Thiên 360 — Hội 1 · Phẩm 48 Chỗ trụ của Bồ-tát · phần 2

 Phần đầu, phẩm "Bồ-tát trụ" (chương nói về cách an trú của Bồ-tát), thứ bốn mươi tám, phần hai.

 Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật)! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ mọi loài) muốn đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật), thì nên tự mình khởi lên vô vong thất pháp (phẩm chất không bao giờ quên sót điều gì). Cũng nên khuyên người khác khởi lên vô vong thất pháp, luôn khen ngợi đúng đắn pháp khởi lên vô vong thất pháp, và vui mừng tán thán người khởi lên vô vong thất pháp. Nên tự mình khởi lên hằng trụ xả tính (tính luôn an trú trong sự buông xả, tâm bình thản không thiên lệch). Cũng nên khuyên người khác khởi lên hằng trụ xả tính, luôn khen ngợi đúng đắn pháp khởi lên hằng trụ xả tính, và vui mừng tán thán người khởi lên hằng trụ xả tính.

 Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thì nên tự mình nhiếp thọ (giữ lấy, thành tựu) thọ lượng viên mãn (tuổi thọ trọn đủ, dài lâu). Cũng nên khuyên người khác nhiếp thọ thọ lượng viên mãn, luôn khen ngợi đúng đắn pháp nhiếp thọ thọ lượng viên mãn, và vui mừng tán thán người nhiếp thọ thọ lượng viên mãn.

 Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thì nên tự mình chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp; ví việc giảng pháp như lăn bánh xe, nghiền nát phiền não và lan truyền khắp nơi). Cũng nên khuyên người khác chuyển pháp luân, luôn khen ngợi đúng đắn pháp chuyển pháp luân, và vui mừng tán thán người chuyển pháp luân.

 Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thì nên tự mình gìn giữ, bảo hộ chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật) để chánh pháp được tồn tại. Cũng nên khuyên người khác gìn giữ, bảo hộ chánh pháp để chánh pháp được tồn tại, luôn khen ngợi đúng đắn pháp gìn giữ, bảo hộ chánh pháp để chánh pháp được tồn tại, và vui mừng tán thán người gìn giữ, bảo hộ chánh pháp để chánh pháp được tồn tại.

 Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thì nên lấy vô sở đắc (không chấp rằng có điều gì để nắm bắt, để đạt được) làm phương tiện (cách thức tu hành), mà an trú như vậy.

 Thiện Hiện! Bồ-tát Ma-ha-tát nên học như vậy phương tiện thiện xảo (cách thức khéo léo, linh hoạt để tu hành và giáo hóa) của Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo, đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ) rất sâu xa. Nếu học như vậy, mới có thể an trú nơi pháp cần an trú. Nếu học như vậy, an trú như vậy, thì đối với sắc sẽ không bị chướng ngại. Sắc là hình chất vật chất, nhóm thứ nhất trong năm uẩn; năm uẩn là năm nhóm yếu tố hợp thành con người và thế giới. Đối với thọ (cảm giác vui, khổ, không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết, hình dung hình tướng), hành (các hoạt động tạo tác của tâm) và thức (sự nhận biết phân biệt), cũng không bị chướng ngại.

 Đối với nhãn xứ cũng không bị chướng ngại. Nhãn xứ là con mắt, xét như nơi làm căn cứ cho sự thấy sinh ra; "xứ" là căn cứ để nhận thức phát sinh. Đối với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ (tai, mũi, lưỡi, thân, ý, xét như căn cứ của nhận thức), cũng không bị chướng ngại.

 Đối với sắc xứ (hình sắc, đối tượng của mắt, xét như căn cứ của nhận thức) không bị chướng ngại. Đối với thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ (âm thanh, mùi, vị, vật chạm xúc, và các đối tượng của ý) cũng không bị chướng ngại.

 Đối với nhãn giới không bị chướng ngại. "Giới" là yếu tố cấu thành có phạm vi riêng biệt; nhãn giới là yếu tố con mắt. Đối với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng không bị chướng ngại.

 Đối với sắc giới không bị chướng ngại. Sắc giới ở đây là yếu tố hình sắc, tức đối tượng của mắt, không phải cõi Sắc. Đối với thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng không bị chướng ngại.

