Hội thứ nhất, phẩm Chân Như (chân như: bản chất chân thật của mọi sự vật, vẫn y như thế, không hề thay đổi), thứ bốn mươi bảy, phần bốn.
Này các thiên tử (các vị trời)! Nếu Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) tu hành để nắm giữ các pháp môn tam-ma-địa (tam-ma-địa: định, tức trạng thái tâm chuyên chú vào một đối tượng, không tán loạn; pháp môn tam-ma-địa là các phép tu định), hoặc tu hành để vứt bỏ các pháp môn tam-ma-địa; tu hành để nắm giữ các pháp môn đà-la-ni (đà-la-ni: tổng trì, năng lực ghi nhớ và gìn giữ trọn vẹn giáo pháp không để quên mất), hoặc tu hành để vứt bỏ các pháp môn đà-la-ni, thì Bồ-tát ấy không thể tu Bát-nhã ba-la-mật-đa (ba-la-mật-đa: hạnh tu hoàn hảo đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ; Bát-nhã: trí tuệ thấu suốt bản chất thật của mọi sự vật), cũng không thể tu tĩnh lự ba-la-mật-đa (thiền định, lắng tâm mà suy xét), tinh tiến ba-la-mật-đa (siêng năng không lùi bước), an nhẫn ba-la-mật-đa (nhẫn nhịn, chịu đựng mọi điều trái ý), tịnh giới ba-la-mật-đa (giữ giới luật trong sạch) và bố thí ba-la-mật-đa (đem của cải, giáo pháp, sự che chở cho người khác).
Bồ-tát ấy không thể chứng (tự mình thể nghiệm và đạt tới) nội không (thấy rõ tính không — tức không có tự thể cố định — của sáu giác quan bên trong như mắt, tai…), cũng không thể chứng ngoại không (tính không của sáu đối tượng bên ngoài như hình sắc, âm thanh…), nội ngoại không (tính không của cả bên trong lẫn bên ngoài), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (tính không của mười phương, không gian rộng lớn), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, kể cả Niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo thành đều là không), vô vi không (các pháp không do nhân duyên tạo thành cũng là không), tất cánh không (rốt ráo là không, không chừa sót gì), vô tế không (không có điểm đầu điểm cuối, nên là không), tán không (mọi sự vốn là tập hợp rồi sẽ tan rã, nên là không), vô biến dị không (cái không thay đổi cũng là không), bản tính không (bản tính của các pháp vốn là không), tự tướng không (đặc điểm riêng của từng pháp cũng là không), cộng tướng không (đặc điểm chung của các pháp cũng là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều là không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được, nên là không), vô tính không (cái không có tự tính cũng là không), tự tính không (tự tính cũng là không), vô tính tự tính không (cả cái không có tự tính lẫn tự tính đều là không).
Bồ-tát ấy không thể chứng chân như, cũng không thể chứng pháp giới (cõi chân lý, bản thể chung của mọi pháp; "pháp" ở đây là mọi sự vật, hiện tượng), pháp tính (bản tính thật của các pháp), bất hư vọng tính (tính chân thật, không giả dối), bất biến dị tính (tính không biến đổi), bình đẳng tính (tính như nhau ở mọi pháp), ly sinh tính (tính lìa khỏi sự sinh khởi), pháp định (sự an định của pháp, luôn như vậy), pháp trụ (sự thường trụ của pháp), thực tế (bờ mé chân thật, chỗ tận cùng của chân lý), hư không giới (cõi hư không, rộng lớn vô biên), bất tư nghì giới (cõi không thể nghĩ bàn).
Bồ-tát ấy không thể tu tứ niệm trụ (bốn phép quán giữ tâm tỉnh thức: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp), cũng không thể tu tứ chính đoạn (bốn sự nỗ lực đúng đắn: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm sinh điều thiện chưa sinh, tăng trưởng điều thiện đã sinh), tứ thần túc (bốn nền tảng của năng lực thần diệu: ý muốn, siêng năng, tâm, quán xét), ngũ căn (năm gốc lành: lòng tin, siêng năng, nhớ nghĩ chân chính, định, tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh do năm gốc lành ấy phát triển thành), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng).
Bồ-tát ấy không thể chứng khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ), cũng không thể chứng tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân của khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự chấm dứt khổ), đạo thánh đế (chân lý về con đường dứt khổ).
