còn trở lại cõi người một lần nữa), quả Bất hoàn (quả vị thứ ba: không còn trở lại cõi Dục, tức cõi còn ham muốn), quả A-la-hán (quả vị cao nhất: đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử) có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là thường (còn mãi, không đổi)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là thường" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là vô thường (luôn biến đổi, không còn mãi)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là vô thường" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là vui" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là vui" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là khổ" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là khổ" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là ngã (có một cái 'ta' thật, tự làm chủ, không đổi)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là ngã" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là vô ngã (không có cái 'ta' thật nào)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là vô ngã" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là tịnh (trong sạch)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là bất tịnh (không trong sạch)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là bất tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là không (trống rỗng, không có tự tính riêng cố định)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là không" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là chẳng không" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là chẳng không" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu tướng (có hình tướng, dấu hiệu để nắm bắt)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu tướng" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là vô tướng (không có hình tướng, dấu hiệu nào để nắm bắt)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là vô tướng" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu nguyện (còn mong cầu, còn có chỗ hướng tới để đạt)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu nguyện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là vô nguyện (không còn mong cầu điều gì)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là vô nguyện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là tịch tĩnh (lặng yên, phiền não đã lắng dứt)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là tịch tĩnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là chẳng tịch tĩnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là chẳng tịch tĩnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là viễn ly (đã lìa xa mọi ràng buộc, phiền não)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là viễn ly" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là chẳng viễn ly" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là chẳng viễn ly" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu vi (do nhân duyên hợp lại tạo thành, có sinh có diệt)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu vi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là vô vi (không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là vô vi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn bị trói buộc trong sinh tử)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là hữu lậu" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là vô lậu (không còn phiền não rỉ chảy)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là vô lậu" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là sinh khởi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là sinh khởi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là diệt mất" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là diệt mất" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là thiện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là thiện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là chẳng thiện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là chẳng thiện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là có tội lỗi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là có tội lỗi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là không tội lỗi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là không tội lỗi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là có phiền não" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là có phiền não" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là không phiền não" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là không phiền não" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là thế gian" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là thế gian" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là xuất thế gian (vượt ra khỏi thế gian)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là xuất thế gian" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu là tạp nhiễm (bị phiền não làm vẩn đục)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là tạp nhiễm" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu là thanh tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là thanh tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu thuộc về sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi, nối tiếp không dứt)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thuộc về sinh tử" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu thuộc về niết-bàn (cảnh giới đã dứt hết phiền não và khổ đau, ra khỏi sinh tử)" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thuộc về niết-bàn" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu ở bên trong" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán ở bên trong" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu ở bên ngoài" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán ở bên ngoài" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu ở khoảng giữa hai bên" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán ở khoảng giữa hai bên" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "quả Dự lưu có thể nắm bắt được" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán có thể nắm bắt được" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Dự lưu không thể nắm bắt được" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán không thể nắm bắt được" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Lại nữa, Thiện Hiện! Cái gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát, ý ông nghĩ thế nào? Tăng ngữ Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác — người tự mình ngộ đạo mà không nhờ thầy dạy, thường vào thời không có Phật ra đời) có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là thường" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là vô thường" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là vui" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là khổ" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là ngã" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là vô ngã" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là bất tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là không" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là chẳng không" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là hữu tướng" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là vô tướng" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là hữu nguyện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là vô nguyện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là tịch tĩnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là chẳng tịch tĩnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là viễn ly" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là chẳng viễn ly" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là hữu vi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là vô vi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là hữu lậu" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là vô lậu" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là sinh khởi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là diệt mất" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là thiện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là chẳng thiện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là có tội lỗi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là không tội lỗi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là có phiền não" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là không phiền não" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là thế gian" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là xuất thế gian" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là tạp nhiễm" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề là thanh tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề thuộc về sinh tử" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề thuộc về niết-bàn" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề ở bên trong" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề ở bên ngoài" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề ở khoảng giữa hai bên" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề có thể nắm bắt được" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Độc giác bồ-đề không thể nắm bắt được" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Lại nữa, Thiện Hiện! Cái gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát, ý ông nghĩ thế nào? Tăng ngữ mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát (mọi việc tu hành của bậc Bồ-tát lớn) có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ Vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn khắp của chư Phật) của chư Phật có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là thường" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là thường" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là vô thường" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là vô thường" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là vui" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là vui" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là khổ" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là khổ" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là ngã" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là vô ngã" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là vô ngã" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là bất tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là bất tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là không" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là không" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là chẳng không" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là chẳng không" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu tướng" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là hữu tướng" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là vô tướng" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là vô tướng" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu nguyện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là hữu nguyện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là vô nguyện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là vô nguyện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là tịch tĩnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là tịch tĩnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là chẳng tịch tĩnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là chẳng tịch tĩnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là viễn ly" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là viễn ly" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là chẳng viễn ly" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là chẳng viễn ly" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu vi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là hữu vi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là vô vi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là vô vi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là hữu lậu" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là hữu lậu" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là vô lậu" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là vô lậu" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là sinh khởi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là sinh khởi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là diệt mất" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là diệt mất" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là thiện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là thiện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là chẳng thiện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là chẳng thiện" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là có tội lỗi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là có tội lỗi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là không tội lỗi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là không tội lỗi" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là có phiền não" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là có phiền não" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là không phiền não" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là không phiền não" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là thế gian" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là thế gian" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là xuất thế gian" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là xuất thế gian" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là tạp nhiễm" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là tạp nhiễm" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là thanh tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật là thanh tịnh" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát thuộc về sinh tử" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật thuộc về sinh tử" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát thuộc về niết-bàn" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật thuộc về niết-bàn" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ở bên trong" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật ở bên trong" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ở bên ngoài" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật ở bên ngoài" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ở khoảng giữa hai bên" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật ở khoảng giữa hai bên" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát có thể nắm bắt được" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật có thể nắm bắt được" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "mọi hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát không thể nắm bắt được" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải. Tăng ngữ "Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật không thể nắm bắt được" có phải là Bồ-tát Ma-ha-tát chăng? – Thưa Thế Tôn, không phải.