 Đối với nhãn thức giới (yếu tố cái biết sinh ra nhờ mắt, tức sự thấy) không bị chướng ngại. Đối với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng không bị chướng ngại.

 Đối với nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và cái biết do mắt) không bị chướng ngại. Đối với nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc cũng không bị chướng ngại.

 Đối với các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra (những cảm giác phát sinh nhờ sự tiếp xúc nơi mắt) không bị chướng ngại. Đối với các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra cũng không bị chướng ngại.

 Đối với địa giới (yếu tố đất, có tính cứng chắc) không bị chướng ngại. Đối với thủy giới (yếu tố nước, có tính ẩm ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, có tính nóng), phong giới (yếu tố gió, có tính chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống) và thức giới (yếu tố tâm thức) cũng không bị chướng ngại.

 Đối với vô minh không bị chướng ngại. Vô minh là sự mê muội, không thấy rõ sự thật; đây là mắt xích đầu tiên trong mười hai nhân duyên, tức chuỗi mười hai mắt xích nhân quả dẫn đến sinh tử luân hồi. Đối với các mắt xích còn lại cũng không bị chướng ngại, gồm:
- hành (hoạt động tạo nghiệp);
- thức (tâm thức nối sang đời mới);
- danh sắc (tâm và thân);
- lục xứ (sáu giác quan);
- xúc (sự tiếp xúc);
- thọ (cảm giác);
- ái (lòng ham muốn);
- thủ (sự bám giữ);
- hữu (sự tồn tại do nghiệp tạo thành);
- sinh (sự sinh ra);
- lão tử (già và chết).

 Đối với việc lìa bỏ giết hại mạng sống không bị chướng ngại. Đối với việc lìa bỏ lấy của không được cho (trộm cắp), lìa bỏ tà dâm, lìa bỏ nói dối, lìa bỏ nói lời thô ác, lìa bỏ nói lời gây chia rẽ, lìa bỏ nói lời nhảm nhí vô ích, lìa bỏ tham lam, giận dữ và tà kiến (cái thấy sai lệch), cũng không bị chướng ngại.

 Đối với tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc, là cõi của các vị trời còn thân hình vi tế) không bị chướng ngại. Đối với tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ là thương yêu ban vui, bi là xót thương cứu khổ, hỷ là vui theo niềm vui của người, xả là buông bỏ không thiên vị) và tứ vô sắc định (bốn tầng định cao hơn, vượt khỏi mọi hình chất) cũng không bị chướng ngại.

 Đối với bố thí ba-la-mật-đa không bị chướng ngại. Đây là hạnh cho tặng hoàn hảo; "ba-la-mật-đa" nghĩa là hạnh tu hoàn hảo đưa sang bờ bên kia, tức bờ giác ngộ. Đối với tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nại), tinh tiến (siêng năng), tĩnh lự (thiền định) và bát-nhã (trí tuệ) ba-la-mật-đa, cũng không bị chướng ngại.

 Đối với nội không không bị chướng ngại. Nội không là tính không, tức không có tự thể cố định, của các pháp bên trong như sáu giác quan. Đối với các loại không sau đây cũng không bị chướng ngại:
- ngoại không (tính không của các đối tượng bên ngoài);
- nội ngoại không (tính không của cả trong lẫn ngoài);
- không không (chính cái "không" cũng là không);
- đại không (mười phương rộng lớn cũng là không);
- thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức niết-bàn, cũng là không);
- hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo tác là không);
- vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng là không);
- tất cánh không (rốt ráo là không);
- vô tế không (không có đầu, không có cuối);
- tán không (các pháp vốn tan rã, không có gì để buông bỏ);
- vô biến dị không (cái không đổi khác cũng là không);
- bản tính không (bản tính các pháp là không);
- tự tướng không (đặc tính riêng của từng pháp là không);
- cộng tướng không (đặc tính chung của các pháp là không);
- nhất thiết pháp không (mọi pháp đều là không);
- bất khả đắc không (không thể nắm bắt được);
- vô tính không (không có thể tính);
- tự tính không (tự tính là không);
- vô tính tự tính không (không có thể tính, cũng không có tự tính).

