Phần thứ hai (tức Hội thứ hai của bộ kinh Đại Bát-nhã), phẩm Vô Đẳng Đẳng (không gì sánh bằng, ngang với bậc không ai sánh bằng) thứ tư.
Bấy giờ tôn giả Xá-lợi Tử (tức Xá-lợi-phất, đệ tử trí tuệ bậc nhất của Phật), tôn giả Đại Mục-liên (tức Mục-kiền-liên, đệ tử thần thông bậc nhất), tôn giả Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, đệ tử hiểu lý không bậc nhất), tôn giả Đại Ẩm Quang (tức Ma-ha Ca-diếp, đệ tử tu khổ hạnh bậc nhất), tôn giả Mãn Từ Tử (tức Phú-lâu-na, đệ tử thuyết pháp bậc nhất), cùng những vị được đại chúng biết đến như thế, các đại bí-sô (tỳ-kheo, người xuất gia nam đã thọ đủ giới), bí-sô-ni (tỳ-kheo-ni, người xuất gia nữ đã thọ đủ giới), Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn: người phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh, đã tu hành đến bậc cao), ổ-ba-sách-ca (ưu-bà-tắc, nam cư sĩ tại gia giữ giới), ổ-ba-tư-ca (ưu-bà-di, nữ cư sĩ tại gia giữ giới), đều từ chỗ ngồi đứng dậy, cung kính chắp tay, cùng bạch Phật rằng:
"Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Đức Phật), ba-la-mật-đa lớn lao chính là Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo đưa người sang bờ giải thoát; "ba-la-mật-đa" nghĩa là đến bờ bên kia, tức pháp tu đã đạt đến chỗ hoàn hảo) của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa rộng lớn là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa bậc nhất là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa tôn quý là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa thù thắng là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa cao trên là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa vi diệu là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa cao vời là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa tột cùng là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa không gì cao hơn là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa cao hơn cả bậc không gì cao hơn là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa không gì sánh bằng là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa vô đẳng đẳng (ngang với bậc không ai sánh bằng, tức ngang với Phật) là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa như hư không là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa không có gì đối đãi là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát.
Ba-la-mật-đa tự tướng không (tướng riêng của mỗi pháp vốn trống không) là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa cộng tướng không (tướng chung của các pháp, như vô thường, khổ, vốn trống không) là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều trống không) là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa bất khả đắc không (sự trống không vì không thể nắm bắt được) là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa vô sinh không (sự trống không vì không có sinh khởi) là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa vô diệt không (sự trống không vì không có diệt mất) là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa vô tánh không (cái không có tự tánh cũng là trống không) là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa hữu tánh không (cái có tự tánh cũng là trống không) là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa vô tánh hữu tánh không (cả cái không có tự tánh lẫn cái có tự tánh đều trống không) là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát.
Ba-la-mật-đa xa-ma-tha (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là "chỉ": dừng lắng tâm, an trụ tâm trong định) là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa đàm-ma-tha (?) (có lẽ chỉ pháp quán sát, phép tu "quán" đi đôi với "chỉ") là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa khai mở mọi công đức là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa thành tựu mọi công đức là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa không thể khuất phục là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát. Ba-la-mật-đa phá được tất cả là Bát-nhã ba-la-mật-đa của Bồ-tát Ma-ha-tát.
Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa là tôn quý nhất, thù thắng nhất, có thế lực lớn, có thể thực hành sự bố thí (ban cho) vô đẳng đẳng, có thể làm tròn đầy sự bố thí vô đẳng đẳng, có thể đầy đủ bố thí ba-la-mật-đa (sự ban cho đạt đến chỗ hoàn hảo) vô đẳng đẳng, có thể đạt được tự thân vô đẳng đẳng, tức là thân được trang nghiêm vi diệu bởi vô biên tướng hảo (những tướng tốt và vẻ đẹp đặc biệt trên thân Phật), có thể chứng được pháp vô đẳng đẳng, tức là Vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn vẹn của Phật).
Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa là tôn quý nhất, thù thắng nhất, có thế lực lớn, có thể giữ giới vô đẳng đẳng, có thể làm tròn đầy giới vô đẳng đẳng, có thể đầy đủ tịnh giới ba-la-mật-đa (giữ giới trong sạch đạt đến chỗ hoàn hảo) vô đẳng đẳng, có thể đạt được tự thân vô đẳng đẳng, tức là thân được trang nghiêm vi diệu bởi vô biên tướng hảo, có thể chứng được pháp vô đẳng đẳng, tức là Vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa là tôn quý nhất, thù thắng nhất, có thế lực lớn, có thể tu sự nhẫn nhịn vô đẳng đẳng, có thể làm tròn đầy sự nhẫn nhịn vô đẳng đẳng, có thể đầy đủ an nhẫn ba-la-mật-đa (nhẫn nhịn đạt đến chỗ hoàn hảo) vô đẳng đẳng, có thể đạt được tự thân vô đẳng đẳng, tức là thân được trang nghiêm vi diệu bởi vô biên tướng hảo, có thể chứng được pháp vô đẳng đẳng, tức là Vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa là tôn quý nhất, thù thắng nhất, có thế lực lớn, có thể phát khởi sự siêng năng vô đẳng đẳng, có thể làm tròn đầy sự siêng năng vô đẳng đẳng, có thể đầy đủ tinh tiến ba-la-mật-đa (siêng năng tu tập đạt đến chỗ hoàn hảo) vô đẳng đẳng, có thể đạt được tự thân vô đẳng đẳng, tức là thân được trang nghiêm vi diệu bởi vô biên tướng hảo, có thể chứng được pháp vô đẳng đẳng, tức là Vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa là tôn quý nhất, thù thắng nhất, có thế lực lớn, có thể khởi thiền định vô đẳng đẳng, có thể làm tròn đầy thiền định vô đẳng đẳng, có thể đầy đủ tĩnh lự ba-la-mật-đa (thiền định, lắng tâm suy xét, đạt đến chỗ hoàn hảo) vô đẳng đẳng, có thể đạt được tự thân vô đẳng đẳng, tức là thân được trang nghiêm vi diệu bởi vô biên tướng hảo, có thể chứng được pháp vô đẳng đẳng, tức là Vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa là tôn quý nhất, thù thắng nhất, có thế lực lớn, có thể tu tập trí tuệ vô đẳng đẳng, có thể làm tròn đầy trí tuệ vô đẳng đẳng, có thể đầy đủ Bát-nhã ba-la-mật-đa vô đẳng đẳng, có thể đạt được tự thân vô đẳng đẳng, tức là thân được trang nghiêm vi diệu bởi vô biên tướng hảo, có thể chứng được pháp vô đẳng đẳng, tức là Vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Đối với các công đức thù thắng khác, tùy theo chỗ thích hợp, cũng đều như vậy.