Bồ-tát ấy không thể tu tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định), cũng không thể tu tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu, xót thương, vui theo, buông xả) và tứ vô sắc định (bốn tầng định vượt khỏi mọi hình sắc vật chất).
Bồ-tát ấy không thể tu bát giải thoát (tám phép thiền quán giúp thoát khỏi sự ràng buộc), cũng không thể tu bát thắng xứ (tám phép quán làm chủ, vượt thắng các đối tượng quán), cửu thứ đệ định (chín tầng định tu lần lượt nối tiếp nhau), thập biến xứ (mười phép quán một đối tượng như đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, thức trùm khắp mọi nơi).
Bồ-tát ấy không thể tu không giải thoát môn (cửa giải thoát quán mọi pháp đều là không), cũng không thể tu vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát quán mọi pháp không có hình tướng để bám víu) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát không còn mong cầu, tạo tác).
Bồ-tát ấy không thể tu ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật), cũng không thể tu lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa tự tại, tai trời, mắt trời, biết tâm người khác, biết các đời trước, dứt sạch phiền não).
Bồ-tát ấy không thể tu các pháp môn tam-ma-địa, cũng không thể tu các pháp môn đà-la-ni.
Bồ-tát ấy không thể tu Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), cũng không thể tu tứ vô sở úy (bốn điều không hề sợ hãi của Phật khi thuyết pháp), tứ vô ngại giải (bốn tài hiểu biết và giảng giải không bị ngăn ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về biện luận), đại từ (lòng thương yêu lớn, ban niềm vui cho tất cả), đại bi (lòng xót thương lớn, cứu khổ cho tất cả), đại hỷ (niềm vui lớn trước hạnh phúc của chúng sinh), đại xả (tâm buông bỏ lớn, bình đẳng không thiên lệch), thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với ai khác).
Bồ-tát ấy không thể tu nhất thiết trí (trí biết tổng quát tất cả các pháp), cũng không thể tu đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh) và nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi khía cạnh, chi tiết của tất cả các pháp — tức trí tuệ của Phật).
Này các thiên tử! Nếu Bồ-tát tu hành để nắm giữ Phật thập lực, hoặc tu hành để vứt bỏ Phật thập lực; tu hành để nắm giữ tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật, hoặc tu hành để vứt bỏ tứ vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật, thì Bồ-tát ấy không thể tu Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng không thể tu tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí ba-la-mật-đa.
Bồ-tát ấy không thể chứng nội không, cũng không thể chứng ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không.
Bồ-tát ấy không thể chứng chân như, cũng không thể chứng pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới.
Bồ-tát ấy không thể tu tứ niệm trụ, cũng không thể tu tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi. Bồ-tát ấy không thể chứng khổ thánh đế, cũng không thể chứng tập, diệt, đạo thánh đế. Bồ-tát ấy không thể tu tứ tĩnh lự, cũng không thể tu tứ vô lượng, tứ vô sắc định. Bồ-tát ấy không thể tu bát giải thoát, cũng không thể tu bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ. Bồ-tát ấy không thể tu không giải thoát môn, cũng không thể tu vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Bồ-tát ấy không thể tu ngũ nhãn, cũng không thể tu lục thần thông. Bồ-tát ấy không thể tu các pháp môn tam-ma-địa, cũng không thể tu các pháp môn đà-la-ni.
Bồ-tát ấy không thể tu Phật thập lực, cũng không thể tu tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật. Bồ-tát ấy không thể tu nhất thiết trí, cũng không thể tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Này các thiên tử! Nếu Bồ-tát tu hành để nắm giữ quả Dự lưu (quả vị đầu tiên của bậc thánh, người mới bước vào dòng thánh), hoặc tu hành để vứt bỏ quả Dự lưu; tu hành để nắm giữ quả Nhất lai (còn trở lại cõi người một lần nữa), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi đời có ham muốn) và quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), hoặc tu hành để vứt bỏ quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, thì Bồ-tát ấy không thể tu Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng không thể tu tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí ba-la-mật-đa.
Bồ-tát ấy không thể chứng nội không, cũng không thể chứng ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không.
Bồ-tát ấy không thể chứng chân như, cũng không thể chứng pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới.
