Thiên 50 — Hội 1 · Phẩm 11 Thí dụ · phần 4

 Phần thứ nhất (tức Hội thứ nhất trong các hội thuyết pháp của bộ kinh này) – Phẩm Thí Dụ, thứ mười một, đoạn bốn.

 Lại nữa, Thiện Hiện (tên dịch nghĩa của Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về lý "không")! Thế nào là bạn xấu của Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc tu hành lớn, phát nguyện thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh)? Đó là người không nói cho vị ấy biết về ma sự (những việc do ma gây ra để cản trở việc tu đạo) và những lỗi lầm do ma gây ra.

 Chẳng hạn, có ác ma (Ma vương và bè lũ, loài chuyên phá hoại người tu hành) hiện ra hình dáng cha mẹ, đến chỗ Bồ-tát Ma-ha-tát mà bảo: "Con ơi, con ơi! Con nên siêng năng cầu chứng quả Dự lưu (quả thứ nhất trong bốn quả của hàng Thanh văn, bậc vừa bước vào dòng thánh), quả Nhất lai (quả thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần nữa), quả Bất hoàn (quả thứ ba, không còn trở lại cõi Dục nữa), quả A-la-hán (quả cao nhất, đã dứt hết phiền não, không còn tái sinh). Như thế là đủ để vĩnh viễn thoát khỏi nỗi khổ lớn của sinh tử (vòng sống chết tái sinh liên miên), mau chứng Niết-bàn (trạng thái phiền não đã tắt hẳn, ra khỏi sinh tử), được an vui rốt ráo. Cần gì phải hướng tới Vô thượng Bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, không gì hơn, tức quả vị Phật) xa xôi kia? Người cầu Bồ-đề phải trải qua vô lượng vô số đại kiếp (một đại kiếp là khoảng thời gian cực kỳ dài, gồm một chu kỳ thành, trụ, hoại, không của thế giới), luân hồi trong sinh tử để giáo hóa hữu tình (các loài có tâm thức, tức chúng sinh), bỏ thân bỏ mạng, bị chặt tay chân, cắt từng đốt khớp, chỉ tự mình khổ nhọc uổng công, nào ai mang ơn con? Còn Bồ-đề mà con cầu đó, chưa chắc đã được hay không."

 Thiện Hiện! Nếu không nói rõ những việc như thế để vị ấy tỉnh ngộ, thì đó là bạn xấu của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ siêu việt đưa sang bờ giải thoát, thấy rõ thật tướng của mọi pháp là không) mà bị bạn xấu như thế lôi kéo, nắm giữ, thì khi nghe nói Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy, tâm sẽ kinh hãi, sợ sệt, khiếp đảm.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Bạn xấu của Bồ-tát Ma-ha-tát là người không nói cho vị ấy biết về ma sự và lỗi lầm do ma gây ra. Chẳng hạn, có ác ma hiện ra hình dáng bí-sô (tức tỳ-kheo, người xuất gia thọ giới đầy đủ) v.v…, đến chỗ Bồ-tát Ma-ha-tát.

