Thiên 460 — Hội 1 · Phẩm 78 Bồ-tát Pháp Dũng · phần 2

 Phần thứ nhất (hội thuyết pháp đầu tiên của bộ kinh), phẩm "Bồ-tát Pháp Dũng", phẩm thứ bảy mươi tám, phần hai.

 Lại nữa, này thiện nam tử (người nam có lòng lành, cách gọi thân mật người tu hành)! Ví như ánh sáng và bóng hình hiện ra đủ mọi hình tướng, có lay động, có chuyển biến, có khác biệt. Này thiện nam tử, ý ông nghĩ sao? Những ánh sáng và bóng hình ấy từ đâu đến, đi về đâu?

 Thường Đề (tên vị Bồ-tát đang đi cầu học pháp; Bồ-tát là người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ muôn loài) đáp: "Ánh sáng và bóng hình không có thật, làm sao có thể nói là có chỗ đến chỗ đi?"

 Bồ-tát Pháp Dũng (vị Bồ-tát đang thuyết pháp cho Thường Đề) nói với Thường Đề: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông đã nói. Nếu ai cho rằng ánh sáng và bóng hình có đến có đi, thì nên biết người ấy ngu si, không có trí. Nếu ai cho rằng Như Lai (đức Phật, bậc từ chân lý mà đến), Ứng (bậc đáng được cúng dường), Chính Đẳng Giác (bậc giác ngộ chân chính và trọn khắp) có đến có đi, thì cũng như vậy, nên biết người ấy ngu si, không có trí. Vì sao thế? Này thiện nam tử, tất cả các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác không thể thấy được bằng sắc thân (thân có hình tướng vật chất). Như Lai chính là pháp thân (thân là chính chân lý). Này thiện nam tử, pháp thân Như Lai chính là chân như (tính chân thật vốn như thế, không hề đổi khác) và pháp giới (bản tính chung, nền tảng chân thật của muôn sự) của các pháp (mọi sự vật, hiện tượng). Chân như, pháp giới đã không thể nói là có đến có đi, thì pháp thân Như Lai cũng vậy, không đến không đi."

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như trong thành Tầm Hương (ảo ảnh thành quách hiện giữa không trung, tương truyền là thành của loài thần Càn-thát-bà, loài thần sống bằng hương) hiện ra đủ thứ vật, những vật ấy tạm có rồi lại không. Này thiện nam tử, ý ông nghĩ sao? Những vật trong thành Tầm Hương ấy từ đâu đến, đi về đâu?"

 Thường Đề đáp: "Những vật trong thành Tầm Hương đều không có thật, làm sao có thể nói là có chỗ từ đó đến, có chỗ đi tới?"

 Bồ-tát Pháp Dũng nói với Thường Đề: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông đã nói. Ai cho rằng những vật trong thành Tầm Hương có đến có đi, thì nên biết người ấy ngu si, không có trí. Nếu ai cho rằng Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác có đến có đi, thì cũng như vậy, nên biết người ấy ngu si, không có trí. Vì sao thế? Này thiện nam tử, tất cả các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác không thể thấy được bằng sắc thân. Như Lai chính là pháp thân. Này thiện nam tử, pháp thân Như Lai chính là chân như, pháp giới của các pháp. Chân như, pháp giới đã không thể nói là có đến có đi, thì pháp thân Như Lai cũng vậy, không đến không đi."

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như những việc do các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác biến hóa ra, tạm có rồi lại không. Này thiện nam tử, ý ông nghĩ sao? Những việc biến hóa ấy từ đâu đến, đi về đâu?"

 Thường Đề đáp: "Những việc biến hóa đều không có thật, làm sao có thể nói là có chỗ từ đó đến, có chỗ đi tới?"

 Bồ-tát Pháp Dũng nói với Thường Đề: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông đã nói. Ai cho rằng những việc biến hóa có đến có đi, thì nên biết người ấy ngu si, không có trí. Nếu ai cho rằng Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác có đến có đi, thì cũng như vậy, nên biết người ấy ngu si, không có trí. Vì sao thế? Này thiện nam tử, tất cả các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác không thể thấy được bằng sắc thân. Như Lai chính là pháp thân. Này thiện nam tử, pháp thân Như Lai chính là chân như, pháp giới của các pháp. Chân như, pháp giới đã không thể nói là có đến có đi, thì pháp thân Như Lai cũng vậy, không đến không đi."

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như có người trong giấc mộng thấy các đức Phật, hoặc một, hoặc mười, hoặc trăm, hoặc nghìn, cho đến vô số. Khi người ấy tỉnh mộng thì những gì đã thấy đều không còn. Này thiện nam tử, ý ông nghĩ sao? Các đức Phật thấy trong mộng từ đâu đến, đi về đâu?"

 Thường Đề đáp: "Những gì thấy trong mộng đều là hư giả, hoàn toàn không có thật, làm sao có thể nói là có chỗ đến chỗ đi?"

 Bồ-tát Pháp Dũng nói với Thường Đề: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông đã nói. Ai cho rằng những gì thấy trong mộng có đến có đi, thì nên biết người ấy ngu si, không có trí. Nếu ai cho rằng Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác có đến có đi, thì cũng như vậy, nên biết người ấy ngu si, không có trí. Vì sao thế? Này thiện nam tử, tất cả các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác không thể thấy được bằng sắc thân. Như Lai chính là pháp thân. Này thiện nam tử, pháp thân Như Lai chính là chân như, pháp giới của các pháp. Chân như, pháp giới đã không thể nói là có đến có đi, thì pháp thân Như Lai cũng vậy, không đến không đi."