Bồ-tát ấy không thể tu tứ niệm trụ, cũng không thể tu tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi. Bồ-tát ấy không thể chứng khổ thánh đế, cũng không thể chứng tập, diệt, đạo thánh đế. Bồ-tát ấy không thể tu tứ tĩnh lự, cũng không thể tu tứ vô lượng, tứ vô sắc định. Bồ-tát ấy không thể tu bát giải thoát, cũng không thể tu bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ. Bồ-tát ấy không thể tu không giải thoát môn, cũng không thể tu vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Bồ-tát ấy không thể tu ngũ nhãn, cũng không thể tu lục thần thông. Bồ-tát ấy không thể tu các pháp môn tam-ma-địa, cũng không thể tu các pháp môn đà-la-ni.
Bồ-tát ấy không thể tu Phật thập lực, cũng không thể tu tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật. Bồ-tát ấy không thể tu nhất thiết trí, cũng không thể tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Này các thiên tử! Nếu Bồ-tát tu hành để nắm giữ độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác — người tự mình tu, tự mình ngộ đạo mà không cần thầy chỉ dạy), hoặc tu hành để vứt bỏ độc giác bồ-đề, thì Bồ-tát ấy không thể tu Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng không thể tu tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí ba-la-mật-đa.
Bồ-tát ấy không thể chứng nội không, cũng không thể chứng ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không.
Bồ-tát ấy không thể chứng chân như, cũng không thể chứng pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới.
Bồ-tát ấy không thể tu tứ niệm trụ, cũng không thể tu tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi. Bồ-tát ấy không thể chứng khổ thánh đế, cũng không thể chứng tập, diệt, đạo thánh đế. Bồ-tát ấy không thể tu tứ tĩnh lự, cũng không thể tu tứ vô lượng, tứ vô sắc định. Bồ-tát ấy không thể tu bát giải thoát, cũng không thể tu bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ. Bồ-tát ấy không thể tu không giải thoát môn, cũng không thể tu vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Bồ-tát ấy không thể tu ngũ nhãn, cũng không thể tu lục thần thông. Bồ-tát ấy không thể tu các pháp môn tam-ma-địa, cũng không thể tu các pháp môn đà-la-ni.
Bồ-tát ấy không thể tu Phật thập lực, cũng không thể tu tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật. Bồ-tát ấy không thể tu nhất thiết trí, cũng không thể tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Này các thiên tử! Nếu Bồ-tát tu hành để nắm giữ nhất thiết trí, hoặc tu hành để vứt bỏ nhất thiết trí; tu hành để nắm giữ đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, hoặc tu hành để vứt bỏ đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí, thì Bồ-tát ấy không thể tu Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng không thể tu tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí ba-la-mật-đa.
Bồ-tát ấy không thể chứng nội không, cũng không thể chứng ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không.
Bồ-tát ấy không thể chứng chân như, cũng không thể chứng pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới.
Bồ-tát ấy không thể tu tứ niệm trụ, cũng không thể tu tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi. Bồ-tát ấy không thể chứng khổ thánh đế, cũng không thể chứng tập, diệt, đạo thánh đế. Bồ-tát ấy không thể tu tứ tĩnh lự, cũng không thể tu tứ vô lượng, tứ vô sắc định. Bồ-tát ấy không thể tu bát giải thoát, cũng không thể tu bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ. Bồ-tát ấy không thể tu không giải thoát môn, cũng không thể tu vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Bồ-tát ấy không thể tu ngũ nhãn, cũng không thể tu lục thần thông. Bồ-tát ấy không thể tu các pháp môn tam-ma-địa, cũng không thể tu các pháp môn đà-la-ni.
Bồ-tát ấy không thể tu Phật thập lực, cũng không thể tu tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật. Bồ-tát ấy không thể tu nhất thiết trí, cũng không thể tu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Bấy giờ cụ thọ (cách tôn xưng vị tu sĩ có tuổi đạo cao, đầy đủ đức hạnh) Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về tính không) bạch Phật rằng: "Thưa Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật)! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo tất cả các pháp. Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo những pháp nào?
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng thuận theo tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí ba-la-mật-đa. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo nội không, cũng thuận theo ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo chân như, cũng thuận theo pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới.