 Đối với chân như (bản thể như thật, không đổi khác của mọi pháp) không bị chướng ngại. Đối với các tên gọi khác của thực tại sau đây cũng không bị chướng ngại:
- pháp giới (cảnh giới thực tại của mọi pháp);
- pháp tính (bản tính của các pháp);
- bất hư vọng tính (tính không hư dối);
- bất biến dị tính (tính không biến đổi);
- bình đẳng tính (tính bình đẳng);
- ly sinh tính (tính lìa sự sinh khởi);
- pháp định (tính an định của pháp);
- pháp trụ (tính thường trụ của pháp);
- thực tế (bờ mé chân thật);
- hư không giới (cảnh giới như hư không);
- bất tư nghì giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn).

 Đối với tứ niệm trụ (bốn phép chú tâm quán chiếu: thân, cảm giác, tâm và các pháp) không bị chướng ngại. Đối với các pháp tu sau đây cũng không bị chướng ngại:
- tứ chánh đoạn (bốn sự nỗ lực chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm điều thiện chưa sinh, tăng điều thiện đã sinh);
- tứ thần túc (bốn nền tảng của năng lực thiền định);
- ngũ căn (năm gốc lành: lòng tin, sự siêng năng, sự ghi nhớ, sự định tâm, trí tuệ);
- ngũ lực (năm sức mạnh do năm gốc lành ấy phát triển thành);
- thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ);
- bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường chân chính của bậc thánh).

 Đối với khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ) không bị chướng ngại. Đối với tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân của khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự chấm dứt khổ) và đạo thánh đế (chân lý về con đường dứt khổ), cũng không bị chướng ngại.

 Đối với bát giải thoát (tám pháp thiền giúp thoát khỏi ràng buộc) không bị chướng ngại. Đối với bát thắng xứ (tám phép quán làm chủ đối tượng), cửu thứ đệ định (chín tầng định tiến lên tuần tự) và thập biến xứ (mười phép quán một đối tượng trùm khắp mọi nơi), cũng không bị chướng ngại.

 Đối với không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán các pháp là không) không bị chướng ngại. Đối với vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không bám vào hình tướng) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không mong cầu gì), cũng không bị chướng ngại.

 Đối với Cực hỷ địa (tầng vui mừng tột bậc, tầng thứ nhất trong mười tầng tu chứng của Bồ-tát) không bị chướng ngại. Đối với chín tầng còn lại cũng không bị chướng ngại:
- Ly cấu địa (tầng lìa nhơ bẩn);
- Phát quang địa (tầng tỏa sáng);
- Diễm tuệ địa (tầng trí tuệ rực cháy);
- Cực nan thắng địa (tầng rất khó vượt qua);
- Hiện tiền địa (tầng trí tuệ hiện rõ trước mắt);
- Viễn hành địa (tầng đi xa);
- Bất động địa (tầng không lay động);
- Thiện tuệ địa (tầng trí tuệ khéo léo);
- Pháp vân địa (tầng mây pháp, giáo pháp che trùm như mây).

 Đối với ngũ nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) không bị chướng ngại. Đối với lục thần thông (sáu năng lực siêu nhiên) không bị chướng ngại. Đối với tam-ma-địa môn (các pháp môn thiền định; tam-ma-địa là trạng thái tâm định tĩnh, chuyên nhất) không bị chướng ngại. Đối với đà-la-ni môn (các pháp môn tổng trì, tức năng lực ghi nhớ và nắm giữ mọi giáo pháp không quên) không bị chướng ngại.

 Đối với Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) không bị chướng ngại. Đối với các phẩm chất sau đây của Phật cũng không bị chướng ngại:
- tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi khi giảng pháp);
- tứ vô ngại giải (bốn tài hiểu biết và biện giải không trở ngại);
- đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả;
- mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất chỉ riêng Phật mới có).

 Đối với việc quán thuận và quán nghịch mười hai chi duyên khởi (quán chuỗi mười hai mắt xích nhân duyên theo chiều sinh khởi và theo chiều diệt dần) không bị chướng ngại. Đối với việc biết rõ khổ, dứt bỏ nguyên nhân của khổ, chứng sự chấm dứt khổ và tu con đường dứt khổ, cũng không bị chướng ngại.