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Tất cả các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác đều dạy rằng mọi pháp như những gì thấy trong mộng, như việc biến hóa, như thành Tầm Hương, như ánh sáng và bóng hình, như tiếng vang, như hình bóng trong gương, như trò ảo thuật, như ảo ảnh hơi nắng, đều không có thật. Nếu đối với nghĩa lý rất sâu xa ấy do chư Phật dạy mà không biết đúng như thật, cho rằng thân Như Lai là danh (tên gọi, phần tinh thần), là sắc (phần hình chất), có đến có đi, thì nên biết người ấy vì mê lầm pháp tính (bản tính chân thật của các pháp) nên ngu si không có trí, trôi lăn trong các cõi tái sinh, chịu khổ sống chết, xa lìa Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo đưa người sang bờ giác ngộ), cũng xa lìa tất cả Phật pháp."

 "Nếu đối với nghĩa lý rất sâu xa ấy do chư Phật dạy mà biết được đúng như thật, không cho rằng thân Phật là danh là sắc, cũng không cho rằng Phật có đến có đi, thì nên biết người ấy đã hiểu rõ đúng như thật nghĩa lý sâu xa mà Phật dạy, không chấp các pháp có đến có đi, có sinh có diệt, có nhiễm (dơ) có tịnh (sạch). Vì không chấp như thế nên thực hành được Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng siêng tu được tất cả Phật pháp, tức là đã gần kề vô thượng chính đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn khắp của Phật) mà mình mong cầu, cũng được gọi là đệ tử chân thật thanh tịnh của Như Lai, trọn không nhận suông đồ cúng dường của người trong nước có lòng tin, có thể làm phúc điền (ruộng phúc — người mà ai cúng dường thì được phúc như gieo hạt trên ruộng tốt) tốt cho tất cả, xứng đáng nhận sự cúng dường của trời và người trong thế gian."

 Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như trong biển lớn có các thứ châu báu. Những châu báu ấy không phải từ mười phương đến, cũng không phải do hữu tình (loài có tình thức, tức chúng sinh) nào ở trong đó tạo ra, cũng không phải không có nhân duyên mà sinh. Nhưng nhờ sức thiện căn (gốc lành, tức những việc lành đã làm có sức sinh ra quả tốt) của các hữu tình mà khiến trong biển lớn sinh ra các thứ báu. Khi báu ấy sinh ra, là nhờ sức nhân duyên hòa hợp mà có, chẳng từ đâu đến. Khi báu ấy mất đi, cũng chẳng đi về phương nào trong mười phương, chỉ do sức thiện căn của hữu tình đã hết mà khiến nó chìm mất.

 Vì sao thế? Các pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) đều do duyên hợp mà sinh, do duyên lìa mà diệt; trong đó hoàn toàn không có kẻ sinh, kẻ diệt. Vì vậy các pháp không đến không đi. Thân các đức Như Lai cũng như vậy, chẳng từ phương nào trong mười phương đến, cũng không có ai ở trong đó tạo ra, cũng không thể nói là không có nhân duyên mà sinh. Nhưng nương vào việc xưa kia tu tịnh hạnh (hạnh thanh tịnh) đã viên mãn làm nhân duyên, lại nương vào việc các hữu tình trước kia đã tu nhân lành để được thấy Phật, nghiệp ấy chín muồi, nên có thân Như Lai xuất hiện ở đời. Khi thân Phật diệt, cũng chẳng đi về phương nào trong mười phương, chỉ do sức nhân duyên hòa hợp đã hết thì liền diệt mất. Vì vậy chư Phật không đến không đi.

 Lại nữa, này thiện nam tử! Ví như cây đàn không hầu (một loại đàn dây cổ) nhờ nhiều nhân duyên hòa hợp mà phát ra tiếng. Nhân duyên của tiếng đàn là hộp đàn, cần đàn, dây buộc, que gảy (?), dây đàn cùng với công sức và ý định của người đánh. Từng thứ riêng lẻ như thế không thể sinh ra tiếng; phải khi hòa hợp lại thì tiếng mới khởi lên. Lúc tiếng sinh ra chẳng từ đâu đến, lúc tiếng lặng mất chẳng đi về đâu.

 Này thiện nam tử, thân các đức Như Lai cũng như vậy, nương vào nhiều nhân duyên mà sinh. Nhân duyên của thân ấy là vô lượng phúc đức và trí tuệ, cùng với thiện căn được thấy Phật mà các hữu tình đã tu nay chín muồi. Từng thứ riêng lẻ như thế không thể sinh ra thân; phải khi hòa hợp lại thì thân mới khởi lên. Lúc thân sinh ra chẳng từ đâu đến, lúc diệt mất chẳng đi về đâu.

 Này thiện nam tử, đối với tướng không đến không đi của Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, ông nên biết như thế. Theo đạo lý ấy, đối với tướng không đến không đi của mọi pháp cũng nên biết như thế. Này thiện nam tử, nếu đối với Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác và mọi pháp mà biết đúng như thật là không đến không đi, không sinh không diệt, không nhiễm không tịnh, thì nhất định tu hành được Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu cùng phương tiện thiện xảo (sự khéo léo dùng cách thức thích hợp để giáo hóa và tu tập), ắt sẽ đạt được vô thượng chính đẳng bồ-đề.

 Khi Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn) Pháp Dũng giảng cho Bồ-tát Ma-ha-tát Thường Đề về tướng không đến không đi của các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, nói rộng ra cho đến của Phật Bạc-già-phạm (Thế Tôn, bậc được cả thế gian tôn kính), thì khiến tất cả mặt đất, các núi, biển lớn và các cung trời trong cõi tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ rộng lớn gồm một tỷ thế giới nhỏ) rung chuyển theo sáu cách (sáu kiểu rung động mà kinh Phật nói xảy ra khi có điềm lớn); cung điện của các ma (loài chuyên ngăn cản người tu) đều mất hết vẻ uy nghi sáng rỡ; ma và quân ma đều kinh sợ. Bấy giờ, tất cả cỏ cây, bụi rậm, rừng rú trong cõi tam thiên đại thiên thế giới ấy đều nở hoa trái mùa, thảy đều nghiêng về phía Bồ-tát Ma-ha-tát Pháp Dũng; trên không trung cũng mưa xuống đủ loại hoa thơm.

