Phần đầu, phẩm "Bồ-tát Pháp Dũng", phẩm thứ bảy mươi tám, đoạn một. (Bồ-tát: người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh. Pháp Dũng: tên một vị Bồ-tát, nghĩa là "giáo pháp tuôn trào".)
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát (Đại Bồ-tát, bậc Bồ-tát lớn) Pháp Dũng bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Thường Đề (tên vị Bồ-tát, nghĩa là "người luôn khóc"): "Thiện nam tử (cách gọi người nam có lòng lành), pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý, không phải thân xác thịt) của tất cả các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Viên Mãn, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Trượng Phu, Điều Ngự Sĩ, Thiên Nhân Sư, Phật Bạc-già-phạm (mười danh hiệu của Phật: Như Lai — bậc đến từ chân như; Ứng — bậc đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác — bậc giác ngộ chân chính trọn khắp; Minh Hạnh Viên Mãn — trí tuệ và đức hạnh đều trọn vẹn; Thiện Thệ — bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát; Thế Gian Giải — bậc hiểu rõ mọi việc thế gian; Vô Thượng Trượng Phu — bậc trượng phu cao nhất; Điều Ngự Sĩ — bậc khéo điều phục, dẫn dắt người; Thiên Nhân Sư — thầy của trời và người; Phật — bậc giác ngộ; Bạc-già-phạm — Thế Tôn, bậc được đời tôn kính), không từ đâu đến, cũng không đi về đâu. Vì sao vậy? Thiện nam tử, vì thật tánh của các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều không lay động.
Thiện nam tử, chân như (cái như thật, bản chất chân thật không thay đổi của mọi pháp) của các pháp không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Chân như như vậy chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, pháp giới (cảnh giới chân thật làm nền tảng cho mọi pháp) của các pháp không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Pháp giới như vậy chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, pháp tánh (bản tánh chân thật của các pháp) của các pháp không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Pháp tánh như vậy chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tánh không hư vọng (bản tánh chân thật, không giả dối) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Tánh không hư vọng chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tánh không biến đổi (bản tánh trước sau như một, không đổi khác) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Tánh không biến đổi chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tánh bình đẳng của pháp (mọi pháp về bản chất đều ngang nhau, không sai khác) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Tánh bình đẳng của pháp chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tánh lìa sinh của pháp (bản chất vượt ngoài sự sinh khởi) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Tánh lìa sinh của pháp chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tánh quyết định của các pháp (pháp định: bản chất chân thật đã định sẵn, không đổi) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Tánh quyết định của các pháp chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tánh an trụ của các pháp (pháp trụ: chân lý thường còn an trụ, dù có Phật ra đời hay không) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Tánh an trụ của các pháp chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, thật tế (bờ mé chân thật, chỗ tột cùng của sự thật) của các pháp không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Thật tế của các pháp chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, cõi hư không của pháp (bản chất của pháp rộng khắp, không ngăn ngại như hư không) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Cõi hư không của pháp chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, cõi không thể nghĩ bàn (cảnh giới vượt ngoài suy nghĩ và lời nói) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Cõi không thể nghĩ bàn chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tánh vô sinh của pháp (bản chất không hề thật có sinh ra) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Tánh vô sinh của pháp chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tánh vô diệt của pháp (bản chất không hề thật có mất đi) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Tánh vô diệt của pháp chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tánh như thật của pháp (đúng y như sự thật vốn có) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Tánh như thật của pháp chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tánh xa lìa của pháp (bản chất xa lìa mọi tướng trạng và mọi sự ràng buộc) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Tánh xa lìa của pháp chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tánh vắng lặng của pháp (bản chất lặng yên, dứt mọi xao động và phiền não) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Tánh vắng lặng của pháp chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, cõi không nhiễm không tịnh (cảnh giới vượt ngoài cả ô nhiễm lẫn trong sạch) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Cõi không nhiễm không tịnh chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tánh không của các pháp (mọi pháp đều không có tự thể riêng biệt, cố định) không đến không đi, không thể đặt bày, gọi tên. Tánh không của các pháp chính là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm.
Thiện nam tử, tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến Phật Bạc-già-phạm, chẳng phải chính là các pháp, cũng chẳng phải lìa ngoài các pháp. Thiện nam tử, chân như của các pháp và chân như của Như Lai là một chứ không phải hai. Thiện nam tử, chân như của các pháp không hợp không tan, chỉ có một tướng, gọi là vô tướng (không có hình tướng nào). Thiện nam tử, chân như của các pháp chẳng phải một, chẳng phải hai, chẳng phải ba, chẳng phải bốn, nói rộng ra cho đến chẳng phải trăm nghìn... Vì sao vậy? Thiện nam tử, vì chân như của các pháp lìa ngoài số lượng, không phải là cái có thật thể.