 Đối với quả Dự lưu (quả vị thánh đầu tiên, mới bước vào dòng thánh) không bị chướng ngại. Đối với quả Nhất lai (chỉ còn trở lại cõi người một lần), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục) và quả A-la-hán (dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), cũng không bị chướng ngại. Đối với Độc giác Bồ-đề (sự giác ngộ của bậc tự mình ngộ đạo nhờ quán nhân duyên, không cần thầy dạy) không bị chướng ngại.

 Đối với việc bước vào ngôi chính tính ly sinh của Bồ-tát (địa vị vững chắc của Bồ-tát, lìa hẳn thân phận phàm phu) không bị chướng ngại. Đối với việc nghiêm tịnh cõi Phật (làm cho cõi Phật trang nghiêm, trong sạch) không bị chướng ngại. Đối với việc thành thục hữu tình (giáo hóa chúng sinh cho được thuần thục; hữu tình là chúng sinh có tình thức) không bị chướng ngại. Đối với việc khởi thần thông của Bồ-tát không bị chướng ngại.

 Đối với nhất thiết trí (trí biết toàn thể các pháp một cách tổng quát) không bị chướng ngại. Đối với đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu) và nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi khía cạnh của mọi pháp, tức trí của Phật), cũng không bị chướng ngại.

 Đối với việc dứt sạch tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại) nối tiếp nhau của mọi phiền não không bị chướng ngại. Đối với vô vong thất pháp không bị chướng ngại. Đối với hằng trụ xả tính không bị chướng ngại. Đối với thọ lượng viên mãn không bị chướng ngại. Đối với việc chuyển pháp luân không bị chướng ngại. Đối với việc chánh pháp được tồn tại không bị chướng ngại.

 Vì sao vậy? Thiện Hiện! Bồ-tát Ma-ha-tát này từ thuở trước đến nay không nhiếp thọ (không nắm lấy, không chấp giữ) sắc, không nhiếp thọ thọ, tưởng, hành, thức. Không nhiếp thọ nhãn xứ, không nhiếp thọ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Không nhiếp thọ sắc xứ, không nhiếp thọ thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ. Không nhiếp thọ nhãn giới, không nhiếp thọ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới. Không nhiếp thọ sắc giới, không nhiếp thọ thanh, hương, vị, xúc, pháp giới. Không nhiếp thọ nhãn thức giới, không nhiếp thọ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới. Không nhiếp thọ nhãn xúc, không nhiếp thọ nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc. Không nhiếp thọ các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra, không nhiếp thọ các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra.

 Không nhiếp thọ địa giới, không nhiếp thọ thủy, hỏa, phong, không, thức giới. Không nhiếp thọ vô minh, không nhiếp thọ hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử. Không nhiếp thọ việc lìa bỏ giết hại mạng sống. Không nhiếp thọ việc lìa bỏ lấy của không được cho, tà dâm, nói dối, nói lời thô ác, nói lời gây chia rẽ, nói lời nhảm nhí, tham lam, giận dữ, tà kiến. Không nhiếp thọ tứ tĩnh lự, không nhiếp thọ tứ vô lượng, tứ vô sắc định. Không nhiếp thọ bố thí ba-la-mật-đa, không nhiếp thọ tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Không nhiếp thọ nội không. Không nhiếp thọ ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không. Không nhiếp thọ chân như. Không nhiếp thọ pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới.

 Không nhiếp thọ tứ niệm trụ, không nhiếp thọ tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi. Không nhiếp thọ khổ thánh đế, không nhiếp thọ tập, diệt, đạo thánh đế. Không nhiếp thọ bát giải thoát, không nhiếp thọ bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ. Không nhiếp thọ không giải thoát môn, không nhiếp thọ vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Không nhiếp thọ Cực hỷ địa, không nhiếp thọ Ly cấu địa, Phát quang địa, Diễm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa.

