Phần đầu, phẩm "Không thể nghĩ bàn…", thứ bốn mươi hai, đoạn một.
Bấy giờ, cụ thọ (cách tôn xưng một vị tu hành đức hạnh, tuổi đạo cao) Thiện Hiện (tức ngài Tu-bồ-đề, một trong mười đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về tánh không) bạch Phật rằng:
– Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật)! Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ trọn vẹn, thấy suốt bản chất thật của mọi sự vật, đưa người tu sang bờ giác ngộ) rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc lớn. Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc không thể nghĩ bàn. Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc không thể cân lường. Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc không thể đếm được số lượng. Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc không gì sánh bằng.
Phật dạy:
– Thiện Hiện! Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc lớn; xuất hiện ở đời vì việc không thể nghĩ bàn; xuất hiện ở đời vì việc không thể cân lường; xuất hiện ở đời vì việc không thể đếm được số lượng; xuất hiện ở đời vì việc không gì sánh bằng.
– Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc lớn?
– Thiện Hiện! Tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc đến từ sự thật như như; Ứng là bậc đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chánh và trọn vẹn) lấy việc cứu vớt khắp tất cả hữu tình (chúng sinh, các loài có tình cảm và hiểu biết), không lúc nào tạm bỏ, làm việc lớn. Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc lớn ấy.
– Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc không thể nghĩ bàn?
– Thiện Hiện! Tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác có Phật tánh (tánh giác ngộ của bậc Phật), Như Lai tánh (tánh của bậc Như Lai), tự nhiên pháp tánh (bản tánh chân thật tự có, không do ai tạo ra) và nhất thiết trí trí tánh (tánh của trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ viên mãn của Phật). Tất cả những điều ấy đều là việc không thể nghĩ bàn. Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc không thể nghĩ bàn ấy.
– Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc không thể cân lường?
– Thiện Hiện! Phật tánh, Như Lai tánh, tự nhiên pháp tánh, nhất thiết trí trí tánh của tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thì không có loài hữu tình nào có thể cân lường được. Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc không thể cân lường ấy.
– Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc không thể đếm được số lượng?
– Thiện Hiện! Phật tánh, Như Lai tánh, tự nhiên pháp tánh, nhất thiết trí trí tánh của tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thì không ai có thể biết đúng thật số lượng của chúng. Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc không thể đếm được số lượng ấy.
– Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc không gì sánh bằng?
– Thiện Hiện! Phật tánh, Như Lai tánh, tự nhiên pháp tánh, nhất thiết trí trí tánh của tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thì không có gì ngang bằng, huống gì có cái vượt hơn. Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa xuất hiện ở đời vì việc không gì sánh bằng ấy.
Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật:
– Bạch Thế Tôn! Chỉ có Phật tánh, Như Lai tánh, tự nhiên pháp tánh, nhất thiết trí trí tánh của các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác là không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng; hay còn có pháp nào khác nữa?
Phật dạy:
– Thiện Hiện! Không phải chỉ có Phật tánh, Như Lai tánh, tự nhiên pháp tánh, nhất thiết trí trí tánh của các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác là không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Sắc (phần vật chất, gồm thân thể và mọi hình tướng) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Thọ (cảm giác vui, khổ, hoặc không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết, hình dung), hành (các hoạt động tạo tác của tâm, như ý muốn, quyết định) và thức (sự hiểu biết, phân biệt) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Năm thứ này hợp lại gọi là năm uẩn, tức năm nhóm hợp thành con người.