Bấy giờ Đức Phật bảo Cụ thọ (cách xưng tôn kính dành cho vị tăng: bậc trưởng lão đầy đủ tuổi đạo) Thiện Hiện: "Ông thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ sắc (phần vật chất, thân thể và hình sắc) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ thọ (sự cảm nhận vui, khổ hay không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết, hình dung ra hình ảnh và khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm ý), thức (sự phân biệt, nhận biết của tâm) không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" — năm thứ này hợp lại gọi là năm uẩn, tức năm nhóm tạo nên con người. Cụ thọ Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, ngay cả sắc, hay thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ của sắc và tăng ngữ của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ sắc là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ thọ, tưởng, hành, thức là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là thường hay vô thường' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái thường, vô thường của sắc, cái thường, vô thường của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ thường, vô thường của sắc và tăng ngữ thường, vô thường của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là thường hay vô thường' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là vui hay khổ' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là vui hay khổ' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái vui, khổ của sắc, cái vui, khổ của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ vui, khổ của sắc và tăng ngữ vui, khổ của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là vui hay khổ' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là vui hay khổ' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là ngã hay vô ngã' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là ngã hay vô ngã' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái ngã, vô ngã của sắc, cái ngã, vô ngã của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ ngã, vô ngã của sắc và tăng ngữ ngã, vô ngã của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là ngã hay vô ngã' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là ngã hay vô ngã' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là tịnh hay bất tịnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là tịnh hay bất tịnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái tịnh, bất tịnh của sắc, cái tịnh, bất tịnh của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ tịnh, bất tịnh của sắc và tăng ngữ tịnh, bất tịnh của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là tịnh hay bất tịnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là tịnh hay bất tịnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là không hay chẳng không' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là không hay chẳng không' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái không, chẳng không của sắc, cái không, chẳng không của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ không, chẳng không của sắc và tăng ngữ không, chẳng không của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là không hay chẳng không' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là không hay chẳng không' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là hữu tướng hay vô tướng' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là hữu tướng hay vô tướng' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái hữu tướng, vô tướng của sắc, cái hữu tướng, vô tướng của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ hữu tướng, vô tướng của sắc và tăng ngữ hữu tướng, vô tướng của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là hữu tướng hay vô tướng' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là hữu tướng hay vô tướng' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là hữu nguyện hay vô nguyện' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là hữu nguyện hay vô nguyện' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái hữu nguyện, vô nguyện của sắc, cái hữu nguyện, vô nguyện của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ hữu nguyện, vô nguyện của sắc và tăng ngữ hữu nguyện, vô nguyện của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là hữu nguyện hay vô nguyện' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là hữu nguyện hay vô nguyện' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là tịch tĩnh hay chẳng tịch tĩnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là tịch tĩnh hay chẳng tịch tĩnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của sắc, cái tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của sắc và tăng ngữ tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là tịch tĩnh hay chẳng tịch tĩnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là tịch tĩnh hay chẳng tịch tĩnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là viễn ly hay chẳng viễn ly' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là viễn ly hay chẳng viễn ly' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái viễn ly, chẳng viễn ly của sắc, cái viễn ly, chẳng viễn ly của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ viễn ly, chẳng viễn ly của sắc và tăng ngữ viễn ly, chẳng viễn ly của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là viễn ly hay chẳng viễn ly' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là viễn ly hay chẳng viễn ly' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là hữu vi hay vô vi' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là hữu vi hay vô vi' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái hữu vi, vô vi của sắc, cái hữu vi, vô vi của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ hữu vi, vô vi của sắc và tăng ngữ hữu vi, vô vi của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là hữu vi hay vô vi' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là hữu vi hay vô vi' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là hữu lậu hay vô