Phần đầu: phẩm "Không thể nghĩ bàn" và các điều khác, thứ bốn mươi hai, đoạn hai.
Cụ thọ Thiện Hiện (cụ thọ: tiếng tôn xưng một vị tu hành có đức hạnh; Thiện Hiện: tức Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về tánh không) bạch Phật:
"Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính), vì nhân duyên (lý do) gì mà sắc (phần vật chất, tức hình chất của thân và cảnh vật) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao thọ (cảm giác vui, khổ, hay không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết, hình dung hình tướng), hành (các hoạt động tạo tác của tâm như ý muốn, quyết định), thức (sự nhận biết, phân biệt) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà nhãn xứ (con mắt, xét như chỗ nương để cái thấy phát sinh; "xứ" là nơi, là cửa ngõ để nhận thức sinh khởi) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao nhĩ xứ (tai), tỉ xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân), ý xứ (ý, tức tâm suy nghĩ) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà sắc xứ (hình sắc, tức đối tượng của mắt) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao thanh xứ (âm thanh), hương xứ (mùi), vị xứ (vị), xúc xứ (những gì thân chạm biết), pháp xứ (các đối tượng của ý, như ý niệm, sự việc được tâm nhận biết) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà nhãn giới (con mắt, xét như một trong mười tám yếu tố làm nên kinh nghiệm; "giới" là yếu tố, là phạm vi riêng biệt) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao sắc giới (yếu tố hình sắc mà mắt thấy), nhãn thức giới (yếu tố cái biết của mắt), nhãn xúc (sự gặp gỡ giữa mắt, hình sắc và cái biết của mắt) cùng các thọ (cảm giác) sinh ra do nhãn xúc làm duyên (điều kiện) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà nhĩ giới (yếu tố tai) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao thanh giới (yếu tố âm thanh), nhĩ thức giới (yếu tố cái biết của tai), nhĩ xúc (sự gặp gỡ giữa tai, âm thanh và cái biết của tai) cùng các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà tỉ giới (yếu tố mũi) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao hương giới (yếu tố mùi), tỉ thức giới (yếu tố cái biết của mũi), tỉ xúc (sự gặp gỡ giữa mũi, mùi và cái biết của mũi) cùng các thọ sinh ra do tỉ xúc làm duyên cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà thiệt giới (yếu tố lưỡi) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao vị giới (yếu tố vị), thiệt thức giới (yếu tố cái biết của lưỡi), thiệt xúc (sự gặp gỡ giữa lưỡi, vị và cái biết của lưỡi) cùng các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà thân giới (yếu tố thân) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao xúc giới (yếu tố những gì thân chạm biết), thân thức giới (yếu tố cái biết của thân), thân xúc (sự gặp gỡ giữa thân, vật được chạm và cái biết của thân) cùng các thọ sinh ra do thân xúc làm duyên cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà ý giới (yếu tố ý) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao pháp giới (ở đây là yếu tố đối tượng của ý, tức các ý niệm, sự việc được tâm nhận biết), ý thức giới (yếu tố cái biết của ý), ý xúc (sự gặp gỡ giữa ý, đối tượng và cái biết của ý) cùng các thọ sinh ra do ý xúc làm duyên cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao thủy giới (yếu tố nước, tức tính ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tức tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tức tính chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống), thức giới (yếu tố nhận biết) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà vô minh (sự mê muội, không thấy rõ sự thật; là mắt xích đầu tiên trong mười hai nhân duyên, tức chuỗi mười hai khâu nối nhau tạo nên vòng sống chết) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao hành (những hành động tạo nghiệp), thức (cái biết khởi đầu của một đời sống), danh sắc (thân và tâm, tức phần tinh thần và phần vật chất), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc), thọ (cảm giác), ái (lòng ham muốn, khao khát), thủ (sự bám giữ), hữu (sự hiện hữu, tức nghiệp lực dẫn đến đời sau), sinh (sự sinh ra), lão tử (già và chết), sầu (buồn rầu), than (than thở), khổ (đau khổ), ưu (lo lắng), não (phiền muộn) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà bố thí ba-la-mật-đa (ba-la-mật-đa: hạnh tu trọn vẹn đưa người từ bờ mê sang bờ giác; bố thí: đem của cải, giáo pháp, sự che chở cho người khác) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), an nhẫn (nhẫn chịu), tinh tiến (siêng năng), tĩnh lự (thiền định, tâm lắng yên), bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ thấu suốt thật tánh của các pháp) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà nội không (các pháp bên trong, tức sáu giác quan, đều là không, nghĩa là không có tự thể cố định) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao ngoại không (các pháp bên ngoài, tức sáu đối tượng, là không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều là không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức Niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo thành là không), vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng là không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có khởi đầu và kết thúc, là không), tán không (các pháp chỉ là sự tụ họp rồi tan rã, là không), vô biến dị không (cái không đổi khác cũng là không), bản tánh không (tánh vốn có của các pháp là không), tự tướng không (đặc tính riêng của từng pháp là không), cộng tướng không (đặc tính chung của các pháp là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều là không), bất khả đắc không (các pháp không thể nắm bắt được, là không), vô tánh không (không có thực thể, là không), tự tánh không (bản chất tự có cũng là không), vô tánh tự tánh không (cả cái không có thực thể lẫn bản chất tự có