 Kẻ ấy lấy cái thấy hữu sở đắc (cho rằng có một cái gì đó có thật để nắm bắt, rồi bám chấp vào đó) làm phương tiện (cách thức, đường lối), nói rằng tướng thường (thường còn, không đổi) và vô thường (luôn biến đổi, không bền) của sắc (phần vật chất, gồm thân thể và cảnh vật; là phần đầu trong năm uẩn – năm nhóm hợp thành con người) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường và vô thường của thọ (cảm nhận khổ, vui), tưởng (nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (ý chí và các hoạt động tâm lý tạo tác), thức (sự phân biệt, nhận thức) là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của sắc là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của thọ, tưởng, hành, thức là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã (có một cái "tôi" chủ thể thật, độc lập) và vô ngã (không có cái "tôi" thật như thế) của sắc là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của thọ, tưởng, hành, thức là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh (trong sạch) và bất tịnh (nhơ nhớp) của sắc là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của thọ, tưởng, hành, thức là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không (trống rỗng, không có tự thể cố định) và chẳng không của sắc là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của thọ, tưởng, hành, thức là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng (không có dấu hiệu, hình tướng nào để bám vào) và hữu tướng (có dấu hiệu, hình tướng) của sắc là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của thọ, tưởng, hành, thức là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện (không mong cầu, không tạo tác) và hữu nguyện (có mong cầu) của sắc là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của thọ, tưởng, hành, thức là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh (lặng yên, phiền não đã dứt) và chẳng tịch tĩnh của sắc là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của thọ, tưởng, hành, thức là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly (xa lìa, tách khỏi phiền não và mọi bám chấp) và chẳng viễn ly của sắc là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của thọ, tưởng, hành, thức là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của nhãn xứ (con mắt, xét như một trong mười hai xứ – mười hai "chỗ" làm nảy sinh nhận thức, gồm sáu giác quan và sáu loại đối tượng của chúng) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của nhĩ xứ (tai), tỷ xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân), ý xứ (ý, tâm suy nghĩ) là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của nhãn xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của nhãn xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của nhãn xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của nhãn xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của nhãn xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của nhãn xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của nhãn xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của nhãn xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của sắc xứ (hình sắc, màu sắc – đối tượng mà mắt thấy; khác với "sắc" trong năm uẩn) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của thanh xứ (âm thanh), hương xứ (mùi), vị xứ (vị), xúc xứ (cảm giác va chạm nơi thân), pháp xứ (các đối tượng của ý như ý niệm, khái niệm) là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của sắc xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của sắc xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của sắc xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của sắc xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của sắc xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của sắc xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của sắc xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của sắc xứ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của nhãn giới (con mắt, xét như một trong mười tám giới – mười tám yếu tố cấu thành nhận thức, gồm sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu loại nhận thức) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của sắc giới (hình sắc, đối tượng của mắt; không phải "cõi Sắc"), nhãn thức giới (sự nhận biết phát sinh nơi mắt), cùng nhãn xúc (sự gặp gỡ giữa mắt, hình sắc và nhận thức của mắt) và các cảm thọ (cảm giác khổ, vui, hoặc không khổ không vui) sinh ra do nhãn xúc làm duyên (điều kiện) là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của nhãn giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của nhãn giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của nhãn giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của nhãn giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của nhãn giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của nhãn giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của nhãn giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của nhãn giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của nhĩ giới (cái tai) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của thanh giới (âm thanh), nhĩ thức giới (sự nhận biết của tai) cùng nhĩ xúc (sự gặp gỡ giữa tai, âm thanh và nhận thức của tai) và các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của nhĩ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của nhĩ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của nhĩ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của nhĩ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của nhĩ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của nhĩ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của nhĩ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của nhĩ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của tỷ giới (cái mũi) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của hương giới (mùi), tỷ thức giới (sự nhận biết của mũi) cùng tỷ xúc (sự gặp gỡ giữa mũi, mùi và nhận thức của mũi) và các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của tỷ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của tỷ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của tỷ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của tỷ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của tỷ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của tỷ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của tỷ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của tỷ giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của thiệt giới (cái lưỡi) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của vị giới (vị nếm), thiệt thức giới (sự nhận biết của lưỡi) cùng thiệt xúc (sự gặp gỡ giữa lưỡi, vị và nhận thức của lưỡi) và các cảm thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của thiệt giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của thiệt giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của thiệt giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của thiệt giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của thiệt giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của thiệt giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của thiệt giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của thiệt giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của thân giới (thân thể, giác quan xúc chạm) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của xúc giới (cảm giác va chạm như cứng, mềm, nóng, lạnh), thân thức giới (sự nhận biết của thân) cùng thân xúc (sự gặp gỡ giữa thân, vật xúc chạm và nhận thức của thân) và các cảm thọ sinh ra do thân xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của thân giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do thân xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của thân giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do thân xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của thân giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do thân xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của thân giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do thân xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của thân giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do thân xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của thân giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do thân xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của thân giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do thân xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của thân giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do thân xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của ý giới (ý, tâm suy nghĩ) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của pháp giới (ở đây chỉ các đối tượng của ý như ý niệm, khái niệm), ý thức giới (sự nhận biết của ý) cùng ý xúc (sự gặp gỡ giữa ý, đối tượng và nhận thức của ý) và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của ý giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của ý giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của ý giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của ý giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của ý giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của ý giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của ý giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của ý giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của địa giới (yếu tố đất, tính cứng chắc) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của thủy giới (yếu tố nước, tính ẩm ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tính chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống), thức giới (yếu tố nhận thức) là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của địa giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của thủy, hỏa, phong, không, thức giới là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của địa giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của thủy, hỏa, phong, không, thức giới là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của địa giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của thủy, hỏa, phong, không, thức giới là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của địa giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của thủy, hỏa, phong, không, thức giới là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của địa giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của thủy, hỏa, phong, không, thức giới là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của địa giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của thủy, hỏa, phong, không, thức giới là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của địa giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của thủy, hỏa, phong, không, thức giới là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của địa giới là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của thủy, hỏa, phong, không, thức giới là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của Khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ: đời sống trong sinh tử là khổ) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của Tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân của khổ là phiền não, ái dục), Diệt thánh đế (chân lý về sự chấm dứt khổ, tức Niết-bàn), Đạo thánh đế (chân lý về con đường tu tập dẫn đến chấm dứt khổ) là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của Khổ thánh đế là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của Tập, Diệt, Đạo thánh đế là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của Khổ thánh đế là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của Tập, Diệt, Đạo thánh đế là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của Khổ thánh đế là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của Tập, Diệt, Đạo thánh đế là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của Khổ thánh đế là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của Tập, Diệt, Đạo thánh đế là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của Khổ thánh đế là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của Tập, Diệt, Đạo thánh đế là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của Khổ thánh đế là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của Tập, Diệt, Đạo thánh đế là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của Khổ thánh đế là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của Tập, Diệt, Đạo thánh đế là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của Khổ thánh đế là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của Tập, Diệt, Đạo thánh đế là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của vô minh (sự mê muội, không thấy rõ chân lý; là khâu đầu trong mười hai nhân duyên – chuỗi mười hai mắt xích nối nhau làm nên vòng sinh tử) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của hành (các hành động tạo nghiệp), thức (thần thức đi vào đời sống mới), danh sắc (thân và tâm lúc mới hình thành), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc với cảnh), thọ (cảm nhận), ái (lòng tham luyến), thủ (sự bám giữ), hữu (sự tồn tại do nghiệp đã thành, dẫn tới đời sau), sinh (ra đời), lão tử (già và chết), cùng sầu, than, khổ, ưu, não (buồn rầu, kêu than, đau khổ, lo âu, phiền muộn) là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của vô minh là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của vô minh là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của vô minh là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của vô minh là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của vô minh là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của vô minh là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của vô minh là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của vô minh là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của bốn tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc, tâm lắng yên và sáng suốt dần lên) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của bốn vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ – ban vui, bi – cứu khổ, hỷ – vui theo niềm vui của người, xả – buông bỏ, bình đẳng) và bốn định vô sắc (bốn tầng thiền định cao nhất, vượt khỏi mọi hình sắc vật chất) là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của bốn tĩnh lự là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của bốn vô lượng, bốn định vô sắc là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của bốn tĩnh lự là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của bốn vô lượng, bốn định vô sắc là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của bốn tĩnh lự là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của bốn vô lượng, bốn định vô sắc là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của bốn tĩnh lự là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của bốn vô lượng, bốn định vô sắc là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của bốn tĩnh lự là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của bốn vô lượng, bốn định vô sắc là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của bốn tĩnh lự là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của bốn vô lượng, bốn định vô sắc là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của bốn tĩnh lự là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của bốn vô lượng, bốn định vô sắc là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của bốn tĩnh lự là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của bốn vô lượng, bốn định vô sắc là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của bốn niệm trụ (bốn phép quán để giữ chánh niệm: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của bốn chánh đoạn (bốn sự siêng năng đúng đắn: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm điều thiện chưa sinh, tăng điều thiện đã sinh), bốn thần túc (bốn nền tảng để đạt thần thông và thiền định: ý muốn, tinh tấn, tâm, suy xét), năm căn (năm gốc rễ của việc tu: tin, siêng năng, nhớ nghĩ chân chánh, định, tuệ), năm lực (năm sức mạnh do năm căn ấy lớn mạnh mà thành), bảy đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ) và tám thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng) là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của bốn niệm trụ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của bốn niệm trụ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của bốn niệm trụ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của bốn niệm trụ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của bốn niệm trụ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của bốn niệm trụ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của bốn niệm trụ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của bốn niệm trụ là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán thấy mọi pháp đều không có tự thể) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán thấy mọi pháp không có hình tướng để bám vào) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu, tạo tác điều gì) là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của không giải thoát môn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của không giải thoát môn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của không giải thoát môn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của không giải thoát môn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của không giải thoát môn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của không giải thoát môn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của không giải thoát môn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của không giải thoát môn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của bố thí ba-la-mật-đa (hạnh cho tặng tài vật, giáo pháp, sự không sợ hãi một cách trọn vẹn, đưa đến bờ giác ngộ; ba-la-mật-đa nghĩa là "đến bờ bên kia", tức hạnh tu hoàn hảo của Bồ-tát) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của tịnh giới ba-la-mật-đa (giữ giới trong sạch), an nhẫn ba-la-mật-đa (nhẫn nhục, chịu đựng mà tâm vẫn yên), tinh tiến ba-la-mật-đa (siêng năng không lùi bước), tĩnh lự ba-la-mật-đa (thiền định) và bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ) là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của bố thí ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của bố thí ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của bố thí ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của bố thí ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của bố thí ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của bố thí ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của bố thí ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của bố thí ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của năm nhãn (năm loại mắt, năm tầng thấy biết: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa tự tại, nghe xa, biết tâm người khác, nhớ các đời trước, thấy xa và thấy sự sinh tử của chúng sinh, dứt sạch phiền não) là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của năm nhãn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của sáu thần thông là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của năm nhãn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của sáu thần thông là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của năm nhãn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của sáu thần thông là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của năm nhãn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của sáu thần thông là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của năm nhãn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của sáu thần thông là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của năm nhãn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của sáu thần thông là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của năm nhãn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của sáu thần thông là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của năm nhãn là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của sáu thần thông là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng thường, vô thường của mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có, như biết rõ điều gì hợp lý, điều gì không, biết nghiệp báo ba đời…) là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng thường, vô thường của bốn vô sở úy (bốn sự không sợ hãi khi thuyết pháp giữa đại chúng), bốn vô ngại giải (bốn tài biện giải thông suốt không trở ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn ngữ, về cách biện thuyết), đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả (lòng thương yêu ban vui, cứu khổ, vui theo, buông xả bình đẳng ở mức rộng lớn của Phật), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám đức tính riêng chỉ Phật có, không chung với hàng Thanh văn, Bồ-tát), nhất thiết trí (trí biết rõ tổng quát hết thảy các pháp), đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh), nhất thiết tướng trí (trí biết rõ trọn vẹn mọi tướng trạng chi tiết của hết thảy pháp, tức trí tuệ của Phật) là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vui, khổ của mười lực của Phật là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vui, khổ của bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng ngã, vô ngã của mười lực của Phật là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng ngã, vô ngã của bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của mười lực của Phật là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịnh, bất tịnh của bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng không, chẳng không của mười lực của Phật là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng không, chẳng không của bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của mười lực của Phật là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô tướng, hữu tướng của bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của mười lực của Phật là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng vô nguyện, hữu nguyện của bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là có thể nắm bắt được.

 Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của mười lực của Phật là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng tịch tĩnh, chẳng tịch tĩnh của bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là có thể nắm bắt được. Lấy hữu sở đắc làm phương tiện, nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của mười lực của Phật là có thể nắm bắt được; nói rằng tướng viễn ly, chẳng viễn ly của bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là có thể nắm bắt được.

 Thiện Hiện! Nếu không nói rõ những việc như thế để vị ấy tỉnh ngộ, thì đó là bạn xấu của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mà bị bạn xấu như thế lôi kéo, nắm giữ, thì khi nghe nói Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy, tâm sẽ kinh hãi, sợ sệt, khiếp đảm.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Bạn xấu của Bồ-tát Ma-ha-tát là người không nói cho vị ấy biết về ma sự và lỗi lầm do ma gây ra. Chẳng hạn, có ác ma hiện ra hình dáng Bồ-tát Ma-ha-tát, đến chỗ Bồ-tát Ma-ha-tát, dạy quán nội không (cái "không" của các giác quan bên trong như mắt, tai…) theo lối hữu sở đắc;

 dạy quán theo lối hữu sở đắc các pháp: ngoại không (cái "không" của các đối tượng bên ngoài như hình sắc, âm thanh…), nội ngoại không (cái "không" của cả trong lẫn ngoài), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương, không gian rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng như Niết-bàn cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo thành là không), vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng là không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có khởi đầu, không có tận cùng nên là không), tán không (các pháp vốn do hợp lại rồi sẽ tan rã, nên là không), vô biến dị không (cái không hề thay đổi cũng là không), bản tánh không (bản tính vốn có của các pháp là không), tự tướng không (tướng riêng của mỗi pháp là không), cộng tướng không (tướng chung của các pháp như vô thường, khổ… cũng là không), nhất thiết pháp không (hết thảy các pháp đều không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được nên là không), vô tánh không (cái không có tự tính là không), tự tánh không (tự tính của các pháp là không), vô tánh tự tánh không (cả cái không có tự tính lẫn tự tính đều là không).

 Dạy tu bốn tĩnh lự theo lối hữu sở đắc; dạy tu bốn vô lượng, bốn định vô sắc theo lối hữu sở đắc. Dạy tu bốn niệm trụ theo lối hữu sở đắc; dạy tu bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi theo lối hữu sở đắc. Dạy tu không giải thoát môn theo lối hữu sở đắc; dạy tu vô tướng, vô nguyện giải thoát môn theo lối hữu sở đắc. Dạy tu bố thí ba-la-mật-đa theo lối hữu sở đắc; dạy tu tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa theo lối hữu sở đắc. Dạy tu năm nhãn theo lối hữu sở đắc; dạy tu sáu thần thông theo lối hữu sở đắc. Dạy tu mười lực của Phật theo lối hữu sở đắc; dạy tu bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí theo lối hữu sở đắc.

 Thiện Hiện! Nếu không nói rõ những việc như thế để vị ấy tỉnh ngộ, thì đó là bạn xấu của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mà bị bạn xấu như thế lôi kéo, nắm giữ, thì khi nghe nói Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như vậy, tâm sẽ kinh hãi, sợ sệt, khiếp đảm. Vì thế, Bồ-tát Ma-ha-tát khi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa phải mau chóng xa lìa các bạn xấu.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video