Bạch Thế Tôn, chính Thế Tôn cũng nhờ tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, vì có thể tu, có thể an trụ, có thể làm tròn đầy, có thể đầy đủ các công đức thù thắng, nên được sắc (thân thể, phần vật chất) vô đẳng đẳng, được thọ (cảm giác), tưởng (tri giác, nhận biết hình tướng), hành (ý chí và các hoạt động tâm lý), thức (sự nhận thức phân biệt) vô đẳng đẳng, chứng bồ-đề (giác ngộ) vô đẳng đẳng, chuyển pháp luân (bánh xe giáo pháp, tức thuyết giảng chánh pháp) vô đẳng đẳng. Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại cũng đều như vậy. Vì thế, bạch Thế Tôn, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đến bờ bên kia rốt ráo của tất cả các pháp, thì nên tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa. Bạch Thế Tôn, đối với các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, tất cả trời, người, a-tố-lạc (a-tu-la, loài thần có phước lớn nhưng hay giận dữ, tranh đấu) v.v. ở thế gian đều nên cúng dường, cung kính, tôn trọng, khen ngợi."
Bấy giờ Phật bảo các đại đệ tử và các Bồ-tát Ma-ha-tát rằng: "Đúng vậy, đúng vậy, như các ông đã nói, đối với các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. ở thế gian đều nên cúng dường, cung kính, tôn trọng, khen ngợi. Vì sao? Vì nhờ các Bồ-tát Ma-ha-tát này mà thế gian mới có người và trời xuất hiện, tức là dòng lớn sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, võ tướng ở Ấn Độ), dòng lớn bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tư tế ở Ấn Độ), dòng lớn trưởng giả (người giàu có, đức độ), dòng lớn cư sĩ (người tại gia có của cải, có danh vọng), chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp), trời Tứ Đại Vương Chúng (cõi trời của bốn vị thiên vương hộ trì bốn phương, thấp nhất trong cõi dục) cho đến trời Tha Hóa Tự Tại (cõi trời cao nhất trong cõi dục), trời Phạm Chúng (cõi trời đầu tiên của cõi sắc) cho đến trời Sắc Cứu Cánh (cõi trời cao nhất của cõi sắc), trời Không Vô Biên Xứ (cõi trời đầu tiên của cõi vô sắc, nơi chỉ còn tâm định trong hư không vô biên) cho đến trời Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ (cõi trời cao nhất của cõi vô sắc, nơi tâm định vi tế đến mức không phải có tưởng cũng không phải không có tưởng), xuất hiện ở thế gian.
Nhờ các Bồ-tát Ma-ha-tát này mà thế gian mới có các bậc Dự lưu (quả thánh đầu tiên, mới dự vào dòng thánh), Nhất lai (quả thánh thứ hai, chỉ còn trở lại cõi dục một lần), Bất hoàn (quả thánh thứ ba, không còn trở lại cõi dục), A-la-hán (quả thánh cao nhất của Thanh văn, đã dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử), Độc giác (người tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không có thầy chỉ dạy), Bồ-tát và chư Phật xuất hiện. Nhờ các Bồ-tát Ma-ha-tát này mà thế gian mới có đủ loại vật dụng nuôi sống và đồ dùng an vui xuất hiện, tức là đồ ăn uống, y phục, đồ nằm, nhà cửa, đèn đuốc, và các thứ báu như ngọc mạt-ni (ngọc báu như ý), ngọc trai, lưu ly, ốc xà cừ, ngọc bích, san hô, vàng, bạc v.v. xuất hiện ở thế gian. Nói tóm lại, tất cả niềm vui cõi người, niềm vui cõi trời và niềm vui xuất thế (niềm vui giải thoát ra khỏi thế gian) ở thế gian, không gì không do các Bồ-tát Ma-ha-tát như vậy mà có.
Vì sao như vậy? Vì Bồ-tát Ma-ha-tát này tự mình bố thí rồi dạy người khác bố thí, tự mình giữ giới rồi dạy người khác giữ giới, tự mình nhẫn nhịn rồi dạy người khác nhẫn nhịn, tự mình tinh tiến rồi dạy người khác tinh tiến, tự mình tu định rồi dạy người khác tu định, tự mình tu tập trí tuệ rồi dạy người khác tu tập trí tuệ. Vì thế, nhờ các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà tất cả hữu tình (chúng sinh có tình thức, tức mọi loài có tâm) đều được lợi ích và an vui như vậy."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video