đều là không) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà chân như (thật tánh vốn như thế, không đổi, của mọi pháp) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao pháp giới (ở đây là cõi thật tánh của mọi pháp), pháp tánh (bản tánh của các pháp), bất hư vọng tánh (tánh không giả dối), bất biến dị tánh (tánh không đổi khác), bình đẳng tánh (tánh bằng nhau, không sai biệt), ly sinh tánh (tánh lìa sinh diệt), pháp định (các pháp vốn an định như thế), pháp trụ (các pháp vốn trụ như thế), thật tế (bờ mé chân thật), hư không giới (cõi hư không), bất tư nghị giới (cõi không thể nghĩ bàn) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà khổ thánh đế (sự thật cao quý về khổ; "thánh đế" là sự thật được bậc thánh chứng biết) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao tập thánh đế (sự thật về nguyên nhân của khổ), diệt thánh đế (sự thật về sự dứt hết khổ), đạo thánh đế (sự thật về con đường dẫn đến dứt khổ) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà bốn tĩnh lự (bốn bậc thiền định) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao bốn vô lượng (bốn tâm từ, bi, hỷ, xả trải rộng vô hạn đến chúng sinh) và bốn định vô sắc (bốn tầng định vượt khỏi mọi hình sắc) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà tám giải thoát (tám phép thiền quán giúp lìa bỏ trói buộc) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao tám thắng xứ (tám phép quán làm chủ, vượt trên cảnh sắc), chín định thứ lớp (chín tầng định nhập lần lượt từ thấp lên cao) và mười biến xứ (mười phép quán một thứ như đất, nước, màu xanh… trùm khắp mọi nơi) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà bốn niệm trụ (bốn chỗ đặt sự tỉnh giác: thân, cảm thọ, tâm, pháp) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao bốn chánh đoạn (bốn sự nỗ lực chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm điều thiện chưa sinh, tăng điều thiện đã sinh), bốn thần túc (bốn nền tảng của định và thần thông), năm căn (năm gốc lành: lòng tin, siêng năng, nhớ biết, định, trí tuệ), năm lực (năm sức mạnh do năm căn lớn mạnh mà thành), bảy đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), tám thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy, nghĩ, nói, làm, sống, nỗ lực, nhớ biết, định đều chân chính) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán các pháp là không) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không chấp hình tướng) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà mười địa của Bồ-tát (Bồ-tát: người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh; mười địa: mười giai đoạn tu chứng từ thấp lên cao) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà năm loại mắt (mắt thịt, mắt trời, mắt trí tuệ, mắt thấy pháp và mắt Phật) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa đi lại tự tại, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, thấy xa, dứt sạch phiền não) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao bốn điều không sợ (bốn sự tự tin vững chắc khi thuyết pháp), bốn trí vô ngại (bốn khả năng hiểu và diễn giải thông suốt: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về biện luận), đại từ (lòng thương lớn ban niềm vui), đại bi (lòng thương lớn cứu khổ), đại hỷ (niềm vui lớn theo niềm vui của chúng sinh), đại xả (tâm buông xả, bình đẳng rộng lớn), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng của Phật, không ai khác có chung) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà pháp không quên mất (không bao giờ quên sót điều gì) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao tánh luôn an trụ nơi xả (tâm luôn bình thản, buông xả) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà nhất thiết trí (trí biết toàn bộ các pháp ở mặt chung, tức tánh không của chúng) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu) và nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi mặt, mọi tướng của tất cả các pháp, tức trí của Phật) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà tất cả các pháp môn đà-la-ni (đà-la-ni: năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không để mất; pháp môn: cửa ngõ, phương pháp tu) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao tất cả các pháp môn tam-ma-địa (tam-ma-địa: định, tức trạng thái tâm chuyên nhất) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà quả Dự lưu (quả vị thánh đầu tiên, bắt đầu vào dòng của bậc thánh) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng? Và vì sao quả Nhất lai (chỉ còn trở lại cõi đời một lần), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi dục, tức cõi còn ham muốn giác quan), quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sống chết) cũng có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà sự giác ngộ của Độc giác (bậc tự mình giác ngộ vào thời không có Phật ra đời) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát (Ma-ha-tát: bậc lớn; tức các vị Bồ-tát lớn) có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn) của chư Phật có tính chất không thể nêu bày, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng?"