 Không nhiếp thọ ngũ nhãn, không nhiếp thọ lục thần thông. Không nhiếp thọ tam-ma-địa môn, không nhiếp thọ đà-la-ni môn. Không nhiếp thọ Phật thập lực, không nhiếp thọ tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật. Không nhiếp thọ việc quán thuận nghịch mười hai chi duyên khởi. Không nhiếp thọ việc biết khổ, dứt tập, chứng diệt, tu đạo. Không nhiếp thọ quả Dự lưu, không nhiếp thọ quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán. Không nhiếp thọ Độc giác Bồ-đề.

 Không nhiếp thọ việc bước vào ngôi chính tính ly sinh của Bồ-tát. Không nhiếp thọ việc nghiêm tịnh cõi Phật. Không nhiếp thọ việc thành thục hữu tình. Không nhiếp thọ thần thông của Bồ-tát. Không nhiếp thọ nhất thiết trí, không nhiếp thọ đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Không nhiếp thọ việc dứt sạch tập khí nối tiếp của mọi phiền não. Không nhiếp thọ vô vong thất pháp. Không nhiếp thọ hằng trụ xả tính. Không nhiếp thọ thọ lượng viên mãn. Không nhiếp thọ việc chuyển pháp luân. Không nhiếp thọ việc chánh pháp được tồn tại.

 Vì sao vậy? Thiện Hiện! Vì sắc không thể nhiếp thọ. Nếu sắc không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là sắc. Vì thọ, tưởng, hành, thức không thể nhiếp thọ. Nếu thọ, tưởng, hành, thức không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là thọ, tưởng, hành, thức.

 Thiện Hiện! Vì nhãn xứ không thể nhiếp thọ. Nếu nhãn xứ không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là nhãn xứ. Vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không thể nhiếp thọ. Nếu nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ.

 Thiện Hiện! Vì sắc xứ không thể nhiếp thọ. Nếu sắc xứ không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là sắc xứ. Vì thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không thể nhiếp thọ. Nếu thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ.

 Thiện Hiện! Vì nhãn giới không thể nhiếp thọ. Nếu nhãn giới không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là nhãn giới. Vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới không thể nhiếp thọ. Nếu nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới.

 Thiện Hiện! Vì sắc giới không thể nhiếp thọ. Nếu sắc giới không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là sắc giới. Vì thanh, hương, vị, xúc, pháp giới không thể nhiếp thọ. Nếu thanh, hương, vị, xúc, pháp giới không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là thanh, hương, vị, xúc, pháp giới.

 Thiện Hiện! Vì nhãn thức giới không thể nhiếp thọ. Nếu nhãn thức giới không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là nhãn thức giới. Vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới không thể nhiếp thọ. Nếu nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới.

 Thiện Hiện! Vì nhãn xúc không thể nhiếp thọ. Nếu nhãn xúc không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là nhãn xúc. Vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không thể nhiếp thọ. Nếu nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc.

 Thiện Hiện! Vì các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra không thể nhiếp thọ. Nếu các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra. Vì các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra không thể nhiếp thọ. Nếu các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là các thọ do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên sinh ra.

 Thiện Hiện! Vì địa giới không thể nhiếp thọ. Nếu địa giới không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là địa giới. Vì thủy, hỏa, phong, không, thức giới không thể nhiếp thọ. Nếu thủy, hỏa, phong, không, thức giới không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là thủy, hỏa, phong, không, thức giới.

 Thiện Hiện! Vì vô minh không thể nhiếp thọ. Nếu vô minh không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là vô minh. Vì hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử không thể nhiếp thọ. Nếu hành cho đến lão tử không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là hành cho đến lão tử.

 Thiện Hiện! Vì việc lìa bỏ giết hại mạng sống không thể nhiếp thọ. Nếu việc lìa bỏ giết hại mạng sống không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là lìa bỏ giết hại mạng sống. Vì việc lìa bỏ lấy của không được cho và lìa bỏ tà dâm không thể nhiếp thọ. Nếu việc lìa bỏ lấy của không được cho và lìa bỏ tà dâm không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là lìa bỏ lấy của không được cho và lìa bỏ tà dâm.