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo tứ niệm trụ, cũng thuận theo tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo khổ thánh đế, cũng thuận theo tập, diệt, đạo thánh đế. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo tứ tĩnh lự, cũng thuận theo tứ vô lượng, tứ vô sắc định. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo bát giải thoát, cũng thuận theo bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo không giải thoát môn, cũng thuận theo vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo ngũ nhãn, cũng thuận theo lục thần thông. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo các pháp môn tam-ma-địa, cũng thuận theo các pháp môn đà-la-ni.
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo Phật thập lực, cũng thuận theo tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này thuận theo nhất thiết trí, cũng thuận theo đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này hoàn toàn không có chướng ngại. Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với những gì? Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với sắc (hình thể vật chất), không chướng ngại đối với thọ (cảm nhận), tưởng (nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm ý), thức (sự nhận biết phân biệt) — năm thứ này hợp thành thân tâm con người.
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với nhãn xứ (mắt, xét như chỗ nương để sinh ra sự nhận biết), không chướng ngại đối với nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ (tai, mũi, lưỡi, thân, ý). Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với sắc xứ (hình sắc, đối tượng của mắt), không chướng ngại đối với thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ (âm thanh, mùi, vị, vật chạm vào thân, và đối tượng của ý).
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với nhãn giới (mắt, xét như một yếu tố cấu thành nên sự nhận biết), không chướng ngại đối với nhĩ giới, tỷ giới, thiệt giới, thân giới, ý giới. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với sắc giới (ở đây là yếu tố hình sắc — đối tượng của mắt), không chướng ngại đối với thanh giới, hương giới, vị giới, xúc giới, pháp giới (các yếu tố âm thanh, mùi, vị, vật chạm và đối tượng của ý). Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với nhãn thức giới (yếu tố nhận biết qua mắt), không chướng ngại đối với nhĩ thức giới, tỷ thức giới, thiệt thức giới, thân thức giới, ý thức giới.
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và sự nhận biết qua mắt), không chướng ngại đối với nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với các cảm thọ (cảm giác khổ, vui, hoặc không khổ không vui) sinh ra do nhãn xúc làm duyên (điều kiện), không chướng ngại đối với các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc làm duyên.
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với địa giới (yếu tố đất, tính cứng chắc), không chướng ngại đối với thủy giới (yếu tố nước, tính ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tính chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống), thức giới (yếu tố nhận biết).
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với vô minh (si mê, không thấy rõ chân lý), không chướng ngại đối với hành (hoạt động tạo nghiệp), thức (tâm thức tái sinh), danh sắc (thân và tâm mới hình thành), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc), thọ (cảm nhận), ái (tham muốn), thủ (bám giữ), hữu (sự hình thành đời sống mới), sinh (sự ra đời), lão tử (già và chết) — đây là mười hai khâu nối nhau của vòng sinh tử.
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với bố thí ba-la-mật-đa, không chướng ngại đối với tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với nội không, không chướng ngại đối với ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với chân như, không chướng ngại đối với pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới.
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với tứ niệm trụ, không chướng ngại đối với tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với khổ thánh đế, không chướng ngại đối với tập, diệt, đạo thánh đế. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với tứ tĩnh lự, không chướng ngại đối với tứ vô lượng, tứ vô sắc định. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với bát giải thoát, không chướng ngại đối với bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với không giải thoát môn, không chướng ngại đối với vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với ngũ nhãn, không chướng ngại đối với lục thần thông. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với các pháp môn tam-ma-địa, không chướng ngại đối với các pháp môn đà-la-ni.
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với Phật thập lực, không chướng ngại đối với tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật. Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với quả Dự lưu (quả vị đầu tiên của bậc thánh), không chướng ngại đối với quả Nhất lai (còn trở lại cõi người một lần), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi đời có ham muốn), quả A-la-hán (dứt sạch phiền não, không còn tái sinh). Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc tự tu tự ngộ không cần thầy). Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không chướng ngại đối với nhất thiết trí, không chướng ngại đối với đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này lấy sự không chướng ngại làm đặc tướng. Vì sao vậy? Thưa Thế Tôn! Vì hư không có tính bình đẳng; vì chân như có tính bình đẳng; vì pháp giới có tính bình đẳng; vì pháp tính có tính bình đẳng; vì bất hư vọng tính có tính bình đẳng; vì bất biến dị tính có tính bình đẳng; vì bình đẳng tính có tính bình đẳng; vì ly sinh tính có tính bình đẳng; vì pháp định có tính bình đẳng; vì pháp trụ có tính bình đẳng; vì thực tế có tính bình đẳng; vì hư không giới có tính bình đẳng; vì bất tư nghì giới có tính bình đẳng; vì không, vô tướng, vô nguyện có tính bình đẳng; vì không tạo ra, không làm ra có tính bình đẳng; vì không nhiễm ô, không thanh tịnh có tính bình đẳng.