 Lúc ấy Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), Tứ Đại Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương) cùng các chúng trời, ở trên không trung liền đem đủ loại hoa thơm mầu nhiệm của cõi trời rải xuống cúng dường Bồ-tát Ma-ha-tát Pháp Dũng; xong rồi lại cầm đủ loại hoa thơm mầu nhiệm cõi trời rải xuống cúng dường Bồ-tát Thường Đề và nói rằng: "Nhờ đại sĩ (bậc người lớn, tiếng tôn xưng Bồ-tát) mà chúng tôi được nghe lời dạy về thắng nghĩa (chân lý tối thượng) như thế này. Tất cả những người trong thế gian đang mắc thân kiến (sự chấp lầm rằng thân này là cái ta thật có), nghe pháp này rồi đều có thể buông bỏ sự chấp trước, thảy đều được an trụ ở địa vị khó bị khuất phục."

 Khi ấy Bồ-tát Ma-ha-tát Thường Đề thưa với Bồ-tát Ma-ha-tát Pháp Dũng: "Do nhân gì, duyên gì mà khiến tất cả mặt đất, các núi, biển lớn trong thế giới này rung chuyển theo sáu cách, và hiện ra đủ thứ tướng lạ hiếm có như vậy?"

 Bồ-tát Pháp Dũng bảo Thường Đề: "Do ta trả lời câu ông hỏi về tướng không đến không đi của Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, nên trong hội này có tám nghìn chúng sinh đều chứng được vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ thấu suốt và an trụ vững chắc nơi chân lý rằng các pháp vốn không sinh không diệt); lại có tám mươi na-dữu-đa (một con số cực lớn) chúng sinh đều phát tâm cầu vô thượng chính đẳng giác; lại có tám vạn bốn nghìn chúng sinh xa lìa bụi trần, lìa sạch nhơ bẩn, đối với các pháp sinh được pháp nhãn thanh tịnh (con mắt thấy rõ chân lý, tức chứng được quả thánh đầu tiên). Vì nhân duyên ấy mà khiến tất cả mặt đất, các núi, biển lớn trong thế giới này rung chuyển theo sáu cách và hiện ra đủ thứ tướng lạ hiếm có."

 Bồ-tát Thường Đề nghe lời ấy, hớn hở vui mừng, nghĩ rằng: "Nay ta đã được lợi ích lớn lao, ấy là nhờ ta hỏi Bồ-tát Pháp Dũng mà khiến các hữu tình được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế, giảng về tướng không đến không đi của các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, khiến bấy nhiêu chúng được lợi ích lớn. Nhờ thiện căn thù thắng như thế, ta đủ sức thành tựu vô thượng chính đẳng bồ-đề mà ta mong cầu. Đối với vô thượng chính đẳng bồ-đề, ta không còn nghi ngờ gì nữa. Đời sau ta nhất định thành Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác, làm lợi ích và đem an vui cho vô lượng hữu tình." Nghĩ thế rồi, vui mừng hớn hở, ông bay lên không trung cao bằng bảy cây đa-la (loại cây cọ rất cao, thường dùng làm đơn vị ước lượng chiều cao).

 Ông lại nghĩ: "Ta nên đem gì cúng dường bậc đại sư Bồ-tát Pháp Dũng để đền ơn đã thuyết pháp cho ta?" Lúc ấy Thiên Đế Thích biết được ý nghĩ của ông, liền hóa ra vô lượng hoa thơm mầu nhiệm, muốn đem tặng Bồ-tát Thường Đề, và nói rằng: "Thưa đại sĩ, nay xin thương xót tôi mà nhận hoa này, đem cúng dường Bồ-tát Pháp Dũng. Thưa đại sĩ, ngài nên nhận sự cúng dường của chúng tôi, nay tôi giúp đại sĩ thành tựu công đức. Vì sao thế? Nhờ đại sĩ mà vô lượng trăm nghìn hữu tình chúng tôi được lợi ích lớn, ấy là chắc chắn sẽ chứng được vô thượng chính đẳng bồ-đề mà mình mong cầu. Thưa đại sĩ, nên biết rằng người có thể vì tất cả hữu tình mà trải qua vô lượng vô số đại kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài) chịu mọi siêng năng khổ nhọc như đại sĩ thì thật khó có được. Vì vậy nay ngài nên nhận vật tôi dâng."

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Thường Đề nhận hoa thơm mầu nhiệm của Thiên Đế Thích, rải xuống cúng dường Bồ-tát Ma-ha-tát Pháp Dũng xong, từ không trung đáp xuống, cúi đầu lễ dưới hai chân, chắp tay cung kính thưa rằng: "Bạch đại sư, từ hôm nay con nguyện đem thân mạng phụng sự đại sư, làm kẻ hầu hạ sai bảo." Nói xong, ông chắp tay đứng trước Bồ-tát Ma-ha-tát Pháp Dũng.

 Lúc ấy người con gái nhà trưởng giả (người giàu có, có danh vọng) cùng các quyến thuộc chắp tay cung kính thưa với Thường Đề: "Từ nay chúng con cũng đem thân mạng phụng sự hầu hạ ngài, mong ngài thương nhận cho. Nhờ thiện căn này, nguyện chúng con sẽ đạt được pháp thù thắng như thế, giống như điều ngài đã chứng; nguyện đời sau luôn được gần gũi ngài, thường theo ngài cúng dường chư Phật và các Bồ-tát, cùng tu phạm hạnh (hạnh trong sạch của người tu)."