Phật dạy: "Này Thiện Hiện, ấy là vì đối với sắc không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với nhãn xứ không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với nhĩ xứ, tỉ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với sắc xứ không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với nhãn giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc cùng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với nhĩ giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc cùng các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với tỉ giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với hương giới, tỉ thức giới, tỉ xúc cùng các thọ sinh ra do tỉ xúc làm duyên cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với thiệt giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc cùng các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với thân giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với xúc giới, thân thức giới, thân xúc cùng các thọ sinh ra do thân xúc làm duyên cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với ý giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với pháp giới, ý thức giới, ý xúc cùng các thọ sinh ra do ý xúc làm duyên cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với địa giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với vô minh không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với bố thí ba-la-mật-đa không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với nội không không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với chân như không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với khổ thánh đế không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với tập, diệt, đạo thánh đế cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với bốn tĩnh lự không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với bốn vô lượng, bốn định vô sắc cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với tám giải thoát không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với bốn niệm trụ không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với không giải thoát môn không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với mười địa của Bồ-tát không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với năm loại mắt không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với sáu thần thông cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với mười lực của Phật không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với bốn điều không sợ, bốn trí vô ngại, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với pháp không quên mất không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với tánh luôn an trụ nơi xả cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với nhất thiết trí không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với tất cả các pháp môn đà-la-ni không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với tất cả các pháp môn tam-ma-địa cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với quả Dự lưu không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán cũng vì không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với sự giác ngộ của Độc giác không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì đối với vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng."
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với sắc không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với nhãn xứ không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với nhĩ xứ, tỉ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với sắc xứ không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với nhãn giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc cùng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với nhĩ giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc cùng các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với tỉ giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với hương giới, tỉ thức giới, tỉ xúc cùng các thọ sinh ra do tỉ xúc làm duyên cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với thiệt giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc cùng các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với thân giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với xúc giới, thân thức giới, thân xúc cùng các thọ sinh ra do thân xúc làm duyên cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với ý giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với pháp giới, ý thức giới, ý xúc cùng các thọ sinh ra do ý xúc làm duyên cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với địa giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với vô minh không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với bố thí ba-la-mật-đa không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với nội không không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với chân như không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với khổ thánh đế không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với tập, diệt, đạo thánh đế cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với bốn tĩnh lự không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với bốn vô lượng, bốn định vô sắc cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với tám giải thoát không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với bốn niệm trụ không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với không giải thoát môn không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với mười địa của Bồ-tát không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với năm loại mắt không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với sáu thần thông cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với mười lực của Phật không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với bốn điều không sợ, bốn trí vô ngại, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với pháp không quên mất không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với tánh luôn an trụ nơi xả cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với nhất thiết trí không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với tất cả các pháp môn đà-la-ni không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với tất cả các pháp môn tam-ma-địa cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với quả Dự lưu không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng; đối với quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với sự giác ngộ của Độc giác không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?