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này không sinh không diệt. Vì sao vậy? Thưa Thế Tôn! Vì sắc không sinh không diệt; vì thọ, tưởng, hành, thức không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì nhãn xứ không sinh không diệt; vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì sắc xứ không sinh không diệt; vì thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì nhãn giới không sinh không diệt; vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì sắc giới không sinh không diệt; vì thanh, hương, vị, xúc, pháp giới không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì nhãn thức giới không sinh không diệt; vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới không sinh không diệt.
Thưa Thế Tôn! Vì nhãn xúc không sinh không diệt; vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên không sinh không diệt; vì các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì địa giới không sinh không diệt; vì thủy, hỏa, phong, không, thức giới không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì vô minh không sinh không diệt; vì hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử không sinh không diệt.
Thưa Thế Tôn! Vì bố thí ba-la-mật-đa không sinh không diệt; vì tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì nội không không sinh không diệt; vì ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì chân như không sinh không diệt; vì pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới không sinh không diệt.
Thưa Thế Tôn! Vì tứ niệm trụ không sinh không diệt; vì tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì khổ thánh đế không sinh không diệt; vì tập, diệt, đạo thánh đế không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì tứ tĩnh lự không sinh không diệt; vì tứ vô lượng, tứ vô sắc định không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì bát giải thoát không sinh không diệt; vì bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì không giải thoát môn không sinh không diệt; vì vô tướng, vô nguyện giải thoát môn không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì ngũ nhãn không sinh không diệt; vì lục thần thông không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì các pháp môn tam-ma-địa không sinh không diệt; vì các pháp môn đà-la-ni không sinh không diệt.
Thưa Thế Tôn! Vì Phật thập lực không sinh không diệt; vì tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì quả Dự lưu không sinh không diệt; vì quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì độc giác bồ-đề không sinh không diệt. Thưa Thế Tôn! Vì nhất thiết trí không sinh không diệt; vì đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không sinh không diệt.
Thưa Thế Tôn! Pháp mầu nhiệm sâu xa này hoàn toàn không có dấu vết. Vì sao vậy? Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của sắc không thể tìm thấy; vì dấu vết của thọ, tưởng, hành, thức không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của nhãn xứ không thể tìm thấy; vì dấu vết của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của sắc xứ không thể tìm thấy; vì dấu vết của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của nhãn giới không thể tìm thấy; vì dấu vết của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của sắc giới không thể tìm thấy; vì dấu vết của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của nhãn thức giới không thể tìm thấy; vì dấu vết của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới không thể tìm thấy.
Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của nhãn xúc không thể tìm thấy; vì dấu vết của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên không thể tìm thấy; vì dấu vết của các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của địa giới không thể tìm thấy; vì dấu vết của thủy, hỏa, phong, không, thức giới không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của vô minh không thể tìm thấy; vì dấu vết của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử không thể tìm thấy.
Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của bố thí ba-la-mật-đa không thể tìm thấy; vì dấu vết của tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của nội không không thể tìm thấy; vì dấu vết của ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của chân như không thể tìm thấy; vì dấu vết của pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới không thể tìm thấy.
Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của tứ niệm trụ không thể tìm thấy; vì dấu vết của tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của khổ thánh đế không thể tìm thấy; vì dấu vết của tập, diệt, đạo thánh đế không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của tứ tĩnh lự không thể tìm thấy; vì dấu vết của tứ vô lượng, tứ vô sắc định không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của bát giải thoát không thể tìm thấy; vì dấu vết của bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của không giải thoát môn không thể tìm thấy; vì dấu vết của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của ngũ nhãn không thể tìm thấy; vì dấu vết của lục thần thông không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của các pháp môn tam-ma-địa không thể tìm thấy; vì dấu vết của các pháp môn đà-la-ni không thể tìm thấy.
Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của Phật thập lực không thể tìm thấy; vì dấu vết của tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của quả Dự lưu không thể tìm thấy; vì dấu vết của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của độc giác bồ-đề không thể tìm thấy. Thưa Thế Tôn! Vì dấu vết của nhất thiết trí không thể tìm thấy; vì dấu vết của đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không thể tìm thấy."
Khi ấy, các thiên tử ở cõi Dục (cõi còn ham muốn dục lạc) và cõi Sắc (cõi trời đã lìa dục nhưng còn thân hình vi tế) lại bạch Phật rằng: "Thưa Thế Tôn! Thượng tọa (bậc trưởng lão ngồi hàng trên) Thiện Hiện là người sinh ra theo Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân như mà đến), là đệ tử chân chính của Phật. Vì sao vậy? Vì mọi pháp mà Thượng tọa Thiện Hiện nói ra đều tương ưng (phù hợp, ăn khớp) với tính không."
Bấy giờ Thiện Hiện nói với các thiên tử cõi Dục và cõi Sắc rằng: "Các thiên tử các ông nói ta, Thiện Hiện, là người sinh ra theo Như Lai, là đệ tử chân chính của Phật. Thế nào là Thiện Hiện sinh ra theo Như Lai? Nghĩa là sinh ra theo chân như của Như Lai. Vì sao vậy? Chân như của Như Lai không đến không đi; chân như của Thượng tọa Thiện Hiện cũng vậy, không đến không đi. Do đó mà nói Thượng tọa Thiện Hiện sinh ra theo Như Lai.
Lại nữa, chân như của Như Lai chính là chân như của tất cả các pháp; chân như của tất cả các pháp chính là chân như của Như Lai. Chân như như thế không có tính chân như, cũng không có tính không phải chân như. Chân như của Thượng tọa Thiện Hiện cũng vậy. Do đó mà nói Thượng tọa Thiện Hiện sinh ra theo Như Lai.
Lại nữa, chân như của Như Lai lấy sự thường trụ (luôn còn mãi, không đổi) làm đặc tướng; chân như của Thượng tọa Thiện Hiện cũng vậy, lấy sự thường trụ làm đặc tướng. Do đó mà nói Thượng tọa Thiện Hiện sinh ra theo Như Lai.
Lại nữa, chân như của Như Lai không biến đổi, không phân biệt, trùm khắp mọi pháp mà vận hành; chân như của Thượng tọa Thiện Hiện cũng vậy, không biến đổi, không phân biệt, trùm khắp mọi pháp mà vận hành. Do đó mà nói Thượng tọa Thiện Hiện sinh ra theo Như Lai.
Lại nữa, chân như của Như Lai không có gì vướng mắc ngăn ngại; chân như của tất cả các pháp cũng không có gì vướng mắc ngăn ngại. Dù là chân như của Như Lai hay chân như của tất cả các pháp, đều cùng một chân như, không hai, không khác, không tạo ra, không làm ra. Chân như như thế luôn mang tướng chân như, không lúc nào không phải tướng chân như. Vì luôn mang tướng chân như, không lúc nào không phải tướng chân như, nên không hai không khác. Chân như của Thượng tọa Thiện Hiện cũng vậy. Do đó mà nói Thượng tọa Thiện Hiện sinh ra theo Như Lai.
Lại nữa, chân như của Như Lai ở mọi chỗ đều không nhớ nghĩ, không phân biệt; chân như của Thượng tọa Thiện Hiện cũng vậy, ở mọi chỗ đều không nhớ nghĩ, không phân biệt. Do đó mà nói Thượng tọa Thiện Hiện sinh ra theo Như Lai.
Lại nữa, chân như của Như Lai không riêng biệt, không khác lạ, không thể nắm bắt; chân như của Thượng tọa Thiện Hiện cũng vậy, không riêng biệt, không khác lạ, không thể nắm bắt. Do đó mà nói Thượng tọa Thiện Hiện sinh ra theo Như Lai.