 Bồ-tát Thường Đề liền đáp: "Các người nếu thành tâm theo ta thì phải nghe lời ta dạy, ta mới nhận các người." Con gái trưởng giả và mọi người thưa với Thường Đề: "Chúng con thành tâm theo ngài, sẽ làm theo lời ngài dạy." Khi ấy Bồ-tát Thường Đề liền bảo con gái trưởng giả và các quyến thuộc mỗi người lấy đủ thứ đồ trang sức đẹp đẽ tự trang điểm, rồi đem năm trăm cỗ xe đẹp bằng bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não) cùng các đồ cúng dường, cùng một lúc dâng lên Bồ-tát Pháp Dũng và thưa rằng: "Bạch đại sư, con xin đem con gái trưởng giả cùng mọi người đây dâng lên đại sư, cúi mong ngài từ bi nhận cho con."

 Khi ấy Thiên Đế Thích khen Thường Đề: "Lành thay, lành thay! Đại sĩ có thể bố thí như thế. Theo đúng phép, các Bồ-tát Ma-ha-tát nên bố thí tất cả những gì mình có. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát học được cách bố thí tất cả như thế, sẽ mau chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề. Nếu đối với pháp sư (người giảng pháp) mà cung kính cúng dường như thế, không tiếc gì cả, thì nhất định được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu cùng phương tiện thiện xảo. Các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác thời quá khứ, khi chuyên cần tu học đạo Bồ-tát, cũng vì thưa hỏi Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu và phương tiện thiện xảo mà bỏ hết mọi thứ mình có; nhờ thế đã chứng được vô thượng chính đẳng bồ-đề mà mình mong cầu."

 Bấy giờ Bồ-tát Pháp Dũng, muốn cho thiện căn mà Bồ-tát Thường Đề đã gieo được viên mãn, nên nhận con gái trưởng giả cùng các quyến thuộc, năm trăm xe báu và các đồ cúng dường; nhận rồi lại đem trả tặng Bồ-tát Thường Đề. Bồ-tát Pháp Dũng thuyết pháp đã lâu, mặt trời sắp lặn, biết đại chúng đã mỏi mệt, bèn bước xuống tòa sư tử (tòa ngồi cao quý của bậc thuyết pháp, ví như ngôi của sư tử, vua các loài thú) trở vào cung.

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Thường Đề thấy Bồ-tát Ma-ha-tát Pháp Dũng đã trở vào cung, liền nghĩ rằng: "Ta vì pháp mà đến đây, chưa được nghe chính pháp thì không nên ngồi, nằm. Ta chỉ nên giữ hai tư thế đi và đứng để chờ đại sư Bồ-tát Pháp Dũng từ trong cung ra giảng nói pháp yếu (những điểm cốt yếu của giáo pháp)."

 Bồ-tát Pháp Dũng vào cung rồi, trải qua bảy năm một lòng không tán loạn, tự tại ra vào vô lượng vô số pháp môn tam-ma-địa (định: trạng thái tâm chuyên chú, vững lặng) của Bồ-tát, an trụ trong vô lượng vô số Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu và phương tiện thiện xảo của Bồ-tát. Trong bảy năm ấy, Bồ-tát Thường Đề không ngồi, không nằm, chỉ đi và đứng; không nghĩ đến ngủ nghỉ, không để ý ngày đêm, không nề mỏi mệt, không nghĩ đến ăn uống, không sợ lạnh nóng, không để tâm vướng vào việc trong hay ngoài thân, chưa từng khởi lên những ý nghĩ tham dục, giận dữ, làm hại, cùng mọi sự trói buộc và nhơ bẩn khác của phiền não. Ông chỉ nghĩ: "Bao giờ Bồ-tát Pháp Dũng mới xuất định (ra khỏi trạng thái tam-ma-địa)? Chúng ta nên trải tòa pháp, quét rưới mặt đất, rải các hoa thơm, để Bồ-tát Pháp Dũng lên tòa ấy giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa, phương tiện thiện xảo và các pháp yếu khác."

 Lúc ấy con gái trưởng giả và các quyến thuộc cũng suốt bảy năm chỉ đi và đứng; những điều buông bỏ, những điều nghĩ nhớ đều học theo Thường Đề; đi đứng đều theo nhau, chưa từng rời bỏ trong chốc lát.

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Thường Đề đã chuyên cần như thế qua bảy năm, bỗng nghe tiếng trên không trung nói: "Này thiện nam tử! Bảy ngày nữa Bồ-tát Pháp Dũng sẽ xuất định, giảng chính pháp trong thành này." Bồ-tát Thường Đề nghe tiếng trên không, hớn hở vui mừng, nghĩ rằng: "Nay ta nên vì Bồ-tát Pháp Dũng mà bày biện, trang hoàng tòa sư tử, quét rưới mặt đất, rải hoa thơm đẹp, để đại sư của ta lên tòa này vì đại chúng giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, phương tiện thiện xảo và các pháp yếu khác."

 Bồ-tát Thường Đề nghĩ thế rồi, cùng con gái trưởng giả và các quyến thuộc bày dựng tòa sư tử bằng bảy thứ báu. Khi ấy con gái trưởng giả và các quyến thuộc mỗi người cởi một chiếc áo sạch đẹp trên mình, trải thêm lên tòa cho vị pháp sư. Bồ-tát Thường Đề trải tòa xong, đi tìm nước để rưới đất mà rốt cuộc không tìm được. Vì sao thế? Vì ác ma đã che giấu, khiến nước trong và ngoài thành đều không hiện ra. Ma nghĩ rằng: "Bồ-tát Thường Đề tìm nước không được, sẽ buồn rầu khổ não, mỏi mệt yếu sức, tâm có thể đổi khác; như thế thì đối với vô thượng chính đẳng bồ-đề, thiện căn không tăng, trí tuệ không sáng, đối với nhất thiết trí (trí tuệ biết hết thảy, tức trí tuệ của Phật) sẽ bị trì trệ, và không thể làm trống cõi của ta (tức không thể đưa chúng sinh ra khỏi vòng cai quản của ma)."