 Thiện Hiện! Vì việc lìa bỏ nói dối không thể nhiếp thọ. Nếu việc lìa bỏ nói dối không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là lìa bỏ nói dối. Vì việc lìa bỏ nói lời thô ác, nói lời gây chia rẽ, nói lời nhảm nhí không thể nhiếp thọ. Nếu việc lìa bỏ nói lời thô ác, nói lời gây chia rẽ, nói lời nhảm nhí không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là lìa bỏ nói lời thô ác, nói lời gây chia rẽ, nói lời nhảm nhí.

 Thiện Hiện! Vì việc lìa bỏ tham lam không thể nhiếp thọ. Nếu việc lìa bỏ tham lam không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là lìa bỏ tham lam. Vì việc lìa bỏ giận dữ và tà kiến không thể nhiếp thọ. Nếu việc lìa bỏ giận dữ và tà kiến không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là lìa bỏ giận dữ và tà kiến.

 Thiện Hiện! Vì sơ tĩnh lự (tầng thiền định thứ nhất) không thể nhiếp thọ. Nếu sơ tĩnh lự không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là sơ tĩnh lự. Vì tĩnh lự thứ hai, thứ ba, thứ tư không thể nhiếp thọ. Nếu tĩnh lự thứ hai, thứ ba, thứ tư không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là tĩnh lự thứ hai, thứ ba, thứ tư.

 Thiện Hiện! Vì từ vô lượng (tâm thương yêu, ban vui rộng khắp không giới hạn) không thể nhiếp thọ. Nếu từ vô lượng không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là từ vô lượng. Vì bi, hỷ, xả vô lượng không thể nhiếp thọ. Nếu bi, hỷ, xả vô lượng không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là bi, hỷ, xả vô lượng.

 Thiện Hiện! Vì Không vô biên xứ (tầng định thứ nhất của cõi Vô sắc, quán hư không vô tận) không thể nhiếp thọ. Nếu Không vô biên xứ không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là Không vô biên xứ. Ba tầng định còn lại là Thức vô biên xứ (quán tâm thức vô tận), Vô sở hữu xứ (quán không có gì cả) và Phi tưởng phi phi tưởng xứ (trạng thái chẳng phải có tưởng, cũng chẳng phải không có tưởng). Vì ba tầng ấy không thể nhiếp thọ. Nếu Thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là Thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ.

 Thiện Hiện! Vì bố thí ba-la-mật-đa không thể nhiếp thọ. Nếu bố thí ba-la-mật-đa không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là bố thí ba-la-mật-đa. Vì tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa không thể nhiếp thọ. Nếu tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Thiện Hiện! Vì nội không không thể nhiếp thọ. Nếu nội không không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là nội không. Vì ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không không thể nhiếp thọ. Nếu ngoại không cho đến vô tính tự tính không không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là ngoại không cho đến vô tính tự tính không.

 Thiện Hiện! Vì chân như không thể nhiếp thọ. Nếu chân như không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là chân như. Vì pháp giới, pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thực tế, hư không giới, bất tư nghì giới không thể nhiếp thọ. Nếu pháp giới cho đến bất tư nghì giới không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là pháp giới cho đến bất tư nghì giới.

 Thiện Hiện! Vì tứ niệm trụ không thể nhiếp thọ. Nếu tứ niệm trụ không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là tứ niệm trụ. Vì tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi không thể nhiếp thọ. Nếu tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi.

 Thiện Hiện! Vì khổ thánh đế không thể nhiếp thọ. Nếu khổ thánh đế không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là khổ thánh đế. Vì tập, diệt, đạo thánh đế không thể nhiếp thọ. Nếu tập, diệt, đạo thánh đế không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là tập, diệt, đạo thánh đế.

 Thiện Hiện! Vì bát giải thoát không thể nhiếp thọ. Nếu bát giải thoát không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là bát giải thoát. Vì bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ không thể nhiếp thọ. Nếu bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ.

 Thiện Hiện! Vì không giải thoát môn không thể nhiếp thọ. Nếu không giải thoát môn không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là không giải thoát môn. Vì vô tướng, vô nguyện giải thoát môn không thể nhiếp thọ. Nếu vô tướng, vô nguyện giải thoát môn không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là vô tướng, vô nguyện giải thoát môn.