Lại nữa, chân như của Như Lai không lìa chân như của tất cả các pháp; chân như của tất cả các pháp không lìa chân như của Như Lai. Chân như như thế luôn mang tướng chân như, không lúc nào không phải tướng chân như. Chân như của Thượng tọa Thiện Hiện cũng vậy. Do đó mà nói Thượng tọa Thiện Hiện sinh ra theo Như Lai. Tuy nói là sinh ra theo, nhưng thật không có gì để sinh theo, vì chân như của Thiện Hiện không khác với Phật.
Lại nữa, chân như của Như Lai không phải quá khứ, không phải vị lai, không phải hiện tại; chân như của tất cả các pháp cũng không phải quá khứ, không phải vị lai, không phải hiện tại. Chân như của Thượng tọa Thiện Hiện cũng vậy. Do đó mà nói Thượng tọa Thiện Hiện sinh ra theo Như Lai.
Lại nữa, vì chân như của quá khứ bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của quá khứ bình đẳng. Vì chân như của vị lai bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của vị lai bình đẳng. Vì chân như của hiện tại bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của hiện tại bình đẳng. Dù là sự bình đẳng của chân như quá khứ, vị lai, hiện tại, hay sự bình đẳng của chân như Như Lai, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của sắc (hình thể vật chất) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của sắc bình đẳng. Vì chân như của thọ (cảm nhận), tưởng (nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (hoạt động tạo tác của tâm), thức (nhận biết phân biệt) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của thọ, tưởng, hành, thức bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của sắc bình đẳng, chân như của thọ, tưởng, hành, thức bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của nhãn xứ (mắt, xét như chỗ nương để sinh nhận biết) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của nhãn xứ bình đẳng. Vì chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ (tai, mũi, lưỡi, thân, ý) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của nhãn xứ bình đẳng, chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của sắc xứ (hình sắc, đối tượng của mắt) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của sắc xứ bình đẳng. Vì chân như của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ (âm thanh, mùi, vị, vật chạm, đối tượng của ý) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của sắc xứ bình đẳng, chân như của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của nhãn giới (mắt, xét như một yếu tố cấu thành sự nhận biết) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của nhãn giới bình đẳng. Vì chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của nhãn giới bình đẳng, chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của sắc giới (yếu tố hình sắc — đối tượng của mắt) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của sắc giới bình đẳng. Vì chân như của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của sắc giới bình đẳng, chân như của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của nhãn thức giới (yếu tố nhận biết qua mắt) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của nhãn thức giới bình đẳng. Vì chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của nhãn thức giới bình đẳng, chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và nhận biết qua mắt) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của nhãn xúc bình đẳng. Vì chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của nhãn xúc bình đẳng, chân như của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của các cảm thọ (cảm giác khổ, vui, không khổ không vui) sinh ra do nhãn xúc làm duyên (điều kiện) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên bình đẳng. Vì chân như của các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên bình đẳng, chân như của các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của địa giới (yếu tố đất, tính cứng chắc) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của địa giới bình đẳng. Vì chân như của thủy, hỏa, phong, không, thức giới (các yếu tố nước, lửa, gió, khoảng trống, nhận biết) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của thủy, hỏa, phong, không, thức giới bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của địa giới bình đẳng, chân như của thủy, hỏa, phong, không, thức giới bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của vô minh (si mê, không thấy rõ chân lý) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của vô minh bình đẳng. Vì chân như của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử (các khâu tiếp theo trong mười hai khâu nối nhau của vòng sinh tử) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như từ hành cho đến lão tử bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của vô minh bình đẳng, chân như từ hành cho đến lão tử bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của bố thí ba-la-mật-đa (hạnh bố thí hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của bố thí ba-la-mật-đa bình đẳng. Vì chân như của tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhịn), tinh tiến (siêng năng), tĩnh lự (thiền định), Bát-nhã (trí tuệ thấu suốt) ba-la-mật-đa bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như từ tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của bố thí ba-la-mật-đa bình đẳng, chân như từ tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của nội không (tính không của các giác quan bên trong) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của nội không bình đẳng. Vì chân như của ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không (các phương diện khác của tính không) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như từ ngoại không cho đến vô tính tự tính không bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của nội không bình đẳng, chân như từ ngoại không cho đến vô tính tự tính không bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của chân như bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của chân như bình đẳng. Vì chân như của pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới (các tên gọi khác nhau của bản thể chân thật nơi mọi pháp) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như từ pháp giới cho đến bất tư nghì giới bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của chân như bình đẳng, chân như từ pháp giới cho đến bất tư nghì giới bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của tứ niệm trụ (bốn phép quán giữ tâm tỉnh thức) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của tứ niệm trụ bình đẳng. Vì chân như của tứ chính đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi (các nhóm phép tu đưa đến giác ngộ) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như từ tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của tứ niệm trụ bình đẳng, chân như từ tứ chính đoạn cho đến bát thánh đạo chi bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của khổ thánh đế bình đẳng. Vì chân như của tập, diệt, đạo thánh đế (chân lý về nguyên nhân khổ, về sự dứt khổ, về con đường dứt khổ) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của tập, diệt, đạo thánh đế bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của khổ thánh đế bình đẳng, chân như của tập, diệt, đạo thánh đế bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của tứ tĩnh lự bình đẳng. Vì chân như của tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn: thương yêu, xót thương, vui theo, buông xả), tứ vô sắc định (bốn tầng định vượt khỏi hình sắc) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của tứ vô lượng, tứ vô sắc định bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của tứ tĩnh lự bình đẳng, chân như của tứ vô lượng, tứ vô sắc định bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của bát giải thoát (tám phép thiền quán giúp thoát khỏi ràng buộc) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của bát giải thoát bình đẳng. Vì chân như của bát thắng xứ (tám phép quán làm chủ đối tượng), cửu thứ đệ định (chín tầng định tu lần lượt), thập biến xứ (mười phép quán trùm khắp) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của bát giải thoát bình đẳng, chân như của bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của không giải thoát môn (cửa giải thoát quán mọi pháp là không) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của không giải thoát môn bình đẳng. Vì chân như của vô tướng (không bám vào hình tướng), vô nguyện (không mong cầu) giải thoát môn bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của không giải thoát môn bình đẳng, chân như của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của ngũ nhãn bình đẳng. Vì chân như của lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của lục thần thông bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của ngũ nhãn bình đẳng, chân như của lục thần thông bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của các pháp môn tam-ma-địa (các phép tu định, giữ tâm chuyên nhất) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của các pháp môn tam-ma-địa bình đẳng. Vì chân như của các pháp môn đà-la-ni (các phép tu ghi nhớ, gìn giữ giáo pháp không quên) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của các pháp môn đà-la-ni bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của các pháp môn tam-ma-địa bình đẳng, chân như của các pháp môn đà-la-ni bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của Phật thập lực bình đẳng. Vì chân như của tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật (các phẩm chất riêng có của Phật) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như từ tứ vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của Phật thập lực bình đẳng, chân như từ tứ vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của quả Dự lưu (quả vị đầu tiên của bậc thánh) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của quả Dự lưu bình đẳng. Vì chân như của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán (các quả vị thánh cao hơn, đến A-la-hán là dứt sạch phiền não) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của quả Dự lưu bình đẳng, chân như của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc tự tu tự ngộ) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của độc giác bồ-đề bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của độc giác bồ-đề bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Lại nữa, vì chân như của nhất thiết trí (trí biết tổng quát mọi pháp) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của nhất thiết trí bình đẳng. Vì chân như của đạo tướng trí (trí biết mọi con đường tu), nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi chi tiết của mọi pháp) bình đẳng nên chân như của Như Lai bình đẳng; vì chân như của Như Lai bình đẳng nên chân như của đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bình đẳng. Như vậy, dù là chân như của nhất thiết trí bình đẳng, chân như của đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí bình đẳng, hay chân như của Như Lai bình đẳng, đều cùng một chân như bình đẳng, không hai không khác.
Này các thiên tử! Vì Bồ-tát Ma-ha-tát (vị Bồ-tát lớn) tự mình chứng ngộ ngay trước mắt sự bình đẳng của chân như nơi tất cả các pháp như thế, nên được gọi là Như Lai, Ứng, Chính Đẳng Giác (Ứng: bậc xứng đáng được cúng dường; Chính Đẳng Giác: bậc giác ngộ chân chính và trọn vẹn). Thượng tọa Thiện Hiện có thể tin hiểu sâu xa đối với chân như này. Do đó mà nói Thượng tọa Thiện Hiện sinh ra theo Như Lai."
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm hai mươi mốt.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm mười hai (?).
Tam tạng pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video