Lại nữa, thiện nam tử, ví như có người vào cuối mùa nóng đi qua đồng hoang, giữa trưa khát khô, thấy ảo ảnh nắng (hơi nóng bốc lên trên mặt đất trông như mặt nước lay động) dao động, liền nghĩ: "Lúc này chắc chắn ta sẽ có nước." Nghĩ xong liền đi đến đó. Ảo ảnh nắng mình thấy cứ dần lùi ra xa, người ấy liền chạy đuổi theo, lại càng thấy xa hơn, tìm đủ mọi cách mà không được nước. Thiện nam tử, ý ông thế nào? Nước trong ảo ảnh nắng ấy từ núi, khe, suối, ao nào chảy đến? Nay đi về đâu? Chảy vào biển đông, hay vào biển tây, biển nam, biển bắc?
Thường Đề đáp: "Nước trong ảo ảnh nắng còn không thể có, huống chi có thể nói là có chỗ từ đó đến và có chỗ đi đến."
Bồ-tát Pháp Dũng nói với Thường Đề: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông nói. Như người khát kia ngu si không trí, bị cái nóng bức bách, thấy ảo ảnh nắng lay động, ở chỗ không có nước mà lầm sinh ý tưởng là nước. Nếu ai cho rằng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác có đến có đi thì cũng như vậy; nên biết người ấy ngu si không trí. Vì sao vậy? Thiện nam tử, tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không thể thấy được qua sắc thân (thân có hình sắc, thân xác thịt). Như Lai chính là pháp thân. Thiện nam tử, pháp thân Như Lai chính là chân như, pháp giới của các pháp. Chân như, pháp giới đã không thể nói là có đến có đi, thì pháp thân Như Lai cũng như vậy, không đến không đi.
Lại nữa, thiện nam tử, ví như nhà ảo thuật hoặc đệ tử của ông ta làm phép huyễn hóa ra đủ thứ: quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ, cùng bò, dê..., trong chốc lát thì bỗng biến mất. Thiện nam tử, ý ông thế nào? Những thứ do ảo thuật tạo ra ấy từ đâu đến, đi về đâu?"
Thường Đề đáp: "Việc ảo thuật không có thật, làm sao có thể nói là có chỗ đến chỗ đi."
Bồ-tát Pháp Dũng nói với Thường Đề: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông nói. Nếu ai chấp rằng việc ảo thuật có đến có đi, nên biết người ấy ngu si không trí. Nếu ai cho rằng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác có đến có đi thì cũng như vậy; nên biết người ấy ngu si không trí. Vì sao vậy? Thiện nam tử, tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không thể thấy được qua sắc thân. Như Lai chính là pháp thân. Thiện nam tử, pháp thân Như Lai chính là chân như, pháp giới của các pháp. Chân như, pháp giới đã không thể nói là có đến có đi, thì pháp thân Như Lai cũng như vậy, không đến không đi.
Lại nữa, thiện nam tử, như trong gương và các vật tương tự có các hình ảnh hiện ra; các hình ảnh ấy tạm có rồi lại không. Thiện nam tử, ý ông thế nào? Hình ảnh trong gương và các vật ấy từ đâu đến, đi về đâu?"
Thường Đề đáp: "Các hình ảnh không có thật, làm sao có thể nói là có đến có đi."
Bồ-tát Pháp Dũng nói với Thường Đề: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông nói. Nếu ai chấp rằng các hình ảnh có đến có đi, nên biết người ấy ngu si không trí. Nếu ai cho rằng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác có đến có đi thì cũng như vậy; nên biết người ấy ngu si không trí. Vì sao vậy? Thiện nam tử, tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không thể thấy được qua sắc thân. Như Lai chính là pháp thân. Thiện nam tử, pháp thân Như Lai chính là chân như, pháp giới của các pháp. Chân như, pháp giới đã không thể nói là có đến có đi, thì pháp thân Như Lai cũng như vậy, không đến không đi.
Lại nữa, thiện nam tử, như trong hang núi và những nơi tương tự có tiếng vang hiện ra; các tiếng vang ấy tạm có rồi lại không. Thiện nam tử, ý ông thế nào? Tiếng vang trong hang núi và những nơi ấy từ đâu đến, đi về đâu?"
Thường Đề đáp: "Các tiếng vang không có thật, làm sao có thể nói là có chỗ đến chỗ đi."
Bồ-tát Pháp Dũng nói với Thường Đề: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông nói. Nếu ai chấp rằng các tiếng vang có đến có đi, nên biết người ấy ngu si không trí. Nếu ai cho rằng Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác có đến có đi thì cũng như vậy; nên biết người ấy ngu si không trí. Vì sao vậy? Thiện nam tử, tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không thể thấy được qua sắc thân. Như Lai chính là pháp thân. Thiện nam tử, pháp thân Như Lai chính là chân như, pháp giới của các pháp. Chân như, pháp giới đã không thể nói là có đến có đi, thì pháp thân Như Lai cũng như vậy, không đến không đi."
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (bộ kinh lớn về trí tuệ hoàn hảo đưa người sang bờ giác ngộ), quyển thứ ba trăm chín mươi chín.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ bốn trăm.
Tam tạng Pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang (vị cao tăng đời Đường, Trung Quốc, từng sang Ấn Độ thỉnh kinh) vâng chiếu vua dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video