 Bồ-tát Thường Đề dùng đủ mọi cách tìm nước mà không được, liền nghĩ: "Ta nên chích thân lấy máu rưới đất, đừng để bụi bay lên làm dơ đại sư của ta. Thân này của ta rồi ắt sẽ hư hoại, giữ cái thân giả dối như thế để làm gì? Từ vô thủy (thời không có khởi đầu) đến nay ta trôi lăn trong sinh tử, nhiều lần vì năm thứ dục lạc (ham muốn đối với sắc đẹp, âm thanh, mùi thơm, vị ngon, sự chạm xúc êm ái) mà mất thân mạng, nhưng chưa từng vì chính pháp mà bỏ thân. Vì vậy nay nên chích thân lấy máu." Nghĩ thế rồi, ông liền cầm dao bén chích khắp thân mình, lấy máu rưới đất. Lúc ấy con gái trưởng giả và các quyến thuộc cũng học theo Thường Đề chích máu rưới đất.

 Bồ-tát Thường Đề, con gái trưởng giả và mọi người, ai nấy vì pháp mà chích thân lấy máu, cho đến không khởi lên một ý nghĩ đổi khác nào. Khi ấy các ác ma không tìm được kẽ hở để phá, cũng không thể ngăn trở các việc lành họ đang tu, vì tâm của Thường Đề và mọi người dũng mãnh quyết liệt.

 Lúc ấy Thiên Đế Thích thấy việc này, nghĩ rằng: "Bồ-tát Thường Đề, con gái trưởng giả và mọi người thật hiếm có! Vì yêu pháp, trọng pháp mà đến nỗi chích khắp thân lấy máu, rưới khắp mặt đất cho vị pháp sư, chưa từng khởi một ý nghĩ đổi khác, khiến các ác ma tìm không được kẽ hở, cũng không thể ngăn trở các việc lành họ đang tu. Lạ thay đại sĩ! Có thể khoác lên mình tấm áo giáp thệ nguyện rộng lớn và bền chắc như thế; vì muốn làm lợi ích, đem an vui cho tất cả hữu tình mà dùng tâm thuần tịnh, không đoái hoài thân mạng, cầu vô thượng chính đẳng bồ-đề, luôn phát lời thề rằng: 'Ta vì cứu vớt tất cả hữu tình đang chìm đắm trong sinh tử khỏi vô lượng vô biên khổ lớn nơi thân và tâm mà cầu vô thượng chính đẳng bồ-đề; việc ấy nếu chưa thành thì trọn không lười bỏ.'"

 Thiên Đế Thích nghĩ thế rồi, biến tất cả máu từ thân Thường Đề và mọi người thành nước thơm chiên-đàn (gỗ đàn hương, loại gỗ rất thơm), khiến mặt đất được rưới quanh bốn phía tòa ngồi, mỗi phía rộng đủ trăm du-thiện-na (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi du-thiện-na khoảng mười mấy cây số), đều có mùi thơm chiên-đàn tuyệt diệu, kỳ lạ bậc nhất của cõi trời không thể nghĩ bàn.

 Thiên Đế Thích làm việc ấy xong, khen Thường Đề: "Lành thay, lành thay! Thưa đại sĩ, chí nguyện bền chắc khó lay, tinh tiến dũng mãnh không thể nghĩ bàn, lòng yêu quý, trân trọng cầu pháp là cao nhất. Các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác thời quá khứ cũng nhờ chí nguyện bền chắc, tinh tiến dũng mãnh, yêu quý trân trọng cầu pháp như thế, tu hành phạm hạnh thanh tịnh của Bồ-tát mà đã chứng vô thượng chính đẳng bồ-đề. Thưa đại sĩ, nay chí nguyện, tinh tiến và lòng yêu quý trân trọng cầu pháp của ngài cũng nhất định sẽ giúp ngài chứng được vô thượng chính đẳng bồ-đề mà ngài mong cầu."

 Khi ấy Thường Đề lại nghĩ: "Nay ta đã vì Bồ-tát Pháp Dũng bày dựng tòa sư tử bằng bảy thứ báu, quét rưới mặt đất cho thật thơm sạch. Làm sao có được các hoa thơm đẹp để trang hoàng mặt đất quanh bốn phía tòa? Khi đại sư lên tòa sắp thuyết pháp, chúng ta cũng nên đem rải cúng dường." Thiên Đế Thích biết ý nghĩ của ông, liền hóa ra hoa thơm mầu nhiệm, lượng nhiều như một nghìn hộc theo cách đo của nước Ma-yết-đà (một nước lớn ở miền trung Ấn Độ xưa; hộc là đơn vị đo dung tích hạt), cung kính dâng Bồ-tát Thường Đề, để ông cùng quyến thuộc đem cúng dường. Thường Đề nhận hoa của Thiên Đế Thích rồi chia làm hai phần: trước đem một phần cùng các quyến thuộc trải đẹp mặt đất quanh bốn phía tòa, còn giữ lại một phần để khi đại sư lên tòa pháp thì đem rải dâng lên.