Bạch Thế Tôn, vì nhân duyên gì mà đối với vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng?"
Phật dạy: "Này Thiện Hiện, vì tự tánh (bản chất tự có, tự tồn tại riêng của một sự vật) của sắc không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với sắc không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của thọ, tưởng, hành, thức cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của nhãn xứ không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với nhãn xứ không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của nhĩ xứ, tỉ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với nhĩ xứ, tỉ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của sắc xứ không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với sắc xứ không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của nhãn giới không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với nhãn giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc cùng các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của nhĩ giới không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với nhĩ giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc cùng các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với thanh giới cho đến các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của tỉ giới không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với tỉ giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của hương giới, tỉ thức giới, tỉ xúc cùng các thọ sinh ra do tỉ xúc làm duyên cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với hương giới cho đến các thọ sinh ra do tỉ xúc làm duyên cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của thiệt giới không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với thiệt giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc cùng các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với vị giới cho đến các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của thân giới không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với thân giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của xúc giới, thân thức giới, thân xúc cùng các thọ sinh ra do thân xúc làm duyên cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với xúc giới cho đến các thọ sinh ra do thân xúc làm duyên cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của ý giới không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với ý giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của pháp giới, ý thức giới, ý xúc cùng các thọ sinh ra do ý xúc làm duyên cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với pháp giới cho đến các thọ sinh ra do ý xúc làm duyên cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của địa giới không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với địa giới không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của vô minh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với vô minh không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của bố thí ba-la-mật-đa không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với bố thí ba-la-mật-đa không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của nội không không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với nội không không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của chân như không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với chân như không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với pháp giới cho đến bất tư nghị giới cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của khổ thánh đế không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với khổ thánh đế không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của tập, diệt, đạo thánh đế cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với tập, diệt, đạo thánh đế cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của bốn tĩnh lự không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với bốn tĩnh lự không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của bốn vô lượng, bốn định vô sắc cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với bốn vô lượng, bốn định vô sắc cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của tám giải thoát không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với tám giải thoát không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của bốn niệm trụ không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với bốn niệm trụ không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của không giải thoát môn không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với không giải thoát môn không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của mười địa của Bồ-tát không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với mười địa của Bồ-tát cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của năm loại mắt không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với năm loại mắt không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của sáu thần thông cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với sáu thần thông cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của mười lực của Phật không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với mười lực của Phật không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của bốn điều không sợ, bốn trí vô ngại, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với bốn điều không sợ cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của pháp không quên mất không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với pháp không quên mất không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của tánh luôn an trụ nơi xả cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với tánh luôn an trụ nơi xả cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của nhất thiết trí không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với nhất thiết trí không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của tất cả các pháp môn đà-la-ni không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với tất cả các pháp môn đà-la-ni không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của tất cả các pháp môn tam-ma-địa cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với tất cả các pháp môn tam-ma-địa cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của quả Dự lưu không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với quả Dự lưu không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng. Vì tự tánh của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán cũng không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của sự giác ngộ của Độc giác không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với sự giác ngộ của Độc giác không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng.
Này Thiện Hiện, vì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không có số lượng, không gì sánh bằng, không có tự tánh, nên đối với vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật không thể nêu bày sự nghĩ bàn, sự cân lường, số lượng, hay tính ngang bằng và không ngang bằng."
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm lẻ chín.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm mười.
Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang (cao tăng đời Đường, Trung Hoa) vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video