Thiện Hiện! Nhãn xứ (mắt, xét như chỗ làm phát sinh nhận thức) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Nhĩ xứ (tai), tị xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân), ý xứ (ý, tức tâm suy nghĩ) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Sắc xứ (hình dáng, màu sắc, tức đối tượng của mắt) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Thanh xứ (âm thanh), hương xứ (mùi), vị xứ (vị), xúc xứ (những gì thân chạm vào), pháp xứ (các đối tượng của ý, như ý niệm, hình ảnh trong tâm) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Nhãn giới (mắt, xét như một trong mười tám yếu tố hợp thành sự nhận thức) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Sắc giới (hình sắc, đối tượng của mắt), nhãn thức giới (cái biết phát sinh nơi mắt), nhãn xúc (sự gặp gỡ giữa mắt, hình sắc và cái biết của mắt), cùng các cảm thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra (các cảm giác phát sinh từ sự gặp gỡ ấy) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Nhĩ giới (tai) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Thanh giới (âm thanh), nhĩ thức giới (cái biết nơi tai), nhĩ xúc (sự gặp gỡ nơi tai), cùng các cảm thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Tị giới (mũi) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Hương giới (mùi), tị thức giới (cái biết nơi mũi), tị xúc (sự gặp gỡ nơi mũi), cùng các cảm thọ do tị xúc làm duyên mà sinh ra cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Thiệt giới (lưỡi) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Vị giới (vị), thiệt thức giới (cái biết nơi lưỡi), thiệt xúc (sự gặp gỡ nơi lưỡi), cùng các cảm thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Thân giới (thân) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Xúc giới (những gì thân chạm vào), thân thức giới (cái biết nơi thân), thân xúc (sự gặp gỡ nơi thân), cùng các cảm thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Ý giới (ý) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Pháp giới (ở đây là các đối tượng của ý), ý thức giới (cái biết nơi ý), ý xúc (sự gặp gỡ nơi ý), cùng các cảm thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Thủy giới (yếu tố nước, tính ẩm ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tính chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống), thức giới (yếu tố tâm thức) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Vô minh (sự mê muội, không thấy rõ sự thật) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Hành (các hành động tạo nghiệp), thức (tâm thức đi tái sinh), danh sắc (tâm và thân lúc mới thành hình), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc), thọ (cảm giác), ái (lòng ham muốn), thủ (sự bám giữ), hữu (sự hình thành một đời sống mới), sinh (sự ra đời), lão tử (già và chết), sầu, than, khổ, ưu, não (buồn rầu, than khóc, đau khổ, lo âu, phiền muộn) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Đây là chuỗi mười hai nhân duyên, tức mười hai mắt xích nối nhau làm chúng sinh trôi lăn trong sống chết.
Thiện Hiện! Bố thí ba-la-mật-đa (sự cho tặng hoàn hảo; ba-la-mật-đa là pháp tu hoàn hảo đưa người sang bờ giác ngộ) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhịn, chịu đựng), tinh tiến (siêng năng không lười), tĩnh lự (thiền định, lắng tâm suy xét) và Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Nội không (sáu giác quan bên trong đều không có thực thể) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Ngoại không (sáu đối tượng bên ngoài là không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều là không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức Niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (những gì do nhân duyên tạo thành đều là không), vô vi không (những gì không do tạo tác cũng là không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có đầu, không có cuối nên là không), tán không (các thứ vốn rời rạc, tan rã nên là không), vô biến dị không (cái không biến đổi cũng là không), bản tánh không (bản tánh vốn là không), tự tướng không (đặc điểm riêng của từng thứ là không), cộng tướng không (đặc điểm chung của mọi thứ là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp, tức mọi sự vật, hiện tượng, đều là không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được nên là không), vô tánh không (không có thực thể nên là không), tự tánh không (tự tánh vốn là không), vô tánh tự tánh không (cả cái không có thực thể lẫn tự tánh đều là không) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Chân như (sự thật đúng như nó vốn là, không bao giờ thay đổi) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Pháp giới (ở đây là bản chất chung của mọi pháp), pháp tánh (tánh chất thật của các pháp), bất hư vọng tánh (tánh không hư dối), bất biến dị tánh (tánh không đổi khác), bình đẳng tánh (tánh như nhau, không phân biệt), ly sinh tánh (tánh lìa khỏi sinh diệt), pháp định (sự cố định không lay của pháp), pháp trụ (sự an trụ của pháp), thực tế (chỗ tận cùng chân thật của thực tại), hư không giới (cõi hư không), bất tư nghì giới (cõi không thể nghĩ bàn) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân của khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự dứt khổ), đạo thánh đế (chân lý về con đường dứt khổ) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Bốn tĩnh lự (bốn tầng thiền định từ thấp lên cao) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Bốn vô lượng (bốn tâm từ, bi, hỷ, xả mở rộng đến vô biên chúng sinh), bốn vô sắc định (bốn tầng định cao hơn, vượt khỏi mọi hình sắc) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Tám giải thoát (tám pháp định giúp thoát khỏi sự ràng buộc) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Tám thắng xứ (tám phép quán giúp làm chủ đối tượng), chín thứ đệ định (chín tầng định nối tiếp nhau theo thứ lớp), mười biến xứ (mười phép quán một yếu tố như đất, nước, lửa, gió, màu xanh… trùm khắp mọi nơi) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Bốn niệm trụ (bốn chỗ đặt tâm tỉnh giác: thân, cảm thọ, tâm và pháp) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Bốn chánh đoạn (bốn sự nỗ lực đúng: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm sinh điều thiện chưa có, tăng trưởng điều thiện đã có), bốn thần túc (bốn nền tảng của năng lực thần diệu: ý muốn, siêng năng, tâm chuyên nhất, quán xét), năm căn (năm gốc lành: lòng tin, siêng năng, nhớ nghĩ đúng, định, trí tuệ), năm lực (năm sức mạnh phát triển từ năm căn ấy), bảy đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), tám thánh đạo chi (tám nhánh của con đường chánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Không giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách quán mọi pháp đều không) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách quán không có hình tướng nào để nắm bắt), vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách không còn mong cầu điều gì) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Mười địa của Bồ-tát (mười giai đoạn tu chứng của Bồ-tát, tức người tu cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Năm loại mắt (mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp và mắt Phật, tức năm mức độ thấy biết) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm như thấy xa, nghe xa, biết tâm người khác, biết các đời trước, biến hóa tự tại, dứt sạch phiền não) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Bốn vô sở úy (bốn điều không hề sợ hãi khi Phật thuyết pháp), bốn vô ngại giải (bốn sự hiểu biết và nói năng thông suốt không trở ngại), đại từ (lòng thương lớn, ban niềm vui), đại bi (lòng xót thương lớn, cứu khổ), đại hỷ (niềm vui lớn khi chúng sinh được an lạc), đại xả (tâm buông bỏ lớn, bình đẳng với tất cả), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Pháp không quên mất (luôn nhớ rõ, không bao giờ sai sót) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Hằng trụ xả tánh (tánh luôn an trú trong sự buông xả, tâm lúc nào cũng bình thản) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Nhất thiết trí (trí biết toàn thể các pháp ở mặt chung, tức tánh không của chúng) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành), nhất thiết tướng trí (trí biết rõ mọi tướng trạng của mọi pháp, tức trí tuệ viên mãn của Phật) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Tất cả các pháp môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn giáo pháp, không để quên mất) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Tất cả các pháp môn tam-ma-địa (các phép định, tâm chuyên chú vào một chỗ) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Quả Dự lưu (quả vị thánh đầu tiên, người bắt đầu bước vào dòng thánh) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Quả Nhất lai (chỉ còn trở lại cõi người một lần nữa), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục, tức cõi còn ham muốn), quả A-la-hán (đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Sự giác ngộ của bậc Độc giác (người tự mình tu mà giác ngộ vào thời không có Phật ra đời) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Tất cả hạnh tu của các Bồ-tát ma-ha-tát (các vị Bồ-tát lớn) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh và trọn vẹn) của các đức Phật cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) cũng không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Trong tánh chân thật của tất cả các pháp, tâm và tâm sở (tâm là cái biết chủ yếu; tâm sở là các trạng thái đi kèm theo tâm như vui, buồn, tham, giận) đều không thể nắm bắt được.
Lại nữa, Thiện Hiện! Sắc không thể được đặt bày (tức dùng tên gọi, khái niệm mà gán định) là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Thọ, tưởng, hành, thức cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Nhãn xứ không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Nhĩ, tị, thiệt, thân, ý xứ cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Sắc xứ không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Nhãn giới không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc cùng các cảm thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Nhĩ giới không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc cùng các cảm thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Tị giới không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Hương giới, tị thức giới, tị xúc cùng các cảm thọ do tị xúc làm duyên mà sinh ra cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Thiệt giới không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc cùng các cảm thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Thân giới không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Xúc giới, thân thức giới, thân xúc cùng các cảm thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Ý giới không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Pháp giới, ý thức giới, ý xúc cùng các cảm thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Địa giới không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Thủy, hỏa, phong, không, thức giới cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Vô minh không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Bố thí ba-la-mật-đa không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Nội không không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Chân như không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Khổ thánh đế không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Tập, diệt, đạo thánh đế cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Bốn tĩnh lự không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Bốn vô lượng, bốn vô sắc định cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Tám giải thoát không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Bốn niệm trụ không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Không giải thoát môn không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Vô tướng, vô nguyện giải thoát môn cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Mười địa của Bồ-tát không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Năm loại mắt không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Sáu thần thông cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Mười lực của Phật không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Pháp không quên mất không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Hằng trụ xả tánh cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Nhất thiết trí không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Tất cả các pháp môn đà-la-ni không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Tất cả các pháp môn tam-ma-địa cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Quả Dự lưu không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng. Quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán cũng không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Sự giác ngộ của bậc Độc giác không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Tất cả hạnh tu của các Bồ-tát ma-ha-tát không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Thiện Hiện! Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của các đức Phật không thể được đặt bày là có tánh không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm được số lượng, không gì sánh bằng.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm lẻ tám.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm lẻ chín.
Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang (nhà sư nổi tiếng đời Đường, Trung Quốc, từng sang Ấn Độ thỉnh kinh) vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video