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Pháp Dũng qua bảy ngày, từ pháp môn tam-ma-địa đang tự tại an trụ thong thả đứng dậy, vì muốn giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa, có vô lượng trăm nghìn quyến thuộc vây quanh, từ trong cung đi ra, lên tòa sư tử, ở giữa đại chúng ngồi trang nghiêm. Khi Bồ-tát Thường Đề lại được chiêm ngưỡng Bồ-tát Ma-ha-tát Pháp Dũng, hớn hở vui mừng, thân tâm an lạc, ví như vị bí-sô (vị tăng xuất gia) buộc tâm vào một đối tượng, bỗng nhiên được vào tầng tĩnh lự (thiền định) thứ ba (tầng thiền có niềm an lạc sâu lắng nhất). Ông liền cùng quyến thuộc đem phần hoa thơm mầu nhiệm giữ lại lúc trước rải cúng dường. Cúng dường xong, ông cúi đầu lễ dưới hai chân, đi vòng quanh theo chiều bên phải ba vòng (cách bày tỏ lòng tôn kính), rồi lui ngồi một bên.

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Pháp Dũng bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Thường Đề: "Này thiện nam tử! Hãy lắng nghe, lắng nghe, và khéo suy nghĩ. Ta sẽ vì ông giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa." Thường Đề thưa: "Vâng, xin ngài giảng cho, chúng con rất muốn nghe."

 Bồ-tát Pháp Dũng bảo Thường Đề: "Này thiện nam tử! Vì mọi pháp đều bình đẳng, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng bình đẳng. Vì mọi pháp đều xa lìa (lìa mọi tự tính cố định), nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng xa lìa. Vì mọi pháp đều không lay động, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không lay động. Vì mọi pháp đều không có niệm tưởng, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có niệm tưởng. Vì mọi pháp đều không e ngại, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không e ngại. Vì mọi pháp đều không sợ hãi, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không sợ hãi. Vì mọi pháp đều cùng một vị (đồng một bản chất), nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng cùng một vị. Vì mọi pháp đều không có bờ mé, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có bờ mé. Vì mọi pháp đều không sinh, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không sinh. Vì mọi pháp đều không diệt, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không diệt. Vì hư không rộng lớn không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì nước biển lớn không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì núi Diệu Cao (tức núi Tu-di, núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì núi Diệu Cao trang nghiêm đẹp đẽ, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng trang nghiêm đẹp đẽ. Vì như hư không rộng lớn không có phân biệt, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có phân biệt."