 Thiện Hiện! Vì Cực hỷ địa không thể nhiếp thọ. Nếu Cực hỷ địa không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là Cực hỷ địa. Vì Ly cấu địa, Phát quang địa, Diễm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa không thể nhiếp thọ. Nếu Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa.

 Thiện Hiện! Vì ngũ nhãn không thể nhiếp thọ. Nếu ngũ nhãn không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là ngũ nhãn. Vì lục thần thông không thể nhiếp thọ. Nếu lục thần thông không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là lục thần thông.

 Thiện Hiện! Vì tam-ma-địa môn không thể nhiếp thọ. Nếu tam-ma-địa môn không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là tam-ma-địa môn. Vì đà-la-ni môn không thể nhiếp thọ. Nếu đà-la-ni môn không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là đà-la-ni môn.

 Thiện Hiện! Vì Phật thập lực không thể nhiếp thọ. Nếu Phật thập lực không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là Phật thập lực. Vì tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật không thể nhiếp thọ. Nếu tứ vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là tứ vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật.

 Thiện Hiện! Vì việc quán thuận nghịch mười hai duyên khởi không thể nhiếp thọ. Nếu việc quán thuận nghịch mười hai duyên khởi không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là quán thuận nghịch mười hai duyên khởi.

 Thiện Hiện! Vì việc biết khổ, dứt tập, chứng diệt, tu đạo không thể nhiếp thọ. Nếu việc biết khổ, dứt tập, chứng diệt, tu đạo không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là biết khổ, dứt tập, chứng diệt, tu đạo.

 Thiện Hiện! Vì quả Dự lưu không thể nhiếp thọ. Nếu quả Dự lưu không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là quả Dự lưu. Vì quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán không thể nhiếp thọ. Nếu quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán.

 Thiện Hiện! Vì Độc giác Bồ-đề không thể nhiếp thọ. Nếu Độc giác Bồ-đề không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là Độc giác Bồ-đề.

 Thiện Hiện! Vì việc bước vào ngôi chính tính ly sinh của Bồ-tát không thể nhiếp thọ. Nếu việc ấy không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là bước vào ngôi chính tính ly sinh của Bồ-tát.

 Thiện Hiện! Vì việc nghiêm tịnh cõi Phật không thể nhiếp thọ. Nếu việc nghiêm tịnh cõi Phật không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là nghiêm tịnh cõi Phật.

 Thiện Hiện! Vì việc thành thục hữu tình không thể nhiếp thọ. Nếu việc thành thục hữu tình không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là thành thục hữu tình.

 Thiện Hiện! Vì thần thông của Bồ-tát không thể nhiếp thọ. Nếu thần thông của Bồ-tát không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là thần thông của Bồ-tát.

 Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí không thể nhiếp thọ. Nếu nhất thiết trí không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là nhất thiết trí. Vì đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không thể nhiếp thọ. Nếu đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.

 Thiện Hiện! Vì việc dứt sạch tập khí nối tiếp của mọi phiền não không thể nhiếp thọ. Nếu việc ấy không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là dứt sạch tập khí nối tiếp của mọi phiền não.

 Thiện Hiện! Vì vô vong thất pháp không thể nhiếp thọ. Nếu vô vong thất pháp không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là vô vong thất pháp. Vì hằng trụ xả tính không thể nhiếp thọ. Nếu hằng trụ xả tính không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là hằng trụ xả tính.

 Thiện Hiện! Vì thọ lượng viên mãn không thể nhiếp thọ. Nếu thọ lượng viên mãn không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là thọ lượng viên mãn.

 Thiện Hiện! Vì việc chuyển pháp luân không thể nhiếp thọ. Nếu việc chuyển pháp luân không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là chuyển pháp luân.

 Thiện Hiện! Vì việc chánh pháp tồn tại không thể nhiếp thọ. Nếu việc chánh pháp tồn tại không thể nhiếp thọ thì chẳng phải là chánh pháp tồn tại.

 Khi Phật giảng phẩm "Bồ-tát trụ" này, có một vạn hai nghìn vị Bồ-tát Ma-ha-tát đạt được vô sinh pháp nhẫn (sự an nhiên chấp nhận, chứng biết rằng các pháp vốn không sinh không diệt).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video