lậu' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là hữu lậu hay vô lậu' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái hữu lậu, vô lậu của sắc, cái hữu lậu, vô lậu của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ hữu lậu, vô lậu của sắc và tăng ngữ hữu lậu, vô lậu của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là hữu lậu hay vô lậu' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là hữu lậu hay vô lậu' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là sinh khởi hay diệt mất' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là sinh khởi hay diệt mất' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái sinh, diệt của sắc, cái sinh, diệt của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ sinh, diệt của sắc và tăng ngữ sinh, diệt của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là sinh khởi hay diệt mất' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là sinh khởi hay diệt mất' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là thiện hay chẳng thiện' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là thiện hay chẳng thiện' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái thiện, chẳng thiện của sắc, cái thiện, chẳng thiện của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ thiện, chẳng thiện của sắc và tăng ngữ thiện, chẳng thiện của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là thiện hay chẳng thiện' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là thiện hay chẳng thiện' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là có tội lỗi hay không tội lỗi' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là có tội lỗi hay không tội lỗi' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái có tội lỗi, không tội lỗi của sắc, cái có tội lỗi, không tội lỗi của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ có tội lỗi, không tội lỗi của sắc và tăng ngữ có tội lỗi, không tội lỗi của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là có tội lỗi hay không tội lỗi' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là có tội lỗi hay không tội lỗi' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là có phiền não hay không phiền não' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là có phiền não hay không phiền não' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái có phiền não, không phiền não của sắc, cái có phiền não, không phiền não của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ có phiền não, không phiền não của sắc và tăng ngữ có phiền não, không phiền não của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là có phiền não hay không phiền não' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là có phiền não hay không phiền não' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là thế gian hay xuất thế gian' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là thế gian hay xuất thế gian' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái thế gian, xuất thế gian của sắc, cái thế gian, xuất thế gian của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ thế gian, xuất thế gian của sắc và tăng ngữ thế gian, xuất thế gian của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là thế gian hay xuất thế gian' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là thế gian hay xuất thế gian' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc là tạp nhiễm hay thanh tịnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là tạp nhiễm hay thanh tịnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái tạp nhiễm, thanh tịnh của sắc, cái tạp nhiễm, thanh tịnh của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ tạp nhiễm, thanh tịnh của sắc và tăng ngữ tạp nhiễm, thanh tịnh của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc là tạp nhiễm hay thanh tịnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức là tạp nhiễm hay thanh tịnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc thuộc về sinh tử hay thuộc về niết-bàn' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức thuộc về sinh tử hay thuộc về niết-bàn' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả việc sắc thuộc về sinh tử, thuộc về niết-bàn, việc thọ, tưởng, hành, thức thuộc về sinh tử, thuộc về niết-bàn còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ sắc thuộc về sinh tử, thuộc về niết-bàn và tăng ngữ thọ, tưởng, hành, thức thuộc về sinh tử, thuộc về niết-bàn. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc thuộc về sinh tử hay thuộc về niết-bàn' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức thuộc về sinh tử hay thuộc về niết-bàn' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả việc sắc ở bên trong, ở bên ngoài, ở khoảng giữa hai bên, việc thọ, tưởng, hành, thức ở bên trong, ở bên ngoài, ở khoảng giữa hai bên còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ sắc ở bên trong, ở bên ngoài, ở khoảng giữa hai bên và tăng ngữ thọ, tưởng, hành, thức ở bên trong, ở bên ngoài, ở khoảng giữa hai bên. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện! Ông lại thấy theo nghĩa nào mà nói tăng ngữ 'sắc có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" "Bạch Thế Tôn, ngay cả cái có thể nắm bắt, không thể nắm bắt của sắc, cái có thể nắm bắt, không thể nắm bắt của thọ, tưởng, hành, thức còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính vốn chẳng có; huống gì lại có tăng ngữ có thể nắm bắt, không thể nắm bắt của sắc và tăng ngữ có thể nắm bắt, không thể nắm bắt của thọ, tưởng, hành, thức. Tăng ngữ ấy đã chẳng có, thì làm sao có thể nói tăng ngữ 'sắc có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' là Bồ-tát Ma-ha-tát, tăng ngữ 'thọ, tưởng, hành, thức có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (bộ kinh lớn về trí tuệ đưa người qua bờ bên kia, tức thoát khỏi khổ đau sinh tử), quyển thứ hai mươi ba.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ hai mươi bốn.
Tam tạng pháp sư (vị thầy tu thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang (vị cao tăng đời Đường) vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video