 "Này thiện nam tử! Vì sắc (phần hình chất, vật chất) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì thọ (cảm nhận khổ, vui), tưởng (sự nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự nhận biết phân biệt) — cùng với sắc gọi là năm uẩn, năm nhóm hợp thành con người — không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì nhãn xứ (con mắt, xét như nơi làm phát sinh nhận thức) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì nhĩ xứ, tị xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ (tai, mũi, lưỡi, thân, ý) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì sắc xứ (cảnh hình sắc mà mắt thấy) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ (âm thanh, mùi, vị, sự chạm xúc, và đối tượng của ý) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì nhãn giới (con mắt, xét như một yếu tố trong mười tám yếu tố cấu thành nhận thức) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì nhĩ giới, tị giới, thiệt giới, thân giới, ý giới không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì sắc giới (ở đây là yếu tố cảnh hình sắc, không phải cõi Sắc) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì thanh giới, hương giới, vị giới, xúc giới, pháp giới (ở đây là yếu tố đối tượng của ý) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì nhãn thức giới (yếu tố cái biết nảy sinh nơi mắt) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì nhĩ thức giới, tị thức giới, thiệt thức giới, thân thức giới, ý thức giới không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì nhãn xúc (sự gặp gỡ giữa mắt, cảnh và cái biết của mắt) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì nhĩ xúc, tị xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì các cảm thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì các cảm thọ do nhĩ xúc, tị xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc làm duyên mà sinh ra không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì thủy giới (yếu tố nước, tính ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tính chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống), thức giới (yếu tố tâm thức) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì nhân duyên (điều kiện trực tiếp sinh ra quả) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì đẳng vô gián duyên (niệm tâm trước vừa diệt làm điều kiện cho niệm sau sinh liền không gián đoạn), sở duyên duyên (đối tượng được nhận biết làm điều kiện cho tâm sinh), tăng thượng duyên (mọi điều kiện hỗ trợ hay không ngăn trở khác) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì các pháp do duyên mà sinh không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì vô minh (sự si mê, không thấy rõ chân lý — chi đầu trong mười hai nhân duyên, chuỗi nhân quả khiến chúng sinh xoay vòng sinh tử) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì hành (hành động tạo nghiệp), thức (thức tái sinh), danh sắc (thân và tâm lúc mới thành hình), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc), thọ (cảm nhận), ái (lòng khát khao ham muốn), thủ (sự bám giữ), hữu (nghiệp lực tạo nên đời sau), sinh (sự sinh ra), lão tử (già và chết) cùng sầu, than, khổ, ưu, não không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Này thiện nam tử! Vì bố thí ba-la-mật-đa (ba-la-mật-đa: hạnh tu hoàn hảo đưa người sang bờ giác ngộ; bố thí là cho ra) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhịn), tinh tiến (siêng năng), tĩnh lự (thiền định), phương tiện thiện xảo, diệu nguyện (thệ nguyện tốt đẹp), lực (sức mạnh tu tập), trí (trí biết rõ các pháp) ba-la-mật-đa không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì nội không (các giác quan bên trong là không, không có tự tính cố định) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì ngoại không (cảnh bên ngoài là không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài là không), không không (chính cái 'không' cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo là không), vô vi không (các pháp không do nhân duyên tạo cũng là không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (cái không đầu không cuối là không), tán không (sự tan rã là không), vô biến dị không (cái không biến đổi cũng là không), bản tính không (bản tính vốn là không), tự tướng không (tướng riêng của mỗi pháp là không), cộng tướng không (tướng chung của các pháp là không), nhất thiết pháp không (mọi pháp là không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được là không), vô tính không (cái không có tính chất là không), tự tính không (tự tính là không), vô tính tự tính không (cả cái không có tính lẫn tự tính đều là không) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì chân như (tính chân thật vốn như thế, không đổi khác) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì pháp giới (bản tính chung của mọi pháp), pháp tính (bản tính của pháp), bất hư vọng tính (tính không giả dối), bất biến dị tính (tính không biến đổi), bình đẳng tính (tính bình đẳng), ly sinh tính (tính lìa sinh khởi), pháp định (pháp vốn an định), pháp trụ (pháp vốn thường trụ), thực tế (bờ mé chân thật), hư không giới (cõi hư không), bất tư nghị giới (cõi không thể nghĩ bàn) — đều là những tên gọi khác của chân lý tối hậu — không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì tứ niệm trụ (bốn phép quán: quán thân không sạch, quán cảm thọ là khổ, quán tâm vô thường, quán các pháp không có cái ta) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì tứ chính đoạn (bốn sự siêng năng chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều lành chưa có sinh ra, làm cho điều lành đã có tăng thêm), tứ thần túc (bốn nền tảng của thần thông: ý muốn, siêng năng, tâm chuyên nhất, quán xét), ngũ căn (năm gốc lành: tin, siêng, nhớ nghĩ chân chính, định, tuệ), ngũ lực (năm gốc lành ấy khi đã thành sức mạnh), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), bát thánh đạo chi (tám nẻo đường chân chính của bậc thánh) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì khổ thánh đế (chân lý của bậc thánh về sự khổ) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân của khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự hết khổ), đạo thánh đế (chân lý về con đường dứt khổ) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì thập thiện nghiệp đạo (mười điều lành: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói đâm thọc, không nói lời ác, không nói thêu dệt, không tham, không giận, không tà kiến) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì thí, giới, tu (bố thí, giữ giới, tu thiền định — ba việc làm sinh phúc) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định của cõi Sắc) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không bờ bến: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo điều lành của người, buông xả bình đẳng) và tứ vô sắc định (bốn tầng định của cõi Vô sắc, vượt khỏi mọi hình sắc) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì bát giải thoát (tám phép định giúp thoát khỏi mọi ràng buộc) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì bát thắng xứ (tám phép quán giúp làm chủ được các cảnh), cửu thứ đệ định (chín tầng định tuần tự nối nhau), thập biến xứ (mười phép quán một thứ như đất, nước, lửa, gió, màu xanh… trùm khắp mọi nơi) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán mọi pháp đều không) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán mọi pháp không có tướng trạng) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu gì) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì đà-la-ni môn (pháp môn tổng trì: ghi nhớ, giữ gìn mọi pháp không quên mất) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì tam-ma-địa môn (các pháp môn định) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì thập địa của Bồ-tát (mười giai vị tu chứng của Bồ-tát) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Này thiện nam tử! Vì ngũ nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: đi lại biến hóa tự tại, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, thấy xa, dứt sạch phiền não) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì thập lực của Phật (mười sức trí tuệ đặc biệt của Phật) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì tứ vô sở úy (bốn điều không e sợ của Phật khi thuyết pháp), tứ vô ngại giải (bốn trí giải thích không trở ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về biện tài), đại từ (lòng thương lớn ban vui), đại bi (lòng xót lớn cứu khổ), đại hỷ (niềm vui lớn), đại xả (sự buông xả lớn), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám đức riêng chỉ Phật mới có) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì vô vong thất pháp (đức không bao giờ quên mất) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì hằng trụ xả tính (tính luôn an trụ trong tâm buông xả, bình thản) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì nhất thiết trí (trí biết toàn bộ các pháp ở mặt chung) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì đạo tướng trí (trí biết mọi con đường tu để dẫn dắt chúng sinh) và nhất thiết tướng trí (trí biết rõ mọi tướng trạng của mọi pháp, trí tuệ viên mãn của Phật) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì ba mươi hai tướng đại sĩ (ba mươi hai tướng tốt trên thân Phật) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì tám mươi vẻ đẹp phụ (những nét đẹp nhỏ đi kèm các tướng tốt) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì quả Dự lưu (quả thánh đầu tiên, mới bước vào dòng thánh) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì quả Nhất lai (chỉ còn trở lại cõi người một lần), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục), quả A-la-hán (đã dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử), Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc tự mình ngộ đạo không cần thầy) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì vô thượng chính đẳng bồ-đề của chư Phật không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì tất cả pháp hữu lậu (pháp còn phiền não rỉ chảy, còn dính mắc sinh tử) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì tất cả pháp vô lậu (pháp không còn phiền não) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì tất cả pháp hữu vi không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn. Vì tất cả pháp vô vi (pháp không do nhân duyên tạo, không sinh không diệt) không có giới hạn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có giới hạn."

 "Vì định kim cương dụ (loại định ví như kim cương, phá tan được mọi phiền não) bình đẳng, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng bình đẳng. Vì mọi pháp đều không hư hoại, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không hư hoại. Vì mọi pháp đều không pha tạp, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không pha tạp. Vì mọi pháp đều không sai khác, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không sai khác. Vì tự tính của các pháp không thể nắm bắt được, nên biết tự tính của Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không thể nắm bắt được. Vì các pháp đều không có gì cả và bình đẳng, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có gì cả và bình đẳng. Vì các pháp đều không có tạo tác, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có tạo tác. Vì các pháp không thể nghĩ bàn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không thể nghĩ bàn."

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Thường Đề nghe giảng những câu nghĩa khác nhau về Bát-nhã ba-la-mật-đa, ngay trước tòa đạt được sáu mươi ức (ức: một con số rất lớn) pháp môn tam-ma-địa, đó là: tam-ma-địa các pháp bình đẳng, tam-ma-địa các pháp xa lìa, tam-ma-địa các pháp không lay động, tam-ma-địa các pháp không niệm tưởng, tam-ma-địa các pháp không e ngại, tam-ma-địa các pháp không sợ hãi, tam-ma-địa các pháp cùng một vị, tam-ma-địa các pháp không bờ mé, tam-ma-địa các pháp không sinh, tam-ma-địa các pháp không diệt, tam-ma-địa hư không không giới hạn, tam-ma-địa biển lớn không giới hạn, tam-ma-địa núi Diệu Cao không giới hạn, tam-ma-địa núi Diệu Cao trang nghiêm đẹp đẽ, tam-ma-địa như hư không không phân biệt;

 tam-ma-địa các uẩn như sắc… không giới hạn, tam-ma-địa các xứ như mắt… không giới hạn, tam-ma-địa các xứ như cảnh sắc… không giới hạn, tam-ma-địa các giới như mắt… không giới hạn, tam-ma-địa các giới như cảnh sắc… không giới hạn, tam-ma-địa các giới như nhãn thức… không giới hạn, tam-ma-địa nhãn xúc… không giới hạn, tam-ma-địa các cảm thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra… không giới hạn, tam-ma-địa địa giới… không giới hạn, tam-ma-địa nhân duyên… không giới hạn, tam-ma-địa các pháp do duyên sinh không giới hạn, tam-ma-địa các chi duyên khởi (các khâu trong mười hai nhân duyên) không giới hạn;

 tam-ma-địa các ba-la-mật-đa không giới hạn, tam-ma-địa tất cả các loại không không giới hạn, tam-ma-địa chân như của các pháp… không giới hạn, tam-ma-địa các pháp bồ-đề phần (các pháp trợ giúp giác ngộ, tức ba mươi bảy phẩm trợ đạo) không giới hạn, tam-ma-địa các thánh đế không giới hạn, tam-ma-địa các thiện nghiệp đạo không giới hạn, tam-ma-địa thí, giới, tu không giới hạn, tam-ma-địa tĩnh lự, vô lượng, vô sắc không giới hạn, tam-ma-địa giải thoát, thắng xứ, đẳng chí (các tầng định nối nhau), biến xứ không giới hạn, tam-ma-địa các cửa giải thoát không, vô tướng, vô nguyện không giới hạn, tam-ma-địa các pháp môn tổng trì (đà-la-ni) và đẳng trì (tam-ma-địa) không giới hạn, tam-ma-địa các địa của Bồ-tát không giới hạn, tam-ma-địa năm thứ mắt và sáu thần thông không giới hạn;

 tam-ma-địa các sức, các điều không e sợ, các trí giải không trở ngại, đại từ, bi, hỷ, xả, các pháp bất cộng của Phật không giới hạn, tam-ma-địa pháp không quên mất và tính luôn an trụ buông xả không giới hạn, tam-ma-địa nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không giới hạn, tam-ma-địa các tướng tốt và vẻ đẹp phụ không giới hạn, tam-ma-địa Thanh văn thừa (cỗ xe của hàng Thanh văn — những người nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, cầu tự giải thoát) không giới hạn, tam-ma-địa Độc giác thừa (cỗ xe của bậc tự ngộ không thầy) không giới hạn, tam-ma-địa Vô thượng thừa (cỗ xe cao tột, tức con đường cầu thành Phật) không giới hạn, tam-ma-địa pháp hữu lậu và vô lậu không giới hạn, tam-ma-địa pháp hữu vi và vô vi không giới hạn;

 tam-ma-địa kim cương dụ bình đẳng, tam-ma-địa các pháp không hư hoại, tam-ma-địa các pháp không pha tạp, tam-ma-địa các pháp không sai khác, tam-ma-địa tự tính các pháp không thể nắm bắt, tam-ma-địa các pháp không có gì cả và bình đẳng, tam-ma-địa các pháp không tạo tác, tam-ma-địa các pháp không thể nghĩ bàn. Ông đạt được sáu mươi trăm nghìn pháp môn tam-ma-địa như thế.

 Bồ-tát Thường Đề đã đạt được sáu mươi trăm nghìn pháp môn tam-ma-địa như thế, liền tức thì thấy ngay trước mắt: ở phương đông, tây, nam, bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới, mỗi phương có số tam thiên đại thiên thế giới nhiều như cát sông Hằng (sông lớn ở Ấn Độ; ví dụ cho số nhiều không đếm xuể), trong đó các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác hiện tại có đại chúng Thanh văn và Bồ-tát vây quanh, dùng những tên gọi như thế, những câu như thế, những chữ như thế, những ý chỉ như thế, vì chúng Bồ-tát Ma-ha-tát mà giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa; giống hệt như ta hiện nay ở trong tam thiên đại thiên thế giới này, có đại chúng Thanh văn và Bồ-tát vây quanh, dùng những tên gọi như thế, những câu như thế, những chữ như thế, những ý chỉ như thế, vì chúng Bồ-tát Ma-ha-tát mà giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa, không khác chút nào.

 Từ đó về sau, Bồ-tát Thường Đề học rộng nghe nhiều và trí tuệ không thể nghĩ bàn, như biển lớn. Sinh ra ở đâu cũng luôn được thấy chư Phật, thường sinh vào các cõi nước thanh tịnh mầu nhiệm của chư Phật, cho đến trong giấc mộng cũng thường thấy Phật giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa cho mình; gần gũi cúng dường, chưa từng rời bỏ trong chốc lát; xa lìa những cảnh ngộ không có cơ hội tu học (như sinh vào địa ngục, súc sinh, nơi không có Phật pháp…), có đủ mọi điều kiện thuận lợi để tu học.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video